Obrázky na stránke
PDF
ePub

vinam, et jurisdictionem etiam Episcoporum tici, qui ex vi propriæ et innata potestatis, a Christo descendere oportet, sive mediante actum jurisdictionis spiritualis usurpare, nePapa, ut Bellarminus probabilius sentit, sive dum supremam jurisdictionem et primatum immediate, ut alii etiam Catholici probabiliter spiritualis potestatis sibi arrogare tentaverit. volunt. Ad præsentem enim causam non re- Et ideo, his exemplis omissis, breviter alios fert; nam quomodocumque sit a Christo per titulos expendemus, quibus rex jus suum positivam institutionem , non potest esse a firmare, aut apparenter defendere tentat. temporali rege, neque ab illo per se depen- 2. Prima objectio. – Primus est, quia jure dere, et consequenter non potest regia po- naturæ hæ duæ potestates conjunctæ sunt, testas esse directe ac per se supra episcopa- regia et sacerdotalis; ergo hoc jus naturæ lem, ac subinde neque suprema in latitudine manet integrum in lege gratiæ, quia gratia ecclesiastica jurisdictionis. Quam repugnan- non destruit naturam, neque lex Christi datiam in dictis et opinionibus suis, ductus for- ta est ad tollendam legem naturæ, sed pertasse spiritu contradicendi Bellarmino, rex ficiendam. Assumptum probatur, quia ante non consideravit, cum tamen satis clara sit, legem Christi et Moysi, jus tantum naturale ut in sequenti capite iterum declarabimus. observatum est; nam ideo tempus illud na

turalis legis vocatur. In illo autem tempore CAPUT IX.

iidem erant reges et sacerdotes , ut constat

de Melchisedech, Abraham, Isaac, Jacob, et SOLVUNTUR ALIQUÆ OBJECTIONES CONTRA VERI generaliter ex recepta regula, quod eo temTATEM IN SUPERIORIBUS CAPITIBUS PROBATAM. pore primogeniti et regni hæredes, erant

simul sacerdotes, ut sumitur ex Hieronymo, 1. Multa sunt quibus rex Angliæ suadere epist. 126 ad Evagr.; et Ruperto, lib. 5 in conatur, justo titulo spiritualem potestatem, Genes., c. 12. Unde Paulus, ad Hebr. 12, et supremi capitis seu gubernatoris spiritua- Esau profanum vocat, eo quod primogenilis nomen in regno suo sibi arrogare ; et om- turam vendiderit, quæ sacra erat ratione sania , quæ adducit, objectiones sunt contra cerdotii. veritatem a nobis probatam, quas, licet diffi- 3. Hunc titulum non invenio a rege erciles non sint, prætermittere non possumus, presse propositum ; propter complementum ut omnibus satisfaciamus. Quia vero plures autem doctrinæ, et quia rex, allegando in illarum ex factis regum vel imperatorum su- favorem suum quædam testimonia novi Tesmuntur, et ad præsens punctum non perti- tamenti, illum supponere videtur, omittennent, ut clarius singulæ suis locis propositæ dum non duxi, quamvis revera frivolus sit. percipiantur, oportet hic tres quæstiones dis- Nam imprimis, admissa illa antiqua consuetinguere. Una est, quam nunc tractamus, an tudine, quæ non solum inter fideles, sed spiritualis potestas sit in principe necessario eliam inter Gentiles viguisse videtur, negaconjuncta cum potestate temporali. Altera mus illam esse de jure naturali. id est, lege est, supponendo has potestates esse in die naturali præceptam, licet, mediante ratione versis personis, an sit una altera superior, et et veluntate humana, a generalibus priociquæ illa sit; de quo puncto a capite vigesimo piis juris naturalis originem duxerit. Quia primo dicturi sumus. Tertia est generalis licet sacrificium sit aliquo modo de jure naquæstio de exemptione clericorum a potes- turali, et consequenter etiam sacerdotium, tate temporali, etiam in causis civilibus, cri- quod autem tali modo sit institutum , et his minalibus, et tributis, quæ sine dubio est vel illis personis attributum, non est jure nalonge diversa ab aliis duabus, et ex aliis prin- turæ præscriptum, sed jure aliquo positivo cipiis in libro sequenti tractanda. Igitur si definiri necesse est. Et hoc modo ante legem quæ sunt exempla aut facta catholicorum Moysi, vel jure gentium, vel moribus populoprincipum, quæ contra jurisdictionem eccle. rum introductum est , ut dignitas sacerdotüsiasticam objici aliquo modo possint, ad quæ- lis præcipua cum regali esset conjuncta. Qui stionem tertiam de immunitate clericorum mos sicut in lege veteri mutatus fuit, etiam maxime pertinent, ut ibi videbimus, et pauca in lege nova mutari potuit. Imo ita factum etiam circa secundam quæstionem attinge- esse, et ad perfectionem legis gratiæ hoc permus. In præsenti vero puncto vix, credo, in- tinere, docuit Nicolaus Papa , ad Nicolaum venietur ante Henricum VIII exemplum prin- imperatorem, dicens : Fuerunt hæc ante adcipis vel solo nomine christiani , licet hære- ventum Christi, ut quidam typice reges simul et sacerdotes existerent, quod sanctum Mel- nitate, sed ab ipsomet Christo manare dechisedech fuisse, sacra prodit historia, etc. Et buit, sicut de facto manavit, ut supra osteninfra : Sed cum ad verum centum est, eumdem sum est. regem atque Pontificem ultra nec imperator, 5. Objectio. - Solutio. — Dices , illud esse nec Pontifex usurpavit.

verum de hominibus tantum ut homines 4. In lege nature nulla fuit potestas super- sunt consideratis ; sic enim manifestum est, naturalis ordinis. - In lege naturæ nulla ju- in eis esse non posse nisi potestatem naturisdictio spirilualis extitit. – Deinde si ser- ralem ; secus vero esse de hominibus chrismo sit de sacerdotio quoad potestatem ordi- tianis ut Christiani sunt, et ut componunt cinis, manifesta est differentia , nam in lege vitatem, non tantum politicam, sed etiam naturæ non erat propria et supernaturalis christianam. Nam sicut talis communitas funpotestas ordinis, sed erat solum ministerium datur in fide, et religione supernaturali, ita sacrificandi, et intercedendi pro populo, ad ex ea habet potestatem altioris ordinis conquod poterat aliquis sua sponte, vel per con- naturalem ipsi gratiæ ad disponendum ea, sensum populi deputari, quia Deus eo tem- quæ spectant ad divinum cultum, consentapore nihil in particulari de sacerdotio vel sa- nee ad veram fidem, et amicitiam Dei; ergo crificio præscripserat; et sic Anacletus Papa, talis censenda nunc est potestas ecclesiastica, epist. 2, negat Melchisedech, vel Abraham, et consequenter potuit a tota communitate vel alios illius temporis viros, sacrificium ob- regi suo temporali conferri. Respondeo , antulisse sacerdotali auctoritate, utique a Deo tecedens potuisse habere locum , si Christus peculiariter instituta. In lege autem veteri Dominus Ecclesiam suam et regimen ejus sicut determinavit Deus sacrificia , ita et sa- non instituisset peculiari modo, et longe excerdotium seu pontificatum, absque inter cellentiori quam ex sola rei natura possit esse ventu populi, vel consensu ejus. Quod etiam in communitate hominum , etiam ut Christiaaltiori et excellentiori modɔ in nova lege ni sunt. Nunc autem Christus sua peculiari Christus instituit. Si autem sit sermo de sa institutione prævenit (ut sic dicam) et sublicerdotio quoad potestatem jurisdictionis, mavit spirituale regimen Ecclesiæ. Primum, supponit imprimis illa objectio vel falsum, instituendo illam per modum unius corporis vel valde incertum, nimirum, sacerdotem, mystici per totum orbem diffusi, in quo univel Pontificem in lege naturæ habuisse juris- tas fidei et concordia in substantiali ritu relidictionem spiritualem, quod vel falsum, vel gionis, ad Dei cultum et sanctificationem hoincertum est. Quia talis potestas neque a Deo minum ordinato, conservari posset ; hoc auspecialiter data est in illo statu, ut per se no- tem sine suprema spirituali potestate fieri tuin est, nec ex jure naturali potest homini non posset, ut supra ostendi. Universalis aubus convenire, quia potestas gubernativa hu- tem potestas supra universum mundum non mana non transcendit ordinem humanum, et potuit ab ipsis hominibus ubique etiam disprincipaliter instituitur ad ordinandum ho- persis procedere ; debuit ergo esse a Christo. mines ad invicem, ita ut, licet curam etiam Item instituit Christus quamdam Ecclesiam, habere possit divini cultus, semper in modo quæ in fide esset columna veritatis, et in moac determinatione illius respiciat communeribus semper esset sancta, ideoque talem ei bonum reipublicæ humanæ, ut in simili dixit dedit potestatem spiritualem, ut per illam ad D. Thomas 1. 2, quæst. 99, art. 3. Quapropter utrumque finem recte et sine defectu subnon recte fit comparatio inter legem naturæ stantiali posset dirigi; talis ergo potestas neet gratiæ, quia in lege naturæ omnis potes- cessario esse debet plus quam humana. De tas gubernativa sub temporali sufficienter nique ex sola rei natura , etiam si homines comprehendebatur, nam illa eadem posset Ecclesiæ spectentur ut Christiani sunt, non disponere de iis quæ pertinent ad cultum Dei, esset necessarium regi per Episcopos, vel prout expediret communi bono humanæ rei- alios similes pastores, quibus specialis cura publicæ; secus vero est in lege gratiæ, quæ animarum incumbat; nunc autem Ecclesia est lex divina , quæ principaliter ordinat ho- necessario regi debet per Episcopos et samines ad Deum, et bonum ipsius reipublicæ cerdotes, quorum institutio et distinctio ex refert ad amicitiam hominum cum Deo. Ideo- divino jure sine dubitatione descendit; ergo que sacerdotalis potestas in hac lege spiri- potestas gubernativa Ecclesiæ Christi in spitualis est, et altioris ordinis, et non potest ritualibus non est a populo christiano, etiam esse ab ipsis hominibus, vel eorum commu- fide illuminato, sed est ab ipso Christo, vel immediate, vel per participalionem ab illo, cui causa gladium porlat. Quid aliud ex illo loco Christus ipse immediate illam communicavit. sic intellecto colligi potest, nisi cbediendum

6. Secunda objectio.-Secunda objectio su- esse principibus temporalibus in bis quæ mitur ex aliquibus locis veteris Testamenti, juste et recte præcipiunt? quis autem hoc nein quibus significatur, Pontifices legis veteris gat? aut quomodo inde colligi potest etiam in fuisse inferiores et subjectos regibus. Sed spiritualibus et ecclesiasticis esse illis parenhanc objectionem nunc omitto, quia quod ad dum ? Certe Paulus non tantum de principipræsentem locum spectat, manifestum est ex bus christianis, sed etiam eo maxime tempore veteri Testamento, pontificiam dignitatem et de regibus ethnicis loquebatur, quibus tanpotestatem regiam in diversis fuisse personis, quam dominis temporalibus Christiani etiam quod nunc tantum tractamus. De compara- obedire tenebantur, nec propterea prudens tione autem harum potestatum infra dicen- aliquis dicet, fuisse tunc illos capita Ecclesiadum est, et ibi melius videbimus an sit ne- rum in regnis suis. Omnia ergo, quæ ibi Paucessarium eamdem habitudinem, seu relatio- . lus, et Petrus in sua epistola, dicunt, ad eumnem inferioris el superioris habere, seu ha- dem sensum referuntur; nam vel intelligunbuisse in utraque lege, veteri scilicet, et tur respective, ut unicuique reddatur jus nova.

suum, vel obedientia debita, juxta gradum 7. Tertia objectio ex novo Testamento petita. potestatis suæ, vel, si definite de dominis -Est ergo tertia objectio sumpta ex testimo- temporalibus intelligantur, etiam sunt in eoniis novi Testamenti, in quibus præcipitur rum foro et materia intelligenda, prout ratio Christianis omnibus, regibus temporalibus ipsa justitiæ postulat; ibi enim Apostoli non obedire, ut sunt in superioribus allegata, et a condunt novum jus, sed jus ipsum naturale rege accumulata in Apol., pag. 129, scilicet, observari præcipiunt. Simili enim modo serRoman. 13, 1 Petri 2, ubi etiam adjungit il- vos monent subditos esse dominis, et mulielud 1 ad Tim. 2, ubi Paulus præcipit orari res subditas esse viris, etc. pro omnibus, sed præcipue pro regibus, et 9. E. tertio testimonio 1 ad Tim. 2, nihil omnibus qui in sublimitate sunt ; et illud contra statutam veritatem colligi. — Ad terMatth. 22 : Reddite quæ sunt Cæsaris Cæsari, tium autem testimonium fatemur, Paulum obetc.; et illud Joan. 18: Regnum meum non est secrare, fieri orationes pro omnibus hominide hoc mundo; et illud Luc. 12: Quis me con. bus, et deinde in speciali addere, pro regibus stituit judicem inter cos? et illud Luc. 22: et omnibus qui in sublimitate sunt, ut quietam Reges gentium dominantur corum, etc. et tranquillam vitam agamus. Quid vero hoc

8. Solutio ad prima duo testimonia. — Sed pertinet ad primatum spiritualem regis temnullum ex his testimoniis ad causam facit, et poralis ? Numquid quia reges in primo loco nonnulla illorum contra regis intentionem posuit, ideo dixit illos esse capita Ecclesiarum probare possunt. Nam imprimis in Juullo illo- in spiritualibus ? Vana profecto est collectio, rum est sermo in particulari de spirituali po- et longe aliam rationem reddit Chrysostomus testate, neque in eis insinuatur suisse regi- ibi, Homil. €, videlicet, ideo addidisse pro rebus temporalibus concessam, aut quod illis gibus, quia neque tunc reges Deum colebant, et in materia talis potestatis præcipientibus nbe- multis postea temporibus in infidelitate, quam diendum sit. Cum ergo Faulus inquit : Omnis per seriem successionis acceperant, perstiteanima potestatibus sublimioribus subdita sit, runt. Et infra : Quoniam tero consequens esse generatim loquitur de omnibus superioribus, cernebat, ut Christiani ad ista torpescerent, ut ex tenore verborum constat. Unde recte neque hujusmodi admitterent monita, siquidem intelligi possunt cum partitione accommoda, pro gentili, et sacramentorum tempore preces scilicet, unicuique in eo, in quo superior est, oporteret offerre, vide, quid secutus adjunxit, obediendum esse ab iis qui ei sunt subjecti. ut ex consideralione lucri admonitionem faciNam ita etiam inferius dicit: Reddite omnibus lius libentiusque reciperent : Ut quietam (indebita, cui tributum tributum, cui honorem, quit) et tranquillam vitam agamus. Ergo ex honorem, etc. Est ergo generalis distributio mente Chrysostomi non ideo designavit reges, singulis accommodanda juxta mensuram po- quia ipsi sint spiritualia capita Ecclesiarum testatis ; quæ autem hæc sit in singulis potes- (quod maxime tunc esse non poterant, cum tatibus, ibi non explicatur. Demus autem ibi essent gentiles), sed potius ne propter hanc loqui Paulum in particulari de potestate tem causam fideles putarent non esse pro eis puporali, de qua paulo post dicit: Non sine blice orandum. Neque Paulus dixit, præcipue pro regibus, illam enim particulam præcipue, regem non pertinere. Denique idem dicimus rex de suo addidit, sed simpliciter locutus est, de ultimis verbis : Reges gentium dominantur ac si diceret, etiam reges ethnicos sub omni- eorum. Nam Christus non addidit : Vos autem bus comprehendi; nam licet essent gentiles, non gubernetis, vel, Non præcipiatis aut cororandum pro eis erat, ut ad fidem converte- rigatis subditos, sed potius supponit illos furentur. Et hoc magis significavit Paulus, in turos fuisse rectores seu pastores, et ideo ratione quam subjunxit: Hoc enim bonum est, dixit : Vos autem non sic, quasi præsuppoet acceptum coram Saldatore nostro Deo, qui om- nendo regimen, et distinguendo illud a regno nes homines vult saldos fieri, et ad agnitionem temporali, et modum diversum in illo postuteritatis venire. Ac denique quamvis Paulus lando, quem pluribus verbis declaravit Peaddidisset particulam præcipue, nihil referret, trus, priori epist., c. 5, ut in superioribus adnam quia conversioreguim et difficilior erat, notatum est. et ad commune bonum Ecclesiæ magis est 11. Quarta objectio. - Quarta objectio sunecessaria, ideo etiam potuit specialiter ac mi potest ex nomine vicarii Dei, quem rex præcipue commendari.

Angliæ cuivis regi temporali attribuit. Et ne 10. Testimonium Matt. 22 oppositum conclu- videatur novus loquendi modus, ante Jacodit.- Testimonia etiam Joan. 18, Luc. 12 et 22, bum illo usus est Eduardus rex Angliæ, ut ex doctrinam traditam confirmare ostenditur. — suis legibus, c. 19, relatum invenio, qui taDe verbis autem Christi, Reddite quæ sunt - men in numero Sanctorum ponitur. Possusaris Cæsari, jam supra, ex mente Chrysos- musque idem confirmare auctoritate Augustomi, Ambrosii et Athanasii, ostensum est po- tini, lib. Quæstionum veteris et novi Testatius probare contrarium, scilicet, Casari, id menti, p. 2, q. 91, ubi de rege dicit : Adoraest, regi temporali, reddenda esse que sunt tur in terris quasi vicarius Dei. Eleutherius Cesaris, id est, temporalis potestatis, quæ etiam, in quadam epistola ad Lucium, Britanpræcisa responsio vim habet exclusivæ, ut niæ regem, sic scripsisse fertur: Suscepistis significavil Theophyl. dicens: Jesus autem, nuper miseratione divina in regno Britannice per hoc quod figuratum erat numisma imagine legem et fidem Christi, habetis vos in regno desCæsaris, persuadet illis deberi Cæsari, quæ tro utramque paginam, ex illis Dei gratia per ejus sunt, hoc est, quæ habent ejus imaginem, consilium regni vestri sumite legem, vos enim ram in corporalibus et externis obediendum est in regno restro dicarius Dei estis. Ergo præter regi; in internis autem, et spiritualibus, Deo, hunc vicarium non est alius necessarius, qui utique vel immediate præcipienti, vel per pas- immediate sub Deo sit, ac subinde in rege est tores suos, juxta verbum Pauli : Obedite præ- tota potestas vicaria divinæ potestatis, sive positis vestris, et subjacete eis, ad Hebr. 13. illa spiritualis sit, sive temporalis. AugereDe aliis etiam Christi verbis : Regnum meum que possumus hanc objectionem ex Isidonon est de hoc mundo, dicimus etiam probare ro, lib. 3 Sentent., seu de Summo bono, contrarium, quod ex dictis non difficile colli- cap. 49, dicente : Dedit Deus principibus gitur. Tria enim ex doctrina Augustini et alio- præsulatum pro regimine populorum. Præsurum Patrum ex illis verbis adnotavimus, sci- latus autem nomen est spiritualis potestatis; licet, Christum habere regnum, etiam in hoc nam præsul non dicitur, nisi qui spiritualimundo, licet non de hoc mundo ; unde me- bus præest. rito colligimus, reges hujus mundi, ex eo 12. Solutio ad quartam.-Augustinus immequod tales sint, non habere potestatem in re- rito pro contrario errore citatur.-Supra dicgno Christi, quatenus altioris originis est; et tam epistolam falso Eleutherio tribui. — Respari consecutione, inferimus hoc regnum pondeo breviter, consecutionem esse nullius Christi non carere suis gubernatoribus, qui, momenti, quidquid de modo loquendi in anlicet non sint reges hujus mundi, id est tem- tecedente sumpto sentiatur, de quo non est porales, sunt spirituales pastores et regale contendendum, quamvis ea, quæ pro illo allesacerdotinın. Eademque ratio est de aliis ver- gantur, apocrypha sint. Nam, liber ille Quæsbis Christi : Quis me constituit judicem et di- tionum novi et veteris Testamenti, judicio omdisorem inter tos? probant enim temporales nium doctiorum, non est Augustini, quia nec causas per se non pertinere ad Christi re- stylus est, nec doctrina in multis locis est Augnum, seu Vicarium ejus, unde potius a con- gustiniana. Quanquam illa sententia bene exTrario, seu a commutata proportione inferen- plicata vera sit, regem, nimirum, adorari, id dum erat, causas spirituales ad temporalem est coli et venerari propter dignitatem , in

qua Deum quodammodo repræsentat, cujus actus spiritualis potestatis regibus tribuere. vicem gerit. Epistola etiam illa, quæ ex Eleu- Tales enim actus sunt, veritatem docere, crtherio citatur, cominentitia est, quia neque rores depellere, et similes ; et tamen Epiphainter epistolas pontificias, neque in tomis Con- nius, hæres. 40, dicit, reges datos esse ut omciliorum, neque apud catholicos auctores nia ex Deo bene disponantur et administrenmentio illius invenitur, sed ab aliquo hæretico tur, et ad bonam (inquit) ordinationem terræ, conficta est, ut notavit Sander., lib. 5 de Clave ubi cædes, et pugnce, ignorantiæque, ac doctrinæ David, cap. 6. Et illamet verba, quæ ex illa re- bona, etc., significans hæc omnia cadere sub feruntur, id satis ostendunt; est enim phrasis regis curam. Et sic etiam Alcuinus, in Præfat. propria Novatorum, et a Pontificibus Romanis ad lib. de Trinit., ad Carolum dicit, sapienprorsus aliena.

tiam illi datam esse, ut regat et doceat pia 13. Ad verba Isidori respondetur. — Non sollicitudine subjectos. Et infra, ad illum pernegamus autem posse regem in bono et sano tinere ait, justa decernere, rata præcipere, •sensu vicarium Dei appellari ; nam Paulus, sancta adınonere, ut quisque lutus cum perad Rom. 13, reges vocat ministros Dei, quod petuæ salutis præcepto domum redeat. Et infra perinde fere est. Unde Ambrosius ibi ait, subdit : Principem populi christiani cuncta principem vicem Dei agere, et ideo subjectio- scire, et prædicare quæ Deo placent, necesse nem esse illi servandani. Idem autem est vi- esse, notissimum est. Neque enim quemquam cem agere, quod vicarium esse. Hinc autem magis decet, del meliora nosse, vel plura, quan non recte infertur , reges esse vicarios Dei in imperatorem , cujus doctrina omnibus prodesse spiritualibus; nam Deus primarius rex est tam debet subjectis, etc. Quin potius Concilium in regno temporali quam in spirituali Eccle- Arelatense, sub eodem Carolo M., capite ulsiæ, et in utroque suos vicarios posuit, in timo, post decreta omnia subjungit: Hæc temporali reges, in spirituali Episcopos, et domino imperatori præsentanda decrevimus, præsertim Sunimum Pontificem. Unde ex eo poscentes ejus clementiam, ut si quid hic minus quod rex in uno regno vicarius sit, male in- est, ejus prudentia suppleatur; si quid secus fertur esse in utroque. Nam etiam reges gen- quam se ratio habet, ejus judicio emendetur ; si tiles, de quibus etiam Paulus loquebatur, quid rationabiliter taxatum est, ejus adjutorio, sunt ministri Dei, ac subinde vicarii, non ta- divina opitulante clementia, perficiatur. Addi men in spiritualibus, sed in temporalibus tan- etiam hic possent objectiones ex actibus contum. Idem ergo dicendum est de regibus gregandi generalia Concilia, vel præsidendi christianis, quamvis illi possint etiam dici pe- in illis , item creandi, vel deponendi Pontificuliari titulo vicarii Dei, ad defendendam Ec- ces ; hi enim actus et similes proprii sunt ecclesiam, et protegendum Prælatos, ut possint clesiasticæ jurisdictionis ; et tamen illos sæin pace et cum fructu spiritualia ministrare. pius exercuisse imperatores, rex Angliæ in Et in hoc sensu S. Eduardus locutus est. Isi- sua Præfat. contendit. dorus autem lato quodam modo præsulatum 15. Solutio. - Verus sensus Patrum apevocavit præfecturam, seu quamcumque regen- ritur. - Ad priorem partem respondeo, Padi potestatem, sicut etiam c. 49 antecedente, tres nunquam tribuere regibus proprios actus sub titulo de Prælatis ponit reges, et quas- jurisdictionis spiritualis , sed interdum per cumque seculi potestates, non solum fideles, modum exhortationis, vel laudis, aut honoris, sed etiam infideles. Unde clarum est non lo- illos excitare ad exercendos actus aliquos, qui de Prælatis in eo rigore, quo jam cem- qui sine juridictione exerceri possunt, vel ad muni usu vox illa pro ecclesiastico antistite procurandum ut alii in Ecclesia cum fructu sumitur, sed prout generaliter a verbo præ- fiant per Pastores, a quibus legitime exerceri fero derivatur, et quemcumque superiorem, possunt. Unus ex illis actibus esse potest, cuvel primarium gubernatorem significare po- rare ut ignorantia ab Ecclesia tollatur, et ut test.

bona et sa na doctrina conservetur et augea14. Quinta objectio ex Patribus. - Quinto, tur, de quo loquitur Epiphanius. Habetque objici possunt nonnulla Patrum testimonia, locum etiam in politica republica intra limites qui regi vel imperatori primatum tribuere so- suos, ut per se notum est, et sic pertinet ad lent. Sed ex his quædam pertinent ad com- regem ex vi propriæ potestatis. Respectu vero parationem utriusque jurisdictionis, quæ in- Ecclesiæ, et quoad doctrinam fidei , pertinere fra, ut dixi, tractabuntur. Alia vero sunt hu- potest ad regem, non quidem prædicando pujus loci propria, quia in eis videntur proprios blice per se ipsum, neque dando auctoritatem

« PredošláPokračovať »