Obrázky na stránke
PDF

Classis vero quinquaginta Homiliarum semper qiiidcm ab alüs separata ¡nvenitur, at non raro numerosior quam in excusis. Siquidem sermones duos, quatuor, aut etiam plures supra quinquaginta exhibel in nonnullis manuscriplis; licet propemodura in omnibus sermones integri, ex iis qui numeruin quinquagenarium in vulgaris libris conficiunt, desidercnlur. Ha?c collectio Cxsarii lemporibus non potest dici anliquior, cum ei lot bomilix ab ipso scripta; iiiscraiilur, el plerisque aliarum recapilulatioues ab ejusdem slilo non abhorrentes assutx fuerinl. 11 tic Augustiiiiani sermones ut pluriinum truncati sunt, ac brevibus quibusdam exordiis alquc epilogis omni auditorial) generi accommodatis ¡nlcrpohli. El eerie qui ex his surmoiiibus non mutili aliis in exrmpbribus occurrere, ii planum faciunt tunc locos, quorum lectio minus omnibus conduceret, avulsos esse.

Insequcntes classes (exceplis Scnnnnibus nd Fraires in eremo, quos in ionium proximum distulimus) omncs rimiiiiio |>osterioribus sseculis, tempore videlicet inventas jam typographie;, exortas constat. Classis de Tempore, quam pro velusiissima censores quidam haud ignobiles habent, procul dubio Basilex in editione AmerImciiü vulgata anno uccccxcv ordiuaia est, idquc, uti videtur adinodum verisimile, procurante Augustinn Undone de Frisia canónico rcgulari, cujus imaginent eadem editio Scrnionum de Tempore in fronte depiciaiu lira-fort, his versibus subjectis:

Perlege sermones communes, lector amice,

Kdidii Aurelius quos pater atque decus.
Augustinus eos prasul venerandas et auctor

Kiliolis scripsit, prolulil atque suis.
Online sed nullo, nee eniin scripta ilia redegtt

In numerum aut forniam, conliguum vcl opus,
tíos modo sermones collegimus undique sparse«,

Alquc bunc congeslum pressimus inde lilirum.

Ediiioneni Basileensem hie significal, ut clarius ostendit carminum series, in qua legitur: credo mihi, dices Basileam jure bealani.

Porro e sermon ibus 356 quos ea collectio comprchendii, vix sexaginla genuinos quisquam al'linnarit.

Classis de Sanctis, quae superiori non est accuraliot, simul in eadem editione, nccnon haud dubie cjusdein auctoris studio in lucem prodiit.

Postea cum Auguslini Opera Parisiis anno quingentésimo trigésimo primo supra millesimum prelo subjecta essent, sermones seplemdecim e manuscriplis Carthusix ad muros Parisienses cditi sunt.

Anno MDLXiT Joannes Ulimmerius novum volumen, cui tilulum inscripsil de Divenis, constans semionibus centum iriginta duobus quorum non pauci jam excusi fuerant, sed minuscastigaii atque integri, in vulgu* emisit. Inde excerpti unus et quinquaginia sermones postea priorem partem de Uiversis constituere, cui post anuos duodecim alteram ex aliis sexaginla duobus novis scrinonibiis adjunxerc Lovanienscs.

Prodieruni dcinde undecim homilix ex codicibus Carthusix majoris, quas ab editione anni Hdcxiv ad cdcein toroi decimi legebamus. Insupcr in eadem ilia editione tredecim alii с manuscriplis Pilhoeanis vulgali sunt. Al non ita multo post Jacobus Sirmondus volumen publia juris fecit, quod inter quadraginta sermones, quibus constabat, bas tredecim ultimas homilías complectebatur, quas piopterea nusquain ultra separalim editas reperimus.

Idem conligit nonnullis minoris prelii Sermonibus , qui sub Auguslini nomine partira anno Iidcxxxiv Parisiis a Guillelme Carnerario Scoto ad manuscriptum Andcgavcnscm, partim anno Mhcm.iv , Romx a Joanne Baplisia Maro ad codices Vaticanos el Barberinos lypis excusi sunt. Siquidem eos aliis abs se reperds insérait llieronymus Vignerius, atque ex il lis omnibus duas classes, alteram in prima Supplcmenti sui parte alteram in secunda, confecit.

Hxc eral antea sermonum distribute. Unde nemo non intelligat et quam incommoda fuurit, et quam ne cessario immuianda. Robertus de Bardis, Parisiensis Cancellarius , aliam pulchriorem ac magis ingeniosani instituerai in Collectorio, ut vocal, Sermonum Augustini, nunquam vulgato, quod trecentis annis ab bine retro elapsis excogilavit, iisdem Sermonibus in quinqué parles discretis. In prima parte coilecii sunt Sermones de quibusdam gestis et tandis Veteris Testamenti. In secunda parte, de solemnitaiibus et sanctis Noti Testament; In tertia, de verbis et scripturis Veteris Teslantenti. In quarta, de verbis et scripturis Novi Testament!. In quinta de ornamentis et impediment Eectesiœ sive fidelium, ac de relributionibus ultimis bonorum et malornm. Servatur in bibliotheca Regia manuscriplus unus, quo primx dux istiiis collcctionis partes continenlur; el in Colbertina duo, in quibus index Sermonum illarum quinqué partium reprœsenlatur. Cxterum licet Sirmondus in

prx-fatione suorum quadraginta sermonum afurmel, in censendis approbandisque Augustini operibus minime

(ontemnenaum Hob er й suffi agium : lamen adulterinos sermones prope innúmeros admisit, ut qui in prima Collector» parte solos legítimos relinquercl, ¡Ham lantum non ad minium reduceret. Alia vi lia, aux a nobis in ejus distributionc obsérvala sunt, hie recenserc opera pretium non putamiis.

Partitionem ¡nslituimns inulto concinniorcm accuraiioreinque , in qua с tin m prx Robertina hoc commodi est, quod propius ab antiqiia et vulgala rccedit; cum sermones otnnes pro variolate argumcnii revoiet ad hosce quatuor ordines, de Scripturis, de Tempore , de Sanctis, et de Diversis. Addidimus prxterea quinlum ordinem Sermonum dubioruin, quod videlicet nullum nisi aperte supposititium in Appendiccm rejicere consilium fuerit.

Falsos autem veris diuiius confusos rclinquere neuliquam licebat : quandoquidem hac in re quotidie t:im niulii decipiebanlur, ut quidam nimis creduli scriptiones Fausti atque aliorum inii subsellii auctorum Aiigusiinianas ducercnt ; alii contra plus xquo suspiciosi sermones Augusiino longe dignissimos aut respuercnt, aut suspectos baberent. Sed optimum videtur principia et notas, quibus innixi hoc judicium atque censuram »ggressi suiniis, declarare , ut hinc statuât unusquisque, ниш in materia tanli mnmenti sententiam lirniani ac ceriam ferre potuerimus : lamelsi fieri nequcat ul singillatim notas omncs quibus scrmonis cujusque censura stabililur, aperiamus , sed tanlum generatim aliquas, easque magis familiares.

I'niniiiii omnium slili, quo tan turn auctores inter se , quantum homines vullii diflcrunl, ralioncm habiiimus. Hie nempe quod epist. 95, n. 59, de Cypriano dixit Augustinus, pari jure licet de ipso pronunliare: Stilus ejus habet quamdam proprium faciem, qua possit aynosci. Eum sanclus Hieronymus ex slilo , ul idem epístola inter Augustinianas 68 teslalur , agnovit. El Lugduncnsis Ecclesia libro de tribus Epistolis, cap. 53, ni probet Ilypognosticon ipsi non esse adscribendum , eodem utilur argumento. Verumtamen si nomine slili nihil aliud intelligatur quam dictio , fatendum est ilium non semper unum atque xqualem exislere in operibus Augustini, sed maxime in sermonibus, qiios tanta rerum ac locorum diversilate per quadraginta anuos babuit. Inter hos alii ab со per sacerdotium suum composili priorum ipsius Iucubraiionum colorem quemdam referunt, alii ab eodem maturiore jam xlate pronunliati ad posteriora opera magis accedunt : nonnulli accurate et cum mcdilalione elucubrati sunt, nonnulli ex tempore fusi : illos extremo Ketractalionum capitc, libro 2, díctalos vocal, bos autem dictos : proindeqne aliquos haberaus, quales a nolariis, dum verba faceret, execrpli sunt, cum alii legantur seque cmendali ac inlcgri atque opera proprii auctoris manu exarala soient esse. Id cum critici quidam non salis advertissent, Sermones primis Augustin! annis, ut suo loco observavinitis, compositos sancto Doctori abjudicarunt. Ad hujusmodi ergo censuram recle obeundam, prxterquain quod stilus operis dubii ad singula indubitala opera exigendus est, nequáquam vis illa si ve spirítus qno stilus quasi animator, posiliabcri debet. Ubique enim agnoscilur Augustinus proprio quodam eloquentix gravis nc serias genere, quod sibi leciorum ánimos subjicil, non lepore complx aique aflectatx eloculionis, sed el'licacia quadam judicii, prudenlix, pieialis, honestatis, modestix, comitatis, aliarumque virtulum, qu:c passim in ejus oralione adeo fulgent atque emicanl, ul ipsius stilum nemo imilatione assequaiur. Hie est prxcipue Lydius lapis, quo sermones veré Augusliniani probantur; el ad quern Appendicem si quis adhibeai, in cam prope universam cognoscet cadere illud posse, quod de Hypognostico pronunliatum est : Et sensus ub illius sensu inferior habetur , et modestia nique liuinilitas morum et sermonum ejus non ibi servatur.

Lugdunensis Ecclesia, cujus hxc verba sunt, ibidem aliud indicium addit : Et teslimoniis, inquii, ex hebraica translaúone, quam beams Hieronymus edidit, prteler ejus consueludinem contra illos hœrelicos ulititr: quod Ule ex anliqua potius editione faceré consuevit. Quod quidem indicium eo longius laliusque prolcndiiur , quod aliam translalionem , cum brevi aucloritalem veteris occupasse!, constat jam hide a quinto sxciilo .implexos esse Salvianum Massiliensem , Eucucrium Lugduncnsein, Lconem Rouianum Pontilicem , atque alios. Gregorios cognomento Magnus , qui novani, quam vocal, scribens in librum Job sequilur, epístola ad Lcandrum utramque in Ecclesia Romana tunc lemporis legi solitam tradit. Sed non mullo post nova ubique gentium obtinuít, leste Isidoro, qui non longe ab initio septimi sxculi in libro primo 'de Divinis üflieiis , cap. 12, sic habet : De Itebrœo autem in latiiium tanlummodo Hieronymus presbyter sacras Scripiuras convertit, cujus editione yeneraliler omnes Ecclesiœ usquequaque ulunlur.

Porro hisce leslimouiis Psalteriuiii Hieronyinianum ex hebrxo, quod neque in Hypognostico, ñeque in nlüs veterum lucubrationibus reperilur, minime intelligendum est : at solumniodo alix antiqui foederis prxcipu;e partes. Nihilominus tarnen cum Psalterio, in quod commenlarios edidit Augustinus, su» proprix lectioues siui, aique ab aliorum baud inediociilcr discrepantes, illud quoque salis militer in examine nostro adltibuimus.

Cum in prxfatione tomi quarti de translatione quam seentus erat Augustinus, a nobis agcretur (qua de r,: in prxfalione lertii, in admonitione super Augustiui Speculo, et alibi in genere jam fuerat nonniliil observa .um ), menlem noslram aperueramus de Vulgatx Psalterio, quod quidem nobis illud ipsum, in quo corrigenda Hieronymus secundum curam rogalu Paulx aique Eustochii susceperal, esse videbalur. Ulrum in rem connu qui Scripturx studio navanl operam, futurum sil opinionem noslram confirmare, non definimus ; ccrlc commitlere non possumus, quin viri in liltcris humanis et divinis exercilaii objeetionibus haud conleinnendis ealisfaciamus.

DixeramuE nusquam in Psalteriis cálamo scriptis , qux nobis in manus magno numero venerum, nisi in Vulgatx, Hieronyiui. ni Psalterii obeliscos atque asteriscos inveniri, atque adeo untun idemque vidori Psalleriom ; ac cam rem eliani confirman ¡nscripiione unius e Colberlinis manuscriptis ubi dicilur emenaatum a amelo Hieronymo in novo.

Verum nobis occurritur \ Psallerium in his codicibus exaratum idem atque Vulgatx nequáquam haberi posse, quandoquidein inter se ptusqiiam centum locis diiïerunt, ас eorum non paucœ numerantur ditcrepunliœ quit vet magnum habenl momentum, vet scriptoribus tribuí non possum. Iianc lanlani varielalum lniillitiidincni minime diflitemur; sed minorem esse nequivisse contendimus. Quisquís in evolvcndis manuscript^ vol mediocrem laborem impendent, is ignorare nequáquam poierit rara inveniri exemplaria, in quibus p:iginariiin numerus varietatutn sive bonarum sive malarum multiliidine non vincatur; et in hujusinodi scriptis codicibus nun secus ac quandoque in editis, gravia quxdam occiirrcre, non modo quœ a tibrariis, ul Hicronyiui verbis utamur, dormiiantibus aut audita sunt aul mulata; sed eliain a prœsumptoribus imperii» eméndala perversius (Epist. 123, ad üamasum). Lucas Brugensis qui sola collegit Homanœ correction» in Bibliis edition» vulgaiœ jnssu Sixii V recognitis loca insigniora, liorum plusquam ducenta in solo Psalterio annoiavit. Quis vero inde rniligai aut codicibus ad quos facta est ea correctio, Vulgalam minime conlineri, aul Vulgalam ipsam qux noslris in Bibiiis hodie circumferiur, et in qua lot observanlur diversilates, non eaindem quai erat Concilii Tiidenlini tempore exislimandam. Dcnique laudati a nobis manuscript! earn cum Vulgata consensionem prx se feront, qua majorem aut frequenliorem non facile in aliis xqualis xtaiis exemplaribus reperire sit.

Nobis postea opponilur auetoritas Tridenlini Concilii, quod in Scssionc iv siitiuii ul ipsa vett» et Vulgata ediiio, quae longo tot sœculorum usu in ipsa Ecclesia probata est.... pro aulhenlica habealur : quo loco, ut supponiiiir, Synodus Vulgatx nomine Italam intelligit, cum nos contra Vulgalam vocemus B. llieronymi versionem: ac proinde nostra scnleniia Tridentiuo Concilio minus bene cohxrere vidclur. Ad suspiciouem banc prueul amovendam salis qiiidem esset responderé non versionem Psallcrii novam quam ex bebraio edidil llieronymus, a nobis Vulgata: nomine designatam, sed earn solam quam ad grxeos codices emendavil, qux anlea in Italia, saltern in Urbe, ul ex ipsius ad Paulani et Eustochium epístola diseimus, in usu erat. Verum aliunde manifestum est a Concilio nibil aliud per Vulgalam intelligi versionem, nisi earn qux legi consuevit in Ecclcsia catbolica : cujus lametsi plurimas partes llieronymus transtuleril ex bebrxo (queinadinodum sola lestinionia ex bac ipsa ab Aiiguslino, libro 4 de Doctrina Christiana, cap. 7, item libro 5 et 6 Quxst., et libro 7 Locut. in Ilcpialeuchum petita abunde probant), ea lamen Concilii tempore, quo jam plusquam mille cl centum annos numeraba!, óptimo jure anliqua dici poicrat; perinde atque Isidori Ilispalensis xlate jam Vulgatx iiomcneral adepta, cum ca edilione omites Ecclesiœ usquequaque utebantur. Cxlerum non sine gravi hallucinalionc crederet quispiam idem in Tridcnüna Synodo et apud veteres per Vulgatx X-occm signilicari. In Synodo ea vox integram utriusque foederis Scripluram latine redditam et nostris contcnlam in Bibliis dénotai : cum apud llieronymum, epístola 135, ad Sunniam et Fretclam scripta, grxcam quanidam Veleris Testament! Versionen» signet; epístola vero 101, ad Pammachium, versionem ila vocalam, cum ea noslrxopponeretur.

Quantum ad conjecluram eodem loco a nobis propositan), ejus dux sunt partes : altera, Vulgalam noslrani, quam a Psalterio per llieronymum correcto minime diversaiii esse probavcramus, poluisse ab ipso, epístola 1Ö5, dici tersionem ex Hexaplis a se editam, quod ilium iisdem exemplaribus consenlientem e/fecisset; epístola tero Paulos et Euslochio scripta versionem tantummodo correclam, quod anliqua; verba , quantum in ipso fueral, retinuisset : altera, forte coniigisse ut eadem ipsa versio, cujus certi loci Sunniœ et Fretelœ negotium (acessebanl, «z Germania, ubi degebant ¡idem viri (viros enim Sunniam ac Frctelam dieimus, quod llieronymi ad ¡Hos epístola in códice Colbertino et in Germaneusi inscribalur Dileclissimis [ratribus, ) jam ab his temporibus in ('•allias pervenerit. Dtramque banc partem iiegat Vir erudilus, non alio ductus argumento, quam quia Psallerium Callicum (quod idem nobis est atque Vulgatum in codicibus antea laudalis comprebensnm) ab Ula versione siimmopere ditcordct. Sufficii ut ei majorem omni exceptione leslein llincniarum producamus, qui epístola ad Ludovicum Germanise regem , non modo Vulgatx nostrx cam qux ab Hieronymo communis el vulgata dicilur, opponil; sed etiam assent apud Gallos suo tempore earn versionem, quam ¡dem ¡Ile Doctor ad Sunniam et Fretelam scribens exposuil, in usu fuisse. Quapropter in id consentíamos necesse est illas oinnes, qux in Psalteriis nostris cálamo exaratis exstant, discrepancias vel a librariis , ut supra dicebalur, dormiianlibus, vel a prœsumptoribus imperilis scaturüsse. Hie Valafridi Slrabonis auctoris Hincmaro xqualis locum , ubi Gallos secundum emendationem quam llieronymus de Sepluaginta ¡nterprelum edilione composait, Psallerium cantare leslatur (De Reb. Ecclesiast. cap. âï), conferre supersedemus : nee etiam esi animus tot viros doctos, linde causa; nostrx non minima lieret auctoritalis accessio, memorare, ulputa Jacobum Fabrum ei Pelrum Pitlioeum, qnibus omnino persuasum erat Gallicum Psallerium esse illud ipsum quod ilerum correxit liicro■lymus. Nibil vero nos movet vulgata illa llieronymi ad Dainasum epístola, cujus hoc milium est : Legi Hileras Kpostoluluslni, poscenles ul secundum simpticitatem Septuaginta Interprelum canens Psalmograpluun interpretar festinan, quam alius de Psaltcrio Romano intelligit, alius de Gallicauo : luce, ¡nquam, nibil nos move!, ulpole qua- falsilalem suam apertc prodal.

Jam ad argumentum rcveriainur. Nobis ctiam operx prelium esse visum esl sludiosc Scrmonum doclriiiam examinare, utrum scilicet cum Augnsliniana sivc in fidci ac moruni dogmatibus, sive in Scriptunc cxposiiiune ас visu congrueret : obscrvatis tarnen ¡is rapilibns, in quibiis ant scntonliam, am loqucridi rniionem, stent aliorum ejus operum probat retraetatio, mutavit. Quamohrem Sennu 359, verbi gratia, licet in eo sanctorum post resurrcctioiiem in terra sabbaiismiis ac regnum docealur, non tarnen ex atbo Augustinianorum fuit expungendus; quando Vir sanetus libro 20 de Civitale Dei, cap. 7, in ea se fuisse aliquando sentenlia fatetur. Alibi forsitan quidam bujusmodi locus possit oecurrere, quem Augustinus ipse annotasse!, nisi morte dum Sermonuni suorum relr.-ictalionem meditaretur esset oecupalus.

Accedunt his témpora, loca, persona:, negolia, facta, errores, aliaque similia, de quibus in sermonibus dispulatur, und« plurima ad statuendam eriticen argumenta deprompsimus.

Alia nobis Possidü suppeditavit Indiculus, non quod sermones omnes, quorum inscriptiones ibi legiintur Auguslino pulaverimus attribuendos, quasi non posset a mullís concionatoribus eadem materia traclarí; sed ut ei non ila facile sermones illie minime designates adscriberemus. tluic indiculo priscum Carihaginensis Ecclesise Calendarium, quod paucis abhinc mensibus in tomo 5 Analeciorum ediium fuit, adjungentes minus timide censoria nota coufiximus condones quasdam in certas snlemuitales, quarum ¡n neutro mentionem reperias. Tales sunt Lilaniarum, give Rogaiionum, Conversionis S. Pauli, Cathedrae S. Petri, Annuutiationis Dominica;, Assumptionis B. Mariac, ac similes.

Insuper Bedae ac Flori, quorum testimonia ad conciliandam veris Augustini opcribus auclorilalcm multnm valere non erat ignolum , collections in Paulum accurate cum Sermonibus contulimus. Atqui per colleclionem Bedas intellectam volumus earn, quae sine controversia ipsius est, neque usquam alibi quam in scriplis endicibus, ubi ejus inscribilur nomine, inveniiur. Alia siquidem, quam inter ejusdem opera ediiam ipsi vulgo adjudicaiit, Flori diaconi Lugdunensis esse in lomo Analeciorum primo demonstratur.

Quid referí hoc loco innúmeros manuscriptos quos consuluimus recensere? Horum subsidio quosdam locos, quibus permoti nonnulli Criticorum Augustinum de possessione Sermonum aliquot vere Augnsiinianoriim exegerant, in excusis corruptc legi deprebendimus : contra vero quorumdam a'.iorum, qui ferebanlur ipsius esse, interdum auctores deieximus.

Neque vero nobis satis visum est Augusiini codices evolverc manuscriptos : sed prseierea editas aliorum Patrum commenlaiiones examinavimus. Eorum quippe stilum ct ea circa quae versanlur argumenta aliente considérala oportuit, ut qiiinam sermones ipsis tribuendi essent diguosceremus, et lacinias investigaremus, ex quibus adulterini iractalus consarcinantur. Ínter hos enim sunt qui ex Origene, Cypriano, Ambrosio, Maximo, Leone, Fausto, Gregorio Magno, Alcuino, Ivone Carnutcnsi, atqite alus desumpli sint.

lu Homiliario, quod Rabanus a se conciunatum Ilaislolfb arebiepiscopo destinavit, novein sermones, qui nostra in appendice 98, 108, 222, 280. 290, 291, 297, 502, 304 numerantur, totidem verbis ¡nveiiimue. Id quidem suo loco non tacuissemus, nisi Rabani opera discutere nos preterí isset.

Multo plus curae adhibitum est in examinando Caesario; quippe qui conciones prnpe innúmeras, quamvii ci nonnisi circiter quadraginta in Bibliolheca Patrum adscribantur, elucubravit. Discimus enim ex ejus Vita, ipsiim ubi primum ad episcopalem ordinem ascitus esset, translata Aposiolorum exemple in diáconos aliorum ministeriorum cura, totum se praedicationis officio dédisse; ac illud usque adeo cordi babuissc, ut ad Maïuiitiuni et ad lucernarium, hoc est, matutinis ac vespertinis horis, verba fecissc non contenus, in dissitas etiam regiones sermones a se comparâtes, ut illie recitarenlur, deferendos curaret. Longe tarnen posilis, inquiunl libro 1 ipsius historia, in Francia, in Galliis, atque in Italia, el in Пирата, diversisque provinces conttitulis transmisil per sacerdotes quid in ecclesiis suis predicare facerenl. lidein similiter nos dotent quis ejus stilus fiierit, circa quam maieriam potissimum ejus conciones vcrsarenlur, quae soleret inseclari vilia, et quas prae ceteris virtules inserere audilorum animis niterelur ; ad hxc qua chántate el industria infimis sese attemperaret, eorumque gralia familiares ex rebus omnibus comparaliones desuniere!. Tantum, inquiunt, ei Deus gratiam de se dicendi dedit, ul quidquid oculis videre potuissel, ad œdijicalionem audienlium pro simililudinis consolatione proponeret. Denique praeclaram islam sententiam solitum esse dicere commémorant: Nonnulli rusiicilatem sermonum viiant, et a vine vitiis non déclinant. Huic igilur ingeniem sermonum numerum restituimus, partim manuscriplorum librorum, in quibus nonien 4 ipsius praeferebalur, auclorilate ; partim mullís solidis ac (irmis arguments, quae ex cjusstilo admodum singulari atque ad agnoscendum facili, e doctrina, dicendi formulis, usitaiis consideralionibus, exordiis, clausulis ac recapilulalionibus ipsi proprüs, singularibus factis, adjunetis personarum, temporum, locorum, quae neniin: nisi eideni apte conveniunl, petita sunt. Omittimus hie ejusdem Regulas ad Virgines, in quibus non raro ¡|ьа verba, quae in Sermonibus, reperiunlur : exempli causa in earum capile 50, perinde ac in Sermone Appendicis 111, n. 2; 270, n. 5, ct 275, n. 1, vox Canava pro celia vinaria usurpalur; el earumdem capite 28, Canavaria earn cui hujus ipsius cellx cura demándala est, signilical. Verum illud praelerire nequáquam possumus, quod 11 ii uni ad sermones ¡líos Caesario resliiuendos sufficeret, eorum videlicet cum Synodis, quibus abs se coacti* prxfuit, cognatio, necnon in stilo, vocibus ac sententiis perfecta consensio. Нас occasione oratio quam habiiii idem prxsul in causa Contumelies! episcopi Regiensis, el quam lomo 1 Concilioruoi Gallix edidil Jacobin Sirmoiiiliis, hoc loco ad vcrbum cssct exhibenda : siquidem serraonibus qui eidcm a nobis resliluunlur, eimtlius nihil inveiiiri possil. Neque inutile fucril observare bac in oratione ab со Faiisium Regiensem cum honoris significatione nominad, ul si quis ejus in coucionibus aliquain liujus auctoris sentciitiam deprehenderit, iil non iniretur.

Cxterum quod Cxsarius e Fausti libris mutualus est, pro niliilo ferme habcbiiur, si cum iis qnœ ex aliorum veterum coinmcntaiionibus dcrerpsit, comparetur. Legimus in Vila cjusdem, lib. i, eum cum propter valciuÔinem jam concionari per se non pisset, jiibere solitum a sacerdoiibus ac diaconis in Ecclesia sua recitan non modo sermones proprios, verum etiam Ambrosii, Augustini el aliorum. Hinc procul dubio breviores illi Sermones prodiere , in quilius prxier exordium et perorationcm, qux ipsius characiercm referunl, reliqua petita sunt ex Augustino. Exscribebat atque imitabatur lubentius sanctum hunc Doclorem, cujus opiniones tanquain ratholicx veriiati admodum congruentes prxdicat. Ipsius doctrinam omni studio propugnavit, et ex ca secundas Arausicanx Syuodi cañones constiluit : observalurque in 2 libro Vita: ilüus, ipsum extremo siio morbo inier non módicos quoi paliebatur dolore» seiseilalum esse quam in proximo esset bealissimi Auguslini depositionis diet; el cum vunùnere commemorationem ipsius didicisset, dixisse : Confido in Domino, quod meum Iransilum non longe divisions est ab ipsius : quia, ul ipsi noslis, quantum dilexi ejus calholicissimum sensum, tantum me etsi discrcpamiem merilis, minime lamen reor distantia lonqiore depositions meœ diem ab ejus obitus tempore sequttírari.

Porro ejusdem condones lanli ducebantur, ul quemadmodum ipse ex Augustini, sie ex ipsiusmet sermoni1ms alii excerperent, unde novi sermones conciniiarcntur. Hoc profecto homilías Eligii et Habani cum sermoi.ibtis Appendicis noslrx comparando quivis intclliget.

Superestut quid auxilii nobis ad instilutum Sermonum Auguslini censuran) prxbuerint Lovanienses, exponamus. Illi sua in tomum X prxfaliuncula admonent se in censendis Sermonibus secutos fere esse judicium docüssimi viri Martini Lipsii : iis qui cerlovisi sunt esse Auguslini, nomencjus adscripsisse; qui certo deprehensi sunt ipsius non esse, rejeeisse in Appendicem : reliquos aut non satis discusses aut ex judicio quorumdam dubiœ aucioritatis, inter Augustini Sermones reliquisse, non tarnen addilo ejus nomine. Ad banc igitur notam •jui polissimum sermones ad examen cssent rerocandi, cognovimus : et sane consideranli palam fiel, eorum jni a nobis rejiciunliir longe plurimos ex ¡His esse quos non satis discusses aut dubiœ aucioritatis vocant. Prxtcrea aliorum in Augusiinianos Sermones censuras consuluimus, quaruin dux prxcipux sunt cl aecuraliores, altera Simonis Verlud edita an. 1618, altera Bernardi Yindingi an. 1022. Cum aulem hi censores omnium sagacissimi nonnullis in locis aberraverint, arrogantix esset id nos assecuios credere, ut hic nunquain judicio fallereriiur. Allamen confidimus factum ul нес ullum inter falsos apene venim , пес ullum inter veros apene falsum retulerimus. Hoc nobis proposuiiiius ab initio ; elea propter in sermonibus nondum cdilis, qui Augustino in manuscriplis adscribunlur, nos prxbuimus sevcriores. Ex connu numero longe máximo selectos oclodecun t.inium cum fragmeniis aliquot hic adjecimus, in quibus S. Doctoris character, ingenium el doctrina liquido perspicitur et elucescit.

SYLLABUS CODICUM

AD QUOS RECOGNITI SUNT SERMONES TOMI HUJUS QU1NTI,

ET NOl'.i: QL'IBUS CODICES 1ND1CANTUR.

MAHuscHiPTi Codices. , manensis unus, alter Corbeiensis.

f. Mss. Flonacenses.

a. veleres librí e bibliolheca Abbatix S. Audoeni Roto- 11. Floriseu vulgati Bedx Collmio in raulum manu scripta

magensis. e bibliotheca Corbeiensi.

b. Beccensis inonasterii codices. fs. Uss. S. Mauri Fossatensis.

1.1. Bedx Collectanea in rauluin manu scripta bUiliotlic- ful. ни. It. Fulicnsium cecnobü s. Bemardi l'arisiensis.

ese Berlinianx ac Floriacensis. g. Gemmelicensis Abbatix.

Im. Mss. S. Benign) Divionensis. gr. S. Germaui a Praüs codices bene mullí, et ex iis sin

c. carcassonensis F.cclesix. — guiares quidam ас perelegaules. er. Ecclesix Carnutensis. 1. i ¡Ui Lauduneasis Ecclesix.

es. cislercicusis Abbalix. lr. l.yrensis moiiastcrii.

.4. Codices PP. Cisterciensium s. Crucis in Jerusalem de in. S. Michaelis in periculo maris,

urbe; unde sermonum aliquot occasionem diem- n. Mavarrici collegii l'arisiensis.

que didieimus, neeuon quo eos loco dixerit Au- ph. Pbimarconensiscodex corticeus, qui oliin Narbonensis guslinus. Ecclesix luit.

ei. Mss. Colbertinx bibliolhecx plurcs, inter qnos ma- pr. Mss. Pratcllenses.

inris pretii unus, qui 821 noialur, sermones de ver- r. Repix bibliolhecx, prxier alia exemplaria, volumen bis Evangclü veten online, secundum quem in Bedx singulare, quod a .lacobo »irmondo laudauim est,

seu Flori collcctioue pleruuique laudautur, digeslus coniplectens duas priores parles collectorii äenuo

coulioens, iisque insertos quosdaui, quorum vel пиш Augusüniauorum HoberU) de Hardis Caiicellario

nihil prorsus in ante ediüs, vel fragmenta solum Parisiens! auclore adoruati.

exstabant. rm. Remigiani apud nemos cœnobii codir.es.

dt. libri Gorbciensesoplimxnolxacvctuslissimi. s. Bibliolhecx Snrbonicigyiniiasü.

cor Mss. s. cornelii er linkend i Im isis. t. s. Theoderici pro[ie Kenias.

с Excerptorum F.ugypii codices duo cálamo scripli, Ger- vat. valicaiius codex.

« PredošláPokračovať »