Obrázky na stránke
PDF

aut Filius, sed semper utriusque Spiritus : universa el Spiritu sancio dicimus, inseparabilia fieri ab omni. lamen Trinitas unus est Deus. Quis itaque neget, non bus opera , non solum ad omnes, verum etiam ad Patrem, non Spiritum sanctum, sed Filium ambulasse singulos pertinentia. super aquas (Matth. Xiy, 25)? Solius enim Filii'caro CAPUT XVII. - Sicut audit ergo Filius, iudicat : est, cujus carnis illi pedes aquis impositi et per aquas sive quia et filius hominis est; sive quia non de se Jucti sunt. Absil autem ut hoc sine Palre fecisse ipso est, sed Verbum Patris est. Quod enim nobis credatur; cum de suis operibus universaliter dicat, est , cum audimus, verbum accipere ; hoc illi est a Paler aulem in me manens facil opera sua (Joan. xiv, Patre Verbum esse. Quoniam sic dici potest Pater 10) : aul sine Spiritu sancto; cum similiter opus sit dedisse Filio Verbum, hoc est, ut Verbum sit: qvem. Filii, quod ejiciebat daemonia. Illius quippe carnis ad admodum dicitur dedisse Filio vitam , hoc est, ut vila soļum Fiļium pertinentis lingua erat, qua imperaba- sit. Ipsc namque ait : Sicut habet Paler vitam in selur dæmonibus ut exirent: et lamen dicit, In Spiritu melipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso (Joan. s'inclo ejicio dæmonia (Mallh. xļI, 28). Item quis nisi v, 26). Non ylique ut aliud sit ipse , aliud vita que soļus Filius resurrexit? Quia solus mori potuit, qui in ipso est, sed ul eadem vila sit idem ipse. Sicut carnem habuit : et tamen ab hoc opere, quo solus nec Pater aliud est quam vita quæ in ipso est : sed Filius resurrexit, non cral Pater alienus, de quo cam Filius Patri non dedit, quia Patrem non genuit : Suriplum est , Qui suscilavit a mortuis Jesum (Galat. dedit autcm Pater Filio vitam, gignendo eum vitam. 1, 1). An forte se ipse non suscilavil? Et ubi est quod sicut est etiam ipse vita. Non autem sic genuit Verait, Solvite templum hoc, el triduo suscitabo illud (Joan. þum tanquam et ipse sit Verbum. Vilam quippe cum 11, 19); el quod poleslalem se liabere dicit ponendi dicimus, polest esse de nullo alio , sicul est Patris et iterum sumendi animam suain (Id. 2, 18)? Quis vita , vel, quod expressius dicitur , Pater vila, cui de aulem ila desipiat , ut pulel Spiritum sanctum resur- alio non esl ut sit : cum vero dicitur Verbum, nullo reclionem hominis Christi non cooperatum, cum modo polest nisi alicujus intelligi, et illius utique de ipsum hominem Chrissum fuerit operatus ?

quo est. Non itaque sicut est Filius Deus de Deo, luCAPUT XV!. — Est in homine simile quiddam,

men de lumine, vita de vila ; ita dici potest Verbum quamvis nequaquam illius Trinitatis, quæ Deus est,

esse de verbo : quoniam solus est Verbum; et sicut excellentia comparandum : ille enim Deus est, ista

Palri proprium est generare Verbum, ita Filio procreatura : habet tamen aliquid et ista , ubi qualicum

priuni est esse Verbum. Et idco sicut audit judical; . que modo id quod de illa ineffabili Dei natura dici- quo sicul genilum est Verbum , ut idem Verbum sit. fur, possit intelligi. Neque enim frustra non est

verilas, ila sccundum yeritalem judicat.

ve Nicluin, Faciamus hominem ad imaginem luam , laul CAPUT XVIII. — El judicium ejus utique justum quam Paler Filio loquerelur ; aut , ad imagincin esl ; quia non quæril voluntatem suam , sed voluntatem meam : sed dictum est , ad imaginem noslram (Gen. 1, ejus qui cum misit (Ibid., 30). Noc enim dicens, ad il26). Quod ex persona ipsius Trinitatis rectissime lum hominem voluit referre intentionem nostram, accipitur. Tria itaque isla in hominis anima cagile- qui voluntatem suam quærendo, non ejus a quo factus mus, memoriam , intelligentiam, voluntalem : ab his est, non habuit justum judicium de scipso, sed justum tribus fit omne quod facimus. Et cum tria ista bene judicium habitum est de ipso. Ipse quippe faciens vorecleque sese habent, bonum et reclum ost onme luntatem suam, non Dei, moriturum se esse non creguod faciinus; si nec memoriam decipiat oblivio, liccdidit : sed hoc judicium ejus non justum fuit. Deni. error intelligentiam, nec iniquitas voluntatem. Ad quc fecit , et mortuus est; quia judicium Dei justum Dei quippe imaginem sic reformamur. Omne igitur est. Quod judicium facit Dei Filius non quærendo opus nostrum ab bis tribus sit : nihil enim agimus, voluntalem suam , cum sil etiam hominis filius : non quod non hæc tria simul agant. Deinde cum de singulis quia ipsius in judicando nulla voluntas est; quis enim loquimur , etiam quod ad singula pertinet ab omni- hoc insipientissimus dixerit? sed quia non ita est vobus agitur. Ncque enim sermonem quem de sola me- luntas ejus propria , ul sil a voluntate Patris aliena. iporia facimus, memoria sola facit : sed intelligentia Hæc isti si cogitarent , non carnalibus cogitationibus voluntasque cooperantur eum, quamvis ad solam sic Trinitatis potestales vel officia gradibus imparibus memoriam pertinentem. Hoc et de duobus cæteris ordinarent, ut lanquam tres homines inæqualis ac videre facillimum est. Nam quidquid de se ipsa in dissimiļis dignitatis facerent , tanquam imperatorem felligentia loquitur , sine memoria el voluntate non Patrem, judicem Filium, advocalum Spirilum sanļoquitur : et quidquid de se ipsa voluntas dicit aut clum. Sccundum quas enim judicat Filius, velut im. ' fcribit, sine intelligentia mimoriaque non facit. Qua- Poriales leges, Palris esse asserunt : in quibus bono- : Senus sint aulem ista similia , et rursus quantum rem et auctoritatem Filii constituunt judicantis ; offidissimilia illi incommutabili Trinitati, quæ Deus est, ciosam vero advocationem el consolationem Spiritus longuin est enucleatissime disputare. Sed ideo tanlum sancti ad dignitatem judicis , boc est, Dci unigeniti hoc cominemorandum putavi, ut etiam de ipsa crea pertinere : tanquam judicis sit dignitas, quod babeat fura aliquid adhiberem : unde isli, si possunt, intel advocalum ; sicut imperaloris est dignilas , quod seligaut quam non sit absurdum quod de Palre et Filio cundum suas iinperiales leges judicalurin jurcicoin I vox, Filii, abest a Mss.

iniulit. Qua sua cogitatione carnalj. lamen paluru di.

versitatem, de qua inter nos et ipsos maxima que est nos Deus in præsentia Titi (II Cor. vii, 6). Sancio. stio est, in his tribus personis demonstrare non pos- rum ergo Deus est consolator. Ipsi quis pc sunt homisunt. Cum enim ad humanos mores ista referunt, et les : unde tres illi viri in camino dicunt , Benedicile , ab humani generis consueludine quam cogitando pos- sancti et humiles corde , Dominum (Dan. III, 87). Deus sunt capere non recedunt (animalis enim homo non est itaque Spiritus sanclus qui consolatur humiles, percipit quæ sunt Spiritus Dei (1 Cor. 11, 14]) ; quid Proinde isti , aut quod nolunt , fateantur Deum esse aliud nos admonent, nisi quia et imperator, el judex, Spiritum sanctum : aut si hoc de Patre , vel de Filio et advocatus, homines sunt? Proinde judex impera- dictum ab Aposlolo volunt accipi , desinant consolalore è etiamsi potestate minor est , non minus homo tionis tanquam munere proprio separare a Patre et est. Nec minus quam judex homo est advocalus, a Filio personam Spiritus sancti. etiamsi officio videtur judici esse subjectus. Patris CAPUT XX. — Jam illud, quod ideo Spiritum sanergo et Filii et Spiritus sancti, etiamsi disparein cogi- ctum Filio minorem conantur ostendere, quod iste sit lant poleslalem , naturam saltem confiteantur acqua illius tanquam judicis advocatus, etiam homines sanlem. Quid quod eos deteriore etiam quam humana clos eidem mira cæcitate præponunt , de quibus ait est , conditione confinguni? Ficri enim potest in re- idem Dominus : Sedebilis super duodecim sedes , juo bus humanis , ut qui judex fuerit, eliam imperator dicantes duodecim tribus Israel (Matth. Xis, 28). Ibi liat : hoc isti in illa Trinitate nec imperatoris unico respondeant, quid crit Spiritus sanctus : cum Filio Filio præstare dignantur. Quod si forle ex humani ju- judex, an apud judices etiam homines advocatus? ris vel consuetudinis formula, majestatis crimen etiam Absil aulem ista a fideli corde vecordia , ul sit judiciin filio nimium reformidant, advocato certe puto quod bus minor advocatus Spiritus sanctus; cum illi utique, concedere debeant ut ad judiciariam potestatem ali- ut judices sint , repleanlur Spiritu sancto , secundum quando perveniat. Nec hoc quidem volunt. Delerior quem vivenles fiunt spirituales. Spiritualis enim om. ergo est, quod absit , in illa Trinitate , quam in gene- nia judical (1 Cor. 11, 15). Quomodo ergo niinor est ris humani mortalitate conditio,

judice qui judices facit, cum ficil ut judicis illius sint CAPUT XIX. - Porro Scriplura sancia, quæ islos membra et suum templum, dicente Apostolo, Corpora divinos aelus non differentia potestatum , sed operum vestra membra sunt Christi : codemque itidem dicente, ineffabilitate metitur, advocaluin nostrum etiam ipsum Corpora vestra templum est Spiritus sancli qui in robis judicem novit, dicente apostolo Joanne : Si quis pec- est' (Id. vi, 15, 19) ? Et tamen si apertissime legerent caverit , advocatum habemus ad Patrem, Jesum Chri- in sanctis Scripluris Salomonem regem lignis et lapistum justum (1 Joan. 11, 1). Quod etiam ipse significat dibus jussu Dci leniplum struxisse Spirilui sancio, ubi dicit , Rogabo Patrem , el alium advocalum dabit Deum esse Spiritum sanctum dubitare non possent , vobis (Joan. xiv, 16). Neque enim esset Spiritus san- cui tanla religionis servitus, quæ latria dicilur , legi · clus advocatus alius, nisi hoc esset et Filius. Qui ta- time exhiberetur in populo Dei, ut illi etiam templum men ul inseparabilia sua et Patris opera demonstra, fabricarelur; cum Dominus dicat, Dominum Deum ret, ait, Cum ipse iero, millam eum ad vos (ld. xvi, 7): luum adorabis , et illi soli servies (Deut. vi, 13): quod quamvis alio loco dicat, Quem millel Pater in nomine in græco est, de TPEÚGELS. Et eum negare audent Deum, meo (Id. xiv, 26). Ubi ostenditur quod et Pater et fic qui non ligna et lapides , sed membra Christi habet lius miserint Spiritum sanctum. Sicut ostenditur per templum ! Sic enim Spiritum sanctum subjiciunt poprophielam quod et Paler et Spiritus sanctus miserint lestati Christi, cum ejus lemplum menibra sint ChriFilium. Nam quis nisi Filius per Isaiam adventum sti : quemadmodum ipsum Filium imperialibus legisuum prænuntians dicit : Audile me, Jacob, et Israel, bus Dei, cum ipse sit Verbum Dei, nec ullo modo impe. quem ego vocabo : ego sum primus, et ego in ælernum; raloris verbum legibus subjaceat, sed leges faciat (a). et manus mea fundavil terram , dexlera mea solidavit CIPUT XXI. – 10. Isti sane, quorum disputatiocolos; vocabo illos, et astabunt simul , convenient etium nem accepi, cui respondeo , non audept idem dicere fa universi , el audient : quis illis nuntiavit hæc? Diligens clum esse quod genitum ; et duo ista discernunt, ita autem le, feci voluntatem luam super Babylonem , ut ut a Pairc Filium genilum dicant, faclum vero a Filio lollatur semen Chaldæorum. Ego loculus sum , ego vo- Spiritum sanctum. Quod in Scripturis sanctis nusquam cavi, adduzi illum , et prosperam viam ejus feci. Cone legunt, cum Filius ipse dicat , quod Spiritus sanctus venite ad me , el aydile ista ; nec enim ab initio in ob- á Patre procedat. scuro loculus sum : cum fiebant ibi eram , et nunc Do. 11. Filius, inquiunt, Patrem prædical : Spiritus minus misil me el Spiritus ejus (Isai. xlvm, 12-16) ? sanctus Filium annunciat. Quasi non annuntiaveri Quid evidentius ? Ecce ipse se dicit missum ab Spirilu Filius Spiritum sanctuin esse venturum, aut et Pater sancio, qui fundavit terram , et solidavit coelum. Ubi non prxdicaveril Filium, dicendo : Hic est Filius agnoscitur Unigenitus per quem facta sunt oninia. meus dileclus in quo bene complacui ; ipsum audite Consolatorem vero, quod oflicium tanquam personu (Matth. xvii, 5). infimæ in illa Trinitale isti Spiritui sanclo deputant, 12. Ac per hoc non solum Parris gloriam Filius, Deum dicit Apostolus , sicut in Epistola ejus legimus ud Corinthios : 18 qui consolatur humiles , consolatus

! Am. Fs. et ass., templum in vobis est Spiritus sanch,

omisso, qui in vobis esi. • Mas., ad ineperatorem.

(a) Concer Collationem cum Maximino, Aug. 2. 14. . verum etiam Filii gloriam rerelat Pater : nec solum Spirilu sancio, Ille me honorificabil, quia de meo acciFilii Spiritus sanctus, sed etiam Filius manifeslal Spi- piel, el annuntiabit vobis ; ad rem de qua agitur non ritiis sancti dignitatem.

pirtinct. Honorat enim omnis qui adoral, non auleni 13. Et ideo sicut Filius, Patri, ita et Pater Filio : et adoral omnis qui honorat. Nam el sralres secundum sicut Spirilus sanctus Filio, ita et Filius Spiritui san- Apostolum invicem se honore præveniunt (Rom. XII. clo perhibet testimonium.

10), nec tamen invicem adorant. Alioquin, si hono14. A Paire aulem et Filionissus est Spiritus san- rificare, hoc est adorare; dicant, si placet, quoc clus : el a Palre et Spirilu missus est Filius.

Filium adoret el Paler, et hoc jubente Filio, qui e CAPUT XXII. – 15. Filius, inquiunt , minister est dicit, Honorifica me (Joan, xvii, 4, 5). Quod aulen, Patris : Spiritus sanctus minister esl Filii. Nec allen- dixit de Spiritu sanclo, De meo accipiet , solvit ipse dunt quod isto modo meliores faciunt Spiritu sancto questionem : ne pularelur quasi per quosdam gradus A postolos sancios; qui cum se Dei ministros esse di- sic esse de illo Spiritus sanctus, quomodo est ipse de cunt, non eos utique isti etiam Dei Patris ministros Patre; cum ambo de Patre, illc nascalur, ille proceDegabunt. Ejus quippe ministri facti sunt, in cujusdal; quæ duo in illius natura sublimitate discernere nomine etiam baptizarunt, id est, Patris, et Filii, et omnino difficile est : ergo ne hoc pularetur, ut dixi, Spiritus sancti. Ac per hoc secundum istorum vanilo- continuo subjecit , Omnia quæ habet Paler mea sunt , quia, meliores erunt Trinitatis ministri; si propterea proplerea diri, De meo accipiet (Id. xvi, 14, 15). Ita minor est Spiritus sanctus , quia solius minister est sine dubio intelligi volens quod de Patre accipiat. Sed Filii.

ideo de ipsius, quia omnia quæ habet Paler, ipsius 16. Filius, inquiunt, jubetur a Patre : Spirilus san- sunt. Hæc autem non est diversitatis naturae, sed clus jubetur a Filio. Nusquam hoc in Scripturis sanctis unius principii commendatio. legunt: quamvis obedientem Filium legamus secun- 20. Secundum hoc, ila Spiritus sanctus non a se dum formam servi, qua major est Paler; non secun- ipso loquitur, quia non est a se ipso qui de Paire prue dum formam Dei, in qua unum sunt ipse el Paler. cedit : sicut nec Filius potest a se facere quidquam,

17. Legitur itaque in Scripturis sanctis Filius sub- quia nec ipse a se ipso est, sicut jam superius expodilus Patri, Ibi est enim forma servi, in qua et paren- sui : non quod in omnibus nulum Patris exspeclet ; non tibus hominibus subditus erat ; sicut Evangelium cnim ait, Nisi quod viderit Patrem innuentem ; sed, loquitur : El descendit cum illis, el venit Nazareth; el quod viderit Patrem facientein (Id. v, 19), secundum eral subditus illis (Luc. II, 51). Non autem alicubi ea quæ jam dispulavimus. Quod autem in omnibus Spisancta Scriptura dicit Spiritum sanclum subditum Fic ritus sanctus Christi præceptum exspeciel, ut dicunt, lio.

logant si possunt. Quod enim dictum est, Non a se 18. Proinde et quæ jubet Paler, operatur Filius loquelur : non est dictum, Quæcumquc a nie audierit; propter formam servi : el qu:e Pa:er operatur , ope- sed, quæcumque audieril loquetur (Id. xvi, 13). Cur ralur et Filius propior formam Dei. Non enim ait, autem dictum sit, paulo ante jam claruit ex ipsius Ouæcumque Pater jubel, hicc Filius facit : sed ait, quam commemoravi Domini expositione , ubi ait. Ouæcumque Paier facil, hæc et Filius facil sinililer Omnia quæ habet Paler, mea sunt ; propierea dixi, De (Joan. v, 19). Porro si Spiritum sanctum ideo hæc meo accipiel. Unde aulem accipiet , inde est procul loqui dicunt quæ mandal Filius, quia scriplum est, dubio quod loquelur; quia inde audit, unde procedit. De meo accipiel et annuntiabit vobis (Id. xvi, 14): cur Scit cnim Dei Verbum, procedendo. inde unde riasciDon et Filius ea loquitur qua mandal Spiritus sanctus, lur Verbum , ita ut sit communiter Spiritus et Patris cum dicat Apostolus, Quæ Dei sunt nemo scil, nisi et Verbi. Spirilus Dei (1 Cor. 11, 11); et cum ipse Jesus de se CAPUT XXIV. — Nec moveat quod futuri temporis ipso impletum esse confirmet , quod scriptum est, verbum est, accipiel ; quasi nondum haberet. IndiffeSpiritus Domini super me ; propter quod unxit me evan- renler quippe dicuntur temporis verba, quamvis sine gelizare pauperibus (Luc. iv, 18, 21) ? Si cnim propter

lempore manere intelligatur alernitas. Nam el accehoc unclus est evangelizare pauperibus , quia Spiri

pit, quia de Palre processit; el accipit, quia de Palre tus Domini super eum erat; quid evangelizabal procedit; et accipiet , quia de Patre procedere nunpauperibus, nisi quod Spirilus Domini habebal , quo quam desinet : sicut Deus et est, et suit, et erit; et replelus erat ? Nam et loc de illo scriptum est, quod tamen initium vel finem temporis, nec habct, nec harepletus sit Spiritu sancto (Id. iv, 1). .

buit, nec habebit. CAPUT XXIII. – 19. Filius , inquiunt, adoral el CAPUT XXV: - 21. Filius , inquiunt, pro nobis honorat Patrem : Spirilus sanctus adoral el honorat interpellat Patrem; et Spiritus pro nobis postulat Filium. Filium. Hic non opus est scrupulose velle discernere, Sicut legunt, quod Filius interpellat Patrem , secuninter honorare et adorare quid distet: propier formam dum ea quæ supcrius nos etiain commemoraules enim servi dicuntur ista de Filio. Dicant, si possunt, disseruimus : ita inveniant unde proferant, quod Spiubi legerint adorari Filium a Spiritu sancio. Quod ritus postulel Filiuin. Quod enim dicit Apostolus, Quid enim subjiciunt unde lioc probare conentur, quia vi. eniin oremus, sicul oporbet, nescimus; sed ipse Spiritus delicet scriptum est, Pater, ego honorificari super interpellal gemitibus inenarrabilibus : qui autem scrulae lerrum, opus quod dedisti mihi consummari; cl de lur corda, scit quid Spiritus sapial, quia secundum

Deum interpellat pro sanctis (Rom. viii, 26, 27); quo- Spiritum sanelum ? Quod ita pegandum pulaverunt , modolibet isti accipiant (multum enim ad eos est hoc tanquam inter nos el ipsos ulla inde sit quæstio. Ejussic accipere, quemadmodum accipiendum est), non dem naturæ dicimus esse Trinitatem , non aliquam est dictum , Interpellat Christum , aut, interpellat Fi. ibi personam partem cujuspiam nuncupamus. Sed livn: interpellat autern Spiritus sanclus dictum est, quod ila negant parlem Patris esse Filium, ut tamen quia interpellare nos facit. Sicut Deus dicit, Nunc dicant proprium et dilectissimum , perfectum et plecognovi (Gen. xII. 12): quasi ante nesciebat : quod num unigenitum Filium : quærendum est ab eis, quos quid est aliud, nisi. Feci ut cognoscas? Inde est et filios suos facit Deus voluntarie, gignens eos verbo illud Apostoli. Nunc aulem cognoscentes Deum, imo veritatis , cum ad eam perfectionein pervenerint, ut cognili a Deo (Galut. iv, 9): ne sibi tribuerent quod perfectiores esse non possint, ulrum sint etiam ipsi cognoverant Deum. Sic ergo ait, cognili a Deo, ut in- proprii et dilectissimi, perfecti et pleni filii Dei. Quod Lelligerent quod illos gratia sua Deus fecerit cognito si erunt , nec unigenitus ille erit, quia æquales mulres suos. Secundum istum locutionis modum dictum los habebit; sed lauluminodo primogenitus. Si autem est, El nolite contristare Spiritum sunclum Dei (Ephes. non erunt, quomodo accipienda est illius plenitudo iv, 30) : hoc est, nolite nos contristare qui secundum atque perfectio , nisi ut sit prorsus gignenti æqualis , Spiritum Dei contristamur ex vobis. Charilale quippe et in nullo omnino dissimilis ; atque ut id brevius contristabantur, quam diffundebat Spiritus sanctus in planiusque ' dicamus, sint isti filii gratia , ille pacordibus eorum (Rom. v, 5), el per hoc eos de malis tura : quia in istis est participatio divinitatis, in illo fralrum tristes ipse faciebal. Denique ideni apostolus, plenitudo? Quamvis et ille quod suscepit hominem, Accepistis, inquit, Spirilum adoptionis filiorum, in quo et Verbum caro factum est (Joan. 1, 14), non sit naclamumus, Abba, Paler (Id. vni, 15): et alibi eumdem lura, sed gratia : Verbi tamen, quod Patri æquale sensum commemorans, Misit , inquit , Deus Spiritum est, permanente natura. Deinde respondeant, quia Filii sui in corda vestra, clamantem, Abba , Pater (Ga- non lilium , sed primum et præcipuum opus Filii pre lat. iv, 6). Quomodo ibi, in quo clamamus, quomodo cæteris universis dicunt esse Spiritum sanclum , hic, clamantem, nisi quia clamantem bic ail, clamare utrum illi filii meliores futuri sint Spiritu sancto , facientem ? Ul aulem secundum ipsorum sensum sic quos voluntarie genuit Pater verbo verilalis (Jacobi i, accipiamus clamantem , tanquam non clamare nos fuo 18) ? Quomodo enim non coguntur hoc dicere, cum ciat, sed ipse clamct; ecce dicendo, Abba, Pater, non procul dubio melius sit filios esse Patris, quam opus interpellat Filium , sed Patrem Non eniin audebunt Filii ? Hac cogitent, el emendent vanas impiasque dicerc filium Christi esse Spiritum sanctum : nam blasphemias, alque faleantur in illa Trinilale nullam utique, ne hoc dicerent, non genitum a Filio, sed fa- personam, präler quod Filius manens Deus, homo ctum dicere maluerunt. Non ergo scimus per nos ipsos factus est , omnino esse creaturam, aut aliquid a Deo quid oremus , sicut oportet, sed ipse Spirilus inter factum : sed tolum quidquid illud est, summum, vepellat, id est, interpellare nos facit quze sunt secun- rum, immulabilem Deum. dum Dcum : quod nisi faciat, non oramus , nisi se- 24. Absit cnim ul, quemadmodum sapiunt, Paler cundum istum mundum, ad explendam concupiscen- major sit Filio suo, secunduin id quod unigenilum tiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et ambitio. Verbum ejus est : sed secundum id quod Verbum caro nein sæculi, que non sunt a Palre, sed ex mundo factum est. Sed quid mirum, quando in cadem carne sunt (I Joan. 11, 16). Quanıvis nonnulli id quod dictum factus est etiam Angelis minor? Absil ui, quemadest, Ipse Spiritus interpellat gemitibus; de spiritu ho modum blasphemant , incomparabiliter major et meminis intelligendum arbitrentur.

lior sit Filius Spiritu sancto: el quod insanissimum CAPUT XXVI. – 22. Tolius bonitatis et sapientiae est credere, lemplum minoris sint membra majoris. et virtutis Patris, vivam el veram, propriam el con CAPUT XXVIII," — 25. Paler quidem, Deus et Dodignam imaginem dicunt Filium. Al apostolus Paulus, minus est Filio suo : quia inest in eo forma servilis , non virlutis Dei et sapientiæ imaginem ; sed Deum quæ prophetabalur, cum diceretur, Dominus dixit ipsum esse dicit, Dei virlulem el Dei Sapientiam (1 Cor. ad me, Filius meus es lu (Psal. 11, 7). Cui etiain in 1, 24). Eo ipso igitur quod imago Patris est Filius, eadem prophetia dicit idem Filius, De ventre malris Virtus ejus et Sapientia est. Imago autem plena alque meæ Deus meus es tu (Psal. xxi, 11). De venire quippe perfecta , id est, non ab illo ex nibilo facla , scd de matris ejus , ubi liominem assumpsit, Deus ejus est. illo genila , nihil minus habet quam ille cujus imago Qui propter quod eum non solum ante ventrem maest : Patris quippe imago summa, id est, ila similis tris , sed ante omnia sæcula coæternum genuit, Paler ut in ea dissimile aliquid non sit , Filius est unigeni- ejus est. Ubi autem vel in somnis audierunt Scriptulus. Non sunt tamen ausi dicere imagincm Filii Spi- ram sanctam dixisse Filium Deum ct Dominum esse ritum sanctum , scd manifestationem. Propter hoc, Spiritus sancti ? nec genilum, sed factum ab illo esse dixerunt. Quod 26. Paler, inquiunt , immobiliter el impassibililer de Scripluris sanctis omnino non legunt '.

volens Filium genuit : Filius sine labore et fatigatione CAPUT XXVII.— 23. Quis autem catholicus dixe- sola virtule sua Spiritum fecil. O præcipuam laudem ril, partem Patris esse Filium, aut, parlem Filii Filii et Spirilus sancti ! Quasi nus Paler mobiliter et sic Mss. Edili vero non intelligunt.

! Germanensis colex, pleniusque.

passibiliter invilus genuerit, qui nos voluntarie ge- Trinitas, cui uni et soli talem scrvitulem pietatis nuit verbo veritatis : aut Filius cum labore et fatiga - jure dcbemus. lionc cælum et terram creaveril ? Æquentur crgo ista CAPUT XXX. – 28. Siculi nemo potest , inquiunt, opera secundum istos, vel Filio vel Spiritui sancto : sine Filio ad Patrem transire ; ila el nemo potest sinne aut si nullo modo aquantur , quid profuit hoc dicere, Spiritu sancio Filium in verilale adorare : quasi et aid unde nulla sit quirslio ; quod scilicet sine ullo labore Filium sinc Patre quisquam possil venire , cum ipse el fatigatione vcl giguat Paier , vel faciat Filius? Vi dicat , Nemo venil ad me, nisi Paler, oui misil inc. dcant sane quomodo dicant, quod sola virtute sua traxerit illum (Joan. 11, 44); aut ad Spiritum saniFilius feceril Spiritum sanclum. Isto enim modo co- clum sine Patre et Filio pervenire possemus, qui cum guntur fateri , aliquid fecisse Filium quod non vide- nobis sua conferunt gralia. Quid est cnim aliud ad rit Patrem facientem. An placet eis dicere , quod eos venire, nisi eos habitantes in nobis habere ? Hoc etiam Paler fecerit Spiritum sanctum ? Non ergo eum enim modo et ipsi ad nos veniunt, cum Deus ubique sola virtule sua feccrit Filius“. An alterum fecit prior sit, el nullo corporali contineatur loco. Ipse Salvator Pater , ut posset Filius facere quem fecit, qui non dicit de se et de Patre, Veniemus ad eum , el mansiopolest faccre nisi quod videril Patrem facientem ? Et nem apud eum faciemus (Id. xiv, 23) : et de Spiritu quid est, quod non alia similia, sed quæcumque Pater sancto dicit, Nisi ego abiero, advocatus non veniel ad facil, hæc eadem Filius facit siniliter ? Si hæc cogitare vos (Id. xvi, 7). Quid est ergo quod dicunt, Siculi conentur, procul dubio torbabuntur eis omnia, quæ nemo polesl sine Filio ad Patrem transire, ita el nemo sibi carnali cogitatione componunt.

potest sine Spiritu sancto Filium in veritate adorare ; et CAPUT XXIX. - 27. Verum est autem quod deinde subjungunt , Ergo in Spirilu sancio adoratur Pater omnibus quæ sunt , dedil ut essent; et ipse quod Filius ? Numquidnam hæc indicant differentiam naluest, a nemine accepit : sed a qualitatem suam nulți de- rarum, de qua inter nos et illos vertitur qurstio ? dit, nisi Filio qui natus est de illo, et Spiritui Nam si nenio polest sine Spiritu sancto Filium in ve. sancto qui procedit de illo. Que cum ita sint, non rilate adorare , et in Spiritu sancto adoratur Filius, est isla , quam volunt isti, differentia Trinitatis ; profecto veritas est etiam S; iritus sanctus : quia cum quia indifferens in Trinilale natura , indifferens in in illo adoratur Filius , sicui ab eis dictum est, in veTrinitate polentia est : ut omnes honorificent Filium, ritate adoratur. At ipse Filius ait : Ego sum veritas sicut honorificant Patrem . quod ipse ail (Joan. v. 19. (Id. XIV, 6). Ergo et in se ipso adoralur, cum in ve25); el qui volunt pie vivere , Dominum Deum suum risale adoratur. Ac per hoc et in se et in Spiritu adorent , et illi soli serviant, quod cl antiquis patri

sancto adoratur Filius. Quis autem ita sit impius , ut bus Dei lege præceptum est, nec ullo modo aliter inde separet Patrem? Quomodo enim non et in illo fieri potest , ut soli Domino Deo nostro ea quic Dco adoramus ', in quo vivimus, movemur el sumus debetur servitule serviamus. Ipsa est enim qux grace (Act. XVII, 28)? Proinde adorari Filium in Spirilu appellatur l.cepeic. Quod verbum ibi positum est, sancto, etiam nos dicimus : adorari autem Filium ab cuin dicerelur , Illi soli servies (Deul. vi, 13). Nullo Spiritu sancto , legan! si p:ossunt, modo , inquam , hoc fieri potest , nisi ipse Dominus CAPUT XXXI. — 29. Nam per Filium glorificari Deus noster universa sil Trinitas. Alioquin islam ser Palrem , quis negat? Sed et Filium glorificari per Pavitulem , quæ latria dicitur, quam non debent servi trem, negare quis audeal : cui dicit ipse Filius, Gloeis quos secundum carnem dominos habent , sed om. rifica mie ; cui etiam dicit, Ego le glorificavi (Joan. nes homincs soli Domino Deo suo : banc orgo scrvi. XII, 28, el xvii, 5, 4)? Glorificare auleni, et liono. ll'em non exhibebimus Filio, si de Palre dictum est, rificare , et clarificare, tria quidem verbil, sed res Et illi soli servies ; aut non exhibebimus Palri, si de una est, quod græce dicitur ofágow : interpretum Filio dictum est , Et illi soli servics. Jam vero si ali, autem varietate , aliter atquc aliter positum est in quibus terræ molibus Spiritui sancto lemplum fabric latino. caremus, quis dubitaret ei nos latria , id est, isla

CAPUT XXXII.-30. Spirilus sancli opus el diligentia de qua nunc loquor servitutc servire ? Quomodo ergo est, inquiunt, sanctificare, et sanctos custodire ; el non non ei servitulem , quæ latria dicilur , exhibemus, solum rationabiliu, ut quidam pulant, sed el irrationa. cui lemplum non facimus, sed nos ipsi sumus ? Aut bilia plura sanctificare : el cos qui ceciderunt propler quomodo non ci ipse Deus noster est , de quo dicit suan negligentiam, ad pristinion slalum revocare; ignoe Apostolus, Nescilis quia lemplum Dei estis, el Spiri- rantes docere, obliviscentes admonere, peccan!es ar. lus Dei habitat in vobis ? Et paulo post : Glorificate guere, pigros horlari de salute sua cogilare el sollicile ergo Deum in corpore vestro (1 Cor. 11, 19, 20). Coin, agere, errantes ad viam veritatis deducere, infirmos pora autem nostra , templum in nobis dicit esse Sple curare, el fragilitatem corporis per alacrilatem anime ritus sancti. Cum igitur et Patri et Filio cl Spiritui continere, et ad amorem pietatis el castitalis confirmare, sancto isla , quæ latria vocatur, servitule serviamus, elonines illuminare ; super omnia fidem el charilulein audianusque legem Dei precipientem, ut nulli alteri, præbere singulis, pro studio quoque es diligentia, pro seid soli Domino Deo nostro hanc exhibeamus ; pro- simplicilale et sinceritale mentis, pro mensura fidei ct eul dubio untis et solus Dominus Deus noster est ipsa

' Sic am. Er. et mellores nostri Mss. Al Lov, cum alj. Er. Lugd. Ven. 1.0v., frcit rilius. M.

quoe mss., et illum adoramus. Minys þcue.

« PredošláPokračovať »