Obrázky na stránke
PDF
ePub

tatem. Nam quilibet pastor habet potestatem cata recoluit. Itaque licet factum illud extraad coercendas oves, non secundum determi- ordinarium fuerit, et speciali Spiritus Sancti natum modum, sed prout fuerit conveniens instinctu ac virtute factum, nihilominus, ut et expediens ovibus.

infra ait Gregorius : Zelus ultionis vim ape11. Deinde hoc etiam colligimus ex aliis ruit potestatis. Christi verbis : Quodcumque ligaveris, nam 13. Et eamdem ostendit Paulus, I ad Coilla etiam generalia , et indifferentia sunt. rint. 5, quando fornicarium illum non solum Quod si quis dixerit Matth. 18 fuisse declara- excommunicavit, sed etiam tradidt Satanæ ta et determinata ad ligamen censuræ, res- in interitum carnis , ut spiritus saltus sit in pondemus, declaratum ibi esse, in illa gene- die Domini ; quod enim ait : In interitum carrali potestate ligandi, includi excommunica- nis, clare indicat, præter spiritualem censutionis vinculum, non tamen ad illam solam ram, etiam per corporalem vexationem fuisse penam imponendam potestatem illam limi- punitum, et ad pænitentiam agendam coactari. Tum quia nulla talis limitatio ex illo tum, ut spiritus ejus salvus fieret. Sicque excontextu colligitur ; tum etiam quia, licet ibi ponit locum illum Chrysostomus ibi, Orat. 15, solius excommunicationis facta sit mentio, dicens, ita fuisse illum traditum dæmoni ad nihilominus aliæ censuræ sub illam potesta- interitum carnis, sicut Job, licet non pro eatem cadunt, ut interdictum, suspensio, et aliæ dem causa, ut eum flagellet, ait, malo ulcere, item ecclesiasticæ pænæ. Imo etiam vincu- aut morbo alio; Theophyl. : Ut morbo eum lum præcepti et legis sub illa potestate inciu- maceret, et tahescere faciat. Anselmus etiam ditur; et ex vi talium verborum potestas illa, licet aliam expositionem adjungat, in hac ut directiva est, non determinatur ad hunc magis persistit. Nam in fine c. 24, explicans modum directionis per personale præceptum, actus virgæ, id est, apostolicæ potestatis ad vel per stabilem legem hoc vel illo modo coercendum, ait : Alius excommunicando obligantem, sed omnem convenientem di- , alios dure increpando, alios corporaliter (ut rectionem indefinite complectitur. Idem ergo decet patrem) flagellando. Et postea, c. 5, inest de coactione. Et ita ex illo loco colligit teritum carnis significare dicit, validam corhanc potestatem Innocentius IV, cum Concilio poris afflictionem per diabolum factam. ReLugdunensi, in cap. Ad Apostolicæ, de Sent. fertque habuisse Apostolum potestatem , ut et re jud., in 6.

si quem excommunicasset, statim ille corripe12. Ex facto Sancti Petri idem colligitur. retur a diabolo, et veraretur, quamdiu et quan- Præterea potestatem hanc adumbratam tum Apostolus vellet. Qui modus vexationis esse in facto Petri , ad cujus increpationem singularem virtutem quasi executivam , vel Ananias ejusque uxor mortui sunt, indicat dæmoni imperativam requirebat, quæ comBeda, lib. 3 in Luc., c. 4, dicens, verbis muniter aliis non datur; sed nihilominus supApostoli Ananiam, et uxorem ejus cecidisse, ponit jurisdictionem ad cogendum non sola quia expediebat in novo etiam Testamento excommunicatione , sed etiam modis aliis. fieri interdum, licet rarius, tales vindictas ad Eamdemque expositionem significat Pacian., aliorum correctionem. Et in lib. 3 de Mirabi- in Paranesi de Pænit., dum ex illo loco collib. Sacræ Script., c. ult., dicitur nomine Au- ligit , necessariam esse interdum corporis gustini, id factum esse, ut Apostolica aucto- pænam et afflictionem ; et similiter Ambros., ritas quanta esset ustenderetur, et quam ma- lib. 1 de Pænit., c. 12, quatenus cum afflicgnum fuisset peccatum, et ut cæteri illo exem- tionibus Job illum interitum carnis compaplo castigarentur. Clarius Gregorius, lib. 1, rat, sicut fecit Chrysostomus. Igitur juxta ep. 24, tractans de munere pastoris, et de hane Patrum expositionem, ex illo loco habenignitate et severitate, ac zelo justitiæ bemus, ecclesiasticam correctionem et vindicquem requirit, Petrum in exemplum adducit, tam non in sola spirituali censura sistere, dicens : Hinc est namque quod Petrus, auctore sed etiam interdum in corporis afflictione, ac Deo, S. Ecclesiæ principatum tenens, a bene proinde pastores Ecclesiæ temporali puniagente Cornelio immoderatius se venerari re tione in ordine ad spirituale bonum uti cusavit, et cum Ananiæ et Saphiræ culpam posse. reperit, mox quanta potentia super cæteros 14. Usus Pontificum eamdem veritatem conexcrevisset, ostendit. Verbo namque eorum di- firmat. Secundo, possumus veritatem hanc tam perculit , quam spiritu scrutante depre- auctoritate et praxi Ecelesiæ ostendere. Nam hendit, et summum se in Ecclesia contra pec- ex his Pontificibus, quos imperatores et re

ges excommunicasse diximus, Gregorius II chrum, Galliæ regem, regno privatum declaRomam cum tota Italia a Leonis imperio re- ravit, et illa occasione Extravagant. Unam cedere fecit, ut ex Theophane refert Baron., Sanctam, de Majorit. et obedient., edidit; et anno 730, n. 3 et 4'. Idemque tribuit Grego- refert Æmilius, in vita ejusdem Philippi; Grerio III Sigebertus, in Chronic. ann. 731, di- gorius item VII, quando Poloniam propter cens : Leonem imperatorem erroris redarguit, Stanislai interfectionem interdixit, regem et populum Romanum , et vectigalia Hesperiæ Bonislaum regno privavit, teste Cromero , ab eo averlit. Gregorius autem VII Henri- !. 4 Rerum Poloniæ. Insigne vero exemplum cum IV et imperio et regno privavit, ut in ipsamet Anglia habemus in Joanne rege, constat ex sententia supra citata, cujus hæc quem, cum ingentia crimina contra religiosunt verba : Beate Petre Apostolorum Prin- nem, sacerdotes, et alios innocentes commitceps, inclina, quæso , aures tuas nobis. Et in- teret, et ab Innocentio III sæpius admonitus, fra : Hac itaque fiducia frelus pro Ecclesiæ ut inobediens ac pertinax resipere nollet, sed honore et defensione ex parte omnipotentis Dei potius quotidie deterior fieret, idem InnoPatris, et Filii, et Spiritus Sancli per tuam centius post magnam cum Patribus consultapotestatem, et auctoritatem, Henrico regi, filio tionem (ut Polydorus ait) regia dignitate abHenrici imperatoris, qui contra tuam E:cle- dicavit, populosque illi subjectos jurejuransiam inaudita superbia insurrexit, totius regni do absolvit, et christianos principes de ea Teutonicorum et Italiıe gubernacula contradi- re certiores factos, ut Joannem tanquam Ecco, et omnes Christianos a vinculo juramenti, clesiæ hostem persequerentur, admonuit. quod sibi fecere tel facient, absolvo, et ut nul- Qua sententia deterritus Joannes, et immilus ei sicut regi serviat, interdico. Similiter nentis periculi timore perculsus, tandem juInnocentius III Othonem, quem excommuni- ravit se Pontificis arbitrio staturum, et diadecavit, imperii titulis pritarit, ut ait Platina. ma capiti ademptum Pandulpho, Pontificis Item Innocentius IV in Concilio Lugdunensi, legato, tradidit, nunquam id ipse aut hæreFridericum II imperatorem, a Gregorio IX des accepturi, nisi a Pontifice Romano. Hæc jam excommunicatum, imperio privavit, non Polydorus, libro decimo quinto. solum subditos a juramento fidelitatis absol 16. At vero hæc omnia et similia non tevens, sed etiam auctoritate apostolica firmiter mere, nec in angulo , sed aliqua ex illis in inhibendo, ne quisquam de cætero sibi tanquam Conciliis frequentissimis, et aliquando in geimperatori vel regi pareal, et intendat. Et ex- nerali, ut in Lugdunensi, acta sunt, et in concommunicationis censura ipso facto ligando spectu totius orbis christiani, a quo approbaeos, qui deinceps illi tanquam imperatori, ta et executioni mandata fuerunt; ergo invel regi consilium vel auxilium præstiterint, credibile est fuisse actus usurpata, et non seu favorem. Tandem Clemens VI Ludovicum veræ potestatis. Accedit, Concilium LateraBavarum, qui inique imperium occupaverat, nense sub Innocentio III, cap. 3, eamdem jam a predecessoribus suis excommunica- potestatem supponere, dicens : Si dominus tum, imperio dejecit, aliumque legitimum temporalis monitus ab Ecclesia terram suam imperatorem, nimirum, Carolum IV, eligi fe- purgare neglexerit ab hæretica fæditate, per cit.

metropolitanum excommunicelur. Et si satis. 15. Præter hæc autem, quæ ad imperium facere neglexerit intra annum, significetur hoo spectant, in regno Galliæ, Zacharias Papa, Summo Pontifici, ut ex tunc ipse rnsallos ab in simili casu, titulum regni a Childerico re- ejus fidelitate denunciet absolutos, et terram ge in Pipinum transtulit, ut est apud Grego- exponat Catholicis occupandam , etc. Ex quirium VII, 1. 8 Registri, ep. 24 , c. Alius, 14, bus omnibus tale concluditur argumentum. 4. 9; Baron., ann. 751, in prin., et ann. 841, Universalis Ecclesia errare non potest in his n. 3. Ubi etiam refert mutationem factam in quæ ad fidem et mores pertinent; sed uniregno Galliæ tempore Lotharii imperatoris, versalis Ecclesia consensit in hujusmodi facet Ludovici ac Caroli fratrum, qui auctoritate tis, et illa probavit tanquam consentanea difreti Episcoporum, regnum inter se divise- vino et naturali juri, et similiter approbat runt, et Lotharium ob scelera sua illo priva- leges canonicas imponentes hujusmodi perunt. Bonifacius etiam VIII Philippum Pul nas principibus temporalibus propter gravis

sima scelera et contumaciam in illis, maxii Vide Sigon., lib. 3, de Regn. Italiæ, meque in hæresi; ergo tam est certum posse an. 726.

Pontificem coercere vel punire principes

temporales his poenarum generibus, quam temporales vel corporales, secundum modum est certum non posse Ecclesiam in fide et accommodatum ecclesiastico judici et pasmoribus errare.

tori ; ergo eamdem potestatem habent legi17. Ratione id conrincitur. — Tertio, de- timi Ecclesiæ Prælati, et maxime Summus claratur ratione hæc veritas, nam duplici ti- Pontifex, in principes temporales, etiam sutulo erat necessaria hæc potestas in supremo premos. Assumptum ex perpetuo usu Ecclecapite et pastore Ecclesiæ, scilicet, et propter siæ manifestum est : solent enim canones ipsos imperatores seu reges, ac quosvis tem- imponere pecuniarias pænas, interdum usporales principes, et propter populos illis que ad bonorum confiscationem. Interdum subjectos. Priori titulo necessaria est hac etiam imponunt pænas corporales citra vitæ potestas , ut possit Pontifex vel rebellem aut membrorum periculum, ut est flagellaprincipem corrigere et emendare, vel etiam tionis pæna, interdum etiam usque ad damdigne punire; utrumque enim ad Pastorem nationem ad triremes, et quando necessaria pertinet; sæpe autem contingit ut solæ cen est pana sanguinis, licet ecclesiastici judisuræ ad illos effectus non sufficiant, ut diu ces illam ferre non soleant propter status deturna experientia satis ostendit; ergo neces- centiam , possunt reum committere judici sario dicendum est Christum Vicario suo sæculari, ei præcipiendo ut secundum legum hanc potestatem contulisse, cum non minus æquitatem illum puniat. Quæ omnia maxime illum constituerit pastorem christianorum possunt in crimine hæresis considerari. Hæprincipum, quam cæteræ christianæ plebis. retici enim non solum ab Ecclesia excommuQuocirca, quod ad priorem titulum attinet, nicantur, et aliis spiritualibus afficiuntur poquando vel solum, vel principaliter agitur de nis, sed etiam bonis omnibus temporalibus emendatione principis, qui peccavit, solent privantur , non solum per leges imperatomaxime Pontifices censura uti, quia illa est rum, sed etiam virtute canonum. Ac denipropria medicinalis pena, de qua locutus est que si vel contumax fuerit, vel relapsus, per Christus, Matth. 18. Quod si contingat prin- leges imperatorum capite punitur, per cacipem per censuram corrigi et emendari, nones autem sæcularis judicis arbitrio relinnon solet Ecclesia ad rigorosam vindictam quitur, recepturus pro qualitate facinoris ulper graves et publicas penas contra eos pro- tionem, juxta cap. Ad aholendam, de Hæret., cedere ; potest tamen et solet pænas aliquas cum similibus. injungere, tum ad resarcienda damna, si quæ 19. Potestas temporalibus pænis pun endi forte ab eis illata fuerunt ; tum etiam ut tam est Ecclesice necessaria. - Tacita evasio preDeo, quam universæ Ecclesie aliquam satis- cluditur. — Has autem pænas esse justissifactionem tribuant. Nam resarcire damna, et mas, Ecclesiæ usus satis convincit, et defenillatas injurias recompensare, non tam est dit optime Augustinus, ep. 48 et 50, et lib. 3 pæna, quam restitutio quædam, et debiti so

contra ep. Parmen., c. 1. Esse autem neceslutio, quamvis coactio ad illam faciendam sariam in Ecclesia Christi, ut ab illo est inpotestatem superiorem requirat. Præter hanc stituta, hanc potestatem, ratio convincit, quia vero recompensationem ex justitia commuta- si Ecclesiæ subditi non possent per hujustiva debitam, ratio communis boni et justitiæ modi penas coerceri, facile spirituales conlegalis postulat, ut aliqua pena in vindictam temnerent, et plurimum sibi ac aliis nocedelicti ad Ecclesiæ satisfactionem, et aliorum rent. Nam ut dicitur Prov. 29 : Puer, qui re exemplum et timorem adhibeatur. Quando linquitur voluntati sure, confundit matrem vero, non obstante censura, rex contumax suam. Unde non esset res christiana conveest, et incorrigibilis in delicto, tunc gravio- nienter instituta, nec illi esset sufficienter res pænæ adhiberi debent, et hujusmodi provisum, si non haberet potestatem cogendi sunt fere omnes casus supra enumerati, ut rebelles, qui censuris obtemperare nollent. notavit D. Thomas, tertio libro de Regimine Nec satisfaciet, qui dixerit, satis esse quod in Princip., cap. 10.

Christianis principibus temporalibus sit hæc 18. Confir:ratio. – Et confirmari potest potestas, tum quia etiam ipsi principes poshæc pars, quia circa alios fideles seu Chris- sunt delinquere, et correctione indigere, ut tianos baptizatos habet Ecclesia potestatem, jam dicam. Tum etiam quia vindicta malenon solum ad coercendum illos per censuras factorum per se solum pertinet ad civiles maad emendationem delicti, sed etiam ad vin- gistratus , quatenus politico fini, et paci reidicanda delicta commissa per alias prenas publicæ et justitiæ humanæ contraria sunt;

coercere autem illa , ut sunt religioni et sa ne extra ovile trahantur et pereant : sed iniluti animæ contraria , per se spectat ad spiri- quus rex, præsertim schismaticus et hæretitualem potestatem, et ideo ad illam maxime cus, subditos constituit in magno periculo pertinere debuit facultas utendi temporali- perditionis, ut ex proxime dictis notum facbus pænis ad talem correctionem, vel per tum est, et ideo Claudianus dixit : sese illas inferendo, vel temporalis brachii ministerio utendo, ut omnia decenter, ordi

Regis ad exemplum iolus componitur orbis,

Mobile mulatur semper cum principe vulgus. nate et efficaciter fiant.

20. Non magis eximuntur reges a prædicta Ergo ad Pontificis munus spectat, subditos potestate coercita Pontificis , quam ceteri. hæretici vel perversi principis defendere, et Superest ut priorem illationem probemus, ab illo evidenti periculo liberare; ergo Chrisnimirum, si in cæteros fideles inferioris ordi- tus, qui bene et optime omnia fecit et instinis potestatem istam habet Ecclesia, etiam in tuit, hanc potestatem Petro contulit, eamque supremos temporales principes, in Petro ma- sub verbo Pasce, et sub potestate ligandi et xime, et successoribus ejus, eam accepisse. solvendi comprehendit. Ergo per illam poProbatur ergo consecutio ex principio supra test et talem principem dominio suo privare posito, quod hi principes tam sunt oves Petri, et arcere, ne noceat subditis, et hos a juraquam reliqui omnes, neque temporalis digni- mento fidelitatis solvere, vel solutos declatas vel potentia eos reddit immunes, seu a rare, quia illa conditio in tali juramento tali potestate vel pæna exemptos, quia ne- semper intelligitur inclusa. que ex Christi verbis, neque ex alio principio 22. Etiamsi Pontifex regein ethnicum puvel ratione colligi potest talis libertas, seu nire nequeat, potest fideles subditos ab ejus dopotius peccandi licentia. Quin potius multo minio liberare. — Qui titulus D. Thomæ, et magis necessaria est in Ecclesia potestas probatis Theologis, tam gravis et efficax visus hæc ad coercendos hujusmodi principes, est, ut per se solus sufficiat ad privandum quam eorum subditos. Primo quidem quia regem infidelem dominio et potestate supra ipsi liberiores sunt, et ita facilius labuntur, fideles, etiam si prior ratio vindictæ et justæ et semel lapsi difficilius corriguntur. Deinde punitionis cesset. Nam juxta Pauli doctrinam, quia principum peccata, præsertim contraria de his qui foris sunt Ecclesia non judicat. fidei et religioni, perniciosiora sunt, facile Unde colligunt iidem Theologi, non posse enim subditos ad sui imitationem pertrahunt, Pontificem punire regem ethnicum non bapvel exemplo, vel beneficiis , ac promissioni- tizatum propter infideli!atem, vel alia peccabus, vel etiam minis ac terroribus. Propter ta. Et nihilominus si habeat subditos fideles, quod merito dixit Sapiens, Ecclesiastici cap. potest eos a subjectione illius eripere, pro10: Rex insipiens perdet populum suum. Nam pter morale et evidens eversionis periculum, qualis est rector civitatis , tales et habitantes ut docet D. Thom. 2. 2, q. 10, art. 10, et colin ea. Quod etiam ducti ratione et experien- ligitur ex Paulo, 1 ad Cor. 6; reprehendit tia philosophi docuerunt, ut Cicero ex Pla- enim fideles, quod apud infideles judices litone, lib. 1 Epist. Unde idem Cicero, lib. 3 tigarent, supponitque posse Ecclesiam creare de Legibus, recte etiam dixit : Vitiosi prin judices, qui inter fideles etiam in temporalicipes non solum vitia concipiunt ipsi, sed etiam bus judicent, ne ad infideles ire cogantur, et ea infundunt in civitatem. Denique quia prin- ad suadendum ait: Nescilis quia et Angelos cipes gravius quam cæteri delinquunt, et ideo judicabimus ? quanto magis sæcularia? Quæ etiam per pastores suos gravius puniri debent, verba allegat Gregorius, lib. 7, ep. 21, et ex ut de ipsismet pastoribus dixit Gregorius, in illis infert : Cui ergo aperiendi, claudendique Pastor., p. 3, cap. 5, et refertur a Nicolao cæli data est potestas, de terra judicare non liPapa contra Lotharium, regem Galliæ, in cet? Absit. Hinc etiam conjux fidelis separari ep. ad eumdem, et refertur in c. Præcipue, potest a conjuge infideli, si cum illo non pos11, q. 3.

sit sine injuria Creatoris habitare, juxta 21. Atque hinc tandem facile ostendi po- doctrinam Pauli, 1 ad Corint. 7. Et ex eadem test alius titulus hujus potestatis in reges, 'ni- radice filii baptizati a patrum infidelium pomirum , propter defensionem subditorum, testate et consortio liberantur, ne illorum nam ad pastorem non solum spectat oves er iterum involvantur erroribus, ut dicitur in rantes corrigere, vel ad ovile revocare, sed Concilio Toletano IV, c. 59. Ergo simili vel etiam lupos arcere, et ab hostibus defendere, majori ratione privatur rex christianus, seu XXIV.

21

subditus Ecclesiæ ratione baptismi, potestate minuere videri potest, ideo prætermittere et dominio in vassallos suos; ergo titulus est aliqua non possumus ex his, quæ contra per se sufficiens, ut possit Pontifex in hos Pontificis immunitatem summamque ab omni principes animadvertere, eosque regnis jure humano judicio exemptionem objici solent. privare, et ad hoc uti gladio aliorum princi- Et quamvis superior potestas Pontificis in repum, ut ita gladius sit sub gladio, ut ad pro- ges et principes, tam in spiritualibus quam pugnandam et defendendam Ecclesiam mu- in temporalibus, distinctis assertionibus quasi tuo juventur.

per partes seu gradus a nobis declarata fue23. Possem hoc loco alios titulos explicare, rit, quia tamen rex indistincte contra primaconfirmare ac defendere, quibus potest Ro- tum loquitur, idcirco eodem fere modo obmanus Pontifex circa temporalia justis ex jectiones ejus proponemus; respondendo aucausis disponere, ut fecit in translatione im- tem quid per unamquamque directe oppuperii, et in instituendo modo electionis impe- gnetur, distincte declarabimus, atque ita sinratoris, et in ejus administratione, cum va- gula, quæ a nobis dicta sunt, clarius et facat, et in aliis etiam casibus in temporalibus cilius defendemus. causis jus dicendo ; verumtamen nec hujus 2. Prima objectio. - Prima ergo objectio modi operis brevitas hæc omnia prosequi ex Scriptura sumitur, duasque habet partes: permittit, nec intentioni nostræ ac instituto unam scholastico more vocare possumus ponecessaria sunt, et ideo ad alios auctores, sitivam, alteram negativam. Priorem indicat qui hæc eruditissime disputarunt, lectorem rex in Præfatione, pag. 14, dum in generali remitto.

ait, auctoritatem et potestatem, quam Ponti

fices sibi in temporalia regum jura usurpaCAPUT XXIV.

runt, nihil aliud esse quam ambitiosam ty

rannidem contra auctoritatem Scripturarum; OBJECTIONIBUS CONTRA DOCTRINAM SUPERIORUM et de eadem dicit, pag. 22, potestatem a PonCAPITUM EX SCRIPTURA PETITIS OCCURRITUR. tificibus inique usurpatam cum Scripturis

pugnare. Quæ autem sint hæ Scripturæ in 1. Ut catholica doctrina, quam tribus præ- illis locis non declarat, sed ad Apologiam recedentibus capitibus ostendimus, magis con- mittit, quam totam in auctoritate regum asfirmetur, necessarium duximus, in fine hujus serenda impendisse dicit. In Apologia vero libri, nonnullis objectionibus, quibus potes- solum invenio, in pag. 25 et 129, quædam tas Pontificis in temporales principes impu- Scripturæ testimonia, in quibus obediengnari ab adversariis solet, satisfacere. Et tia ad sæculares principes, etiam propter quoniam copiose hoc præstat Cardinalis Bel- conscientiam, commendatur, Romanorum 13, larminus in ultimo opere contra Barclaium, cum aliis, quæ ex novo Testamento in princiideo illas tantum objectiones proponam, quæ pio hujus lībri satis a nobis tractata sunt. Quivel a rege Angliæ insinuantur, vel nonnullam bus ibi adjungit multa ex veteri Testamento, difficultatem habent, vel quarum resolutio quæ duplicis ordinis esse adverto. Quædam utilitatem aliquam ad majorem veritatis ma- enim sunt, in quibus obedientia principum nifestationem afferre possit. Adverto autem etiam iniquorum et infidelium vel permittitur, (quod in superioribus etiam monui) sæpe in vel laudatur aut præcipitur, vel alio simili mohis objectionibus confundi causam de primatu do stabilitur, ut est illud Josue 1 : Quemadmoet potestate Pontificis in laicos, cum causa de dum Moysi obedivimus in omnibus, ita et tibi exemptione clericorum a jurisdictione et po- obediemus ; et illud Jerem. 17: Submittite testate laicorum, quæ controversiæ sicut di- corda testra subter jugum regis Babylonis, versæ sunt, ita a nobis ( sicut ab aliis catho- eique et populo ejus seroite, ut viratis. Item licis auctoribus ) disputatione separantur, et illud adjungit, quod, Exodi 5, filii Israel' veideo omnia, quæ ad exemptionem pertinent niam abeundi a Pharaone supplicarunt, et in sequentem librum reservamus, et ibi ob- quod 1 Esdræ 1, similem veniam a Cyro, rege jectionibus peculiariter ad rem illam perti- Persarum, impetrarunt. Et in hoc ordine nentibus satisfaciemus. Quia vero exemptio annumerari debent alia testimonia Scripturæ, personæ ipsiusmet Pontificis Summi cum ejus quæ postea ipse congerit, in quibus variis dignitate divino et naturali jure conjuncta honoris titulis regis dignitas in veteri Testaest, omnisque subjectio ad imperatores, vel mento declaratur, nam reges vocantur filii alios reges, illius dignitatem obscurare et Altissimi, dii, uncti Domini, in Dei solio se

« PredošláPokračovať »