Obrázky na stránke
PDF
ePub

est, nisi ipsa species præcise posita in rerum ret quasi per partitionem unius esse perfecti natura, non possunt magis multiplicari indivi- in duo imperfecta: quis enim hoc intelligat ? dua, quam ipsa species, quia quæ sunt omni- aut quæ cogit necessitas ad id excogitandum, no idem, eamdem unitatem, vel multitudinem aut fingendum ? sed fieret per productionem in rebus creatis recipiunt. Tum denique, quia plurium entitatum, quarum singulæ haberent si species angelica ut creata in rerum natura totum esse, quod secundum naturam suam non haberet entitatem de se natam distingui postulant, quia productio unius non minueret ab alia simili entitate ejusdem speciei, inter- perfectionem alterius. Ac denique quocumque rogo, quidnam posset addere Deus tali speciei, modo cogitentur duo Angeli creati solo numeut individua fieret, et posset ab alio individuo ro differentes , essent entitates substantiales distingui ? Profecto nihil aliud intelligi potest, simplices et numero distinctæ seipsis, et non præter ipsum esse actuale, quo fit talis actua- per aliud, ergo hæc distinctio connaturalis est lis entitas : nam accidentia omnia supponunt illis entitatibus, et unaquæque illarum tantum entitatem substantia singularem et individuam, habebit de esse, quantum nata est recipere, imo et subsistentia supponit entitatem indivi- ergo nulla diminutio, vel restrictio in tali esse duam naturæ, ipsum autem esse actuale (quod necessaria est, ut hæc multiplicatio fiat. non potest esse nisi individuum, et particulare) 12. Concluditur assertio in hoc secundo puncconstituit individuam entitatem actualem, in to, sive sensu quæstionis.- Concludo igitur, ipsa etiam angelica natura. At vero hocipsum sicut est possibile multiplicari numero Angelos esse reperitur nunc in qualibet singulari ange- in eadem specie de absoluta Dei potentia, ita lica substantia, et si plures ejusdem speciei etiam de ordinaria, neque ad hanc multiplicacreatæ sunt, vel creari possunt, nihil aliud sin- tionem esse necessariam actionem aliquam sugulæ haberent ex vi substantiæ suæ : ergo si pranaturalem, nec præternaturalem, ac protalis multiplicatio non est intrinseca ex vi ip- inde fieri posse secundum communem cursum sarum entitatum naturalium, per nullam su causarum naturalium, ipsam etiam primam peradditam sive naturalem, sive supernatura- causam, ut naturali, et ordinario modo opelem fieri potest.

rąntem in his causis includendo. Probatur, 11. Rejicitur modus dicendi Ægidii.—Mo- quia si illa multiplicatio est possibilis de podus autem unitatis naturalis, vel multitudinis tentia absoluta, supponitur ex parte nature præternaturalis, quem Ægidius excogitavit, angelicæ consideratæ in esse possibili, non reprofecto nec probabilis, nec intelligibilis est. pugnare, nec deesse principium intrinsecum Cum enim ait, Deum tantum dare de esse sub- distinctionis numericæ sub eadem specie, ergo stantiis separatis, quantum possunt ipsæ reci- eadem potestate ordinaria, qua Deus potest pere, non solum id fatemur, sed etiam addi creare illam speciem, potest illam producere mus, supposito quod DEUS vult creare Ange- in uno, vel in multis individuis, prout voluelum, necessario tantum illi dare de esse sub- rit. Præterea possumus hoc probare, ostendenstantiali naturæ ipsius, quantum potest ipsa do directe, differentiam individualem non surecipere. Nam quod ait, posse Deum restrin- mi necessario ab aliqua entitate distincta ab gere, vel diminuere hoc esse, intelligi non po- ipsa re individua, sed in eadem simplici entitest, quia hoc esse nihil aliud est, quam ipsa tate posse fundari differentiam specificam et entitas substantialis talis naturæ : illa autem individualem, secundum diversas comparatioentitas indivisibilis est, ita ut nec intendi, vel nes ad alias res similes, sicut in eadem fundaremitti, neque augeri, vel diminui in entitate tur differentia generica et specifica, ac proinpossit, ergo neque in esse existentiæ talis enti- de non minus connaturaliter posse in Angelis tatis potest diminutio, vel additio intelligi. inveniri metaphysicam compositionem ex speImo (ut abstrahamus a quæstione de distinc- cie, et differentia individuante, quam compotione reali existentiæ ab essentia) licet ipsum sitionem ex genere, et differentia. Et conseesse esset res distincta, etiam esset res indivisi- quenter multiplicationem individuorum in eabilis, neque posset in eo intelligi magis, vel dem specie, si in Angelis fiat, tam connatuminus ampliatio, vel restrictio. Quocirca, si ralem esse, sicut multiplicationem specierum Deus potest producere plures Angelos ejusdem sub eodem genere. Nam licet fortasse hæc ad speciei, quilibet illorum tantum habebit de majorem perfectionem, et meliorem ordinem esse substantiali, quantum potest ipse recipere, spectet, nihilominus utraque in suo perfectioquia (ut ostendi) non est capax restrictionis, nis gradu æque connaturalis est, quia neutra aut diminutionis. Neque illa multiplicatio fie- excedit ordinem, vel causalitatem consenta

neam naturæ : et in hoc solum dicta æquipa- non multiplicantur, quia sunt incorruptibilia, ratio consistit. Fundamentum autem illud de et ille ordo pulchrior, et perfectior est. principio individuationis indistincto physice 15. Vera sententia affirmativa. - Probatur ab ipsa rei entitate, etiam in simplicibus, in primo auctoritate Patrum. - Secundo ex condicto loco Metaphysicæ fuse tractatum est, et gruitate. -Nihilominus in re dubia, et incerta ideo de quæstionibus de possibili hæc suffi- incredibilius videtur vel in omnibus, vel in ciunt.

pluribus Angelorum speciebus, plures solo nu13. Tertius sensus. Prima sententia ne mero differentes creatos esse. Ita tenent fregans de facto, dari Angelos ejusdem speciei. quentius scholastici, Alensis, Albertus, BonaTertium punctum est, quid de facto sentien- ventura, Scotus, Gabriel, Durandus, Marsilius, dum sit, creaveritne Deus plures Angelos sub in locis supra citatis. Nam licet inter se diffeultimis speciebus illorum solo numero diffe- rant in majori, vel minori multiplicatione tarentes, an vero unum tantum? D. Thomas ubi- lium individuorum asserenda , in hoc vero que negat, et ita in hoc concordant Thomistæ puncto, quod dentur de facto multa individua omnes tam illi, qui dixerunt, contrarium esse sub speciebus angelicis, omnes conveniunt : simpliciter impossibile, quam qui sentiunt, de et cum illis consentiunt ex modernis Molina potentia ordinaria fieri non posse, et conse- et Valentia. Vasquez autem solum dicit, esse quenter loquuntur, quia creatio Angelorum rem dubiam et incertam. Idemque sentit Pemodo consentaneo naturæ Angelorum, ac santius, 1 par., q. 50, art. 4, dicens, utrumproinde secundum ordinarium cursum, qualis que esse probabile. Probatur autem assertio in opere creationis spectari potest, facta est. primo auctoritate Patrum, quos capite duodeEx aliis vero, qui neutro modo putant esse cimo citavimus. Negari enim non potest , impossibile creari plures Angelos ejusdem quin omnes illi ut clarum supponant, hoc esse speciei, de facto non esse creatos, tenuit Ar- possibile, salvo toto ordine nature, et multi gentinus, in 2, d. 3, q. 2, art. 2, in fine. Et eorum simpliciter ita factum esse crediderint, potest tribui Ægidio, dicto quodl. 2, q. 7, quamvis quia nec revelatum est, nec evidentiquatenus ait potuisse quidem id fieri, sed ta- bus rationibus potest ostendi, interdum dicant men secundum ordinem quem videmus, non esse rem dubiam, et nobis incognitam. Nullus decuisse , quod aliis rationibus probat in 2, tamen invenietur, qui absolute negaverit ita d. 3, art. 2 et 3, licet interdum misceat ratio- esse, cum tamen multi id simpliciter affirmanes, quæ vel probant rem esse impossibilem, verint : ergo signum est , hoc esse verisimivel nihil probant, quibus satis jam responsum lius. Secundo fit hoc probabile, quia supposiest.

ta sufficienti multiplicatione generum, et spe14. Probatur. — Conjecturæ igitur, quibus cierum angelicarum, etiam multiplicatio insuadetur, Deum non multiplicasse Angelos individuorum sub speciebus pertinet ad perfectra eamdem speciem, licet potuerit etiam se- tionem , et pulchritudinem universi. Hæc cundum ordinatam potentiam, sunt. Prima, enim perfectio et pulchritudo non est in sola quia ordo per se nobilior est ordine

per

acci una perfectione majori, sed ex omnium vadens; ergo in gradu angelico major perfectio rietate consurgit, et ad hanc pertinet, ut in erit, si totus ordo illorum sit per se, ita ut tota tanta multitudine omnes modi distinctionum multitudo personarum in illo gradu existen- inter personas illas inveniantur. tium per se, et essentialiter differat. Quod si 16. Tertio hæc congruitas augetur ratione dicatur, posito toto numero specierum suffi- politica, quia ad ornatum aulæ Principis percientium in illo gradu, perfectiori modo exti- tinet, ut in omni ordine, seu gradu personaturas, si singulæ in pluribus individuis, quam rum sit aliqua multitudo cum æqualitate, in uno tantum reperiantur; contra hoc repli- ut cum majori proportione possint eisdem micabitur, quia si tota illa multitudo, quæ in nisteriis inservire. Quarto etiam ad perfectioomnibus speciebus excogitatur, sit etiam spe- nem amicitiæ, et societatis pertinet habere socierum , major erit perfectio. Secunda ratio cios ejusdem gradus, et ordinis. Unde si Anest, quia multitudo individuorum solum ordi- gelorum multitudo in puris naturalibus connatur ad conservationem speciei, sed propter sideretur ad modum unius reipublicæ, vel sohunc finem non est necessaria in Angelis, ut cietatis , convenientissimum videtur, ut sinper se patet, ergo est superflua, ideoque non guli Angeli habeant socios sibi perfecte simiest asserenda. Tertio roboratur hæc ratio les in natura specifica, cum quibus majori exemplo coelorum, in quibus sub specie ultima quadam familiaritate, proportione, et socie

tate conjungi possint. Quinto addere possui 18. Ad secundum. — Ad secundum negatur mus, inter beatos inveniri aliquos omnino antecedens, quoad particulam exclusivam, si æquales in gratia, et visione beata, non solum universaliter de omnibus individuis intelligain essentia visionis, vel gratiæ, sed etiam in tur, ut in argumentum accipi debet, ut non gradu, ut de pueris decedentibus cum solo bap- procedat ex puris particularibus. In solis ergo tismo, et de sanctis innocentibus videtur cer- speciebus rerum corruptibilium habet locum tum, ergo majori ratione substantiæ separatæ illa peculiaris causa postulans multiplicatiopoterunt esse in essentia specifica omnino si nem individuorum propter conservationem miles. Et sexto addi potest, quod valde veri- speciei. Ex qua solum inferri potest, non esse simile est, cum Deus præscivisset per scientiam tam necessariam talem multiplicationem in conditionatam , ex multis speciebus angelicis substantiis immaterialibus, sicut in materialialiquos fuisse damnandos, non illos tantum in bus, ut recte animadvertit Ferrariensis, 2 talibus speciebus produxisse, sed alios etiam, contr. Gent., dicto capit. 93, circa rationem 3. qnos præsciebat, fore salvandos, si crearentur, Inferri etiam potest, multiplicationem indivine tota aliqua species periret, id enim ad di- duorum in substantiis immaterialibus non vinam providentiam, et misericordiam mul- posse fieri per generationem, vel per emanatum pertinere videtur, ut sensit Augustinus, tionem unius individui ab alio individuo, siin Enchirid., cap. 29. Et consequenter, etiamsi cut sit in speciebus corruptibilibus. Inde tamen in multis aliis speciebus præsciret Deus, plures non sequitur, non posse individua illarum esse salvandos, si omnes crearentur, non prop- substantiarum altiori modo multiplicari, sciterea debuit unum tantum creare, cum perse-. licet, immediate ab ipso creatore, a quo solo verantia de uno prescita aliis nocere non de- producibiles sunt, ac proinde simul, quia nulla beat, et plurium similium beatitudo, cæteris ratio successionis intercedit, cum creator tam paribus, divinam gloriam augeat.

facile possit plura simul, sicut unum creare, 17. Solvuntur contraria argumenta in nu et conservare. Ac denique licet desit illa conmero decimo quarto ad primum. Denique servandi species, non deest multiplex alia conconjecturæ contrariæ non videntur tanti mo- venientia, ob quam isto etiam modo Angementi, quanti præcedentes. Ad primam igitur los multiplicare oportuit, ut ex dictis consrespondetur, licet ordo specierum, seu per se tat, et magis ex sequenti solutione declarasit ex suo genere perfectior, quam ordo per bitur. accidens, seu individuorum, non ideo solum 19. Ad tertium. - Ad tertiam sumptam ab priorem ponendum esse in Angelis, quia, ut exemplo coelorum respondetur imprimis, id, dixi, perfectio multitudinis, seu corporis my- quod assumitur, exploratum non esse: nam stici non consistit in uno solo modo perfectio- de differentia specifica inter omnia coelestia nis, etiamsi melior, seu major sit, sed in va- corpora, magna est inter philosophos controrietate, et complemento omnium, cum suffi- versia. Et quamvis ipsa corpora integra esse cientia singulorum. Addi etiam potest, licet diversarum specierum, et similiter planetas ordo specierum sit magis per se, et ex suo ge- specie differre, probabile sit, de stellis firmanere nobilior, nihilominus in particulari po- menti non est improbabile , vel omnes, vel test in aliquo excedere aliqua multiplicato in- saltem plures esse ejusdem speciei, quia nec dividuorum multiplicationem, et numerum repugnat, nec ex effectibus aliud constat. æqualem specierum, ut numerus duorum Sera- Deinde dicimus esse longe diversam rationem phim, etiam ejusdem speciei esse ponantur, est de corporibus, et spiritibus : nam in corporiabsolute perfectior materialiter, seu entitative, bus distinctio individuorum fit media quantiquam similis numerus ex uno Seraphim, et al- tate, et in corporibus inanimis, et homogeneis, tero Cherubim conflatus. Unde si non fuisset ut ex majori parte sunt coeli, multitudo indinumerus Angelorum, vel Seraphinorum ali- viduorum consistit in partium discontinuaunde augendus, melius esset, duo Seraphim tione, et ita in corruptibilibus corporibus per ejusdem speciei, quam unum tantum cum uno divisionem partium quantitativarum ordinaCherubim creare. Itaque utraque multiplicatio rie fit. Quia ergo corpora incorruptibilia inhabet suam perfectionem, et se habent aliquo capacia sunt talis divisionis, et nativa unio, et modo sicut excedens, et excessum, et ideo in continuatio partium ad majorem ipsorum perutraque per se spectata in tali genere entium fectionem pertinet, ideo in eis non est ita nesufficiens ratio invenitur, ob quam fieri po- cessaria, vel conveniens individuorum multituerit, nec debuerit propter aliam omitti. plicatio, sed hæc per magnitudinem corporis,

et per potentialem multitudinem similarium immediate ad laudem, et gloriam Dei ordipartium unitatum suppletur. In rebus autem natæ, et ideo in eis non tantum species, sed spiritualibus distinctio numerica non consur- etiam individua sunt per se intenta ad perfecgit ex divisione continui, sed ex natura talium tionem universi, sicut de individuis speciei huentitatum, et ideo in illis multo major ratio manæ dixit D. Thomas, 1 p, q. 23, art. 7, et talis multiplicationis reperitur. Denique inter- ideo numerus etiam individuorum in speciecedit notanda differentia inter coelos, et ange- bus angelicis non limitatur ex utilitate aliqua, licos spiritus : nam cæli non ita sunt propter vel necessitate ad finem extrinsecum, quia lise creati, sicut Angeli, coeli eniro creati sunt cet multa sint, omnia, et singula sunt aptispræcipue propter hujus universi integritatem, sima ad laudandum Deum, et quo plura fuerint, et propter necessitatem influentiæ illorum ad eo magis gloriam Dei augent, cæteris paribus, generationem inferiorum corporum, quæ tan- ideoque solus Deus per consilium voluntatis dem ad prædestinatorum numerum complen- suæ potest illi numero certum terminum prædum ordinata sunt. Et ideo in tanto numero figere : nulla autem ratio invenitur, cur non creati sunt, quantus ad illum finem necessa- potius aliquam proportionatam multitudinem, rius, et sufficiens fuit. At vero substantiæ spi- quam singularitatem individuorum in illis rituales sunt multo aliter per se intentæ, et etiam speciebus elegerit.

FINIS LIBRI PRIMI DE ANGELORUM NATURA.

INDEX CAPITUM LIBRI SECUNDI

DE INTELLECTIVA POTENTIA ANGELORUM, NATURALIQUE COGNITIONE.

Cap. I. Utrum Angelus intellectu, et Cap. IX. Utrum Angelus per species

actu a seipso distinctis indigeat. sibi inditas possit futura cognoscere. CAP. II. Quod sit adæquatum objectum Cap. X. Utrum Angelus futura singulaspecificans angelicum intellectum. ria

per

inditas species cognoscat. CAP. III. Utrum Angeli speciebus intel- Cap. XI. Cur Angeli sicut vident res ligibilibus indigeant.

præsentes, non videant futuras. Cap. IV. Quomodo Angelus seipsum, et Cap. XII. Quomodo Angeli per species

omnia, quæ in eo sunt, videat. inditas certo cognoscant res præteritas. Cap. V. Utrum Angelus alios per suas Cap. XIII. Utrum Angelus per species essentias, vel per species cognoscat.

inditas naturalia omnia possibilia cogCAP. VI. Quomodo Angeli res materia nosoere valeat. les singulares cognoscant.

CAP. XIV. Utrum Angelorum species CAP. VII. Utrum species Angelorum ab universales sint, vel particulares.

ipsorum intellectu, an a solo Deo effi- Cap. XV. Utrum Angeli quo superiores, eo ciantur.

per species universaliores intelligant. Cap. VIII. Utrum Angelus concretas ha- Cap. XVI. Quomodo varietas specierum

beat species rerum omnium naturaliter universalium diversis Angelis conveexistentium.

niat.

CAP. XVII. Utrum Angeli naturaliter Cap. XXIX. Utrum res supernaturales habeant inditam speciem Dei pro

sub naturali objecto intellectus angepriam.

lici comprehendantur. Cap. XVIII. Utrum Angelus per suam CAP. XXX. Utrum Angeli naturaliter

substantiam naturaliter DEUM cog cognoscant effectus supernaturales noscat.

quoad modum. Cap. XIX. Utrum Angelus distinctis ac- CAP. XXXI. An naturalis omnium An

tibus se, et Deum per suam substan gelorum cognitio per proprias species tiam cognoscat.

comprehensiva sit. CAP. XX. Qualem Dei cognitionem pos- Cap. XXXII. Utrum Angeli componen

sit Angelus per species aliorum effec do, ac dividendo cognoscant. tuum comparare.

Cap. XXXIII. Utrum in Angelis cogniCAP. XXI. Utrum unus Angelus internos tio per discursum inveniatur.

actus voluntatis alterius cognoscat. CAP. XXXIV. Utrum Angeli semper CAP. XXII. Variæ opiniones contra re actu considerent omnia, quæ in actu solutionem superioris capitis rejiciun primo cognoscere possunt.

CAP. XXXV. Utrum Angelus necessario Cap. XXIII. Cur Angeli alienæ volun

semper sit in aliquo actu intelligendi. tatis actus cognoscere non possint. CAP. XXXVI. Utrum Angelus extra se Cap. XXIV. Objectionibus contra ratio aliquid necessario cognoscat. nem positam occurritur.

Cap. XXXVII. Utrum Angelus possit CAP. XXV. Utrum non tantum actus plura simul per unum, vel plures actus voluntatis, sed etiam intellectus sint

intelligere. Angelis occulti.

CAP. XXXVIII. Utrum in Angelis sint Cap. XXVI. Utrum Angeli per signa habitus intellectuales, connaturales,

sensibilia, vel spiritualia loquantur. vel acquisiti. Cap. XXVII. Utrum Angelus nihil effi- Cap. XXXIX. Utrum in Angelorum

ciendo in audiente actus suos cæteris mentibus veritas, et falsitas reperiatur. manifestet.

Car. XL. Utrum Angelis sit cognitio Cap. XXVIII. Confirmatur præcedens matutina, et vespertina, et quid utra

resolutio, et difficultates enodantur.

tur.

que sit.

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]
« PredošláPokračovať »