Obrázky na stránke
PDF
ePub

Et tibi quæ Samios deduxit littera ramos
Surgentem dextro monstravit limite callem :
Stertis adhuc! laxumque caput, compage solutâ,

quoque extremam frugalitatem cebat , cui respondit interpres eå yoce expressit : .

Sélis, brevi et justá satiræ analysi, ... Vivunt siliquis , et pane secundo. quam ad commodum lectoris, hoc - Siliquis. Proprie est operculum loco, in Latinum sermonem ver- .. seu folliculus leguminum. — Po- tere nequaquam inutile erit. Tu, lenta. Pultis genus, quam ex hor- inquit ab initio sat. Persius : Tu, dei farina conficiebant, ut appa- jam sole dudum lucente , stertis adret ex Plin. lib. XVIII, cap. 7: huc! ... Pigritiam fugilo: neu vanas hoc loco , pro quovis alimento tuæ culpæ excusationes prætende..., vili et communi. C.

At tibi far modicum est, et sine labe 56. Et tibi quæ Samios, etc.) Et salinum, id est , honesta satis et littera, quæ dividit ramos Samios, ampla fortuna.... Hoc satis? vitiis ostendit tibi, etc. hoc est, Pytha- obrutus es... Ego quoque tui similis, goræ etiam præcepta delibasti. — in pueritia , studia , virtutem nugis Littera. Nempe Y, per cujus dex et puerilibus oblectamentis postpotrum cornu angustum , arduum nebam: ast ego puer eram , ignarus virtutis iter, per sinistrum latius, et imperitus ; atque , proh dolor ! vitiorum facilem viam Pythagoras mihi pædagogus male sanus, mihi designabat. Vid. Laërt. vit. Pyth. parentes imbecilles erant... Tu vero, Virgil. epigram. de littera Y: jam prope vir factus ; tu, jam nec Littera Pythagoræ discrimine secta bi- discipulus, cui contigit feliciter, ut corni,

doctores magistros haberes ; tu , qui Humanæ vitæ speciem præferre videtur. stoicorum et pythagoricorum etiain

- Samios.... ramos. Rami litteræ principia , necnon documenta delidicuntur Samii, ob Pythagoram basti. .... stertis adhuc!.... Ex oriundum e Samo insula maris hac simplici explicatione ordinis Aegæi. Hujus autem formam di- sermonis ac seriei, judicet lector, citur Palamedes e gruum volatu an tanta sit adhibenda fides iis , finxisse. Philostrat. lib. IV. P. qui vagabundum, obscurum, fe•

57. Dextro monstravit limite cal bricitantemque poëtam Persium lem.] Imitatio Virgiliana :

perpetuo dicunt A.Laxumque Nam via virtutis dextram petit ardua caput , etc. Pluribus verbis decallem.

scribit Persius, quem unâ voce, . 58. Stertis adhuc ! ] Interpres XAUTOV Græci, dissolutum Latini Gallicus Le Monnier , in suis ad vocant. Ex omnibus vitiis nulPersium notis , nostrum poëtam lum est quod corpus æque corexcurrisse et vagatum isse di- rumpat, quàm Veneris et cibi

V. 56. Deduxit. Cod. noster , tres alii, et edit. Aldina, diduxit.

60

Oscitat hesternum , dissutis undique malis! .
Est aliquid quo tendis, et in quod dirigis arcum?
An passim sequeris corvos, testâque lutoque,
Securus quo pes ferat, atque ex tempore vivis ?
Helleborum frustra , cùm jam cutis ægra tumebit,
Poscentes videas : venienti occurrite morbo.

potusque nimietas. Quare iis no- rit , et aptam morbo medicinam tis poëta complectitur quæ pro- facit. C. prie homini temulento conve 61. An passim sequeris corvos in] niant ; scil. laxum caput , com- Testá lutove corvos sequi stulti, et paginem nervorum solutam , ose frustra laborantis est : quod qui citare hesternum , malas undique tentat, hoc Græco proverbio nodissutas. C.

tatur, tà Tetóueva decxel. 59. Oscitat hesternum.] Exhalat 62. Securus quo pes ferat.] More crapulam veterem, ait Seneca. Pla- eorum, inquit Sen. de Tranq. An. to , xpalettadą èx tñs tepotepalas. C. qui sine proposito vagantur , quæ

60. Est aliquid quo tendis ?] Om- rentes negotia : qui, non quæ destinium officiorum vitæ radix , naverunt agunt , sed in quæ incurrea secundum philosophos , atque runt. Atque ex tempore vivis. Per imprimis stoicos, est finis cogni- hoc, ex tempore vivere , non intio. A notitia enim finis prove- telligit, in quærendis vitæ præsiniunt xatopcu. OTQ, ut,ab ejusdem diis ultra præsentem diem cogiignorantia, peccata omnia errores. tationes suas non extendere; sed que omnes. Senec. epist. LXXI: quod Græci dicunt autocyedióIdeo peccamus , quia de partibus felv tón Biov, vivere tumultuarie , vitæ omnes deliberamus , de vita sine proposito et ultimo fine ; nemo. Hunc finem ultimum Græci probare et aggredi modo hoc, philosophi non soluna tòayabòv et modo illud. C. téacs vocant, sed et oxonov, a sa. 63. Helleborum frustra. Causam gittariis vocem mutuati, ut docet morbi aperuit; nunc sąnationem Aristot. Nicomach. I. Apcūv, in- indicaturus, per hortatiunculam quit, και προς τον βίον και γνώσεις του incipit , ut sine mora faciant témous Meydany ével eortnv. xai xa morbo medicinam , ne fiat morOGTEP TOEÓTOL OXOTION BOUTES, Mãą- bus temporis tractu insanabilis. aoy Öv TUYXÓVOL.Ev TOŰ d'éontos. - Helleborum. Pharmaca noxios Græcam dictionem noster expri- humores purgantia. De hoc fusius mit, cùm ait : Est aliquid quo ten- Plin. lib. XXV, cap. 5, A. Gell. dis ? Boni igitur doctoris munus lib. XVII, cap. 15. Cutis ægra præstat hîc stoicus. Discipulum tumebit. Non hydropisim solum primo ignaviæ accusavit et ob- intelligit; sed confirmatam longo jurgavit, nunc fontem culpæ ape- usu BELY xaxias. Commune est

Et quid opus Cratero magnos promittere montes? 65
Discite, ô miseri! et causas cognoscite rerum:
Quid sumus, et quidnam victuri gignimur; ordo

enim morbis omnibus qui foras putarem , quàm ad causas physiprodunt, ut qeyu.cvñ cutem in- cas et naturales in universum. A. tendant ac tumorem excitent. C. 67. et 68. Quid suinus.] Primum et

65. Et quid opus , etc. ] Eos præcipuum ethicæ præceptum , obiter ridet, qui dum sani essent, INDOI CEAYTON,Juven.sat. XI, neglectà valetudinis curâ , ægri v. 27. Ex hac enim cognitione postea nihilnon medicis promit pendet omnis sapientiæ princitunt; puta, auri et argenti montes, pium et consummatio.Simplicius: quasi esset in eorum potestate TÒ INNOI EASTON TCŨ OECŨ fata extrema morari. Similiter Trapeyrenu.a xai áp xon xai tehos ToeEpictet. apud Arrian. lib. III, cap. ons ési cu).00opias xai subwias. Quid cui titulus : Ilūs d'ei sépeiv tas vó- ergo homo est? Platoni in Phædro, σους , ait: Τι κολακεύεις τον ιατρών και φυτόν est ουράνιον ουκ έγλειον· εν Ti déyals , &ày béars, Kúple , xod.ūs tāY XTM MÉTOY FCŨ Occõ. Stoicorum Ew; Té tapéXELS aúrð ápopurin toŨ est illud scitum : Tòy öv@pw TTON ŠTE Áp at oopūv; — Cratero. Augusti cùGLão al **To Thy hoyexriy Cwrin, medico celebri, ut conjicere est σώματι δε χρήσθαι ως οργάνω. ex Horat. lib. II, sat. 3 :

Summaque illorum doctrinæ hæc .... Craterum dixisse putato. C. et P. est, esse hominis, idque adeo omne

66. Discite , ô miseri , etc.] D. per quod homo censeatur , in Augustinus, de Civit. Dei, lib. II, animo et rectâ ratione situm esse. cap. 6 , hunc locum integrum Hanc esse illius to tãv : corpus affert , qui certe exhibet velut vero et cætera omnia, pro instruenchiridion philosophiæ moralis. . mentis vitæ istius habenda. Sed Hæc sunt illa summa ac præcipua rursus , quid est homo : Senec. sapientiæ capita, paucis versibus, Consol. ad Marciam : Imbecillum eleganter æque ac præcise a nos- corpus et fragile, nudum, suapte na-, tro poëta stoico indicata. Quid turá inerine, alience opis indigens, sit homo ; in quem finem a Deo ad omnem fortunæ contumeliam prosit creatus; quis rerum ordo ? etc. jectum. Spectat codem sapientis- Causas cognoscite rerum. Hæc simum illud M. Antonini monipotius cum Casaub. ad causas tum : Toù .cu atūros, xai tñs oans peculiares eorum quæ homini cúcias ouveyūs pantasia, xai őt cuique eveniunt, causas tūY QEUXTávta xate pépos ( šv ois xais Tūv xai alpetūv, rerum expeten- Šv pw Trós 51), os Mèv topòs cúriav larum et vitandarum , respicere κεγχραμίς· ώς δε προς χρόνος τρυ

V. 66. Discite , ô iniseri. Male Juvencius, discite , vos miseri.O miseri : ô longum et aspiratum; ideoque vocalis antecedens sæpe non eliditur. F.D.

V. 67. Et. Cod. noster, aut. Ita et v. ed. Brit. et edit. Aldiva , 1535.

Quis datus, aut metæ quàm mollis flexus, et unde;

TI ÓVOU tepiseopa. De corporis ac agere?C.-Ordo quis datus. Etsi, de naturæ humanæ fragilitate vere ordine illo admirabili , quo maxiista: quid dicemus, si depravatio- mus rerum opifex sapientiam, po. nem animi spectemus ? Hoc nem- tentiam providentiamque suam pe quod Chrysostomus , Mãow- hominibus manifestam præbuit, lev, ait, tives éomèv, xai doxes ToŰTO hæc quoque intelligi queunt; ateis TATTELVOQpOgúyns útá souv. Et ita tamen, ut Casaub.nobisque visum est: neque fieri potest, ut super- est , satius foret , si eadem interbiả , vel arrogantiâ tumeat, cui pretaremur de fato et lege necesfuerit aliquando curæ, hoc serio sariả cuique nascenti homini imcogitare, QVID SVMvs. C.- EC positâ; scil. ut, cùm quæque in quidnam victuri. Hæc etiam quæs- ordine miro sint compositæ , ipse tio cohæret cum præcedenti: nam suum quoque servet ordinem , qui nescit ad quem finem creatus neminem lædat, suum cuique trisit, ipse quid sit ignorat. O dari buat, etc. item, animi bona bonis sido s topòs ŏ TL TE ÉQuxev, cür cid aliis corporis ac fortunæ, utili ac os tes ésiv. M. Antonin. De hoc jucundo anteponendum existimet permultas habemus sapientium honestum. Senec. Epist. CVII. Sic veterum et præclaras sententias; vivamus , sic loquamur : paratos alii hominem natum dicunt ad nos inveniat atque impigros fatum. mundum contemplandum et imi- Hic est magnus animus qui se Deo tandum; M.Tull. de Nat. D. lib. II. tradidit. At contra pusillus ac degeAristoteles ad intelligendum et ner, qui obluctatur, et de ordine agendum ; quidam generaliter, mundi male existimat, et emendare ad cognitionem rerum : sed Stoici mavult Deos quàm se.... In mente optime, ad contemplanda et enar- autem Stoicorum ordinem , aut randa opera Dei. Tòy ZvOpm TECY rerun ordinem idem esse ac fatum, 080Tclonyayev ó Oeds aútoŨ TE nullo modo ex his Senecæ dubixai tõv špywy tây QÙ TOŪ• xai ou tare possumus : Causa pendet ex Móvov 08 atov, ánde xai Enyntov aú- causa; privata , publica longus ordo TÕy. Arr. lib. I, cap. 6. Non minus reruin trahit. Vid. lib. cui titulus: sancte et humaniter iidem Stoici Quare bonis veris mala accidant. dicebant : hoininem in adjutorium Idem Natural. Quæst. lib. II: sic mutuum esse generatum. -Victuri. ordinem rerum fati æterna series Hoc est, in vita acturi; nam vivere rotat, cujus hæc prima lex est, stare secundum Stoicos, quid aliud nisi decreto. Ita fati ordo est illa fu

V. 68. Quis datus, aut metæ quàm mollis flexus , et unde. Vet. schol. Fauchetii cod. et quatuor alii, metæ qua. Thuan. Quis datur, aut metæ qua mollis flexus , et unde : non mala hæc lectio, et forte priori anteponenda. Et est sensus : quis ordo datur? qua mollis flexus metæ suscipiendus est? et unde proficiscendum ? Cod. noster, quàm. Nostra edit. Ald. habet quàm. - Unde. Male Prateus, undæ , ut sit similitudo a naumachia.

Quis modus argento; quid fas optare ; quid asper
Utile nummus habet; patriæ, carisque propinquis

70

732cxv tõv airiwy. M. Ant. lib. X: « saub. ut Græci , xóU. TITELY Tv est quoque illa Chrysippi oúrta- « VÚOrav, de spatiis vitæ solet ELS, ordinata compositio. Vid. A. « usurpari: unde flexus ætatis ap. G. lib. VI, cap. 2. Hoc igitur «M. Tull. et maturitas indeflexa modo, auctoris nostri verba inter- «Plin. Panegyric.- Et unde. Seipretemur : disce : quis ordo datus, « licet, inquiunt iidem interpp. hoc est, disce fatorum certà lege « unde mors ? Nempe a natura; (et imprimis voluntate Dei , cui in « quia lex naturæ est, ut quiemente etiam stoicorum fatum «quid nascitur et denascatur. » subjectum), disce omnia fieri, cui Hæc explicatio nobis longius pevolens lubensque acquiescit sa: tita, nec præcedentibus apta visa piens. C. et A.Aut metæ quàm est atque conveniens; priori ergo mollis flexus. Quàm lubricus vitæ arrisimus. Cæterum , hæc : aut cursus , in quibusdam circum- metæ quàm inollis flexus, et unde , stantiis , quàmque difficilis adeo a ludis circensibus petuntur, de sit metæ flexus, id est , ad vitæ quibus diserte et facundius disterminum , mortem scil. opti- seruit Tornorupæus, in suo ad mam , sine casu , dexter et felix A. Persii Flacci satiras commenaccessus. Aliter : disce quàm sit tario, p. 40–53. A. difficile et lubricum inter tot ac

69. Quis modus argento.) Nempe tanta repugnacula vitæ cursum

quærendo. Modus autem pecuniæ dirigere , et ad vitæ finem opta

quærendæ, secundum stoicos, est tum pervenire. Metaphora petita

optimus ac legitimus qui naturæ a ludis Circensibus , in quibus

conveniat. Natura autem facilis decertanti cuique solerter meta

est, et parvo contenta; hominum flectenda; ne, si propius accederet,

vero aviditas sine fine caret. frangeretur , sin vero longius a

Quid fas optare. Vid. præcedenscopo recederet , ab antagonistis

tem satiram de Votis, et Juven. superaretur. - Et unde. Id est ,

sat. X.- Quid asper utile nummus quo loco , quo tempore cursus

habet. Quo modo divitiis utenvitæ incipiendus et instituendus,

dum sit.- Asper. Epitheton est ut et commode teneri possit , nec

rei nuper signatæ , nam signi imad finem impingatur. Aliter hæc,

pressio recens exasperat argenaut metce quàm mollis flexus et unde, Britan. J. Baptista Pius et Casau

tum aurumque. Virgilius : ' bonus interpretantur, ut sit sen. Cymbiaque argento perfecta atque assus : « Aut quàm brevis sit hæc pera signis. « vita , quàmque in propinquo 70. Patrice carisque propinquis.]. a mors illi immineat : et quidem, Non nobis solis natos esse, sed « ex causis sexcentis,meta est finis... patriæ primo, deinde parentibus, « flectere metum, addit idem Ca postremo nobis,

« PredošláPokračovať »