Obrázky na stránke
PDF
ePub

Ecclesiarum ac diocesum particularium, eo Et per hæc etiam responsum est ad Pelagium utique modo quo, verbi gratia, Conimbricensis Papam, nam eadem ratione, qua Gregorius, est unicus Episcopus totius dioecesis suæ, in motus est, ut ex verbis epistolæ primæ est qua potest habere vicarium unum, vel plures, manifestum, et simul in eadem epistola Ronon tamen alium Episcopum. Hoc igitur mo manum Episcopum vocat caput omnium Ecdo fingere universalem Episcopum totius Ec- clesiarum. clesiæ, contra jus divinum est, et ideo vox 8. De nomine autem Summi Pontificis illa universalis Episcopi, in hac significatione nunquam dubitatum est, ut testatur Justiniausurpata, profana est et sacrilega. Alio modo nus imperator, in Authentico de Ecclesia Ropotest dici universalis Episcopus, qui per man., collat. 1, dicens : Ut legum originem modum causæ universalis jurisdictionem ha- anterior Roma sortita est, ita et summi pontibet in totam Ecclesiam, non excludit autem ficatus apicem apud eam esse, nemo est qui duparticulares Episcopos, qui et veri Episcopi bitet; imo Concilium Chalcedonense Leoni, in sint, et quasi causæ proximæ habentes ordi- epistola ad eum, dicit : Summitas tua, etc.; nariam jurisdictionem sub Pontifice Summo. et Gregorius, lib. 1 Dialog., c. 4, referens hisEt in hac significatione sumpta vox illa in se toriam de Equitio, ait : Equitius cæpit imquidem non est profana, quia rem veram, et mensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens maxime sacram, et Ecclesiæ necessariam si- quod se per Summum Pontificem visitasset, gnificat, tamen ut usurpata a Patriarcha Con cum nuncius a Pontifice missus ei dixisset, stantinopolitana profana erat, et plena super- quia pater ejus apostolicus Pontifex eum videbiæ et præsumptionis, quia per eam sibi tri- re vellet. Hieronymus vero, in Præfatione ad buebat quod non habebal. Et ob contrariam Evangelia, Damasum vocat summum sacerrationem, attributa in eo sensu Pontifici Ro- dotem. quod perinde est. Canon ergo ille Conmano non est profana, sed veritatem signifi- cilii Carthaginensis et Africani non intelligicat, et ideo in Concilio Chalcedonensi Leoni tur de Romano Pontifice, sed de Primate Papæ attributa est, ut Gregorius Papa in dic- Africano, ut recte Glossa exposuit in cap. 3, tis epistolis sæpe testatur. Et in eodem sensu distinct. 99. Neque enim provincialia seu baæquivalentia nomina a Conciliis et Patribus tionalia Concilia, quomodo Papa vocandus Episcopo Romano sunt attributa, ut esse ca- esset, statuere poterant; imo fortasse, ne Paput universalis Ecclesiæ, in Concilio Chalce- pæ fieret injuria, primatem suum Summum donensi, act. 16; habere curam universalis Pontificem appellari Patres illorum ConcilioEcclesiæ, Leo, epist. 82; Euseb., epist. 3; rum vetuerunt. Dionys., epist. 2; Rectorem domus Dei, Ambros., 1 ad Timoth. 3; denique Episcopum

CAPUT XX. universalis Ecclesiæ, ut sæpe vocatur in epistolis Pontificiis supra allegatis , et in Concilio ALIIS OBJECTIONIBUS EX FACTIS IMPERATORUM, ET Chalcedonensi, act. 3, et in multis aliis epis CONJECIURIS DESUMPTIS RESPONDETUR. tolis Episcoporum vel principum scribentium ad Pontifices Roroanos, quæ in Actis Conci 1. Quarta regis objectio, et hujus capitis liorum, et inter epistolas Pontificias referun- prima.-Quarta objectio insinuatur a rege in tur, et specialiter videri possunt quæ in Con- Præfatione, pagin. 60, Phocæ memoriam facilio Chalcedonensi, act. 3, leguntur. ciente, affirmanteque usque ad Phocæ tem

7. Cur Gregorius nomen universalis Episco- pora Pontifices Romanos imperatoribus papi deditarit. — Nihilominus tamen Gregorius ruisse. Unde indicat, quod alii Protestantes nomen universalis Episcopi repudiavit, tum asserere solent, Phocam statuisse ut Romapropter humilitatis excessum; nam in hoc nus Episcopus primatum inter alios obtineret. melius dicere potuisset rex Angliæ excessisse Quibus aliqui ex historicis favere videntur, Gregorium, non per ambitionem, sed propter nam Beda, de Temporib., in Phoca, sic inhumilitatis exemplum; tum etiam ut effica- quit : Hic, rogante Papa Bonifacio, statuit sacius superbiam Constantinopolitani Episcopi dem Romanæ et Apostolicæ Ecclesiæ caput esse cohiberet; tum denique quia propter vocis omnium Ecclesiarum , quia Ecclesia Constanambiguitatem posset alios Episcopos offende- tinopolitana primam se omnium scribebat. Et re, et hac ratione sæpius utitur Gregorius, et eodem fere modo id narrant Paulus diaconus, quia hoc periculum in usu aliarum vocum in lib. 4 de Gestis Longobardorum, c. 11; et non invenitur, ideo alias detestatus non est. Anastasius Bibliothecarius, in sua bistoria; et

1

Antonius Sabellicus, Æneade 8, lib. 6; et 3. Primatum Pontificis ab imperatoribus Pomponius Lætus, in compendio Historiarum esse non potuisse convincitur. - Verumtamen Romanarum, in Phoca, et plures alii eodem hæc omnia neque fundamentum habent, nemodo historiam referunt. Et propter illa sola que verisimilitudinem ullam, quia primatus verba persuadere volunt Protestantes, eo an- Ecclesiæ Romanæ antiquior est omnibus imno (qui fuit sexcentesimus septimus, ut Ge- peratoribus christianis, ut ex traditione antinebrardus cum aliis, vel sexcentesimus sex- quissima supra demonstratum est. Prætertus, ut vult Baronius) incepisse Romanum quam quod etiam probavimus temporales rePontificem habere primatum in universam ges nullam habere spiritualem potestatem vel Ecclesiam, præsertim in Orientalem. Quan- jurisdictionem, qua de rebus ecclesiasticis quam neque in hoc sibi constent, nam Magde- possint disponere. Primatus autem ecclesiasburgenses, centur. 6, dixerunt Romanum ticus spiritualis et supernaturalis est, ut proPontificem a Justino imperatore, anno 520 bavimus; quomodo ergo poterant imperatores factum esse Patriarcham, nisi forte isti locu- illum instituere, aut conferre ? Denique proti sint de patriarchatu occidentali, illi vero de bavimus dignitatem hanc esse ex Christi insprimatu, qui ad Orientalem etiam Ecclesiam titutione, et ex vi illius durare per continuam extenderetur.

successionem, semperque ex eodem divino 2. -Alii dixerunt Romanam Ecclesiam a jure transire ad Romanum Pontificem, supConstantino IV habuisse primatum, quia Pla- posita determinatione ad talem sedem a Petina, in Benedicto II, dicit, Constantinum, tro facta ; ergo vanum est quærere institutioBenedicti sanctitate permotum, ad illum sanc- nem hujus dignitatis ab imperatoribus. Quin tionen misisse, ut ille, quem clerus, populus, potius neque a Conciliis vel Patribus, neque esercitusque Romanus Pontificem delegisset, ab Apostolis, sed ab ipso Domino initium haeundem statim verum Christi Vicarium esse, buit, ut Anacletus et alii Pontifices supra reAnues crederent , nulla vel Constantinopolitani lati testantur, et ex Evangelio ita a Patribus principis, vel excarchi Italiæ expectata aucto- intellecto probavimus. Unde ubicumque scriritate, ut ante fieri consuederat. Alii in Cons- ptum inveniatur ab aliquo ex Patribus, vel tantinum I hanc Romani Episcopi referunt scriptoribus catholicis, Romanam Sedem ab dignitatem, quia in edicto Constantini, in ca- aliquo Concilio, vel a Patribus habere Primapit. penult. , d. 96, sic dicitur : Constantinus tum, sensus est, habuisse non tanquam ab imperator, quarta die sui baptismi, privilegium instituente vel donante, sed ut a declarante, Romanæ Ecclesiæ Pontifici contulit, ut in toto vel defendente seu conservante talem digniorbe Romano sacerdotes ita hunc caput ha- tatem; sic enim Concilium Nicænum declarabeant, sicut judices regem. Et postea ponuntur vit Romanum Episcopum habere primatum late verba privilegii, quæ etiam referuntur in in omnes, et addit semper etiam habuisse. OpI tom. Concil., et approbantur a Gelasio, cum time vero Nicolaus I, in epist. ad Michaelem Concilio 70 Episcoporum. Et eisdem fere ver- imperatorem , dixit: Privilegia huic sanctæ bis utitur Leo IX contra Michael., c. 10. At- Ecclesice a Christo sunt donata, a Synodis que binc alii dixerunt a Concilio Nicæno da- non donata, sed celebrata et honorata. Sic dixit tum esse privilegium Ecclesiæ Romanæ; nam Justinianus imperator in Authentic. de EccleLeo IX supra dicit Pontificem a nemine judi- siast. tit., cap. 1: Sancimus secundum definicari posse, Beatissimo et Apostolico Pontifice tionem Synodorum , sanctissimum senioris Sylvestro decernente, et Constantino Augusto Romæ Papam primum esse omnium sacerdospirituali ejus filio, cum universa Synodo Ni- tum. crna approbante. Similesque locutiones inve 4. Ad Phocam. - Objectioni occurritur. niuntur in Concilio IV sub Symmacho, et in Phocas solum Pontificis primatum tutatus est. aliis supra allegatis. Alii denique ad tempora Quod ergo rex Angliæ dixit, ante Phocam quidem Apostolorum hanc referunt institutio- Romanos Pontifices paruisse imperatoribus, nem, dicunt tamen apostolicam esse, non di- ad sequentia capita spectat, ubi de comparavinam, quia interdum dicunt antiqui Pontifi- tione utriusque potestatis agemus, et id falces Petrum , volentibus aliis Apostolis , in sum esse ostendemus. Quod vero insinuat, et principem eorum constitutum fuisse. De qui clarius contendunt alii Protestantes, Phocam bus et aliis erroribus videri possunt Turre. aliquid potestatis vel jurisdictionis Romano crem., lib. 2 de Eccl., c. 39 et seq.; et Bel- Pontifici contulisse, falsum est, et aut ex ignolar., lib. 2 de Pontif., c. 17.

rantia, aut (quod verisimilius est) ex malevo

lentia Protestantium introductum. Est enim mere potuerunt? Præsertim quia ex actis in ex dictis in præcedenti puncto recolendum, Concilio Chalcedonensi et multis aliis supra inter Gregorium et Joannem Constantinopo- adductis, evidenter ostensum est primatum litanum fuisse contentionem de vocabulo uni- Ecclesiæ Romanæ ante Justinum in universo versalis, quæ non tam fuit de re, seu de po- orbe fuisse notissimum. Atque eodem modo testate ipsa (nam Joannes ipse, ut vidimus, facile confutatur, quod de Constantino IV disubditum se esse Gregorio fatebatur), quam cebatur, nam hic plus quam ducentis annis de titulo, qui propter aliorum offensionem, post Justinum imperavit ; sed primatus Ecclesuperbiam et periculum transeundi in schis- siæ Romanæ antiquior fuit Justino, et ideo ab ma, Romanis Episcopis maxime displicuit. illo esse non potuit; ergo multo minus a ConCum ergo Pelagius et Gregorius, neque suis stantino noviore oriri potuit. Neque verba monitis , neque interventu imperatorum, Platinæ hoc indicant, sed solum imperatorem Joannem Constantinopolitanum ad suam sen

Constantinum cessisse consuetudini, qua sotentiam, et saniorem mentem trahere potuis- lebat consensus imperatoris vel hexarchi ad sent, et Cyriacus, Joannis successor, in eadem consummatam Pontificis creationem expecdementia perseveraret, Bonifacius III, qui post tari; de potestate autem summi Pontificis Sabinianum unius tantum anni Pontificem nihil Constantinus locutus est, imo ex verbis Gregorio successit, apud Phocam obtinuit, ut ejus aperte colligitur, ipsum sensisse PontiCyriacum compelleret illum titulum non usur- ficem rite electum statim esse Vicarium pare, declarando soli Ecclesiæ Romanæ posse Christi. competere, ut recte Platina, in Bonifacio III; 6. Ad Constantinum Magnum. — Eadem Blondus, lib. 9, Decad. 1; Genebrar., in responsio locum habet in Constantino Magno, Chronico ann. 607 ; et Baronius, in Annalib. nam ante illius conversionem Pontifex Roann. 606, declararunt. Estque per se evidens, manus ecclesiasticam jurisdictionem in uniquia multo ante Phocam in Concilis Nicæno versa Ecclesia exercebat non solum in Occiet aliis declaratus fuerat Sedis Apostolicæ dente, sed etiam in Oriente, ut satis in suprimatus, et specialiter in Concilio Chalcedo- perioribus ostensum est. Nihil ergo ad hanc nensi proclamatus fuerat Romanus Pontifex potestatem pertinens Constantinus Ecclesiæ universalis Episcopus, quamvis Pontificum Romanæ contulit, sed quod invenii , id promodestia ac moderatio nomen illud acceptare bavit et credidit; imo etiam sua obedientia et noluerit. Advertit etiam Baronius Cyriacum subjectione recognovit, et in reverentiam et non negasse subjectionem et obedientiam honorem tantæ dignitatis temporalia etiam hoRomano Pontifici, quia statim post electionem na Ecclesiæ Romanæ concessit, ut majorem hosuam responsales suos simul cum Epistola norem et splendorem illi conciliaret. Quod er synodali ad Gregorium Papam misit, ut ex verbis ejusdem edicti constare potest. Nam in eodem Gregorio habetur, lib. 6, epist. 31. Ex principio confitetur, Deum per Apostolos Pequo etiam constat, Gregorium nunquam trum et Paulum mirabilia erga se operatum fuisse conquestum de usurpata jurisdictione, esse, interveniente (ait) Patre nostro Sylvestro, sed de ambitioso titulo, aliis Episcopis, et et universali Papa. Et infra sic inquit: Quarmaxime Sedi Romanæ injurioso. Igitur Pho- tam potestatem idem Salvator noster suo Apocas auctoritate sua Romanam Sedem defen- stolo B. Petro contulit in cælo ac terra, lucidit, et superbiam Cyriaci compressit, nihil dissime nobis idem venerabilis Pater edixit. Et vero novum Bonifacio contulit.

infra subjungit: Judicavimus ut, sicut in ter5. Ad Justinum - Ad Constantinum ju- ris S. Petrus Vicarius filii Dei videtur esse niorem. - De Justino autem nullam invenio constitutus, etiam et Pontifices, qui successores historiam, quæ in auctoritate sit, referentem, sunt ipsius principis Apostolorum, principatus Justinum seniorem aliquid potestatis Romano potestatem, amplius quam terrena imperialis Episcopo contulisse, non solum in illo anno amplitudo habere videtur, obtineant. Interpoquingentesimo vigesimo, verum etiam nec in nit autem hæc verba, concessam a nobis, et e toto tempore imperii sui. Nam licet cum ma- nostro imperio, quod intelligendum est de gna fide et reverentia ad Hormisdam Papam concessione per consensum et recognitionem, sæpe scripserit, et ad Ecclesiam Romanam non per propriam donationem, ne verba hæc munera miserit, nunquam tamen specialia repugnent præcedentibus, in quibus Petrum privilegia illi sedi contulit; unde igitur erro- fuisse Christi Vicarium et Romanum Pontifirem illum, vel suspicionem ejus, hæretici su cem esse successorem ejus, confessus est, et

ideo ejus principatum præfert imperiali; non nare. Unde ad hoc persuadendum solent poterat autem imperator dare potestatem im- exaggerare, vel etiam fingere defectus, aut periali majorem. Vel etiam intelligitur con- vitia quæ in aliquibus Pontificibus notata cessisse sedi Petri splendorem et principatum sunt, et Rex Angliæ non prætermittit insimutemporalem in spiritualis honorem, ut ita in lare quædam, quæ in electionibus Pontificum majori esset honore, quam ipsum imperium. committi affirmat. Denique alii addunt vulgaQuod significant verba sequentia, in quibus rem, et in multis rebus communem eorum valde notandum est, appellare imperium ter- objectionem, quia fit magna injuria Christo, renam potentiam, et terrenum thronum, pon- si præter ipsum aliud constituatur totius Ectificatum vero sacrosanctum, et sedem sacra- clesiæ caput. tissimam B. Petri, etc.

9. Solutio. - Plures ex Pontificibus regi7. Ad Concilium Nicænum. - Ad ultimam mini totius Ecclesiæ perfectissime satisfecepartem de Concilio Nicæno et aliis, patet runt. - Sed hæc parvi momenti sunt, nam si etiam responsio ex dictis, et ex verbis Leo- hoc Ecclesiæ regimen mere humanum esset, nis IX, ibidem citatis; prius enim dicit, Pon- et solis humanis viribus, prudentiave morali, tificem a nemine judicari, Sancto Sylvestro aut solo naturali arbitrio peragendum esset, dicinitas decernente, hoc est, non a se sta non immerito unius hominis capacitatem ex. tuente, sed jus divinum declarante; hoc enim cedere judicaretur; quin potius fatemur neverba in rigore indicant, et materia postulat; que ordinaria gratiæ auxilia ad id sufficere, non enim poterat ipse auctoritate sua se ip- nisi Deus longe majora et specialia offerret. sum eximere; declaravit ergo se divinitus Cum autem Christus Dominus et singularem eremptum. Et addit Leo, Constantino Au- providentiæ suæ præsentiam, et Spiritus gusto, et Nicæna Synodo approbante et sub- Sancti assistentiam suo Vicario promiserit, et scribente, utique definiendo, declarando et pro illius fide peculiariter rogaverit, quamvis promulgando tale esse divinum privilegium humanæ fragilitati difficile sit onus spiritualiApostolicæ Sedis. Et nihilominus addit Leo, ter gubernandi totum universum, non est taConstantinum contulisse hoc privilegium, men impossibile, nec ita moraliter difficile, quod necessario intelligendum est juxla su- quin plures Pontifices, et majori ex parte, perios dicta, contulisse, scilicet, approbando, egregie illud sustinuerint, et perfecte ac et ut observaretur slatuendo. Et sic etiam sancte impleverint. Eo vel maxime quod, lidixit Joannes II, in epistola ad Justinianum cet unus sit supremus Pontifex, non tamen imperatorem : Romanie Sedis reverentiam solus ubique et immediate gubernat, sed alios conservalis, et ei cuncta subjicitis, et ad ejus etiam Episcopos et Pastores in partem sollideducitis unitatem, ad cujus auctorem, hoc citudinis ex divina institutione vocat, eisque, est, Apostolorum primum, Domino loquente, quantum expedit, partem suæ jurisdictionis præceptum est : Pasce oves meas, quam esse communicat, sibique majora et graviora, omomnium vere Ecclesiarum caput, et Patrum nemque recursum ad conservandam unitatem regulæ, et principum statuta declarant, et pie- et concordiam necessarium reservat. Atque tatis vestræ rederendissimi testantur affectus. hoc modo unius regimen non solum fit possiQuibus verbis complectitur, quid Christus, bile, sed etiam ad unilatem Ecclesiæ conserquidve Patres et principes huic dignitati con- vandam fuit necessarium, ut ostendimus; imo tulerint, nam a Christo est institutio et colla- etiam esset suo modo facile, nisi per errores tio potestatis cum præcepto pascendi, a Pa- et schismata perturbaretur. tribus vero est declaratio ac definitio, impe

10. Criminationes hæreticorum refelluntur. ratoribus vero proprie competit recognitio et - Ad ea vero de quibus personas Pontificum defensio. Denique idem cum proportione di

eorum hostes criminantur, dicere imprimis cendum est de Apostolis respectu Petri; non possumus cum Augustino, epist. 165: In ilenim alii Apostoli contulerunt Petro potesta- lum ordinem Episcoporum, qui ducitur ab ipso tem, ut ex Evangelio constat, sed datam a Petro usque ad Anastasium (nos dicamus usChristo libentissime acceptarunt.

que ad Paulum V), qui nunc eamdem cathe8. Alia objectio ex conjecturis. - Præter dram sedet, etiamsi quisquam traditor per illa has objectiones, solent a Protestantibus aliæ tempora subrepsisset, nihil præjudicaret Ecclefieri ex rationibus seu conjecturis petitæ, ut sive, neque innocentibus christianis, quibus Doquod unus homo non possit Ecclesiam per minus prævidens de præpositis malis ait : Quæ universum orbem diffusam commode guber- dicunt facite, quæ autem fuciunt facere nolite,

SUBJECTÆ SINT.

dicunt enim et non faciunt, ut certa sit spes fi- 'rum, 1 Petr. 2, quod non obstat quominus delibus, quæ non in homine, sed in Domino col- aliis hominibus dicatur : Posuit oos Spiritus Locatur. Deinde addere possumus quod idem Sanctus Episcopos regere Ecclesiam Dei, Act. Augustinus Donatistis respondit, lib. de Unico 20. Nam, licet Christus sit Princeps Pastorum, baptismo, contra Petilian., c. 16: Quid opus supremus et principalis, ut dicitur i Petr. 5, est ut Episcoporum Romanæ Ecclesiæ, quos nihilominus alii etiam sunt pastores tanquam incredibilibus calumniis insectatus est , objecta ministri illius principis ; imo isti etiam interab eo crimina diluamus ? Nam, licet de crimi- dum principes appellantur, juxta illud: Connilus arguantur, numquid etiam convincuntur, stitues eos principes super omnem terram; omaut convicti aliqua instrumentorum firmitate nes tamen sunt sub illo supremo principe. Ita monstrantur? et cætera, quæ eleganter pro- ergo Papa et est Pastor, et Episcopus, et sequitur. Non negamus tamen aliqua peccata Princeps Pastorum et Episcoporum, utique et scandala de aliquibus Pontificibus in histo- mortalium, seu ministeralium, sub immortali riis referri, sed hi et pauci sunt comparatione et absoluto principe. Atque, eodem modo est multitudinis tot illustrium et Sanctorum Pon- ministeriale et mortale caput sub principali et tificum, et mirum esse non debet quod in immortali. Et ideo hoc non solum non derotanta multitudine pauci mali inventi sint, cum gat dignitati Christi, sed etiam charitatem et inter duodecim Apostolos unus traditor fue- potentiam ejus, et singularem erga Ecclesiam rit. Unde sicut ist apostolicam dignitatem suam providentiam commendat. non fædavit, ita neque ullus Pontifex pravus Apostolicam Sedem maculavit, quia nullus in

CAPUT XXI. eis fuit hæreticus, saltem qui hæresim publice docuerit, et vita mala sanctitatem sedis non UTRUM PERSONÆ PRINCIPUM SEU REGUM TEMPOdiminuit. Et quod de personis Pontificum di - RALIUM SPIRITUALI POTESTATI SUMMI PONTIFICIS cimus, de eorumdem electione dictum intelligatur. Nam quod rex Angliæ obmurmurat, nostra ætate accidisse ignoramus, et licet for 1. Potestas spiritualis et temporalis duplicitasse interdum commissum sit, in merito no- ter inter se conferuntur.-Quamvis in præsenti tatur ac reprehenditur, ac si frequens vel præcipue agendum sit de subordinatione, seu perpetuum esset, ideoque merito Bellarminus comparatione spiritualis et temporalis potesrespondit : Solemne est adrersariis, id, in quo tatis, nam ad illarum perfectam cognitionem unus aliquando peccavit, ad omnes transferre. hoc præcipue declarandum superest, nihiloAc denique licet in tali electione homines ut minus ab ipsis personis, in quibus tales pohomines interdum delinquant, non inde neces- testates insunt, initium sumimus, quia fundasario fit, ut electio non sit ab Spiritu Sancto, mentum prædictæ subordinationis inde maxiqui novit malis bene uti, etiam ad dignam me pendet. Quod ut declarem, adverto, præpersonam eligendam; et licet interdum prop- dictas potestates, spiritualem et temporalem, ter sua occulta judicia, permittat ut in elec- posse comparari vel in nobilitate et excellentione persona erretur, nihilominus propter tia, vel in subordinatione et subjectione unius Ecclesiæ bonum et firmam institutionem Spi- ad alteram; hæc enim dun adeo diversa sunt, ritus Sanctus assistit, ut rite electo, quicum- ut possint separari, ad eum modum quo que ille sit, suam conferat potestatem, et ita physicis facultatibus potest una esse excelpeccata hominum non obstant quominus uno lentior alia (ut visus auditu), etiamsi una alvel alio modo electio ab Spiritu Sancto sit. teri in actione sua non subjiciatur vel subor

11. Pontificis primatus non injuriam Chri- dinetur. Nunc ergo non comparamus has posti, sed ejus singularem erga Ecclesiam pro- testates in absoluta perfectione et excellenvidentiam præ se fert. - Denique ad ulti- tia; nam explicando distinctionem spiritualis mam partem negamus, in injuriam cedere potestatis a temporali, satis ostendimus illam Christi, quod unum habeat in terris Vicarium, esse excellentiorem ista, quod etiam ex proqui suo modo caput visibile militantis et vi- fesso docui in opere de legibus, et supposita sibilis Ecclesiæ sit, quia hoc est caput mi- distinctione utriusque potestatis, vix potest nisteriale; ipse autem Christus solus sem- habere dubitationem. Quia spiritualis potesper est caput principale. Sicut etiam supra tas est altior quædam participatio divinæ pode petra dicebamus, vel sicut Christus etiam testatis, perfectiores effectus, altiorem finem, in Scriptura dicitur, Pastor animarum nostra- nobiliorem originem, et quoddam esse divi

in

« PredošláPokračovať »