Obrázky na stránke
PDF
ePub

atque inuidus, quia illum uitiositas sic obtinuit, ut propt hanc esset in carceribus caliginosi huius aeris aeterno suppli destinatus. haec enim uitia, quae tenent in diabolo principatu carni tribuit apostolus, quam certum est diabolum non haber dicit enim inimicitias, contentiones, aemulationes, animositat inuidias opera esse carnis. quorum omnium malorum cap atque origo superbia est, quae sine carne regnat in diabo quis autem illo est inimicior sanctis? quis aduersus eos co tentiosior et magis aemulus atque inuidus inueniatur? at ha omnia cum habeat sine carne, quomodo sunt ista opera ca nis, nisi quia opera sunt hominis, quem, sicut dixi, nomi carnis appellat? non enim habendo carnem, quam non hab diabolus, sed uiuendo secundum se ipsum, hoc est secundu hominem factus est homo similis diabolo, quia et ille secu dum se ipsum uiuere uoluit, quando in ueritate non stetit, non de dei, sed de suo mendacium loqueretur qui non solu mendax uerum etiam mendacii pater est. primus est quip mentitus et a quo peccatum, ab illo coepit esse mendaciu cum ergo uiuit homo secundum hominem, non secundum deur similis est diabolo.

Non ex carne tantum efficitur anima ut cupiat, metus laetetur, aegrescat, uerum etiam ex se ipsa his potest motib agitari. interest autem qualis sit uoluntas hominis; quia peruersa est, peruersos habet hos motus; si autem recta es non solum inculpabiles uerum etiam laudabiles erunt. uolunt: est quippe in omnibus, immo omnes nihil aliud quam uolu: tates sunt. nam quid est cupiditas et laetitia nisi uolunt

[blocks in formation]

1 quae DGPTV

2 caliginosis G+Tv calinosi G' 3 distinat DP enim MV: autem DGPT principatom T 4 di bolo D2 6 operas P 8 inimiticior DGPU 9 inuenit D'Gv ad D'P'y 13 uidendum M 16 sed (de om.) G' mendacio D'G'V (o ex um corr. m. 1) 17 est om. Gv cato Vi 21 afficitur DGPTU 22 &grescat G ex se ip om. Pse om. D potest) post MV 23 quia] quae D'P?T 24 peruersus P modos G'v 25 solus M inculbabiles inculpabilis Di 27 laetia V uoluntases G.

18 pe

in eorum consensione quae uolumus ? et quid est metus atque tristitia nisi uoluntas in dissensione ab his quae nolumus? sed cum consentimus appetendo ea quae uolumus, cupiditas, cum autem consentimus fruendo his quae uolumus, laetitia 5 uocatur. itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis uoluntas metus est; cum autem dissentimus ab eo quod nolentibus accidit, talis uoluntas tristitia est. et omnino pro uarietate rerum quae appetuntur atque fugiuntur sicut

allicitur gel offenditur uoluntas hominis, ita in hos uel in 10 illos affectus mutatur et uertitur. quapropter homo, qui

secundum deum, non secundum hominem uiuit, oportet ut sit amator boni; unde fit consequens ut malum oderit. et quoniam nemo natura, sed quisquis malus est uitio malus est, perfectum

odium debet malis qui secundum deum uiuit, ut nec propter 15 uitium oderit hominem nec amet uitium propter hominem,

sed oderit uitium et amet hominem; sanato enim uitio totum quod amare, nihil autem quod debeat odisse remanebit. nam cuius propositum est amare deum et non secundum hominem,

sed secundum deum amare proximum sicut etiam se ipsum, a procul dubio propter hunc amorem dicitur uoluntatis bonae,

quae usitatius in scripturis sanctis caritas appellatur; sed amor quoque secundum easdem litteras sacras dicitur.

Nonnulli arbitrantur aliud esse dilectionem siue caritatem, aliud amorem; dicunt enim dilectionem accipiendam esse in 25 bono, amorem in malo. sic autem nec ipsos auctores saecularium litterarum locutos esse certissimum est.

Recta itaque uoluntas est bonus amor et uoluntas peruersa malus amor. amor ergo inhians habere quod amatur cupiditas

13 cf. Ps. 138, 22

quae P

1 uolumus dissensione om. P' 2 uolumus Pi 5 accedere DGʻP 7 accedit DP tristitiam (om. est) G* 8 atque) aut

9 allititur M 10 illos (om. in) v 12 amatur pi odiret Di quoniam] qood v 13 uitio malus est om. G' 16 senato T post uitio add. v: uitio malus ē 17 autem) enim DGʻP 22 sacras litteras DGPTO 26 loquutos MV loquutus D locutus P1 27 uoluntate T et - amor om. M' 28 inihans v

habere) ibi Go

est; id autem habens atque fruens laetitia; fugiens quod ei aduersatur timor est; idque si acciderit sentiens tristitia est. proinde mala sunt ista, si malus amor est, bona, si bonus.

Verum his philosophis, quod ad istam quaestionem de animi perturbationibus attinet, iam respondimus in nono huius operis 5 libro ostendentes eos non tam de rebus quam de uerbis cupidiores esse contentionis quam ueritatis. apud nos autem iuxta scripturas sanctas sanamque doctrinam ciues sanctae ciuitatis dei in huius uitae peregrinatione secundum deum uiuentes metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, et quia 10 rectus est amor eorum, istas omnes affectiones rectas habent: metuunt poenam aeternam, cupiunt uitam aeternam, dolent in re, quia ipsi in semet ipsis adhuc ingemescunt adoptionem exspectantes redemtionem corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo qui scriptus est: absorpta est mors in 15 uictoriam. item metuunt peccare, cupiunt perseuerare, dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. ut enim metuant peccare audiunt: quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum; ut cupiant perseuerare audiunt quod scriptum est: qui perseuerauerit usque in finem 20 hic saluus erit; ut doleant in peccatis audiunt: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; ut gaudeant in operibus bonis audiunt: hilarem datorem diligit deus. item sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit, metuunt 25 temtari, cupiunt temtari, dolent in temtationibus, gaudent

20 Matth. 10, 22

15 I Cor. 15, 54 18 Matth. 24, 12 I Io. 1, 8 24 II Cor. 9, 7

[ocr errors]

qua T

2 accident M accederit DP 4 animae Gv 5 respondemus P no V; no add. m. 2; nouo G‘P 7 contentiones D'G' 10 dolentq; P 12 cupiunt- aeternam om. T 13 in re] ire D adhac V adoptione M 14 redemptionem DGPTU 15 absorta libri 16 uictoria G Po cupiunt - peccare om. G' tuunt T 18 habundauit pi refrigescet PT

19 cupiunt 22 decipimus MV: seducimus DGPTV 24 audiant DP 25 sicuti se DGPTV: sicut ipse MV 26 temptare Di

gaudent in temtationibus om. V

17 me

in temtationibus. ut enim metuant temtari audiunt: si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, uos qui spiritales estis instruite huius modi in spiritu mansuetudinis, intendens te ipsum, ne et tu temsteris. ut autem cupiant temtari audiunt quendam uirum dei fortem ciuitatis dei dicentem: proba me, domine, et temta me; ure renes meos et cor meum. ut doleant in temtationibus uident Petrum flentem; ut gaudeant in temtationibus audiunt lacobum dicentem: omne gaudium 16existimate, fratres mei, cum in temtationibus uariis incideritis.

Non solum autem propter se ipsos his mouentur affectibus uerum etiam propter eos quos liberari cupiunt et ne pereant metuunt et dolent si pereunt, gaudent si liberantur. illum 15 quippe optimum et fortissimum uirum, qui in suis infirmitatibus gloriabatur, ut eum potissimum commemoremus qui in ecclesiam Christi ex gentibus uenimus, doctorem gentium in fide et ueritate, qui et plus omnibus suis coapostolis labora

uit et pluribus epistulis populos dei, non eos tantum qui >> praesentes ab illo uidebantur uerum etiam illos qui futuri prae

uidebantur instruxit; illum inquam uirum, athletam Christi, doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum cum illo, gloriosum in illo, in theatro huius mundi, cui spectaculum factus est et angelis et hominibus, legitime magnum ağonem cer* tantem et palmam supernae uocationis in anteriora sectantem

1 Gal. 6, 1

6 Ps. 25,

2

8 cf. Matth. 26, 75 9 Iac. 1, 2 15 cf. II Cor. 12, 5 18 cf. I Cor. 15, 10 21 cf. Gal. 1, 12 II Cor. 1,

21 22 cf. Gal. 2, 20 23 cf. I Cor. 4, 9 25 cf. Philipp. 3, 14

1 metuunt P audiant D 5 uirum quendam T 6 ciuitates T alterum dei om. D domine] đ G 7 renos P 10 existimato G'y'

temptationes uarias D'PT 11 incederitis DMV 13 liberare DGPU 14 pereant D'GPTV dent DGPTV liberentur D'GP? 16 gloriatur DGPTv 17 ecclesia DP doctorem - ueritate om. Gv 18 et qui MV 19 et a: ex libri epistolis GPTV

populus D'P 20 illis D'G uidebantur MV 21 uerum Gv adhletam G

23 cuius G' qui Gly 24 est om. V

omnibus P

magno agone D' Gly 25 uocationes P1

et gau

oculis fidei libentissime spectant gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, foris habentem pugnas, intus timorem, cupientem dissolui et esse cum Christo, desiderantem uidere Romanos, ut aliquem fructum habeat et in illis sicut et in ceteris gentibus, aemulantem Corinthios et ipsa aemulatione 5 metuentem ne seducantur eorum mentes a castitate quae in Christo est, magyam tristitiam et continuum dolorem cordis sui de Israhelitis habentem, quod ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; nec solum dolorem uerum etiam luctum suum denuntiantem qui- 10 busdam qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super immunditia et fornicationibus suis.

Hi motus, hi affectus de amore boni et de sancta caritate uenientes si uitia uocanda sunt, sinamus ut ea quae uere uitia sunt uirtutes uocentur. sed cum rectam rationem se- 15 quantur istae affectiones, quando ubi oportet adhibentur, quis eas morbidas seu uitiosas passiones audeat dicere? quam ob rem etiam ipse dominus in forma dei agere uitam dignatus humanam, sed nullum habens omnino peccatum adhibuit eas ubi adhibendas eas esse iudicauit. neque enim in quo uerum 20 erat hominis corpus et uerus hominis animus falsus erat humanus affectus. cum ergo eius in euangelio ista referuntur, quod super duritia cordis Iudaeorum cum ira contristatus sit, quod dixit: gaudeo propter uos, ut credatis, quod Lazarum suscitaturus etiam lacrimas fuderit, quod concupi- 25

1 cf. Rom. 12, 15 4 cf. Rom. 1, 11 et 13 9, 2 8 cf. Rom. 10, 3 3, 5 24 Io. 11, 15

2 cf. II Cor. 7, 5 3 cf. Philipp. 1, 23
5 cf. II Cor. 11, 2 sq. 7 cf. Rom.

12 cf. II Cor. 12, 21, 23 cf. Marc,
25 cf. Io. 11, 35

1 spectantem libri 2 timores DG PTV 3 desolui Pi 5 cho rinthios G ipsam M 8 sui DGPTv: ei MV hisraelitis T 9 statuere DGPTV sint T essent DGPU 10 de quibusdam DG ΡΤυ 12 immunditiam DGʻMV; m expunxit vi 14 uititia v sinamur D'G" 15 nationem G 16 affectiones morbidas om. M affectiones G’v: actiones DGʻPTV 17 eas tunc morbos G?v audiat G 18 dei) serui G?v dignatus est MT 19 nullam vi om. DGPTV

21 animus hominis DG+Pv 22 cur M 23 duritiam DGʻP 24 dixerit DG PTU 25 lazarus M suscitaturum T

20 eas

« PredošláPokračovať »