Obrázky na stránke
PDF
ePub

capitis puncto ostendam. Si autem priorem que verbo necessaria est et sufficiens Spiripartem eligat, profecto nisi Scripturæ ipsi, et tus Sancti assistentia, ideoque non minus efomni prudenti rationi contradicere velit, non ficax est ad confirmandam fidem verbum Dei nisi Ecclesice Catholicæ, vel ejus capiti, hanc non scriptum, quam scriptum, si utrumque Spiritus Sancti assistentiam concedere potest, per Ecclesiam sufficienter proponatur. tum quia illi tantum promissa est, ut capite 16. Auctoritate Patrum traditiones firmantertio et quarto ostendimus; tum etiam quia tur. — Atque hujus veritatis gravissimi testes hæc assistentia non debet esse per spiritum sunt. Imprimis Irenæus, lib. 3 contra Hæres., privatum, sed publicum, et ad communem c. 4, sic concludit, ex his quæ de traditioniutilitatem datum , ut paulo post impensius bus dixerat : Non oportet adhuc apud alios enucleaturi sumus.

quærere veritatem,iquam facile est ab Ecclesia 15. Æquali certitudine observat Ecclesia sumere, cum Apostoli, quasi in depositorium diterbum Dei non scriptum ac scriptum. — Ec- ves, plenissime in eam contulerint omnia, quæ clesiæ igitur commissa est Scripturarum cus- sunt veritatis, ut omnis quicumque velit, sutodia , et illi divinitus datum est, ut fideliter, mat ex ea. potum vitæ. Hæc est enim vitæ inpure ac sincere illas conservet, verasque a troitus, omnes autem reliqui fures sunt et lafalsis, certas ab incertis, et integras a muti- trones. Declaransque amplius sufficientiam latis discernat; et ideo Augustinus, in lib. verbi non scripti, in hunc modum interrogat: contra Epistolam Fundamenti, cap. 5, pronun- Quid autem si nec Apostoli quidem Scripturas ciare non veretur: Evangelio non crederem, reliquissent nobis, nonne oportebat ordinem senisi me Catholicæ Ecclesiæ commoveret aucto- qui traditionis, quam tradiderunt iis quibus ritas. Ex quo principio ulterius concludimus committebant Ecclesias? Et in exemplum adquod fuerat propositum, nimirum, non mi- ducit multas gentium nationes, quæ fidem nori auctoritate et fidelitate posse Ecclesiam Christi susceperunt, priusquam scriberetur, Dei conservare verbum Dei non scriptum, et per plures annos sola traditione eam retiquam ipsas Scripturas. Tum quia promissio nuerunt, prius quam Scripturas reciperent. illi facta non est limitata ad verbum Scripturæ, 17. Huic accedat Augustinus, qui in dict. sed simpliciter est enunciatum Ecclesiam esse c. 5 contra Epistolam Fundamenti, post verba columnam, et firmamentuin veritatis, et Chris- citata, statim prudentissime interrogat : Quitus simpliciter promisit Spiritum Sanctum, quibus ergo obtemperavi dicentibus : Credite Etandoceat nos omnem veritatem , utique ne- gelio; cur eis non obtemperem dicentibus mihi: cessariam, vel convenientem Ecclesiæ. Tum Noli credere Manichæo? quod nos mutato noetiam quia conjectura illa de verbo transi- mine dicere possumus : Noli credere Luthetorio et permanenti, est parvi momenti, po- ro, aut Calvino. Et deinde prosequitur: Flige sita Spiritus Sancti assistentia et virtute. Imo quid telis; si dixeris : Crede catholicis, ipsi differentia est fere nulla, quia, licet verbum me monent ut nullam fidem accommodem 00non scriptum, semel aut iterum prolatum, bis. Quapropter non possum illis credens, nisi transitorium sit, tamen ut sæpius repetitum tibi non credere. Si dixeris : Noli Catholicis facile conservatur, et ita contingit in corpore credere, non recte facies me cogere ad ManiEcclesiæ per frequentem confessionem, ac chæi fidem, quia ipsi Evangelio, Catholicis celebrationem mysteriorum fidei. Unde dici prædicantibus , credidi. Quo argumento secpotest, non solum memoria retineri, sed tarios omnes, et eorum sectatores convincit etiam verbis et factis, seu signis externis fi- Augustinus, ut vel Evangelio credere non dedelium sæpe repetitis conservari; quin etiam, beant, utique quod Evangelium sit, vel relilicet hoc verbum non sit scriptom in libris qua, quæ Ecclesia Catholica docet, credece canonicis, semper vel in decretis Pontificum debeant, quia negare non possunt quin Evanet Conciliorum, vel in Patrum monimentis, gelium ab Ecclesia habeant, et sine ulla ramanet exaratum. Aliunde vero in conser tione illi præbeant auctoritatem in suscivando verbo scripto in sua puritate non fuisset piendo Evangelio, non vero in aliis quæ dominor difficultas et contingentia, si sola in- cet. Unde subjungit idem Augustinus : Si dixedustria et diligentia humana id agendum es- ris : Recte credidisti laudantibus Evangelium, set, quia, ut diximus, facile possunt scripta sed non recte illis credidisti vituperantibus Macorrumpi vel mutilari, vel nimium mutari nichæum (vel, quod perinde est, Calvinum), propter varias linguarum translationes, aut usque adeo me stultum putas ut, nulla reddita exemplarium transcriptiones. Igitur in utro- ratione, quod vis credam, quod non vis non cre

dam? quod postea late et eleganter prosequi- cere possumus, quod (ut existimo ) nec Protur. Et similem discursum habet lib. de Util. testantes Anglicani recusant : nimirum, incred., cap. 14.

fantes quoad valorem recte et convenienter 18. Est etiam insignis locus apud eumdem baptizari, quod cum non inveniatur in libris Augustin., lib. 1 contra Cresconium, cap. 32 canonicis scriptum, ex traditione per Eccleet 33, ubi et sua auctoritate, et manifesto siam approbata receptum est, ut sentit Auexemplo eamdem confirmat veritatem. Agit gust., ep. 28, et 1. 4 de Baptis., c. 24, et l. 10 enim ibi de non rebaptizandis rite ab hæreti- Gen. ad lit., c. 23, et lib. 3 de Peccat. mer., a eis baptizatis, docetque esse dogma fidei, ut c. 6; cum Cypr, ep. 59; et Orig., hom. 8 revera est, et prius dicit: Sequimur sane nos in Levit., et hom. 14 in Lucam. Est et aliud in hac re etiam canonicarum auctoritatem cer- exemplum de perpetua virginitate Deiparæ, tissimam Scripturarum. Et postea subjungit: quod licet multi ex novis hæreticis, seu ProQuamris hujus rei certe de Scripturis canoni- testantibus, fortasse non admittant, rex tacis am proferatur exemplum, earumdem tamen men respuere non videtur, cum illam in p. 45 Scripturarum, etiam in hac re, a nobis tenetur Præfationis, B. Virginem appellet. Et quicteritas, cum hoc facimus, quod jam unitersæ quid alii senserint, nobis satis est dogma ilplacuit Ecclesiæ, quam ipsarum Scripturarum lud unanimi consensu a Patribus esse tradicommendat auctoritas, ut quoniam sancta Scri- tum : Quos, ut alibi dixit Augustinus, oportet ptura fallere non potest, quisquis falli metuit ut populi christiani vestris prophanis noritahujus obscuritate questionis, eamdem Eccle- tibus anteponant, eisque potius eligant adhæsiam de illa consulat, quam sine ulla ambi- rere, quam robis. Nam, ut inferius addit', guitate sacra Scriptura demonstrat. In quibus quod intenerunt in Ecclesia , tenuerunt; quod verbis imprimis confirmat Augustinus quod didicerunt, docuerunt; quod a Patribus accepesupra dixi, non omnem veritatem de fide cre- runt, hoc filiis tradiderunt. Quo nihil aptius dendam, proxime et (ut sic dicam) formali- dici potuit, vel ad commendandam auctoriter in Scriptura contineri, quamvis remote tatem traditionum ex origine, vel ad declaquælibet veritas possit in Scriptura fundari, randum quomodo communis Patrum consenquatenus ipsa Scriptura auctoritatem tradi cum traditione conjunctus sit. Videri tionis et Ecclesiæ commendat. Deinde testa- etiam potest idem August., lib. 1 contra Jutor bic Augustinus, Ecclesiam esse judicem lian., c. 2; Hieronym., ep. 50 ad Pammach. controversiarum quæ circa res fidei moven: pro lib. contra Jovinian. , et in lib. contra tur, posseque sua auctoritate confirmare, et Helvidi. Atque hæc videntur de hoc puncto certam reddere traditionem, de qua prius satis esse, ut liqueat Scripturam, licet in suo fuerat dubitatum. Unde obiter colligo quam ordine sit magnum fidei fundamentum, non ineonstanter faciant, qui aliquos libros ut ca- tainen esse per se sufficientem quoad nos, nonicos recipiunt, et alios æque ab Ecclesia sine adminiculo traditionis et Ecclesiæ, quod probatos a canone rejiciunt, quia olim de illis magis ex sequeati capite fiet manifestum. dubitatum fuit. Unde etiam rex Angliæ, qui in 20. Explicantur aliqui Patres qui videntur sua præfatione ita loquitur, vel in eadem est parum traditionibus farere. — Contra hanc inconstantia, vel certe convincitur se non ali- veritatem , ex Scripturis vel ratione nihil inqua certa et indubitata regula, sed sola bu- venio cui respondere necessariuin sit. Ex Pamana conjectura duci ad hos libros admitten- tribus autem aliqua notare et exponere opordos, et illos rejiciendos a canone, et conse tet; Basilius enim, homil. de Vera ac pia Fi. quenter de neutris eorum, nec de contentis de, signum superbiæ certissimum esse dicit, in illis habere certam fidem et vere christia eorum, quce scriptı sunt, aliquid rejicere, aut nam, sed tantum humanam conjecturam et eorum, quæ non scripta , introducere. Sed vel opinionem.

loquitur de additione in ipsa Scriptura, ali19. Exemplis tandem veritas confirmatur. quid apocryphum illi addendo; nam inferius – Denique es dictis verbis Augustini habe- ait prohibuisse Apostolum , ne quid eorum , mus veritatem positam optimo exemplo con- quæ in dirinis litteris hrbentur, dematur, aut, firmatam. Nam semel rite baptizatum iterum quod absit! addatur, vel intelligit de introducbaptizandum non esse , licet prior baptismus tione privata, et facta sine auctoritate in ipsa ab hæretico datus fuerit, veritas est de fide Scriptura probata. Nam alias constat ipsum christiana tenenda, quamvis in Scriptura saera expressa non sit. Simile exemplum addu 1 August., 2 contra Julian., c. 1 et 10. XXIV.

4

sus

Basilium maxime commendare traditionem tibus. - In hoc capite tractanda est alia pars non scriptam, lib. 2 de Spiritu Sancto, cap. fundamenti fidei regis Angliæ, qui dum optat 27 et 28. Et in eumdem sensum referri de- alios Principes Christianos esse qualis ipse bet quod ait in Morali, reg. 26 : Quidquid di- est, collocantes, scilicet, fundamentum fidei cimus vel facimus, testimonio Scripturæ con- in certa scientia , quam ipsi ex Scripturis acfirmari debere , utique proxime, vel remote, cipient, pervolutando illas, certum esse osut ipse diserte declaravit, in Regul. 1, ex bre- tendit, a se partam scientiam Scripturæ, pro vioribus.

fidei suæ fundamento jecisse. Ex hoc ergo 21. Sic etiam intelligendus est Augustinus, fundamento, et ratione credendi Scripturis, 1. 3 contra Petili., c. 6, cum exponens illud colligo, eum fidem vere christianam non tePauli : și Angelus de cælo, etc., addit, præ- nere, nedum defendere. Et imprimis occurrit terquam quod in Scripturis legalibus et Evan- statim admonitio Pauli ad Timotheum : 0 Tigelicis acoepistis, utique proxime, vel remo- mothee, depositum custodi ( utique fidei et te; nam ipse alibi exposuit, quod est contra doctrinæ, ut ipsemet Apostolus, in 2 ad TiEcclesiam, esse contra Scripturam. Sic etiam moth. epist. , declaravit ), deritans profunas dicit, lib. 2 de Peccator, merit., c. ult., in re Docum noritates, et oppositiones falsi nominis obscura nihil esse audendum, non adjuvan- scientiæ, quam quidam profitentes, circa fitibus certis clarisque Scripturæ documentis. dem exciderunt. Nam ex prædictis verbis reQuidquid enim Ecclesia docet, adjuvatur cer- gis collatis cum verbis Pauli, statim apparet tis Scripturæ documentis. Præterquam quod hoc regi accidisse, quod Paulus prædixit, niAugustinus tractat de rebus obscurissimis mirum per falsi nominis scientiam , quam non definiendis humana præsumptione; quæ profitetur, a vera fide aberrare. Nam, ut ibi autem traditione approbata recipiuntur, nec recte Chrysostomus, quando aliquid propriis obscurissima dici possunt, nec humana præ- cogitationibus gignitur (præsertim in divinis sumptione introduci.

mysteriis, et rebus ad fidem spectantibus), 22. Allegari præterea solet Hieron., Matt. scientia non est; merito ergo vocatur falsi 23, quia de quadam opinione dicit : Quia de nominis scientia, et omnium errorum occaScripturis non habet auctoritatem , eadem fa- sio, propter magnam, quam denotare solet, cilitate contemnitur, qua probatur. Sed ibi lo- præsumptionem. Et ideo de istis certam quitur de quadam historia , scilicet, de occi- scientiam promittentibus dixit Augustinus , sione Zachariæ, Patris Joannis Baptistæ, in eadem Apostoli verba in traut. 97 in Joan., ter templum et altare, quæ ad traditionem, circa finem, expendens : Nihil sic amant isti, vel Ecclesiæ definitionem non pertinebat. So- quam scientiam promittere, et fidem rerum lent etiam allegare hæretici Hieronymum, verarum , quas credere parvuli præcipiuntur, Aggæi 1 dicentem : Sermo Dei percutit, quæ velut imperitiam deridere. Proinde (in eodem sine auctoritate et testimonio Scripturarum tractatu, circa principium, præmisit prudendicuntur. Sed Hieronymus, circa id : Et vo- tissime ) cavete, maxime qui parouli estis, et cadi siccitatem, etc., contra hæreticos agit, adhuc alimentis lacteis indi getis, ne hominibus qui absque auctoritate Scripturarum : Que- deceptis ac deceptoribus aurem curiosam predam (ait) quasi traditione apostolica sponte beatis ad incognita scienda, cum mentes indareperiunt atque con fingunt; ubi potius tacite lidas habeatis ad vera et falsa dijudicanda. admittit cum Scriptura traditionem apostoli. Et infra , vanitatem eorum, qui, cum sint cam, reprehendit autem eos, qui sponte et ignari veritatis, promittunt scientiam veritasine fundamento illam confingunt.

tis, comparat mulieri stultæ et clamosæ, et

nihil omnino scienti, de qua dixit Salomon, CAPUT X.

Proverb. 9 : Sedit in foribus domus sud SU

per sellam in excelso urbis loco, ut vocaret EX FUNDAMENTO ET RATIONE CREDENDI REGIS AN- transeuntes, qui est parculus declinet ad me,

GLIÆ, IPSUM NON ESSE FIDEI VERE CHRISTIANÆ etc., eamdemque comparationem late proseDEFENSOREM, OSTENDITUR.

quitur.

2. Temeritas est hanc intelligentiam sibi 1. Rex Angliæ jacit fundamentum credendi arrogare. - Præterea interrogare libet , quid propriam scientiam. 2 ad Tim. 1 et 2, et in- per certam scientiam rex intelligat. Non est dicat Tertull., de Præscrip., et Nazian., orat. enim verisimile ut de illa certa scientia more 22, et optime Vincent. Lyrin., c. 27 et sequen- philosophorum loquatur, ut significat claram

et evidentem rerum cognitionem, cum per meritas non scientia, sed audacia est, nee oise omnibus pateat, ex lectione Scripturarum, sus, sed typus eam peperit. Et Vincent. Lirinon comparari evidentem cognitionem re- nensis, c. 14, postquam multis verbis depinrum, seu mysteriorum quæ in eadem Scri- xerat hæreticos dicentes: Nobis actoribus, noptura referuntur, ideoque eademmet Scri- bis principibus, nobis expositoribus, damnate ptora fidem exigit suæ veritatis, non visio- quæ tenebatis, relinquite antiquam fidem, etc., nem. Imo ipsamet docet fidem esse de his subjungit: Horreo dicere, sunt enim tam suquæ non apparent, ad Hebr. 11, et ideo Pe- perba, ut ne refelli quidem sine piaculo posse trus, 2 canonica, c. 4, dixit : Habemus fir- videantur. Sufficit ergo nobis verba Pauli admiorem propheticum sermonem , cui bene faci- versus hanc scientiam objicere, dicentis ad tis attendentes tanquam lucernæ lucenti in ca- Roman. 12: Non plus sapere quam oportet saliginoso loco, donec dies illucescat, et Lucifer pere, sed sapere ad sobrietatem , et unicuique oriatur in cordibus vestris. Non potest ergo sicut Deus divisit mensuram fidei : quem lopromitti nec postulari propria, id est, evidens cum tractans Irenæus, lib. 5 Contra hæres., scientia, quæ sit fidei fundamentum. Neque cap. 20, legit: Sed sapere ad prudentiam, cenetiam per certam scientiam intelligere rex setque ibi contineri admonitionem et cautiopotuit ipsammet fidem, quæ et certa est, et, nem ab hæreticis, de quibus ait: Qui confiquatenus est excellens quædam cognitio, so- tentur semetipsos habere agnitionem boni et let interdum nomine scientiæ (generali qua- mali, et super Deum, qui fecit eos, jaculantur dam ratione accepto) appellari, ut 2 Cor. 5 : sensus suos impios. Supra igitur sentiunt , Scimus quoniam si terrestris domus, etc. ; quam est mensura sensationis. Sapere igitur non potuit (inquam) rex in hoc sensu loqui : ad prudentiam, dicit esse ab his cavere : Ne nam super hac certa scientia dieit esse fidéi manducantes (inquit) illorum agnitionem eam, fundamentum collocandum ; aliud ergo est quæ plus quam oportet sapit, projiciamur de fides, aliud certa scientia, in qua fundatur. paradiso vitæ, per quem Ecclesiam intelligit, Per certam ergo scientiam certum et indubi- de qua prius dixerat : Confugere oportet ad talum Scripturæ sensum intelligere videtur. Ecclesiam , et ejus sinu educari, et Domini Duo enim aceurate distinxit Augustinus, lib. Scripturis enutriri, plantatus est enim Eccle12 Confess., c. 23, dicens : Duo video dis- sive paradisus in hoc mundo; ab omni ergo lisensionum genera oboriri posse, cum aliquid a gno paradisi escas manducabitis, ait Spiritus kuntiis tetacilus per signa enuntiatur, unum Dei, id est, ab omni divina Scriptura mandude teritate rerum, alterum de ipsius, qui' an- cate, super elato autein sensu ne manducarenuntiat, roluntate ; et c. 24, ponit exemplum ritis, neque tetigeritis unirersan hæreticam in verbis Moysi : In principio creavit Deus dissensionem. Quis autem elatiorem habet colam, et terram, dicens se fidenter dicere, sensum eo, qui præsumit se certa scientia Deum in verbo suo creasse visibilia et invisi- sensum Scripturæ Sacræ, eam tantum pervobilia, non tamen ita fidenter dicere, hoc in- lutando, acquisivisse? tendisse Moysem per verba illa. Rex autem 4. Sacra pagina non potest absque Doctore Angliæ e contrario significat se certa scien- germane exponi. -- Interrogo enim ulterius a tia consecutum esse, quid Moyses vel alius rege, quo Doctore, quo duee, hanc certam seriptor canonicus scribere voluerit, et in hac scientiam Scripturæ consecutus sit, et aliis scientia fundare certam fidem rerum, quæ in comparandam offerat. Respondebit, ut opitali seriptura continentur. Et quod mirabi- nor, quod alius apud Augustinum': Cum lelius est, ad hunc modum fidei omnes chris- gerem, per me ipse cognore , hoc enim signifitianos principes invitat, eisque tacite simi- cat, cùm ait : Neque super al orum incertis lem seientiam promittit, si divinas litteras opinionibus, sed testra ipsorum certa scientia evolvant.

fidei fundamenta collocare. Sed quid Augusti3. Audiat vero Augustinum in dicto lib. 12, nus? prosequitur et dicit: Itane est ? nulla ime. 25, dieentem ad Deum: Plue mihi mitiga- butus poetica disciplina Terentium Maurum

ut patienter tales feram, qui non sine magistro attingere non auderes, etc. T'um mihi hoc dicunt, quia divini sunt, et in corde in eos libros, qui quoquo modo se habeant, sanfanuli tui (id est Moysi) viderunt, quod di- cti tamen, divinarumque rerum pleni, prope cunt, sed quia superbi sunt', nec nocerunt totius generis humani confessione diffamantur, Moysi sententiam, sed amant suam, non quia tera est, sed quia sua est. Et infra : Ista te De Utilit. credendi, cap. 17.

[ocr errors]

sine duce irruis, et de his sine præceptore au- gnatum sigillis septem, quem etiam litterati des ferre sententiam. Est igitur hæc presum- aperire non possunt, nisi ille reseraverit, qui ptio a Sanctorum Patrum spiritu aliena, et habet clarem David. Ideoque multum laudat teste Augustino, in eodem libro, cap. 17, ma modestiam Eunuchi, Philippo interroganti: trem habet superbiam. Verba ejus sunt: Si Putasne intelligis que legis? respondentis : unaquæque disciplina, quanquam vilis et faci- Quomodo possum, nisi aliquis ostenderit mihi. lis, ut percipi possit, Doctorem aut magistrum Et statim magna humilitate de se ipso dicit: requirit, quid temerariæ superbiæ plenius, Ego nec sanctior sum hoc Eunucho, nec stuquam divinorum sacramentorum libros, et ab diosior. Et infra ita concludit : Hæc a me interpretibus suis nolle cognoscere, et incogni- breviter perstricta sunt, ut intelligeres, te in tos celle damnare? Deinde est contra ordiná- Scripturis Sanctis, sine prædio et monstrante riam Spiritus Sancti providentiam. Ad quid semilam, non posse ingredi. Et postea valde enim Pastores et Doctores Spiritus Sanctus conqueritur, quod in omni arte, etiam utilisEcclesiæ providit, si Scripturarum sensus sima, nemo sine Doctore potest esse quod non a Doctoribus, sed proprio ingenio, et in- cupit : Sola (inquit) Scripturarum ars est, dustria comparandus est? Aut quomodo il- quam sibi omnes passim rindicant, hanc garla , quam Paulus requirit, prudentia aut mo- rula anus, hanc delirus senex, hanc sophista destia, potest unusquisque fidelium non so- derbosus, hanc universi præsumunt, lacerant, lum seipsum in intelligentia Scripturæ Docto- docent, antequam discant. Quibus verbis huribus Ecclesiæ præferre, verum etiam solum jus temporis sectarios depingere videtur; sed suum sensum certam scientiam existimare, in eis illud magis portentosum, magisque peet quidquid ab eo diversum est, tanquam riculosum est, quod a singulis fidelibus illam incertam hominum opinionem relinquere ? certam scientiam pro suæ fidei fundamento

5. Longe quidem aliter de se sentiebat Au- exigunt. Nam hinc necessario fit, ut quibusgustinus, qui, lib. 3 Confession., c. 5, sic in- dam sit impossibilis fides, qui non solum cerquit : Institui animum intendere in Scriptit- tam illam scientiam assequi non valent, veras Sanclas, ut viderem quales essent ; et ecce rum etiam nec probabilis intelligentiæ Scrivideo rem non compertam superbis, neque nu- pturarum sunt capaces; aliis vero qui majodatam pueris, sed incessu humilem, successu ris acuminis sunt, occasio datur et se præcieccelsam, et velatam mysteriis : et non eram pitandi, et alios perturbandi. Et ideo sapienego talis, ut intrare in eam possem, aut incli- tissime monet Augustinus, de Ulilit. crenare cervicem ad ejus ingressus. Unde D. Ba- dendi , cap. 10, necessarium esse ut fides silius, in Regulis brevioribus, in 235, inter- scientiam antecedat. Ita ut, etiam ii, qui darogat: Numquid oporteat multa ex Scripturis lent volare, ne cui sit periculosum invitamenediscere? et in summa respondet, Episcopos, tum, paulisper cogantur incedere, qua etiam Pastores, vel Doctores Ecclesiæ id maxime cuteris tutum est. Hæc est providentia dere curare debere, de cæteris vero ait : Unus- religionis, hoc jussum divinitus, hoc habetis quisque memor verborum Apostoli : Non plus majoribus traditum, hoc ad nos usque serrasapere quam oportet sapere, sed sapere ad so- tum ; hoc perturbare velle, atque pervertere, brietatem, unicuique sicut Deus divisit mensu- nihil est aliud quam ad teram religionem saram, quæe officii sui sunt, studiose discat et crilegam viam quærere. Quod qui faciunt, nec, persequatur, neque curiose ulterius quidquam si eis concedatur quod volunt, possunt quo ininquirat. Atque in eumdem modum exponit tendunt perdenire : cujusmodi enim libet excedicta verba Apostoli Ambrosius, et inter alia dant ingenio, nisi Deus adsit, humi repunt. ait : Neque enim si quis bonæ vitæ est, ex eo 7. Dilemma efficax contra certam scientiam sibi etiam doctrinæ prudentiam debebit defen- a rege præsumptam. - Quam periculosum sit dere. Et quidem quando omnis auctoritas de- fidei fundamentum in privato spiritu collocare. esset, ratio ipsa naturalis et experientia do- - Tandem ut ad privatum spiritum , quem cet, vanum esse omnibus fidelibus, etiam il rex indieat, faciamus gradum, de hac eadem litteratis et ineruditis, et negotiis secularibus scientia, quæ certa dicitur , inquiry qualis sit implicatis, per solam simplicem, licet fre- ejus certitudo, id est, au sit humana, solaque quentem, lectionem Scripturarum certam il- vi et acumine ingenii ex lectione Scripturæ larum scientiam promittere.

et significatione verborum ejus comparata; 6. Rectius quidem Hieronymus, epist. 103 vel sit divina ab Spiritu Sancto data per spead Paulin., Scripturam dicit esse librum si- cialem gratiam et donationem. Quidquid ho

« PredošláPokračovať »