Obrázky na stránke
PDF

(I sai. LXVI, 2), tanquam in sabbalo suo. Ad hoc se tem comparat Apostolus magis Pharaonis (Habentes, plenarius numerus etiam sancto Spirilui deputatur, inquit, formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes) hoe Scripturae nostræ satis indicant. Viderint meliora (11 Timoth. 11, 5), qui in signo tertio defecerunt. meliores, et majora majores ; et de isto septenario 14. Jam videle quare in tertio signo defecerunt. numero subtilius aliquid et divinius aliquid dicant et Mementole eos qui adversanlur unitati, non habere explicent : ego lamen, quod in präsenti sat est, illud Spiritum sanctum. Tria vero illa præcepta prima in video, illud vos ad videndum commemoro, septena. Decalogo ad Dei dilectionem pertinere intelliguntur, riam istam rationem inveniri proprie sancto Spiritui ut scptem cætera intelligantur ad dilectionem proximi deputatam ; quia septimo die sonat sanctificatio. Et pertinere; ut duabus tabulis Legis et decem præceptis, unde probamus sancio Spiritui deputari septenariam duo illa tanquam summaria præcepta teneantur : Dinomeri rationem ? Dicit Isaias Spiritum Dei venire su- liges Dominum Deum luum ex lolo corde tuo, et ex lola per fidelem, super christianuin, super Christi mem- anima lua, et ex lota virtute tua; et diliges proximum brum, sapientiæ et intelleclus, consilii et fortitudinis, luum lanquam le ipsum : in his duobus præcepris lola scientiæ et pietatis, Spiritum timoris Dei (ld. x1, 2, 3). Lex pendel et Prophelæ ( Mallh. XXII, 37-40 ). Reser:dSi secuti estis, septem res percucurri, lanquam descen- mus ergo tria prima præcepla ad dilectionem Dei. dentem ad nos Spiritum Dei a sapientia usque ad ti. Quæ tria prima ? Primum, Non erunt tibi dii alii præmorem, ut nos ascendamus a timore ad sapientiam : ter me : cui contraria plaga est, aqua conversa in sau. Initium sapientiæ timor Dei (Prov. 1, 7). Ita ergo se- guinem, propler quod ' summum principium Creatoplenarius Spiritus et unus Spiritus, septenaria ope- ris ad similationem humanæ carnis adduclum. ratione unus. An aliquid evidentius vultis ? Penteco - Secundum præceplum, Ne accipias nomen Domini Dei sten diem festum Scriptura sancta de septimanis fa- tui in vanum, pertinet, quantum arbitror, ad regnum clum commemorat. Habetis in scriptura Tobiæ, ubi Dei , quod est Filius Dei. Unus enim Deus et unus evidenter dicitur islum diem factum de septimanis Dominus nosler Jesus Christus per quem omnia.

Tob. 11. 1. secund. LXX). Septies enim septem, qua- Contra verbum, ranæ : videle contra verbum ranas, draginta novem in summa redeunt. Sed ianquam ut contra rationem strepitum, contra verilatein vanila, redeatur ad caput : Spiritu enim sancto ad unitatem tem. Tertium præceptum de sabbato, pertinens ad colligimur, non ab unitate dispergimur : ideo ad qua- Spiritum sanctum propter sanctificationem, quæ prima draginta novem additur unum unilatis, et fiunt quin- in sabbato sonuit, quod vobis paulo ante vehemenquaginta. Non ergo jam sine causa quinquagesimo die ter, quantum potuimus, commendavimus. Huic präpost ascensionem? Domini venit Spiritus sanctus. Re- ceplo contraria inquieludo in muscis de corruptione surrexit Dominus, ascendit ab inferis, nondum in cæ. nascentibus, in oculos irruentibus. Ideo in hoc lertio lum : ab illa resurrectione, ab illa ab inferis assum- signo defecerunt, qui unitatis inimici Spiritum sanplione numerantur quinquaginta dies, et venit Spiri clum non habuerunt : facit enim hoc Spiritus sanctus tus sanctus, in quinquagenario numero tanquam pæna. Aliud enim facit gratia, aliud poena : aliud matalem sibi apud nos faciens. Quadraginta enim die- enim facit implendo, aliud deserendo. Denique ut bus hic conversatus est Dominus cum discipulis suis, jam evidenter ipsis confitentibus Pharaonis magis quadragesimo die ascendit in cælum, et peractis ibi agnoscere valeamus, quomodo appellatus est in Evandecem diebus, tanquam decimo præceptorum signo, gelio Spiritus Dei, videamus, quod nomen accepit. venit Spiritus sanctus; quia nemo implet legem nisi Objicientes Domino convicium Judæi, cum dixissent, per gratiam Spiritus sancti. Itaque, fratres, manife- Hic non ejicit dæmonia, nisi in Beelzebub principe stum est septenarium istum numerum ad Spiritum dæmoniorum; respondit ille, Si ego in Spiritu Dei sanctum pertinere. Quisquis autem non cohæret uni. ejicio dæmonia, cerle supervenit in vos regnum Dei tati Christi, et oblatrat adversus unitatem Christi, in- (Id. xII, 24, 28) : quod alius evangelista sic enarrat, telligendus est non habere Spiritum sanctum. Con- Si ego in digito Dei ejicio dæmonia(Luc. XI, 20). Quod tentiones enim et dissensiones non faciunt nisi ani- alius evangelista dixit, Spiritus Dei ; alius dixit, digimales, de quibus Apostolus dicit, Animalis aulem homo tus Dei. Ergo digitus Dei, Spirilus Dei. Ideo Lex dala non percipit quæ sunt Spiritus Dei (1 Cor. 11, 14). scripta digilo Dei, quæ Lex data est in monte Sina Deinde scriptum est et in Epistola Judæ apostoli, Hi quinquagesimo die post occisionem ovis celebrato sunt qui segregant semetipsos : reprehendens loqueba- Pascha a populo Judzcorum. Implentur quinquaginta tur : Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, Spiri- dies post occisionem ovis, et dalur Lex scripla digito tum non habentes (Judæ 1, 19). Quid manisestius ? quid Dei : implentur quinquaginta dies post occisionem evidentius ? Merilo veniant, etsi eadem credentes quæ Christi, et venit Spiritus sanctus. Gratias Domino, nos, tamen accepturi Spiritum sanctum, quem habere occultanti providenter, aperienti suaviter. Jam videle non possunt, quamdiu sunt hostes unitatis. Hos au hoc etiam, fratres, Pharaonis magos evidentissime

confiteri. Deficientes in tertio signo dixerunt, Digitus Duo Mss., post resurrectionem. Alii cum editis, post Dei est hic, etc. (Exod. vui, 19). ascensionem. Non male, sicuti ex his postea verbis patet,

· Duo Mss., propter summum; prætermisso, quod. nondum in cælum, ab illa resurrectione, ab illa ab inferis;

Editi, ad simulationem. At MSS. aliquot, ad similationem. quæ quidem verba in prius editis omissa, restituuntur hic ex manuscriptis.

Et quidam habent, ad similitudinem.
Saxct. Argost. V.

(Trois.)

SERMO IX • (a).

Jonganimis est Deus videndo iniqua el non puniendo, De decem Chordis (b).

ul tamen cito sit futurum judicium. More quippe bu

manæ vitæ prolixum est, quod Deo breve est. Sed et CAPUT PRIMUM. – 1. Dominus et Deus noster

ipsi sæculo et bumano generi quod longe videtur, misericors el miseralor, longanimis et mullum mise

quid consolatur? Numquid si totius generis humani ricors, el verax ; quam largiter prærogat misericor

ultimus dies longe est, uniuscujusque dies ultimus diam in pra:senti sæculo, tam severe minatur judi

longe est? Hoc dico, ex Adam multi anni evoluti cium in futuro saculo. Verba quæ dixi scripta sunt,

sunt, multi anni fluxerunt, et deinceps fluent ; non el divinis auctoritatibus ' continentur, quia, Miseri

quidem tam multi, sed tamen usque in finem sæculi cors el miserator Dominus, longanimis et multum mise

transibunt anni, sicul et illi transierunt : longum viricors, el verax ( Psal. cı, 8, el CXLIV, 8). Multum de

delur quod restat (quanquam non erit tantum, quanlectal omnes peccalores et amalores sæculi hujus,

lum transactum est), et lamen ex transacto præterito quia misericors el miserator Dominus, quia longanimis

tempore, sperandus est reliqui temporis finis. Fuit et mullum misericors. Sed si amas lam multa milia ,

tunc quidam dies qui diceretur hodiernus, ex illo time ibi el ultimum quod ait, El verax (c). Si eniin

usque ad hunc hodiernum ; nonne quidquid futurum nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miseralor Domi

fuit, præteritum factum est ? Tale habetur, ac si non nus, longanimis et multum nisericors; quasi jam converteres le ad securitatem et impunitatem, et ad li

fuerit. Sic erit quidquid restal extremum. Sed sit el

hoc longum, sit prolixum, quantum pulaveris, quancentiam peccatorum ; faceres quod velles, ulereris

tum dixeris, quantum cogitaveris, quantum tibi non sæculo, vel quantum tibi permilleretur, vel quantum

format Scriplura, sed fingit cogitatio, quantum vis tibi libido jussisset : et si quis le bene admonendo

diem judicii prolonga ; numquid ultimum diem tuum, objurgarel alque terreret, ut cohiberes te ab immo

id est, vitæ tuæ, quo exiturus es de corpore hoc, proderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et de

duclurus es in longum? Sit tibi senectus cerla, si serendo Deum luum; inler medias voces objurgantis

potest : cui autem potest ? Nonne ex quo incipit homo obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita di

vivere, jam potest et mori? Possibilitatem mortis vina auctoritate , et legeres de libro dominico : Quid

initium vitæ facit. In hac terra et in genere humano mne terres de Deo nostro? Ne misericors est, et mise

ille solus mori nondum potest, qui nondum cæpit ralor el multum misericors. Ne talia hoinines dicerent,

vivere. Incertus ergo dies tanquam quotidianus speunuin verbum addidit in fine, quod ait, Et verax; el

randus est. Si autem tanquam quotidianus speranexcussil lielitiam male præsumentium, et induxit ti

dus est incerius dies, componatur cum adversamorem dolentium. Gaudeamus ad misericordiam Do

rio, dum est tecum in via. Via enim vocatur hic mini ; sed limeamus ad judicium Domini. Parcit, dum

vila, per quam omnes transeunt; et non recedit isle Lacet. Tacet, sed non semper tacebit (Isai. xlii, 14).

adversarius. Audi dum non lacet in verbo, ne non tibi vacel au

CAPUT III. – 3. Quis est autem iste adversarius? dire dum non tacebit in judicio.

Adversarius iste non est diabolus : nam nunquam le CAPUT II. – 2. Modo enim licet tibi causam tuam

hortarelur Scriplura, ut cum diabolo concordares. componere. Ante ultimum judicium Dei lui compone

Est ergo alius adversarius, quem sibi homo facit adcausam luam. Non est unde præsumas; cum ille ve

versarium : nam ille si adversarius esset, lecum in nerit, nec falsos lcstes adduces, quibus ille fallalur,

via non esset. At hic est' tecum in via, ut concordet nec patronum fraudulentis circumventionibus et lin

tecuni. Scit enim quia nisi in via secum concordaveguosis artibus adhibebis, nec ambies aliquo modo, ut

ris, jam tradet te judici , judex aulem ministro , mijudicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nėc fallere, nec corrumpere poteris ?

nister in carcerem (Matth. v, 25). Eloquia ista evan

gelica sunt, recordantur nobiscum, vel qui legerunt, Et lamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex

vel qui audierunt. Ergo quis est adversarius ? Sermo causæ lux, qui modo lestis est vitæ tuæ. Clamavimus,

Dei. Sermo Dei adversarius luus est. Quare adversa et laudavimus : componamus causam nostram. Qui lestis est operum nostrorum , ipse testis est vocum

rius est? Quia contraria jubet, quam lu facis. Dicit jslarum : non sint inanes, convertantur ad gemium.

libi, Unus est Deus tuus ; unum Deum cole. Tu vis diTempus est concordandi cum adversario luo cito. Tam

misso uno Deo tanquam legitimo viro animæ , fornicari per multa dæmonia : el quod est gravius, non

quasi aperte deserens et repudians, sicut apostale Nonnulli Mss., auctoribus. • plures Mss., iam multam misericordiam. Quidam cum faciunt; sed tanquam manens in domo viri tui admillis Am., tani mult inilia. Morel, Element. Critic. pagg. 183,

adulteros : id est, tanquam christianus non dimittis 184, censet legendum, lam mulsa initia. M.

*Plerique Mss. et Am. : Parcit, sed non lacet. Suba idi, Ecclesiam, consulis mathematicos, aut aruspices, aut in verbo. Aliquot Mss., vestrorum.

augures , aut maleficos; quasi de viri domo non re* Collalus est cum codicibus bd. c. cs. cl. e. A. g. gr. m. cedens adultera anima, et manens in ejus conjugio . Am. Er. Par. Lov.

fornicaris. Dicitur tibi, Ne accipias in vanum nomen (a) Alias, 96 de Tempore. b) A Possidio notatus bic sermo est in Indiculo, cap. 8,

Dei lui. Ne existimes creaturam esse Christum, quia atque ab Eagypio et Floro citalus. c) vid. Tractatum 33 in Joan.

· Am. et plures Mss., ad hoc est Vonnulli, adhuc est.

la suscepit creaturam : et tu contemnis eum qui nolunt me ista dicere. Sed velint nolint, dicturus sanalis est Patri, et unum cum Patre ". Dicitur tibi sum. Si enim vos non exhortor ul cum adversaric ve spiritualiter observes sabbatum ; non quomodo concordetis, ego cum illo in lile remanebo. Qui vobis Indeei observant sabbatum carnali olio; vacare enim jubel ut faciatis, ipse nobis jubel ut loquamur. Si 11013 volant ad nogas atque luxurias suas. Melius enim faciendo quod jubel ut faciatis , adversarii ejus estis : faceret Judæus in agro suo aliquid utile, quam in non dicendo quud jubet ut dicamus, adversarii cius theatro seditiosus existeret: el melius feminæ eorum remanebimus. die sabbati lanam facerent, quam loto die in mania CAPUT IV. - 4. Numquid in cæleris, quæ supra nis suis impudice saltarent. Tibi autem dicitur ut dixi, multis immoratus sum ? Hoc enim pra:sunimus ahsarves spiritualiter sabbatum, in spe future quielis, de Charitale vestra, quia unum Deum colitis. llcc quam libi promillit Dominus. Quisquis enim propler præsumimus de fide catholica, que in vobis est, quia illam quietern futuram agit quidquid potest, quamvis Filium Dei æqualem creditis Patri : nec in vanum aclaboriosum videatur quod agil; tamen si ad fidem

cipitis nomen Domini Dei vestri, ut puietis crcaturain promissæ quietis id refert, nondum quidem sabbalum esse Filium D.

esse Filium Dei. Quoniam omnis creatura vanilati habet in re, sed habet in spe. Tu autem ad hoc vis

subjecta est (Rom. viii, 20). Sed creditis eum æquarequiescere, ut labores; cum ad hoc debeas laborare, lem Patri esse, Deum de Deo, Verbum apud Deum , mit requiescas. Dicitur tibi, Honora patrem tuum ei Verbum Deum, per quod facta sunt omnia, lumen de matrem tuam. Tu autem contumeliam irrogas paren- lumine, coaeternum illi qui genuil, unum cum illo qu. libns, quam non vis pali a liliis luis. Dicilur tibi, Non genuit; et hoc Verbum creditis assumpsisse creatuoccides. Tu autem occidere vis inimicum tuum : et ram, de virgine Maria assumpsisse mortalitatein , et ito forte non facis, quia times judicem hominem, passum fuisse pro nobis : ea legimus, et credimus, non quia cogilas Deum. Ignoras quia ille teslis est co- ul salvemur. Nec in eo inimoralus sum, ut quidqui:) gitationum ? Illo vito quem vis mori, le homicidam facitis, pro spe fulura faciatis. Novi enim omnium tenet in corde. Dicitur tibi, Non muchaberis (Exod. Christianorum mentes de sæculo futuro cogitare. Qui 11.-14): id est, non ibis ad aliquam aliam pricter enim non de fuluro sáculo cogitat, nec proplerea usorem tuam. Tu autem exigis boc ab uxore, el non christianus est, ut id quod in line Deus proniillit, acvis hoc reddere uxori : et cum debeas in virlule præ- cipial, nondum christianus est. Neque in eo immoracedere uxorem, quoniam castitas virtus est; lu sub tus sum, ubi dicit sermo Dei, Honora palrem luum el Duo impetu libidinis cadis, et vis uxorem luam victri matrem luam. Multi enim honorant parentes, et raro tem esse. lu victus jacens : et cuin tu capul sis uxoris in venimus parentes conquerentes de improbitale tex, præcedit le : ad Deum, cujus capul es. Vis do filiorum; quamvis non desint : sed tamen quam raro mum tuam capile deorsum pendere ? Caput enim mu- fit, tam breviter monendum fuit. Nec in eo ubi dilieris est vir : ubi autem melius vivit mulier quam clum est, Non occides, immorari volui : non enim vir, capite deorsum pendet domus. Si caput est vir, credo esse hic turbam homicidarum. Illud vero mamelius debet vivere vir, et præcedere in omnibus bo- lum lale serpens plus occupavit, et in eo vehenen his lactis uxorem suam ; ut illa imitelur virum, et lius irritalur adversarius ille , qui ideo clamat, ut sit sequalur caput suum. Quomodo caput Ecclesiæ Chri- aliquando amicus. Querele quotidianæ sunt, quanstus est, et hoc jubelur Ecclesiæ ut sequalur caput quam ipsæ feminæ jam nec audent conqueri de viris stom, el ut per vestigia ambulet capitis sui : sic suis. lla invadens omnia consueludo pro lege obseruniuscujusque domus habet caput virum, el tanquam valur, ut jam et mulieribus forte persuasum sit, licorpus * feminam (Ephes. V, 23). Quo caput ducit,

cere hoc viris, non licere mulieribus. Solent enim illue debet corpus sequi. Quare ergo vult caput ire, audire adductas mulieres esse ad forum, quae forte quo non vult ut corpus sequatur? Quare vult ire vir, cum servis inventä sunt : adductum virum ad forum, quo non vult ut uxor sequatur? llæc jubendo sermo quia inventus est cum ancilla sua , nunquam audieDei adversarios est. Nolunt enim homines facere quod runt; cum sit par peccalum. In peccato pari intult sermo Dei. Et quid dicam , quia adversarius est nocentiorem facit videri virum, non divina verisermo Dei, quoniam jubet? Timeo ne ego ipse adver las, sed humana perversitas. Et si forle hodie acrioserius sim quibusdam, quia hæc loquor. Quid ad me rem quisquam pássus suerit uxorem suam, et liberius pertinet? Fortem me faciat qui terret ut loquar, ut murmurantem, cui jam videbatur quia licebat viro. ton timeam querelas hominum. Nam qui nolunt ca et audivit in Ecclesia quia non licet viro : si ergo pas suitatem servare uxoribus suis (et abundant tales),

sus fuerit uxorem suam liberius jam, ut dixi, murmu' sic melioris notæ Mss. Alii vero cum editis, et unus cum

rantem, et dicentem sibi, Non licet quod facis; simul Patre.

audivimus, christiani sumus, quod a me exigis, redde Eliti, in neomenäis. Verius aliquot Mss., in moenianis.

mihi : fidem libi debeo ,. fidem mihi debes , fidem Sic enim in Joan. Evang., tract. 3, n. 19 : « Quanto melius feminæ eorum lanam facerent, quam illo die in mænjanis Christo ambo debemus ; et si me fallis, non fallis cum saltarent ? » De sabbati vero observatione similia reperies, Farr, 2 in Psalmum 32, serm. 1, n. 6; et in Psalmum

cujus sumus, non fallis eum qui nos emit. Hinc

atque hujusmodi audiens ille, quæ non solet, dum SC Am. et Mss. At Er. et Lov., præcedet te. 'Sic Am. et aliquot Mss. At Er. et Lov., et tanquam car

non vult in se fieri sanus, in me fit insanus, irascitur, maledicit : fortassis etiam dicat, Quomodo fa

com est ut luc ille veniret (a), aut uxor mea ipso Patre. Et ideo non debet a nobis accipi in vanum. die in ecclesiam procederel? El hoc credo quod in ut putemus eum factum, id est, creaturam aliquam, cogitatione sua dicat : nam libere erumpere in vocem per quem facta sunt omnia : quia ipse unus Deus. von audel. nec ante solam uxorem suam. Fortassis Pater est et Filius et Spiritus sanctus. In Spirilu sanenim si eruperit, et hoc dixerit, polest illa respondere, clo, hoc est, in dono Dei, requies nobis sempiterna el dicere : Quare maledicis, cui paulo ante acclama- promittitur. Inde modo pignus accepimus. Sic cnim bas? Certe conjuges sumus : cum lingua lua discor- dicit Apostolus : Qui dedit nobis pignus Spiritum ? das, mecum concorditer quomodo vivere poteris ? Nos, (II Cor. 1, 22). Si pignus accepimus, ut incipiamus in fratres, pericula vestra intuemur, non voluntates ve- Domino el in Deo nostro tranquilli esse, ut simus in stras atendimus : nam et medicus si voluntatem agri Deo nostro miles, simus in Deo patientes; erimus etiam allendat, nunquam illum curat. Quod non est facicn- in illo unde pignus accepimus, in æternum quieli; quod dum non fiat: quod prohibet Deus, non fiat. Qui erit sabbatum sabbatorum, propter ipsam requiem Deo credit, ab ipso audit quod dicimus. Certe melius pertinenlem ad donum Spiritus sancti. Tertium ilaerat quibusdam nolentibus corrigi, ut vel huc non que præceplum de sabbato, quod diximus, quod carveniremus, si isla dicturi eramus ; vel quia jam veni- naliter Judæi celebrant, nos spiritualiter agnoscamus. mus, non ea diceremus.

Nam quia Spirilus sanctus dicitur, propterea se5. Nudiustertiano die memini me dixisse Sanctitati plimum diem sanctificavit Deus, quando fecit omnia vestra, quia si citharædi essemus, aut hujusmodi ali- opera sua, sicut in Genesi scriptum legimus. Non ibi quid populariter exhibentes pro sludiis nugacitatis habes nominalam sanctificationem, nisi illo die ubi vestræ, quæe jam quæsumus ut relinqnatis, tenuissetis dicitur, Requievit Deus ab operibus suis. Non enim nos, ut daremus vobis diem, et quisque pro modulo faligalus erat Deus, ut diceretur, Requievit Deus ab suo conferrel nobis mercedem. Quare ambularemus operibus suis (Gen. II, 3) : sed in illo verbo tibi la. delectati vanis canticis nulli rei profuturis, ad tempus boranti requiem promisit; ut quia fecit omnia bona dulcibus, in posterum amaris ? Talibus etenim turpi- valde, el sic dicitur, Requievit Deus, intelligas etiam tudinibus cantionum animi bumani illecti enervantur, le post bona opera requielurum, et sine fine requietuel decidunt a virtule, defluentes in turpitudineni; et rum. Nam omnia superiora quæ dicia sunt, id est, propter ipsas lurpitudines postea sentiunt dolores, et dies superiores babent vesperam : septimus iste dies cum magna amaritudine digerunt quod cum dulcedine non habet vesperam, ubi Deus sanctificavit requiem. lemporali biberunt. Melius ergo nos amara vobis Dicitur ibi, Factum est mane, ut inciperet ipse dies. cantamus ad tempus, quæ postea dulcescant in vobis. Non dictum est, Factum est vespere, ut finiretur dies : Nec mercedem aliquam exigimus, nisi ut faciatis quæ sed dictum est, Factum est mane, ut fieret sine line dicimus : imo non facialis , si nos dicimus : si autem dies. Sic incipit ergo requies nostra, quasi mane : omnibus ille dicit , qui neminem timel, et per quem sed non finitur, quia in æternum vivemus. Ad hanc fit in nomine ipsius et in gloria misericordice ipsius, spem quidquid facimus si facimus, sabbatum obser11t et vos nemincm timeamus; omnes audivimus, vamus. Ipsa est tertia chorda hujus decalogi, id est , omnes faciamus, ommes cum nostro adversario con- psalterii decachordi : in tribus enim chordis ad cordemus.

Deum pertinent præcepta. 6. Putate me citharædum csse 1; quid vobis pos- CAPUT VI. -- 7. Si diceretur nobis, Diliges Dosum amplius canere? Ecce psalterium fero, decem minum Deum iuum ex lolo corde tuo, el ex tota anima chordas habet : hoc vos paulo ante cantastis, ante- lua, et ex lola menle lua, et de proximo nostro nihil quam inciperem loqui; chorus meus vos fuistis. diceretur, non esset decachordum, sed trichordum.

CAPUT V.-Novne vos paulo ante cantastis, Deus, Quia vero addidit Dominus, Et diliges proximum canticum novum cantabo tibi, in psalterio decem chorda. Tuum tanquam le ipsum; el contexuit dicens, In his runi psallam tibi (Psal. cxli, 9)? Ipsas decem chordas duobus præceptis lota Lex pendel et Prophetæ ( Matth. modo percutio. Quare amara est vox psalterii Dei? Psal- XXII, 37-40) : lota Lex in duobus præceptis est, in tam libi in psalterio decem chordarum. Non vobis boc dilectione Dei et dilectione proximi; ad duo itaque canto, quod vos non faciatis. Decalogus enim Legis præcepta, id est, ad dilectionem Dei el proximi perdecem præcepla habet : quæ decem præcepta sictinel decalogus. Ad primum præceplum tres chordie sunt distributa, ut iria pertineant ad Deum, seplem pertinent, quia Deus est Trinitas. Ad alterum vero pertineant ad homincs. Tria ad Deum, quae jam dixi: prieceplum, id est, ad dileclionem proximi, seplemi Unus est Deus noster, ei nullam similitudinen - debe chordæ : quomodo vivalur inter homines. Nam ipse mus facere, et non fornicari post Deum, qui unus numerus septenarius, tanquam septem chordarum, est : quia Deus : ct Christus Filius Dei unnm est cum incipit ab honore parentum : Bonora patrem tuum et * Duo Mss. : Pulate me diem dedisse, prilate me citharæ

malrem tuam ( E.cod. xx, 12). Ad parentes enim suos dum esse, etc.

1 Pauciores Mss. : Spiritus. * plerique Mss., et nullam similitudinem.

? Edit : Spiritus sanctus septiformis dicitur. Vox, septi8 Sic Mss. Editi vero, qui Deus.

formis, abest a manuscriptis et abesse debet, quando hic (a) Hinc facile intelligas sermonem ab Augustino babi docet Augustinus tertium præceplum de sabbati requie tum esse in aliena ecclesia, forte apud Carthaginenses : pertinere ad Spiritum sanctum, atque septimum diem, quod certe quidem apud homines ludis deditos et spectaculis, a Sabbatum est, idcirco sanctificatum fuisse a Deo, quia Spiriquibus passim revocat infra.

tus dicitur sanctus.

homo aperit oculos, et hæc vita ab eorum amicitia cum adversario suo, qui cum timore adhuc facit : tisumil exordiuni. Quisquis autem suis parentibus non mel enim ne veniat Deus, el damnet illum. Nam nondesert honorem, quibus parere ' poterit ? Honora pa dum delectat castilas, nondum illum delectat justitia; Irem tuum el matrem tuam. Et dicit Apostolus ; Ho- sed judicium Dei formidans, a factis temperat : non nora patrem tuum et matrem tuam, quod est manda- concupiscentiam ipsam damnans, quze sævit in eo. Nontum primum ( Ephes. vi, 2 ). Quomodo primum, dum illum delectat quod bonum est : nondum ibi habet quando quartum est mandatum, nisi quia in septe- suavitatem, ut cantel canticum novum; sed de velustale nario numero est primum? Ad dilectionem proximi pænas limet : nondum concordavit cum adversario. primum est in altera labula. Nam ideo du tabula CAPUT VII.- 9. Tales enim homines, plerunque Legis datæ sunt. Deus enim fainulo suo Moysi in supplanlantur lali cogitatione, ut dicant sibi : Si fieri monte duas labulas dedit, in quibus duabus tabulis posset, non nobis minaretur Deus, non talia per lapideis conscripta erant decem praecepta Legis Prophetas suos diceret, quæ homines deterrerent; sed (Erod. XIXI, 18) (quod est psalterium decem chorda- antequam ? veniret, daret omnibus indulgentiam, rum); tria in una labula ad Deum pertinentia, se- ignoscerel omnibus, postea veniret, neminem milleptem in altera tabula ad proximum. In altera crgo ta- ret in gehennas. Jam quia iniquus est, iniquum vult bula primum est, llonura patrem luum el matrem Deum. Volt te Deus facere similem sui, et conaris tu tuam. Secundum, Non niechaberis. Tertium, Non Deum facerc similem lui. Placeat tibi ergo Deus quaoccides. Quartum, Non furaberis. Quintum, Non fal- lis est, non qualem illum esse vis. Perversus enini sum testimonium dices. Sexlum, Non concupisces es, el talem vis Deum qualis es, non qualis est. Si uroren procinii lui. Seplimum, Non concupisces rem

autem placeat tibi qualis est, corrigeris, et diriges in proximi tui. Hæc jungamus illis tribus ad dilectionem

eam regulam cor tuum, a qua nunc alienus distorlus. Dei pertinentibus (ld. xx, 1-17), si in psalterio decem

es. Placeat tibi Deus qualis est, ama qualis est : non chordarum volumus cantare canticum novum.

le ipse amat qualis es, sed odit te qualis es. Ideo lui CAPUT VII.—8. Attendat enim Charitas vestra, ut

miseretur, quia odit le qualis es, ut faciat te qualis dicam quod Dominus suggerit. Accepit Legem popu

nondum es. Faciat le, dixi, qualis nondum es. lus Judzeorum islam in decalogo : non observavit. Nam illud tibi non promittit, quia faciet le quaEl quicumque obtemperabant, timore obtemperabant

lis est. Nam eris . qualis est, sed ad quemdam pænæ, non amore justitiæ : portabant psalterium,

modum; id est, imitator Dei velut imago, sed Don cantabant. Cantanti enim voluplas est, timenti

non qualis imago est Filius. Nam etiam imagines in onus est. Ideo vetus homo aut non facit, aut timore

hominibus diversæ sunt. Filius hominis babet imagifacit; non amore sanctitatis, non delectatione castila

nem patris sui, el hoc est quod paler ejus, quia home tis, temperantie, charitatis, sed limore. Velus enim

est sicut pater ejus. In speculo aulem imago lua non homo est; el velus hono canticum vetus cantare

hoc est quod tu. Aliier est eniin imago lua in filio, potest, non novum. Ut aulem canlet canticum no- aliter in speculo : in filio est imago lua secundum vom, sit novus homo. Quomodo autem possit esse

æqualitatem substantiæ; in speculo autem quantum novus bomo, audi, non me, sed Apostolum dicentem,

longe est a substantia, et tamen est quædam imago Eruile, vos, velerem hominem, et induite novum. Et ne

Lua, quamvis non talis, qualis in filio tuo secundum quis polaret, cum dixit, Exuile, vos, velerem homi

substantiam. Sic in creatura, non hoc est imago Dei, nem, et induile novum; aliquid deponendum esse et

quod est in Filio, qui hoc est quod Pater, id est, aliquid accipiendum, cum de mutando præciperet ho

Verbum Dei per quod facta sunt omnia. Recipe ergo mine, subjecit et ait, Quapropter deponentes menda

similitudinem Dei, quam per mala facla amisisti. Siccium, loquimini veritatem (Ephes. IV, 22-25). Hoc est

ut enini in nummo imago imperatoris aliter est, aliquod ait, Exuite velerem hominem, et induile novum :

ter in filio : nam imago et imago est; sed aliter imhoc dixit, Mutale mores. Sæculum diligebatis,

pressa est in nummo, aliler in filio, aliter in solido Deum diligite : nngatoria iniquitatis, temporales vo

aureo imago imperatoris : sic et tu nummus Dei es, luptates diligebatis; proximum diligile. Si dilectione

ex hoc melior, quia cum intelectu et eum quadam facilis, canticum novum cantatis : si timore facilis,

vita nummus Dei es, ut scias etiam cujus iinaginem facitis lamen; portatis quidem psalterium, sed non

geras, et ad cujus imaginem faclus sis : nam numdum cantalis : si autem nec hoc facitis, projicitis

mus nescit se haberc imaginem imperatoris. Ergo ut ipsum psalterium. Melius est vel portare, quam pro

dicere cæperam, odit le Deus qualis cs, sed amat le jicere : sed rursus, melius cum voluplale cantare,

talem qualem le esse vult : et ideo ile le ut muleris quam cum onere portare. Nec pervenit ad canticum

hortatur. Concorda cum illo, et incipe primo bene povum , nisi jam cum voluptate canlans. Nam qui

velle, et odisse le qualis es : hoc sil libi initium conportat cum timore, adhuc in velustale cst '. Et quid

cordiæ cum sermone Dei, ut incipias primo lu odisse est quod dico, fratres, allendile. Non concordavit

le qualis es. Cuni cæperis et tu odisse le lalem quaAm. Er. et Mss., parcere. Sic etiam Eugypius.

lis es, sicut te lalem odit Deus, incipis jam ipsum di* plerique Mss., dilectione castitalis. Mox tres Mss., non lemperantia charitatis. Lov., non lemperantiæ, etc. Sequi

ligere Deum qualis est. uur An. Er. et plures Mss. Alss., adhuc in vetere est.

I Darticula antequam, abest ah nm. el a MS,

« PredošláPokračovať »