Obrázky na stránke
PDF
ePub

capitis puncto ostendam. Si autem priorem que verbo necessaria est et sufficiens Spiripartem eligat, profecto nisi Scripturæ ipsi, et tus Sancti assistentia, ideoque non minus efomni prudenti rationi contradicere velit, non ficax est ad confirmandam fidem verbum Dei nisi Ecclesiae Catholicæ, vel ejus capiti, hanc non scriptum, quam scriptum, si utrumque Spiritus Sancti assistentiam concedere potest, per Ecclesiam sufficienter proponatur. tum quia illi tantum promissa est, ut capite 16. Auctoritate Patrum traditiones firmantertio et quarto ostendimus; tum etiam quia tur. — Atque hujus veritatis gravissimi testes hæc assistentia non debet esse per spiritum sunt. Imprimis Irenæus, lib. 3 contra Hæres., privatum, sed publicum, et ad communem c. 4, sic concludit, ex his quæ de traditioniutilitatem datum , ut paulo post impensius bus dixerat : Non oportet adhuc apud alios enucleaturi sumus.

quærere veritatem,iquam facile est ab Ecclesia 15. Æquali certitudine obseroat Ecclesia sumere, cum Apostoli, quasi in depositorium dicerbum Dei non scriptum ac scriptum. — Ec- ces, plenissime in eam contulerint omnia, quæ clesiæ igitur commissa est Scripturarum cus- sunt veritatis, ut omnis quicumque velit, 54todia , et illi divinitus datum est, ut fideliter, mat ex ea. potum vitæ. Hæc est enim vitre inpure ac sincere illas conservet, verasque a troitus, omnes autem reliqui fures sunt et lafalsis, certas ab incertis, et integras a muti- trones. Declaransque amplius sufficientiam latis discernat; et ideo Augustinus, in lib. verbi non scripti, in hunc modum interrogat: contra Epistolam Fundamenti, cap. 5, pronun- Quid autem si nec Apostoli quidem Scripturas ciare non veretur: Evangelio non crederem, reliquissent nobis, nonne oportebat ordinem senisi me Catholicæ Ecclesiæ commoveret aucto- qui traditionis, quam tradiderunt iis quibus ritas. Ex quo principio ulterius concludimus comunittebant Ecclesias? Et in exemplum adquod fuerat propositum, nimirum, non mi- ducit multas gentium nationes, quæ fidem nori auctoritate et fidelitate posse Ecclesiam Christi susceperunt, priusquam scriberetur, Dei conservare verbum Dei non scriptum, et per plures annos sola traditione eam retiquam ipsas Scripturas. Tum quia promissio nuerunt, prius quam Scripturas reciperent. illi facta non est limitata ad verbum Scripturæ, 17. Huic accedat Augustinus, qui in dict. sed simpliciter est enunciatum Ecclesiam esse c. 5 contra Epistolam Fundamenti, post verba columnam, et firmamentuin veritatis, et Chris- citata, statim prudentissime interrogat : Quitus simpliciter promisit Spiritum Sanctum, quibus ergo obtemperavi dicentibus : Credite Etandoceat nos omnem veritatem, utique ne- gelio; cur eis non obtemperem dicentibus mihi: cessariam, vel convenientem Ecclesiæ. Tum Noli credere Manichæo? quod nos mutato noetiam quia conjectura illa de verbo transi- mine dicere possumus : Noli credere Luthetorio et permanenti, est parvi momenti, po- ro, aut Calvino. Et deinde prosequitur: Elige sita Spiritus Sancti assistentia et virtute. Imo quid celis; si dixeris : Crede catholicis, ipsi differentia est fere nulla, quia, licet verbum me monent ut nullam fidem accommodem 00non scriptum, semel aut iterum prolatum, bis. Quapropter non possum illis credens, nisi transitorium sit, tamen ut sæpius repetitum tibi non credere. Si dixeris : Noli Catholicis facile conservatur, et ita contingit in corpore credere, non recte facies me cogere ad ManiEcclesiæ per frequentem confessionem, ac chæi fidem, quia ipsi Evangelio, Catholicis celebrationem mysteriorum fidei. Unde dici prædicantibus , credidi. Quo argumento secpotest, non solum memoria retineri, sed tarios omnes, et eorum sectatores convincit etiam verbis et factis, seu signis externis fi- Augustinus, ut vel Evangelio credere non dedelium sæpe repetitis conservari ; quin etiam, beant, utique quod Evangelium sit, vel relilicet hoc verbum non sit scriptum in libris qua, quæ Ecclesia Catholica docet, credere canonicis, semper vel in decretis Pontificum debeant, quia negare non possunt quin Evanet Conciliorum, vel in Patrum monimentis, gelium ab Ecclesia habeant, et sine ulla ramanet exaratum. Aliunde vero in conser- tione illi præbeant auctoritatem in suscivando verbo scripto in sua puritate non fuisset piendo Evangelio, non vero in aliis quæ dominor difficultas et contingentia, si sola in- cet. Unde subjungit idem Augustinus: Si dixedustria et diligentia humana id agendum es- ris : Recte credidisti laudantibus Evangelium, set, quia, ut diximus, facile possunt scripta sed non recte illis credidisti vituperantibus Macorrumpi vel mutilari, vel nimium mutari nichæum (vel, quod perinde est, Calvinum), propter varias linguarum translationes, aut usque adeo me stultum putas ut, nulla reddita exemplarium transcriptiones. Igitur in utro- ratione, quod vis credam, quod non dis non credan? quod postea late et eleganter prosequi- cere possumus, quod (ut existimo ) nec Protur. Et similem discursum habet lib. de Util. testantes Anglicani recusant : nimirum, incred., cap. 14.

fantes quoad valorem recte et convenienter 18. Est etiam insignis locus apud eumdem baptizari, quod cum non inveniatur in libris Augustin., lib. 1 contra Cresconium, cap. 32 canonicis scriptum, ex traditione per Eccleet 33, ubi et sua auctoritate, et manifesto siam approbata receptum est, ut sentit Auexemplo eamdem confirmat veritatem. Agit gust., ep. 28, et 1. 4 de Baptis., c. 24, et l. 10 enim ibi de non rebaptizandis rite ab hæreti- Gen. ad lit., c. 23, et lib. 3 de Peccat. mer., a cis baptizatis, docetque esse dogma fidei, ut c. 6; cum Cypr, ep. 59; et Orig., hom. 8 revera est, et prius dicit: Sequimur sane nos in Levit., et hom. 14 in Lucam. Est et aliud in hac re etiam canonicarum auctoritatem cer- exemplum de perpetua virginitate Deiparæ, tissimam Scripturarum. Et postea subjungit: quod licet multi ex novis hæreticis, seu ProQuamvis hujus rei certe de Scripturis canoni- testantibus, fortasse non admittant, rex tacis non proferatur exemplum, earumdem tamen men respuere non videtur, cum illam in p. 45 Scripturarum, etiam in hac re, a nobis tenetur Præfationis, B. Virginem appellet. Et quicteritas, cum hoc facimus, quod jam universo quid alii senserint, nobis satis est dogma ilplacuit Ecclesia , quam ipsarum Scripturarum lud unanimi consensu a Patribus esse tradicommendat auctoritas, ut quoniam sancta Scri- tum : Quos, ut alibi dixit Augustinus, oportet ptura fallere non potest, quisquis falli metuit ut populi christiani destris prophanis noritahujus obscuritate quuestionis, eamdem Eccle- tibus anteponant, eisque potius eligant adhosiam de illa consulat, quam sine ulla ambi- rere, quam robis. Nam, ut inferius addit", guitate sacra Scriptura demonstrat. In quibus quod intenerunt in Ecclesia , tenuerunt ; quod verbis imprimis confirmat Augustinus quod didicerunt, docuerunt; quod a Patribus accepesupra disi, non omnem veritatem de fide cre- runt, hoc filiis tradiderunt. Quo nihil aptius dendam, proxime et (ut sic dicam) formali- dici potuit, vel ad commendandam auctoriter in Scriptura contineri, quamvis remote tatem traditionum ex origine , vel ad declaquælibet veritas possit in Scriptura fundari, randum quomodo communis Patrum consenquatenus ipsa Scriptura auctoritatem tradi- sus cum traditione conjunctus sit. Videri tionis et Ecclesiæ commendat. Deinde testa- etiam potest idem August., lib. 1 contra Jutor bic Augustinus, Ecclesiam esse judicem lian., c. 2; Hieronym., ep. 50 ad Pammach. controversiarum quæ circa res fidei moven. pro lib. contra Jovinian. , et in lib. contra tur, posseque sua auctoritate confirmare, et Helvidi. Atque hæc videntur de hoc puncto certam reddere traditionem, de qua prius satis esse, ut liqueat Scripturam, licet in suo fuerat dubitatum. Unde obiter colligo quam ordine sit magnum fidei fundamentum, non inconstanter faciant, qui aliquos libros ut ca- tainen esse per se sufficientem quoad nos, ponicos recipiunt, et alios æque ab Ecclesia sine adminiculo traditionis et Ecclesiæ, quod probatos a canone rejiciunt, quia olim de illis magis ex sequeati capite fiet manifestum. dubitatum fuit. Unde etiam rex Angliæ, qui in 20. Explicantur aliqui Patres qui videntur soa præfatione ita loquitur, vel in eadem est parum traditionibus facere. — Contra hanc inconstantia, vel certe convincitur se non ali- veritatem , ex Scripturis vel ratione nihil inqua certa et indubitata regula, sed sola bu- venio cui respondere necessarium sit. Ex Pamana conjectura duci ad hos libros admitten- tribus autem aliqua notare et exponere opordos, et illos rejiciendos a canone, et conse- tet; Basilius enim, homil. de Vera ac pia Fi. quenter de neutris eorum, nec de contentis de, signum superbiæ certissimum esse dicit, in illis habere certam fidem et vere christia- eorum, quce scriptı sunt, aliquid rejicere, aut pam, sed tantum humanam conjecturam et eorum, quce non scripta , introducere. Sed vel opinionem,

loquitur de additione in ipsa Scriptura, ali19. Exemplis tandem veritas confirmatur. quid apocryphum illi addendo; nam inferius - Denique ex dictis verbis Augustini habe- ait prohibuisse Apostolum, ne quid eorum , mus veritatem positam optimo exemplo con- quæ in dirinis litteris hrbentur, de matur, aut, firmatam. Nam semel rite baptizatum iterum quod absit! addatur; vel intelligit de introducbaptizandum non esse , licet prior baptismus tione privata, et facta sine auctoritate in ipsa ab hæretico datus fuerit, veritas est de fide Scriptura probata. Nam alias constat ipsum christiana tenenda, quamvis in Scriptura sacra expressa non sit. Simile exemplum addu- 1 August., 2 contra Julian., c. 1 et 10.

Basilium maxime commendare traditionem tibus. — In hoc capite tractanda est alia pars non scriptam, lib. 2 de Spiritu Sancto, cap. fundamenti fidei regis Angliæ, qui dum optat 27 et 28. Et in eumdem sensum referri de- alios Principes Christianos esse qualis ipse bet quod ait in Morali, reg. 26 : Quidquid di- est, collocantes, scilicet, fundamentum fidei cimus vel facimus, testimonis Scripturæ con- in certa scientia , quam ipsi ex Scripturis acfirmari debere , utique proxime, vel remote, cipient, pervolutando illas, certum esse osut ipse diserte declaravit, in Regul. 1, ex bre- tendit, a se partam scientiam Scripturæ, pro vioribus.

fidei suæ fundamento jecisse. Ex hoc ergo 21. Sic etiam intelligendus est Augustinus, fundamento, et ratione credendi Scripturis, 1. 3 contra Petili., c. 6, cum exponens illud colligo, eum fidem vere christianam non tePauli : $i Angelus de cælo, etc., addit, præ- nere, nedum defendere. Et imprimis occurrit terquam quod in Scripturis legalibus et Evan- statim admonitio Pauli ad Timotheum :0 Tigelicis accepistis, utique proxime, vel remo- mothee, depositum custodi ( utique fidei et te; nam ipse alibi exposuit, quod est contra doctrinæ, ut ipsemet Apostolus, in 2 ad TiEcclesiam, esse contra Scripturam. Sic etiam moth. epist. , declaravit ), deritans profunas dicit, lib. 2 de Peccator, merit., c. ult., in re vocum noritates, et oppositiones falsi nominis obscura nihil esse audendum, non adjuvan- scientiæ, quam quidam profitentes, circa fitibus certis clarisque Scripturæ documentis. dem exciderunt. Nam ex prædictis verbis reQuidquid enim Ecclesia docet, adjuvatur cer- gis collatis cum verbis Pauli, statim apparet tis Scripturæ documentis. Præterquam quod hoc regi accidisse, quod Paulus prædixit, niAugustinus tractat de rebus obscurissimis mirum per falsi nominis scientiam , quam non definiendis humana præsumptione; quæ profitetur, a vera fide aberrare. Nam, ut ibi autem traditione approbata recipiuntur, nec recte Chrysostomus, quando aliquid propriis obscurissima dici possunt, nec humana præ- cogitationibus gignitur (præsertim in divinis sumptione introduci.

mysteriis, et rebus ad fidem spectantibus), 22. Allegari præterea solet Hieron., Matt. scientia non est; merito ergo vocatur falsi 23, quia de quadam opinione dicit : Quia de nominis scientia, et ompium errorum occaScripturis non habet auctoritatem , eadem fa- sio, propter magnam, quam denotare solet, cilitate contemnitur, qua probatur. Sed ibi lo- præsumptionem. Et ideo de istis certam quitur de quadam historia , scilicet, de occi- scientiam promittentibus dixit Augustinus , sione Zachariæ, Patris Joannis Baptistæ, in- eadem Apostoli verba in tract. 97 in Joan., ter templum et altare, quæ ad traditionem, circa finem, expendens : Nihil sic amant isti, vel Ecclesiæ definitionem non pertinebat. So- quam scientiam promittere, et fidem rerum lent etiam allegare hæretici Hieronymum, verarum , quas credere parvuli præcipiuntur, Aggæi 1 dicentem : Sermo Dei percutit, quæ velut imperitiam deridere. Proinde (in eodem sine auctoritate et testimonio Scripturarum tractatu, circa principium, præmisit prudendicuntur. Sed Hieronymus, circa id : Et 00- tissime ) cavete, maxime qui parouli estis, et cavi siccitatem, etc., contra hæreticos agit, adhuc alimentis lacteis indi getis, ne hominibus qui absque auctoritate Scripturarum : Quce- deceptis ac deceptoribus aurem curiosam preedam (ait) quasi traditione apostolica sponte beatis ad incognita scienda, cum mentes intareperiunt atque confingunt ; ubi potius tacite lidas habeatis ad vera et falsa dijudicanda. admittit cum Scriptura traditionem apostoli. Et infra , vanitatem eorum, qui, cum sint cam, reprehendit autem eos, qui sponte et ignari veritatis , promittunt scientiam veritasine fundamento illam confingunt.

tis, comparat mulieri stultæ et clamosæ, et

nihil omnino scienti , de qua dixit Salomon, CAPUT X.

Proverb. 9 : Sedit in foribus domus suæ su

per sellam in excelso urbis loco, ut vocaret EX FUNDAMENTO ET RATIONE CREDENDI REGIS AN- transeuntes, qui est parculus declinet ad me,

GLIÆ, IPSUM NON ESSE FIDEI VERE CHRISTIANÆ etc., eamdemque comparationem late proseDEFENSOREM, OSTENDITUR.

quitur.'

2. Temeritas est hanc intelligentiam sibi 1. Rex Anglic jacit fundamentum credendi arrogare. — Præterea interrogare libet , quid propriam scientiam. 2 ad Tim. 1 et 2, et in- per certam scientiam rex intelligat. Non est dicat Tertull., de Præscrip., et Nazian., orat. enim verisimile ut de illa certa scientia more 22, et optime Vincent. Lyrin., c. 27 et sequen- philosophorum loquatur, ut significat claram

wolic jace 2 adet Name

et evidentem rerum cognitionem, cum per meritas non scientia, sed audacia est, nee oise omnibus pateat, ex lectione Scripturarum, Sus, sed typus eam peperit. Et Vincent. Lirinon comparari evidentem cognitionem re- nensis, c. 14, postquam multis verbis depinrum, seu mysteriorum quæ in eadem Scri- xerat hæreticos dicentes: Nobis actoribus, noptura referuntur, ideoque eademmet Scri- bis principibus, nobis expositoribus, damnate ptora fidem exigit suæ veritatis, non visio- quæ tenebatis, relinquite antiquam fidem, etc., nem. Imo ipsamet docet fidem esse de his subjungit: Horreo dicere, sunt enim tam suquæ non apparent, ad Hebr. 1t, et ideo Pe- perba, ut ne refelli quidem sine piaculo posse tras, 2 canonica, c. 1, dixit : Habemus fir- videantur. Sufficit ergo nobis verba Pauli admiorem propheticum sermonem , cui bene faci- versus hanc scientiam objicere, dicentis ad tis allendentes tanquam lucerne lucenti in ca- Roman. 12: Non plus sapere quam oportet saliginoso loco, donec dies illucescat, et Lucifer pere, sed sapere ad sobrietatem , et unicuique orialur in cordibus vestris. Non potest ergo sicut Deus ditisit mensuram fidei : quem lopromitti nec postulari propria, id est, evidens cum tractans Irenæus, lib. 5 Contra hæres., scientia, quæ sit fidei fundamentum. Neque cap. 20, legit: Sed sapere ad prudentiam, cenetiam per certam scientiam intelligere rex setque ibi contineri admonitionem et cautiopotuit ipsammet fidem, quæ et certa est, et, nem ab hæreticis, de quibus ait: Qui confiquatenus est excellens quædam cognitio, so- tentur semetipsos habere agnitionem boni et let interdum nomine scientiæ (generali qua- mali, et super Deum, qui fecit eos, jaculantur dam ratione accepto) appellari, ut 2 Cor. 5: Sensus suos impios. Supra igitur sentiunt, Scimus quoniam si terrestris domus, etc: ; quam est mensura sensationis. Sapere igitur non potuit (inquam) rex in hoc sensu loqui : ad prudentiam, dicit esse ab his cavere : Ne nam super hac certa scientia dicit esse fidei manducantes (inquit) illorum agnitionem eam, fondamentum collocandum ; aliud ergo est quae plus quam oportet sapit, projiciamur de fides, aliud certa scientia, in qua fundatur. paradiso vitæ, per quem Ecclesiam intelligit, Per certam ergo scientiam certum et indubi- de qua prius dixerat : Confugere oportet ad tatum Scripturæ sensum intelligere videtur. Ecclesiam , et ejus sinu educari, et Domini Duo enim accurate distinxit Augustinus, lib. Scripturis enutriri, plantatus est enim Eccle19 Confess., c. 23, dicens : Duo video dis- sice paradisus in hoc mundo ; ab omni ergo lisensionum genera oboriri posse, cum aliquid a gno paradisi escas manducabitis, ait Spiritus Runtiis tetacilus per signa enuntiatur, unum Dei, id est, ab omni divina Scriptura mandude-ceritate rerum, alterum de ipsius, qui an- cate, super elato autein sensu no manducarenuntiat, roluntato ; et c. 24, ponit exemplum ritis, neque tetigeritis unirersan hæreticam in verbis Moysi : In principio creavit Deus dissensionem. Quis autem elatiorem habet caiam, et terram, dicens se fidenter dicere, sensum eo, qui præsumit se certa scientia Deum in verbo suo creasse visibilia et invisi- sensum Scripturæ Sacræ, eam tantum pervobilia, non tamen ita fidenter dicere , hoc in- lutando, acquisivisse? tendisse Moysem per verba illa. Rex autem 4. Sacra pagina non potest absque Doctore Angliæ e contrario significat se certa scien- germane exponi. -- Interrogo enim ulterius a tia consecutum esse, quid Moyses vel alius rege, quo Doctore, quo duce, hanc certam seriptor canonicus scribere voluerit, et in hac scientiam Scripturæ consecutus sit, et aliis scientia fundare certam fidem rerum, quæ in comparandam offerat. Respondebit, ut opitali scriptura continentur. Et quod mirabi- nor, quod alius apud Augustinum': Cum lelius est, ad hunc modum fidei omnes chris- gerem, per me ipse cognori ; hoc enim signifitianos principes invitat , eisque tacite simi- cat, cùm ait : Neque super aliorum incertis lem scientiam promittit, si divinas litteras opinionibus, sed restra ipsorum certa scientia evolvant.

fidei fundamenta collocare. Sed quid Augusti3. Audiat vero Augustinum in dicto lib. 12, nus? prosequitur et dicit: Itane est ? nulla im1. 25, dicentem ad Deum: Plue mihi mitiga- butus poetica disciplina Terentium Maurum tisnes in cor, ut patienter tales feram, qui non sine magistro attingere non auderes, etc. Tum mihi hoc dicunt, quia divini sunt, et in corde in eos libros, qui quoquo modo se habeant, sağafanuli tui (id est Moysi) viderunt, quod di- cti tamen, divinarumque rerum p'eni, prope cunt, sed quia superbi sunt', nec nocerunt totius generis humani confessione diffamantur, Moysi sententiam, sed amant suam, non quia tera est, sed quia sua est. Et infra : Ista te- De Utilit. credendi, cap. 17.

sine duce irruis, et de his sine præceptore au- gnatum sigillis septem, quem etiam litterati des ferre sententiam. Est igitur hæc præsum- aperire non possunt, nisi ille reseraverit, qui ptio a Sanctorum Patrum spiritu aliena, et habet clavem David. Ideoque multum laudat teste Augustino, in eodem libro, cap. 17, ma- modestiam Eunuchi, Philippo interroganti : trem habet superbiam. Verba ejus sunt: Si Putasne intelligis quce legis? respondentis : unaquæque disciplina, quanquam rilis et faci- Quomodo possum, nisi aliquis ostenderit mihi. lis, ut percipi possit, Doctorem aut magistrum Et statim magna humilitate de se ipso dicit: requirit, quid temerariæ superbiæ plenius, Ego nec sanctior sum hoc Eunucho, nec stuquam divinorum sacramentorum libros, et ab diosior. Et infra ita concludit : Hæc a me interpretibus suis nolle cognoscere, et incogni- breviter perstricta sunt, ut intelligeres, te in tos relle damnare ? Deinde est contra ordiná- Scripturis Sanctis, sine prædio et monstrante riam Spiritus Sancti providentiam. Ad quid semitam, non posse ingredi. Et postea valde enim Pastores et Doctores Spiritus Sanctus conqueritur, quod in omni arte, etiam utilisEcclesiæ providit, si Scripturarum sensus sima, nemo sine Doctore potest esse quod non a Doctoribus, sed proprio ingenio, et in- cupit: Sola (inquit) Scripturarum ars est, dustria comparandus est? Aut quomodo il- quam sibi omnes passim vindicant, hanc garla , quam Paulus requirit, prudentia aut mo- rula anus, hanc delirus senex, hanc sophista destia, potest unusquisque fidelium non so- derbosus, hanc universi præsumunt, lacerant, lum seipsuin in intelligentia Scripturæ Docto- docent, antequam discant. Quibus verbis huribus Ecclesiæ præferre, verum etiam solum jus temporis sectarios depingere videtur; sed suum sensum certam scientiam existimare, in eis illud magis portentosum, magisque peet quidquid ab eo diversum est, tanquam riculosum est, quod a singulis fidelibus illam incertam hominum opinionem relinquere ? certam scientiam pro suæ fidei fundamento

5. Longe quidem aliter de se sentiebat Au- exigunt. Nam hinc necessario fit, ut quibusgustinus, qui, lib. 3 Confession., c. 5, sic in- dam sit impossibilis fides, qui non solum cerquit : Institui animum intendere in Scriptit- tam illam scientiam assequi non valent, veras Sanclas, ut viderem quales essent ; et ecce rum etiam nec probabilis intelligentiæ Scrivideo rem non compertam superbis, neque nu- pturarum sunt capaces; aliis vero qui majodatam pueris, sed incessu humilem, successu ris acuminis sunt, occasio datur et se præcieccelsam, et velatam mysteriis : et non eram pitandi, et alios perturbandi. Et ideo sapienego talis, ut intrare in eam possem, aut incli- tissime monet Augustinus, de Ulilit. crenare cervicem ad ejus ingressus. Unde D. Ba- dendi , cap. 10, necessarium esse ut fides silius, in Regulis brevioribus, in 235, inter- scientiam antecedat. Ita ut, etiam ii, qui darogat: Numquid oporteat multa ex Scripturis lent oolare, ne cui sit periculosum invitamenediscere? et in summa respondet, Episcopos, tum, paulisper cogantur incedere, qua etiam Pastores, vel Doctores Ecclesiæ id maxime cuteris tutum est. Hæc est providentia dere curare debere, de cæteris vero ait : Unus- religionis, hoc jussum divinitus, hoc habetis quisque memor verborum Apostoli : Non plus majoribus traditum, hoc ad nos usque serrasapere quam oportet sapere, sed sapere ad so- tum ; hoc perturbare velle, atque pervertere, brietatem, unicuique sicut Deus divisit mensu- nihil est aliud quam ad reram religionem saram, quæ officii sui sunt, studiose discat et crilegam viam quærere. Quod qui faciunt, nec, persequatur, neque curiose ulterius quidquam si eis concedatur quod volunt, possunt quo ininquirat. Atque in eumdem modum exponit tendunt pervenire : cujusmodi enim libet excedicta verba Apostoli Ambrosius, et inter alia dant ingenio, nisi Deus adsit, humi repunt. ait : Neque enim si quis bonæ vitæ est, ex eo7. Dilemma efficax contra certam scientiam sibi etiam doctrinæ prudentiam debebit defen- a rege præsumptam. - Quam periculosum sit dere. Et quidem quando omnis auctoritas de- fidei fundamentum in privato spiritu collocare. esset, ratio ipsa naturalis et experientia do- - Tandem ut ad privatum spiritum , quem cet, vanum esse omnibus fidelibus, etiam il- rex indicat, faciamus gradum, de hac eadem litteratis et ineruditis, et negotiis secularibus scientia, quæ certa dicitur , inquiry qualis sit implicatis, per solam simplicem, licet fre- ejus certitudo, id est, au sit humana, solaque quentem, lectionem Scripturarum certam il- vi et acumine ingenii ex lectione Scripturæ larum scientiam promittere.

et significatione verborum ejus comparata; 6. Rectius quidem Hieronymus, epist. 103 vel sit divina ab Spiritu Sancto data per spead Paulin., Scripturam dicit esse librum si- cialem gratiam et donationem. Quidquid ho

« PredošláPokračovať »