Obrázky na stránke
PDF
ePub

Herodis venêre dies , unctâque fenestrâ ,
Dispositæ pinguem nebulam vomuere lucernæ,

180

ram. Interdum et laudant tem. quæ religiones, etsi decreto sepora se pueris acta. Horat. ad natûs admissæ , nondum tamen Pison. - Quid pulchrius. Ironice viris probis, propter novitatem hoc dictum a poëta ambitiosorum probabantur. - Herodis dies. Vet. insaniam irridente. C.

schol. « Herodes apud Judæos 180. Herodis venere dies.] Te- « regnavit temporibus Augusti in terrimum in extremo tangit ser- « partibus Syriæ. Herodiani ergo vitutis genus sub domina poten- « diem natalem Herodis obsertissima superstitione. Quàm mi- « vant, ut etiam sabbata: quo die, sera, quàm dura ea sit servitus, « lucernas accensas, et violis coet supra omnes alias servitutes « ronatas in fenestris ponunt. » docet Plutarchus in libro quem Herodiani autem , de quibus lode eo argumento scripsit: oi doù. quitur Vet. schol. quorumque 2.01, inquit, tây d'EOTCTÖV & medov- mentio fit cum pharisæis in EvanBÁVOVT QL XaDeúdotes. et post pau- gelio, Herodem pro Christo coca : TOŪTO Où did worv eitt eiv an d'Erol- lebant, decepti interpretatione darrovia. Móvn yap où ottéVS Stal prayâ prophetiæ Jacobi,Geneseos, Topos Útivov, cůdè tñ yuxñ, TÓte cap. XLIX, Versic. 10. Isti ergo, yoūv, dit wou svativeŪGUL, xai avar et Hierosolymis , et alibi Herodis Ozpoño al. Paulo aliter autem ac festum magna solemnitate colenos superstitionem definiebant bant. — Unctâque fenestrá. Scil. veteres tum Græci, tum Latini. ob exsudans oleum e lampadibus. Apud nos, superstitio dicitur 181. Dispositæ pinguem, etc.) puerilis et nugatoria quarumdam Modum ostendit quo dies Hero. piarum exercitationum observa. dis ab Herodianis colebatur. Festio, quæ, etsi in veri numinis cultu torum autem dierum alii, ut originem habent, ab eo tamen ut nunc, hilaritate atque epulis tranet a sincera pietate abhorrent: sigebantur , alii planctu, jejuniis hanc vero putârunt veteres esse et varia imitatione tristitiæ. HeDeorum peregrinorum, vel etiam rodis dies inter lætos numerasuorum cultum, peregrinis, nec batur; ergo pertinent eò lucernæ consuetis ritibus : quare inter fenestris accensæ , flores et epulæ præcepta eorum quibus de reli- quarum hîc meminit Persius. gione aliquid sanciebatur , pri Pinguem nebulam vomuere. Fumum mum semper illud erat, Obous densum et crassum instar nebulæ πατρίους και νομιζομένους σέβου κα- emittunt lucerne in fenestris disTà tà TÁTOL. Persius hîc agens positæ. — Lucernæ. Apud nos de superstitione exempla ponit hodie , in rebus lætis, tum pueorum qui Judaicis aut Asiaticis blicis, tum privatis, cymbia ficet Aegyptiacis ritibus uterentur: tilia , dicta lampions , fenestris

Portantes violas, rubrumque amplexa catinum
Cauda natat thynni , tumet alba fidelia vino;
Labra moves tacitus, recutitaque sabbata palles.

æque disponuntur, sed diversa seu e terra rubra. Catini et vasa erat lucernarum veterum figura. fictilia, quibus Romani utebantur, Aeneæ enim et pensiles erant et pleraque rubro colore erant , ut catenulis suspendebantur. Earum hodie sunt illi quos antiquarii et maximarum complures videre servant, quosque vocant vases licet in Musão Antig. Bibliot. Im- étrusques. Vid. Mus. Antiq. Bibl. perial. servatas. Hunc autem mo- Imper. C. et A. rem qui etiam ad Christianos tran- 183. Tumet alba fidelia vino. 1 siit, scil.lampades et lucernas festis Plena scil. fidelia , vas vinarium diebus accendendi, damnat Lac- ex argilla. Vid. sat. III, v. 22. tantius , lib. VI, cap. 2: Mactant 184. Labra moves tacitus.] Tu opimas et pingues hostias Deo quasi superstitiosus , te Judæis immis. esurienti, profundunt vina tanquam ces , in eorum proseuchis , seu sitienti , accendunt lumina velut in precationibus , et cum eis vota tenebris agenti. De eo more, vid. murmure tacito concipies : sic Juven.sat. XII, v.92.Just. Lips. Prateus et Casaub. Ego vero hæc Elect. I, cap. 3, et alios. A. intelligo, non tam de votis quàm

182. Portantes violas.] Græci de precationibus et psalmis quos, scriptores celebrationem diei festi stantes, talis leviter terram pulduabus his vocibus designare so- santes , recitant, et labra tanlent, owoi xai sebavou.aci , lumi. tum moventes , ut ipsemet sænibus et coronamentis. Corona. pe sæpius in eorum proseuchis bant autem aras et simulacra testis vidi. A. Recutitaque saba Deorum , et fores templorum, bata palles. Cum Judæis colis et januas domorum, quæ ideo sabbata , tremens , et stolide redicuntur a Tertulliano laureatæ ligiosus. Quantâ autem cum seduet lucernatæ , lib II, ad uxo- litate, forte etiam nimiâ , Judæi rem, cap. 6. Sed , præter lau. sabbata semper coluerint, omnirum , flores etiam alios adhibe- · bus notum.-Recutita. Hypallage. bant, ac præcipue violas. Juven. Judæi recutiti dicebantur ob cirsat. XII, 90. — Rubrumque am cumcisam præputii pellem. Sic , plexa catinum , cauda natat thynni. et Horatio Judæus dicitur apella , Jam de conviviis loquitur ab He- id est, sine pelle.-Palles. Nempe rodianis , hoc die, peractis. - ob metum superstitionum, seu Cauda Thynni est oupačov, quod ob squalorem , et cinerem quo nomen et genus salsamenti ex illi se conspergebant in quibusAthenäo et Plinio satis notum. dam aliis festis. Quæ omnia ridet - Natat. In jure conditum. - Juvenalis , sat. XIV, y. y6. et Rubrum.... catinuin. Miniatum, Persius , hîc. C. et P.

Tum nigri lemures, ovoque pericula rupto:
Tum grandes Galli, et cum sistro lusca sacerdos,

185

185. Tum nigri lemures.] Alia lib. VII, epist. 27. – Ovoque pecommemorat deliræ superstitio- ricula rupto. Vet. schol. «Sacernis exempla. Persii nigri lemures, « dotes , qui explorandis periPlatonicorum oxiódon qarteouo.io, « culis sacra faciebant, observare Gallorum les revenants , sunt mor- « solebant ovum igni impositum , tuorum umbræ , quas viventibus « utrum in capite , an in latere apparere, et molestas esse cre- « desudaret. Si autem ruptum dunt. Differentiam inter manes, « effluxerat, periculum ei porlemures et larvas habes apud Apu- « tendebat , pro quo factum fueleium , de Deo Socratis. Platonici «rat, vel rei familiari ejus. » At mnlta de his lemuribus philoso- aliud superstitionis genus de ovis phati sunt docentes, animas quas- ruptis narrat Plin. lib. XXVIII, dam esse ita corporum amantes, cap. 1: Huc pertinet, inquit, ovoet originis suæ primæ oblitæ, ut, rum, ut exsorbuerit quisque calices, ne tum quidem, cùm morte se- cochlearumque protinus frangi, aut junctæ essent a corpore, separari eosdem cochlearibus perforari. Sitamen ab illo possent; hinc esse milis fere apud nos superstitio, illa phantasmata et monstra quæ si fuscinæ casu repertæ fuerint in sepulchris apparerent, et alibi crucis formam habentes , si everetiam. Olympiodor. in Phæd. sum fuerit salinum, aut si trePlat. Επί των φιλοσωμάτων ψυχών decim mensae accubuerint, et alia XootCera: Bày Tò cũU.4 T7; 097% , ejusmodi. C. et A. có tày ở boxì raũ cóU.aroc, ảA3.2 I86. Tum grandes Galli.] Galli, σχετικώς έτι σύνηπται αυτώ κατά sacerdotes matris Deum, grandes Thy vivíoxetov ryboly. Báy xai dicuntur ob stultitiam et insulsos GXLÓDY PANTOOP.ATO. Epi tous tó- mores, ut supra, Calone.... alto, Sous éve:ācītol Wş xai o Tronths 2.é- et infra, Vulfenius ingens. De Galyel trepi vñs llatpóxłoũ quyñs. Ov lis, vid. quæ notavimus ad Juven. Tóty.ov yoówon, Al TroŨo' å vd pornto. sat. VI, v. 512.- Et cum sistro xai ģEnv. Apul. in Apologia : lusca sacerdos.. Vet. schol. « SisAt tibi duat Deus iste semper obvias « trum (crepitaculum ex ære vel species mortuorum , quicquid um. argento, cujus forma ex vett. mobrarum est usquam, quicquid lemu- numentis satis nota. Vid. Musæum rum , quicquid manium , quicquid Bibl. Imper. Paris.) sacerdotes larvarum oculis tuis oggerat: omnia « Isidis portant. Lusca autem , noctium occursacula, omnia busto- «ideo quòd nubiles deformes cùm rum formidamina, omnia sepulchro. « maritos non invenerint, ad mirum terriculamenta. Vide Plinium, « nisterium Deorum se confe

V. 185, 186. Tum. Ita codd. omnes, vel tunc. Vet. schol. Tunc , v. 185, et hinc , v. 186, quem secutus est Casaubonus.

Incussere Deos inflantes corpora , si non
Prædictum ter mane caput gustaveris alli.
Dixeris hæc inter varicosos centuriones,
Continuo crassum ridet Vulfenius ingens,
Et centum Græcos curto centusse licetur.

190

& rant. » Ita, tò lusca vet. interp. minibus agrestibus , quos vocat ad vitium corporis refert; alii centuriones varicosos, quia plerum. vero, inter quos Casaub. ad vi- que totius virtutis atque honestium animi, ut Horatio et Persio tatis expertes sunt hujusmodi mi. passim lippus. De cultu supersti- litares. Ita , sensus est : tibi dixi tioso Isidis , Juven. VI, 526. A. hæc de vera libertate; sed , si ea

187. Incussere Deos inflantes cor- dem fatus fuerim centurionibus, pora. 1 Injiciunt metum Syriæ ridebit crassum Vulfenius, et, etc. Deæ, Cybeles et Isidis, levibus ani- — Centuriones. Legio quæque in mis occinentes illam furore con- centurias dividebatur. Unicuique cutere ; hanc plagis, ulceribus præerat dux, cui nomen centumorbisque affligere corpora; quæ rionis erat, quem nostri vocant tamen incommoda et ægritudines capitaine. --- Varicosos. Qui habent ex causis naturalibus proficiscun- in cruribus varices e labore militur, ut erudite disputat Aretæus, tari , quique, ut corpore, sic anilib. de acutis morbis, cap. 9, ubi mo intumescunt. P. explicat cur Syrios Aegyptiosque 190. Crassum ridet. ] Ingentes hæc ulcera divexent potissimum. repente cachinnos tollit , et in ri

- Inflantes corpora. Tumorem et sum effusum solvitur; vel potius ulcera immittentes in corpus. quod Galli dicunt, il pouffe d'un Si non prædictum, etc. Nisi obser- gros rire, pro d'un rire béte. IIA&TÙY ves quæ jubent sacrificuli illi ad yêwTa xatayéel tõy tờ TOLQŪTC placandos Deos suos. P.

$12,00 opoúvtwy.-Vulfenius. fictum 188. Ter mane caput gustaveris nomen militis proceri et robusti. allí.] Si jussum allium , scil. tria 191. Et centum Græcos, etc. ] allii capita mane non comederis. Et centum philosophos ita disseHoc autem præceptum, de quo rentes nolit emere centum assihîc Persius, nobis aliunde non bus. - Græcos. Sic, sat. I, posuit est notum.

crepidas Græcas.-Curto centusse 189. Dixeris hæc inter varicosos, licetur. Centussis est centum asses, etc.] Epilogus satiræ hujus quâ quos curtos vocat, quasi unus stoicorum paradoxum illud trac- summæ vel duo dempti fuissent; tavit ; scilicet, liberum unum sa- ita , quemque philosophum non pientem , seryum vero vitiosum. æstimat unius assis.- Liceri. VerQuod quidem non negat impro- bum juris usitatum in auctionibari a vulgo , præsertim ab his ho. bus publicis. Gall. mettre lenchere.

SATIRAE SEXTAE
ARGUMENTUM.

IN SEXTA HEREDI TAXAT NIMIUM CUMULANTEM.

Hâc ultimâ satirâ , Persius in avaros invehitur, qui, dum se victu fraudant , divitias cumulant in heredes avidos quibus , quod reliquum est de hereditate , nunquam satis est. Et primum, ad Cæsium Bassum, poëtam lyricum sibique amicum, scribit, rogatque, quoniam Sabinos suos jam secesserit, quid agat, et quo in genere scribendi se exerceat : vicissim , quid ipse faciat, et quo loco sit versatus aperit. Hîc, scilicet ruri, honestis artibus deditus, procul ab ambitione et avaritia remotus, vitam felicem degit, parum curans , an vicinus ditior sit, necne. (1 - 17). Longe aliter Romani vivunt. Hic eo usque avaritiæ devenit, ut vix natalibus suis aliquantulam partem suarum divitiarum attingat; ille grandia patrimonia improvide vorat ( 18—22). Utar ego , inquit poëta , utar: et quomodo utendum sit divitiis ostendit; id est, liberaliter: messe propriâ vivam; nec bona mea effundam; nec, si quis amicus naufragus auxilium a me petat, renuam, sed frangam aliquid de cespite vivo, et largiar inopi (22—33). Inde , ab hoc versu , usque ad finem, festivo cum herede dialogismo, Romanos docet, stultos esse eos qui se labore et inedia consumi patiuntur, ut ingratis heredibus amplas relinquant divitias, quas illi male avaritia partas, male luxuria perdant. Is est. ordo et oixovopía totius satiræ.

« PredošláPokračovať »