Obrázky na stránke
PDF

merito conversalionis, gratiam' ad utilitatem dividere agit, el is qui benedicil; is qui suscipit maritatum, cl el unusquisque in quo opere el proposito fueril habilis, is qui dedil mandalum ; minister, el præcipiens ; supin ipso ordinare. Facit hæc quidem Spiritus sanctus : plex, et eminens; subdilus, el superior ; unigenitus, el sed absit ut sine Filio faciat. Quis enim sic deviel a ingenilus; sacerdos, el Deus : ex parle aliqua verissime via veritatis, ut negel a Cliristo custodiri sanctos, dicunt, sed ea contra Sabellianos, non contra Catholapsos autem in slalum pristinum reparari , ignoran- licos dicant. Illi enim unam ci eumdem dicunt Filium les doceri, obliviscentes admoneri, peccantes argui, esse qui Paler est : nos autem Patrem gignentem et pigros horlari, errantes ad viam verilatis adduci, in- Filium genitum duas dicimus esse personas, sed non firmos sanari, cæcos illuminari, el cætera que isti duas diversasque naturas. Non ergo unus et idem est Spiritui sancio, tanquam solus ea faciat, tribuenda Pater et Filius, sed unum sunt Paler et Filius. Quoi pulaverunt? Ut eniin de cætcris, ne longum sil, la- vero major est Pater , non pertinet ad nalurai giceam; quonnodo negabunt a Christo doceri salictos, gneulis et geniti, sed hominis et Dei : secundum quibus idem dicit, Nolile vocari ab hominibus rabbi; quam formam suscepti hominis, et ad dexteram Paunus est enim magister vesler Christus (Mauh. xxii, 8)? tris sedet vel stat, et orat, et gratias agit, et sacerdos quomodo negabunt a Christo illuminari cæcos, de quo est, et minister est, el supplex est, et subditus cst : scriptum legunt, Eral lumen verum, quod illuminal secundum autem formam Dei, in qua æqualis est omnem hominem (Joan. 1, 9 )? Spiritus ergo sanctus, Patri, unigenitus csl et gignenti corternus. Et licet sicut şine Christo non docel aut illuminat quemquam, sil primogenitus omnis creaturæ, quia in illo condita ita sine Christo non sanctifical quidquam. Illud autem sunt omnia , priusqnc ille est genitus quam hæc conquod per prophetam Deus dicit, Ul sciant quia ego dita ; tamen sempiternus est sicut Paler, nec cæpit sum qui sanctifico eos (Exod. XXXI, 13); eligant a quo ex lempore. Nam et Patrem reclissime dicimus priodictum veliut credere. Si a Patre, cur ab eo separant rem esse quam universa quæ condidit, quamvis geopera Spiritus sancti , cum sanctificari sancios ab nilus non sit. Nihil enim tam primum, quam id ante Spiritu sancto tanquam proprie ac separabiliter pu- quod nibil est. Sed sicuti nihil est ante Patrem ; ila tant ? Si a Filio, sallem ab ipso non separent opera nihil est ante unigenitum Filium, Palri utique coesinclificatoris Spiritus sancti. Si ab Spiritu sancio, lernum. Neque enim quia ille genuil, ille genitus cst, Deus est etiam Spirilus sanclus, quod illi nolunt, qui idco est Pater tempore anterior. Nam si inler Palrein per Prophetam dixit, Ut sciant quia ego sum qui sun gignentem et genitum Filium aliquod tempus est, clifco eos. Si autem, quod melius intelligitur, vox illa prosecto lenypus est ante Filium, et non est jam Fiipsius Trinitatis est per Prophetam, nullo dubilante, lius primogenilus omnis crealuræ , quia et tempus utiunus est Deus Paler el Filius et Spiritus sancliis, ex que creatura est : nec omnia per ipsum , si tempus quo oinnia, per quem omnia, in quo omnia ; ipsi glo- ante ipsum; sed omnia per ipsum (Coloss. 1, 15, 16), ria in sæcula sæculorum. Amen (Rom. xi, 36). nullum ergo lem; us ante ipsum. Ac per hoc, quem.

CAPUT XXXIII. – 31. Cum itaque fateamur fieri admodum ignis et splendor qui ex igne signilur et ab Spiritu sancto, quae ab illo fieri commemoraverunt, circumquaque diffunditur, simul esse incipiunt, nec non est ex eo consequens quod adjungunt : Alium esse genilus a gignente prxccditur : sic Deus Pater et a Filio Spiritum sanctum natura el ordine, gradu el af- Deus de Deo Filius esse simul incipiunt, quia pariter fectu, dignilale et potestate, virtute et operatione. Quan- sine ullo initio temporis sunt, nec genitus a gignente doquidem nec hominum diversa natura est, quorum præceditur. Et sicut ignis gignens et splendor genitus separabilia opera esse possunt, quod Trinitatis essc coævi sunt; ita Deus Paler gignens et Deus Filias non possunt. Ordo aulem, gradus, affectus, qui inve- genitus coxtcrni sunt. Scd quia isle est de illo, nou nitur in creaturæ di-parilitate et infirmitate, nullus ille de isto, ideo et mandalum accipit a Patre, cum est in illa coxlerna et æquali cl impassibili Trinitale. wandatum ipse sil Palris ; el docel eum Pater, cuin Dignitas vero, polestas, virtus, quomodo non aqualis ipse sit palerna doctrina. Sic enim accipit a Patre est omnibus, qui et eadem et similiter operantur? vilam, cum sicut Pater ipse sit vita : ila est el Palri Quod enim dicunt eos operatione diversos, hoc omnino similis, ut in nullo sit omnino dissimilis. Testimofalsum esse convicimus.

nium vero cum invicem sibi perhibeant Paler et FiCAPUT XXXIV. — 32. Quod autem in isto ser- lius, quomodo isti alterum eorum faciant lestimonium mone subnectunt, Impossibile esse ul unus idemque perhibentem, et alterum cui testimoniuin perhibeatur, sil Paler et Filius, generans el nascens; cui testimo- ignoro. Nonne Paler dicit, Hic est Filius meus dile. nium perhibelur, el qui testimonium perhibet; major, et clus (Matth. m, 17)? Nonne Filius dicit, Testimonium is qui majorem confiletur ; is qui ad dexteram sedet aut perhibet de me, qui misil me, Pater ( Joan. vin, 18 )! stal, el is qui sedis dat honorem; qui missus est, et is Cur ergo eos ita distinguunt, ut Patrem dicant cui qui misit; nec discipulus et doctor , ul ipse docuit di- testimoniuin perhibetur, et Filium qui perhibet ? Cur cens, e Siculi docuit me Paler, sic loquor » (Joan. vii, usque ad isla sunt vani, usque ad isla surdi, usque ad 23) : similis et imitator, el is cujus est similis el quem ista cæci ? De Patre aulem millenic et misso Filio, smitalur; is qui oral, et is qui exaudil; is qui gratias jam in superioribus bujus dispulationis partibus satis irdili addunt, donationis ; qund abest a Mss.

abundeque tractatum est, * Hic L08., siinctificubi is spirilis sancti.

CAPUT XXXV. – 33. Nunquam sane, ut impewas ista delirat, Paler præscius eral se unigeniti Dei mousianos, nec se ipsos, cum ista sentiunt, inluenPatrem sulurum : quia nunquam non Paler crat, ba- lur insanos. bens Filium corlernum, et gencrans sine lempore CAPUT XXXVII. - Quod autem ante omnia seper quem condidit tempora. Et sicut Deum se non cula nalum fatentur Filium, quomodo non sibi ipsi præscivit futurum quod semper cral; sic nec Patrem, contrarii sunt, eum natum dicere ante omnia secula, quia cum Filio semper erat : nec magno Filio major, cujus nativitati anteponunt aliquid temporis; quasi nec bono melior ; quia non Palri lantum, sed universe non aut sæcula aut saculorum partes quzcumque Trinitati dictum est, Tu es Deus solus magnus ( Psal. sint lempora? LXXXV, 10). Nec de Patre tantum, scd de universa Q uod vero dicit Apostolus, etiam in futuro s:rculo Trinitate recle intelligilor dixisse idem Filius , Nemo Patri Filium subjectum futurum, ubi ait, Tunc et ipse bonus, nisi unus Deus ( Marc. X, 18 ); quando eum subjectus erit ei qui illi subjecil omnia (I Cor. xv, 28); appellavit magistrum bonum, qui eum nondum intelli- quid mirum, quandoquidem illa in Filio forma humana gebat Deum:tanquam diceret, Si vocas bonum, intellige mansura est, qua semper major est Pater ? Quamvis Deum; nemo enim bonus, nisi unus Deus. Trinitas non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem, ergo unus Deus solus magnus et bonus, cui uni ct ipsius humans formæ in divinam substantiam comsoli, sicut præcipit lex ejus, illa quz latria dicitur mutationem intelligendam putaverint, tanquam hoc servilute servimus.

cuique rei subjiciatur, qnod in eam vertitur et mulaCAPUT XXXVI. - 34. Absit autem ut dicamus, tor. Sed nos quid binc sentiamus ostendimus, magis humilitatis, non veritatis gratia Filium aliquando sic ideo dixisse Apostolum etiam tunc Patri Filium subloqui, ut se Patri subjiciat eumquc majorcm esse le. jectum fulurum, ne quis in eo pularet spiritum et stetur. Novimus quippe in Filio formam servi, non corpus humanum aliqua conversione periturum : ut ficlam simulalainque, sed veram : propter quem sci- sit Deus omnia, non tantum in illius forma bominis. licet humanum babitum, el propter quod ipse de sed, in omnibus, id est, ut ad habendam vilam, et Patre, non Pater de illo Deus est, dicit illa omnia, de saliandum in bonis desiderium nostrum, natura diquibus isti occasionem accipiunt, divcrsas Patris et vina sufficiat. Tunc enim Deus omnia erit in omni. Filii credere ac prædicare naturas. Et cum se lanta bus, cum præler ipsum nibil omnino habere velle ista voragine impiclatis immergant, nos tanquam op- ceperimus. Omnia quippe ipse nobis erit, quando prubrio novi nominis Homousianos vocant. lla enim ipso sufficiente nihil deerit. sese habet catholicæ veritatis antiquitas, ut ei omnes CAPUT XXXVIII. — Jussum vero obaudisse Filium hæretici diversa nomina imponant, cum ipsi sua sin- antequam acciperet carnem , unde isti existiment negula, sicut ab omnibus appellantur, obtineant. Ariani scio. An accipere carnem jussus est, ut hoc videatur quippe et Eunomiani, non alii bæretici, nos vocilant fecisse jussus, quod secit missus ? Ilerum ergo ad illa Humousianos, quia contra eorum errorem, græco redeant, quæ superius dispulata sunt, el quærant vocabulo opostolor defendimus Patrem ct Filium et alque inveniant, si possunt, Pater unico Verbo quo Spiritum sanctum, id est, unius ejusdemque substan. alio jusseril verbo; et utrum dignum fuerit ut lemli:L, vel, ut expressius dicalur, essenliæ, quæ ousic porali jubentis verbo Verbum subderelur ætcrnum : grcce appellatur : quod planius dicitur, unius ejus. atque hinc intelligant quia non eum Patris jussio, demque naluræ. Et tamen si quis istorum qui nos tanquam suæ non fuerit poleslatis, sed semelipsum Homousianos vocant, filium suum non cujus ipse exinanivil, formam servi accipiens. Quod autem hucssct, sed diversa diceret esse naturæ , exhæredari miliavit semetipsum, faclus obediens usque ad mortem se ab eo mallet filius quam hoc putari. Quanla ilaque (Philipp. II, 7, 8), jam utique acceperal carnem. impietate isti circantur, qui cum confileanlur uni- CAPUT XXXIX. - Arbitror me ad omnia respongenitum Dei Filium, nolunt ejusdem natura cujus disse que continet Arianorum sermo, qui nobis ut Paler est confiteri, sed diverse alque imparis et ei responderemus, a quibusdam fratribus missus est. multis modis rcbusque dissimilis, tanquam non de Qui ut possct inspici ab jis qui hæc legunt, et utrum Deo naliis, sed ab illo de nibilo sit crealus ; ac per ad omnia responsum fuerit explorare desiderant, hoc cl ipse creatura sit, gralia filius, non natura ? huic eum nostra disputationi. præscribendum putaviEcce qui nos quasi macula novi' nominis vocant llo mus; ut prius legatur ipse, ac deinde nostra respon

sio. Quoniam non ubiqne lexlum verborum ejus

interposuimus; ne nimis longum faceremus boc opus · Abest, novi, a Mss.

nostrum, quod tandem islo fine concludimus.

ADMONITIO

- IN COLLATIONEM ET LIBROS DUOS CONTRA MAXIMINUM.

Il rc opuscula in Retractationibns Augustini frustra quæras , cum sint posterius contecia , anno Christi videlicet aut 427, aut 428. Nam Segisvullum comitem, a quo se missum Hipronem Maximinus in Collationis subsec;ucatis exordic profitetur, venisse in Afriram contra Boris.:cium ficrio ct Arduberc Coss., hoc est anio Christi 427, scribil Prosper in Chronico. Huc special Sermonis 140 (qui olim inter Sirmondianos 16 ) litulus in hunc modum : Contra quoddam dictum Maximini Arianorum episcopi , qui cum Segisvulio comite constitutus in Africa blasphemabal. Quo in Sermone id ab Augustino reprehenditur, quod Maxiininus , dominicam sententiam Joannis , cap. 10, 9.30, Ego el Paler unum sunius, de voluntatum concordia maligne interpretans, respondebat ipsos etiam Aposlolos unum esse cum Patre et Filio , quia voluntati Patris et Filii obsequuntur. Sic ille blasphemat in hac Collatione, dispulatione sua postrema, n. 22.

De eadem Collatione Possiilius in Augustini Vita , cap. 17 : Cum ipsorum quoque Arianorum episcopo quodum Maximino cum Gothis ad Africam veniente , apud Dipponem quam plurimis volentibus atque petentibus , et præclaris interposilis viris conlulit; et quid singulæ asseruerint partes, scriptum est. Quæ si studiosi diligenler legere curaverint, procul dubio indagabunt, vel quid callida el irralionabilis hæresis ad seducendum et decipiendum profileatur, vel quid Ecclesia catholica de divina leneat el prædicel Trinitale. Sed quoniam ille hæreticus de Hive pone rediens ad Carthaginem , de sua mulia in collatione loquacitate viclorem se de ipsa Collatione recessisse jacravil, el mentilus est ; quæ utique non facile a divinæ legis ignaris examinari el dijudicari possent : a venerabili viro Augustino sequcntis temporis slilo , et illius lolius Collationis de singulis objectis el responsis facta est recapiTulatio , el quam nihil ille objectis referre poluerit , nihilominus demonstratum est , additis supplementis , quæ in lempore Collationis angusto cuncla inserri el scribi minime potuerunt. Id enim egerat nequitia hominis , ut sua novissima prosecutione multo longissima lolum quod rcmanseral diei spalium occuparet. Et in Indiculo , cap. 5. rcccnsclur, Collalio cum Maximino Arianorum episcopo : el continuo, Ad quem supra libri duo. Ubi Possidius a Collazione sejungit libros , qui in ante editis sic eidem cohærebant Collationi , ut hæc primus liber , alii duo libri secundus ac tertius inscripti legerentur : quo errore carebant veteres codices, lum nostri , tum illi quos viilit Beda seu Florus ; Collationem quippe aperle distinguil a libris contra Maximinum , ad Rom. cap. 8. Posteriorem librum cum Augustini laude cit il etiam Agatho papa in synodo 6, act. 4. M . Bi

S. AURELII AUGUSTINI

HIPPONENSIS EPISCOPI

COLLATIO CUM MAXIMINO

Arianorum Episcopo (m.

· 1. Cum Augustinus el Maximinus Hippone-regio dicat, Sine causa colunt me, docentes mandata e unum in locum convenissent, präsentibus multis, præcepta hominum (Matth. xv, 9). lam clericis quam laicis, MAXIMINUS dixit : Ego non 2. AUGUSTINUS dixit : Si ad ista omnia respondere ob istam causam in hanc civitatem adveni, ut aller voluero, id etiam ego agere videbor, ne veniatur ad calionem proponam cum Religione tua, sed missus a causam. Proinde ut cito agamus quod instal, dic mihi comite Segisvullo? contemplatione pacis adveni. Re- fidem tuamn de Patre et Filio et Spiritu sau vera enim Eraclio presbytero amicali pactione mecum Max. respondit : Si fidem meam poslulas, ego illam Iraclanli, responsum dedi ut valui, ita lamen ab ipso leneo lidem quæ Arimini ' a trecentis et triginta provocatus ; quique in tantum exarsit, ut etiam ad- episcopis, non solum exposila, scd etiam subscriptioventum Imum contra me provocaret. Et quia dignala nibus firmala est. est Religio lua sibi facere injuriam", si interrogas, 3. Aug. dixit : Jam dixi, el hoc ipsum repelo, quia in quibus valeo responsum dabo. Si aliquid rationa- respondere noluisti : Dic lidem tuam de Palre el Fibile dixeris, necesse est ut sequar. Si quid cnim dclio et Spiritu saliclo. divinis Scripluris protuleris, quod commune est cum Max. respondit: Cum enim non defecerim a responomnibus, necesse est ut audiamus : ex vero voces sione, cur accusor a tua Religione, quasi responsum quæ cxtra Scripturam sunt, nullo casu a nobis susci. non dederim? piuntur : prxlerea cum ipse Dominus moncal nos et 4. Arg. dixit : Propterea dixi le respondere no

ADMONITIO PP. BENEDICTINORUM. Collationem cum Maximino et libros contra ipsum duos castigavimus juvantibus Mss. duobus Vaticanis et undecim Gallicanis, Sorbonico, Fossalensi, Arnulphensi, Michaelino, Cisterciensi, Remigiano, Corbeiensi, Laudunensi majoris Ecclesiæ, farisiensi S. Martini de Campis, altero Parisiensi collegii Bernardinorum, et Tholosano domini de Naran.

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess., t. 1, memoratas. Y. . 1 In ante editis, Comile regis mulla. 10 Mss. quibusdam, Comile Fegisvulto. In aliis verius, Comile segisvulto. sic Mss. Editi vero, mihi facere injurian.

* Mss., Arimino.

(a) Habila auto Christi 127 aut 428. Alias, contra Maximinum Arianorum episcopum liber primus.

Juisse, quia dum ego quxrcrem ut diceres mihi fidem Spirilus sanclus accepit a Christo, secundum restiwam de Paire et Filio et Spiritu sancto, quod et monium Christi. Sine dubio aulem Christus ipse condw e Vosco, tu mihi non dixisti lidem tuam, scd tctur quod, Doctrina mea non est mea, sed ejus qui me nominasti Ariminense concilium. Fidem luam volo misit Palris (Joan. vii, 16); et, Quod vidi el audivi apud nosse, quid credas, quid sentias do Patre el Filio et Palrem meum, loquor (Id. vmı, 38). Sive crgo Christus Spiritu sancto. Si dignaris, ore tuo audiam. Noli me docens nos illuminal, Pater illuminat qui eum destimillere ad ea scripla, quæ modo aut pr:e manu navil; sive Spiritus sanclus illuminat, illuminatio ad non sunt. aut eorum auctoritate non teneor. Dic auctorem recurrit, qui est fons bonitatis : a quo conquid credas de Patre et Filio et Spiritu sancto. secutus, sive bealus Apostolus, sive eliam omnes

Max. respondit : Non ad excusandum me Arimi sancti, illuminant quidem credentes, sed hæc illuminensis concilii decretum interesse volui, sed ut natio ad unum auctorem recurrit. Et ea de causa dia ostendam auctoritalem Patruin, qui sccunduin divinas cebat prophela : Dominus illuminatio mea, et salus Scripturas lidem nobis tradiderunt illam quam a di. mea ; quem limebo (Psal. xxvi, 1)? vinis Scripturis didicerunt. Sin vero placet; quia 6. Aug. dixit : Ego non nego illuminare Spiritum corde creditur ad justitiam, ore aulem confessio fil ad sanclum; sed utrum et Christus illuminet per se ipsum, salutem (Rom. x, 10) : instruc: i etenim sumus et pa: el Paler illuminet per se ipsum, an non illuminent isti rati ad respondendum omni exposcenti de nobis ra- nisi per Spiritum sanctum : hoc requisivi breviter, tionem de fide et spe quæ in nobis est (I Pelr. JII, 15): hoc requiro. el præterea cum Dominus ipse Jesus dicat, Qui nie Max. respondit : Credo non latere Religionem luam, confessus fuerit corani hominibus, con filebor et ego eum bealum dixisse apostolum Paulum, Cum aulem beni. coram Patre meo qui est in cælis ; el qui negaverit me gnilas et humanitas apparuit Salvaloris nostri Dei, non coram hominibus, negabo el ego eum coram Palre meo qui ex operibus justitiæ quæ fecimus nos, sed secundum in cælis est (Matth. X, 32, 33) : islud periculum ti. suam misericordiam salvos nos fecit, per lavacrum remens, quamvis leges imperiales non ignoro, tainen generalionis el renovationis Spiritus sancti, quem effudit præcepto Salvatoris edoclus, qui monuit nos et dixit, in nos abunde, per Jesum Christum Salvatorem nostrum Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem (Til. 111, 4-6). Sccundum hanc regulam dico Spiritum non possunt occidere (Ibid.,28); respondeo evidenter: sanctum et profiteor illuminatorem per Filium : ut Credo quod unus est Deus Paler, qui a nullo vitam ante dictum est, Quem effudit in nos abunde, per Jeaccepit; el quiä unus est Filius, qui quod est et quod sumn Chrislum Salvatorem nostrum. Jam dedi responvivit, a Patre accepit ul es:el ; cl quia unus est Spi- sum : quoniam sive Paulus illuminai, ad auciorem ritus sanclus paraclelus, qui est illuminator el sancii. Deum Patrem recurrit hæc illaminatio: sive Spiritus ficator animarum nostrarum. Et hoc de divinis sanctus illuminat,ad auctorem recurrit illuminatio : sive Scripluris assero. Si jubes, prosequor testimonia : Christus illuminat, ad auctorem recurrit illuminatio. Et si in aliquo reprehenderit Religio tua, dabo responsum hoc magisterio Christi cdoclus, prosequor, sicut ait ipse in his in quibus reprehendi videor.

Cbrislus : Oves meæ vocen neam audiunt, et sequun5. Aug. dixit : Movel me, quod ila posuisti proprie tur me; et ego vilam ælernam do eis, el non peribunt in illuminatorem nostrum Spiritum sanctum; quasi æternum, et non rapiel eas quisquam de manu mea. Par Christus non sit illuminator noster. Hinc primo als ler meus quod dedit mihi, majus omnibus est, el nemo le volo audire quid sentias.

potesl rapere illud de manu Patris mei. Et iterum sic Max. respondit : Nos enim unum auctorem Dcuni ait : Ego el Paler unum sumus (Joan. X, 27-30). Ergo Patrcin cognoscimus, a quo illuminatio omnis per ad defendendas oves, ad illuminandas, Pater et Filius cradus descendit. Nam denique et apostolus Paulus unum sunt, concordes alque unanimes secundum profert de se lestimonium in Actibus Apostolorum, hanc rationem quam audisti, Quoniam nemo polest dicens . Sic enim mandavit nobis Deus ; el inter cæle. rapere de manu mea oves quas mihi dedit Pater : sira. Posui te in lumen gentium (Act. XIII, 47). Si mili niodo nec de manu Patris. Apostolus in lumine gentium positus est ut doctor, 7. Aug. dixit : Res loqueris necessarias quidem, sed quanto magis Spiritus sanctus, qui illuminator est non ad causam. Ad interrogatioucm meam non responA postoli ; in quo et Apostolus loculus est, secundum di:li, el lamen mulla dixisli. Si velis, relicta quæstione ipsius Apostoli dicta, quia nemo potest dicere Domi- que inter nos vertitur, reddere totum Evangelium, qui num Jesum, nisi in Spiritu sancto (1 Cor. XI, 3) ? Uli dies susficiunt, quantum temporis spatium necessaque illuininalor est Spiritus sanctus, qui illuminavit rium est? Breviler mihi dic, quoniam interrogavi le, Apostolum. Sed Spirilus sanctus a Christo accepit, ulrum illuminet per se ipsum Christus, an non illuinisecundum ipsius Christi testimonium, sicut ait in nel nisi per Spiritum sanclum. Non solum ad hoc reEvangelio Cbrislus : Mulia habeo vobis dicere, sed non spondere noluisti, sed si me non fallit quod audivi, mapotestis portare modo : cum autem veneril ille Spiritus gis Spiritum sanctum per Christum illuminare diaisti. teritatis, dirigel vos in omnem veritatem. Non enim lo- Max. respondit: Non decet in religione, præterea quelur a se, sed quæcumque audierit loquetur, et ventura cum de Deo loquamur, caluinuiam inferre. Ego et reannuntiabit vobis. Ille me clarificabil, quia de meo ne sponsum dedi, et si non sufficiunt quæ diximus, ad. civiel, el annuntiabit vobis (Joan. XVI, 12 16). Ergo dimus testimonia, quia per Jesum Christum Spiritus sanclus ellusus est in omnes credentes. Sic enim legi- quia a genitorc suo omnia hæc consecutus est, et vivil mus beatum Petrum dixisse: Hunc Jesum suscitavit propter Patrem, et omnis lingua confitetur quia Do. Deus, cujus nos omnes festes sumus. Dextera itaque Dei minus Jesus Christus in gloria est Dei Patris (Philipp. ecallatus, a promissione Spiritus sancti accepta a Pa- 11,11). Et quia omnis viri capul Christus est; caput autre, effudit hoc donum quod nunc vos el videlis et audi- tem mulieris, vir ; capul autem Christi, Deus (I Cor. xi. tis (Act. 1, 32, 33). Dixi enim quod omnia quxcum- 3). Et quia filio Spiritus sanctus est subjeclus : di que suggerit nobis Spiritus sanclus, a Christo conse- quia Filius Patri est subjoclus, ut charissimus, ut aliccutus sit. Rocurre ad testimonia ante lata, et invenics diens, ut bonus a bono genitus. Nec enim Pater conila.

trarium sibi genuit : sed talem genuit, qui etiam cla. 8. Aug. dixit : Cum vis conari probare quod ipse mat a dicit, Ego quæ placita sunt Patri, facio sempa non nego, in rebus superfluis necessarium tempus (Joan. viii, 29). absumis. Ego non nego per Christum diffusum fuisse 11. Aug. dixit : Si et Christus illuminat per Spirisuper credentes Spiritum sanctum. Sine causa hoc per tuin sanclum, et Spirilüs sanclns illuminat per Chritantas moras testimoniis probare volaisti, quod ipse stum, par polestas est. Lege autem lu mihi subjeclame confitcor. Ego lioc dixi, hoc quæsivi, hoc itcrum dico: Christo Spiritum sanctum, quod paulo ante dixisti. utrum Christus per Spiritum sanctum illuminet, an Quod autem dicis Dominum dixisse de Spiritu sancto, Spiritus sanctus per Christum illuminet ; quia dixisti De mico accipict; ideo dictum est, quia de Paire acce. superius per Christum illuminare Spiritum sanctum. pit, et omnia quæ sunt Patris, sine dubio et Filii sunt. Si autem non recolis, recilentur verba lua in Gestis, Nam ipse cum hoc dixisset, adjecit, ideo dixi, De meo Mit appareat ea nos jussisse recilari, el probabo le di- accipiet; quia onmnia quæ habet Pater, méa sunt (ld. xisse quod quero.

xvi, 14, 15). Dic ergo quod interrogavi, et lestimoniis Max. respondit : Probalio erat necessaria, si non proba, subjectum Christo Spiritumu sanctum : cum pó. ipse temelipsum placasses. Jam enim prosecutus es in eius legamus ipsum dicentem, Spiritus Domini super lestimoniis quæ protuli, vel in ratione quam dedi, me, propter quod unxit me evangelizare pauperibus : quod et ipse sic habeas. Cum finila sit ergo ista (Luc. iv, 18). Si super se ipse dixit Spiritum sanctum, quæstio, propone aliam ad quam tibi responde am. quomodo tu dicis Spiritum sanctum Christo esse subNam professus cs jam in questione ista satisfactum tibi jeclum? Dixit autem Christus, super se Spiritum salfuisse.

clum : non quia super Verbum Dei est, quod est Deus; 9. Aug. dixit : Dixisti Spiritum sanctum per Chri. sed quia super hominem, quod Verbum caro factum stum illuminare, an non dixisti? Rogo le ut unum de est. Ubi enim scriptum est, Verbum caro factum est duobus breviter mihi respondere digneris. Disisti, an (Joan. 1, 14); nihil aliud cst quam, Verbuin homo fanon dixisti?

clum est. Quia, Videbit omnis caro salulare Dei (Isai. • Max. respondit : Ego Spiritum sanctum professus XL, 5); nihil est aliud quam, Omnis homo. E1, In lege sum secundum Salvatoris magisterium, quia sive illu- non justificabilur omnis caro (Rom. I, 20); nihil est minat, a Christo accepit; sive docet, a Christo acce- aliud quam, Omnis homo. Propler quod ergo Verbunt pit; omnia quæcumque gerit Spiritus sanctus, ab uni- caro factum est, et ille semetipsum exinanivit, forman genito Dco consecutus est : et si parva sunt testimonia, scrvi accipiens (Philipp. 11, 7), ex ipsa forma servi

dixil, Spiritus Domini super me. Nam par polestas est, 10. Aug. dixit: Ne Jicht nos calumniari, legantur una substantia est, eadem divinitas. Ideo quamvis Triverba ipsius paulo superius.

nitalem colamus, quia Pater non est Filius, nec Fi· Antonius notarius and Incum recilavil : Dico Spiri- lius est Paler, ncc Spiritus sanclus aut Pater aut Filum sanctum et profiteor illuminatorein per Filium, lius : tamen unum Deum colimus, quia ipsa Trinitatiss ut ante dictum est, quem esf:idil abunde in nos, per ineffabilis et excelsa conjunctio unum Deum ostendit; Jesum Christum Salvatorem nostrum. Cumque recila- unum Dominum. Ideoque dicluin est: Audi, Israel; tum est :

Dominus Deus tuus, Dominus unus esl (Deu, si, 4). Max. respondit : Ut videtur, ipse polius dilaljoni

Quid nobis vultis facere duos deos cl duos duninos' sludes, lit non ad principalem causam recurramus,

Dicilis Dominum Patrem et Deum Patrem, dicitis Dove sed per lolum dicm vis argumentis nos in usa deti. minum Christum et Deum Christum : interrogo, utrum nere quxstione. Nos enim recitamus, quod per Fi- ambo simul unus sit. Respondetis, Duo dii. Sunxerest linm Spiritus sanctus sit csfusus, et non tantum bca.

ul eis el lernpla et idola facialis. tuin Paulum testem produximus, verum etiam et Pc.

Max. respondit: Religionis auctores nunquam in caIrum priorem Apostolorum. Habet cnim prosecutio lumniam verluntur. Interrogasti testimonia, ui ea aux nostra, quod Spiritus sanctus a Christo accepit, se professus sum leslinioniis docerem : et ipse pares alcundum præcedens lcgtimonium : Ille me clarificabil, que æquales profileris tres, Patrem el Filium et Spiriquia de mieo accipiel et annuntiabit vobis. Idem itidem tum sanclum. Et prülerea cum lres æquales profess us compulsus iterum dico, quia sive illuminat Spirilus

'Mss.: Quid est et quia, cic. sanclus, sive docet, sive instruit, omnia a Christo con i in editis additur, misit me. Abest a Mss. hoc loco : abcsi secutus est ; quia per Christum facta sunt omnia, el

ab ipsis quoque editis in superiore fibro, contra Sermone:

Arianorum, cap. 22. sine illo fucium est nihil (Joan. 1, 3). Christus dicit aliquot vs., Trinitas. Sanct. AUGUST. VIII.

(Vingt-trois.)

addo.

« PredošláPokračovať »