Obrázky na stránke
PDF
[ocr errors]
[graphic]
[merged small][ocr errors]

OPERA OMNIA,

POST LQVAI4IENSIUM THEOLOGORUM RECENSIONEM,

r.ASTIGATA DEMJO AD IM.MISCR1PT0S CODICES GALLICOS , VATICANOS , BÉLGICOS , ETC.,
RECKON AD ED1TIONES ANT1QUIORES ET CASTIGATIORES,

OPERA ET STUDIO

MONACHORUM ORDINIS SANCTI BENEDICTI

E CONGREGATIONS S. MAI RI.

(ВЫио noviffinta, cmciibata et auclior,
ACCURANTE J.-P. MIGNE,

BIBLIOTHECJE GLEHI INIVEBÍJF.,

SIVE

CLBSCl'M COMPLETORUM IN SINGILOS SClENTliE ECCLESIASTIC« DAMOS EDITORE.

[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

ELENCHUS OPEMM

Qüje IN HOC QUINTO TOMO CONTINENTUR.

SERMONUM CLASSES QUATUOR,
Necnon Sermones dubii.

IN I PARTE.

Classis Prima. Sebmo>es Dk Scripturis. PaB- ~

Dlassis II. Sermones De Tempore.

[graphic]
[ocr errors]

Classis III. Sermones De Sanctis. ■*

Imprimerie de L.M1GNE, au Peiit-Montrouge.

IN QUINTUM TOMÜM

Aiirrlium Aiigiisliiiiini cum mullís pr.rclaris dotihus ad obconda singula Ecclcsue muriera insiructiim fuisse лето ilegal, tum praxipue eximium divini verhi praconem exslilisse, alque ex ejus sacris concionibus ad chnstianos populos uliliiaiem rediissc non mediocrcm in confesso est. Et sane hoc ila futurum videlur pra?sensisse Valerius episcopus, quandoquidcm Uli recens in Hippoiiensi Ecclesia ad sacerdotium coóptalo polestatem, ut Possidius auciOT est, Evangelii, présente se, populo exponendi fecit; quo tempore, eodeiii Possidio leste, aliud ferebat usus Africanarum Ecclesiarum, in quibus aul oinnino nunquam, aut saliem coram episcopis prcsbylerosesuggcsiu verba faceré non liccbat. Judicabat scilicet pins Valerius antiquiorem de grege sibi crédito deque «jus commodis promovendis sibi curam esse deberé, quam de humana consueludine, non alio consilio instituía, nisi ut inter eoclesiaslicos ministros spectabilior semper emincret episcopus. Cum autora id muneris strenue llippone regio irapleret Augustinus, alque ejus fama longe laleque pcrvagarclur, exemple permoti aliquot anliililes suos «moque presbytères publice in ecclesia dicerc voluerunt, ipsi interim in audilorum numero consiJenles. Quin eliam subindc in concilio Carlhaginensi Augustinus episcopatum necdum adeptus a Palribus ipsis coram se de fide ас symbole disputare jussus est, cum biennio ante presbyterum presente episcooo scrnioncin habere iuaudilum esset.

Cœterum episcopaiu suscepto, Possidii li;cc verba sunt, mullo instantius ac fervenlius, majore auclorilate, non in una tanlum regione, sed ubicumque rogutus venisset, verbum salutis œlernœ alacriter ac suaviler, pullulante atqu crúcenle Domini Ecclesia, prœdicavil. Itaqiie non apud suos tantum Hipponenscs, sed apud Cartilagineuses quoque, necnon alios per Africain populos svpeniimero concionatus est. El vero ex iis quibus vita ejus nobililatur praxbris geslis, illud vel maximam laudem alquc admiralionem merelur, quod Caesarea? in Mauritania dicendo sese eflfecisse libro quarto de Doctrina Christiana ipse memorat. Vigebat nimirum in ea urbe immauis consuetude, a palribus et avis longequc a majoribus tradita, qua non civet tantummodo, verum etiam propinqui, (ratret, postremo parentes ас /i/i/ lajñdibus inter se in duas parles divisi, per aliquot dies continuos cerlo tempore amisolemniter dimicabanl, et quisque ut quemque poterat,occidebal (De Doctrina Christiana, lib. I, cap. 21, u. SG). llunc ¡lie raorcin tain ferum tamque alrocem, tam crudcle alque inveleratum malum, sacra; sine eloquential vi suslulit atque abolcvit. Cui profecto victoria? parem aliain facundia el efficacia sermonis a cclebcrrimis oraloribus pariain vix uni|iiain repetías.

Erat sane condona loris adeo p.xfecii arlem concionandi edocerc. Hoc ille prxslilit eo in libro, quem de Doctrina Christiana, id esl, de scicniia aliisque doeloris christiani partibus scripsit. Ibi post explicalas prioriUslibris germani sensus e Scriptura adylis cruendi regulas, ad extremum dicendi praxepta persequilur; et qui jurenis anie coiiversioncm insliluendo oralori profano operam dederat, idem episcopus ac senex studíosius in bane rem intiibuit, ut christ iaiuim oratorcm erudircí informaretque.

Ei hoc quidem opere cognosces licet ilium condonando non solum ingenio suo facili atque copioso induisisse, verum etiam arlis calluisse regulas, пес eorum quibus fit ut Veritas pateat, ut Veritas placeat, ui Veritas inoveai, quidquam ignorasse. Quapropler etsi ejus in sermonibus non deprehendas anxiam illam solliciludinem. qua auditoreni docilem proœinio faceré, orationem in varia membra dissecare, ас vehementem plenaniqueaffeciibus collcctioncm semper bine elicere, ut nunc moris est, curaverit : id tarnen neque praxeptorum ignorationi, neque necessarix ad illa in usum reducenda industriae lenuitaii jure tribuas ; sed potins in lias causas referre debes, vel quod ut plurimiun simplices homilías, hoc est, sermones familiares pasioris ad oviculas, prxerptoris ad discípulos, et quasi parentis ad films, habercl; vel quod imparaiits atque ex tempore verba faceret; vel denique quod non apposite ad caplandos dominum rumusculos, sed ad illuminnnda ingenia, inflainmanda pectora, viliaque ex animis penitus exscindenda loqui saiageret- Ilujus reí passim probat ¡ones suppetuni perquam illustres. Nam cum aliquando in vinolentiam, qu.-e dicbus festis cliariiatis specie intra ecclesiani frequentabalur, dicerc coepisset, corruplelam banc rtirsum alio die adhibiiisdivinis lectionibus, ut Epístola 29, ad Alypium a nobis nunc primurn evulgala narralur, usque eo insectalus est, quoad ipsani de moribus hoiniii mi funditus evulsam intelligerct. Sed et Vir sancius quandoque ex intimo quodam aninii sensu, qunndoqnc rtiam ex forluilis casibus, quid a sc Dens did vellet, judicabat; tumque relicto со, quod meditatum attulerat, argumento, in aliud ipso temporis articulo sibi proposilum cxcurrcbai. Id turn de se ipso in Serin. 71, n. 8; et 180, п. i, et 352, п. 1, etc.; tum de ipso Possidius cap. IS coniestatur.

Cum primum concionandi suscepil provinciam, ceriaiim ad cum audiendum catholic! hxreliciquc convolaban»; Unloque in prctio sermones ipsius habebanlur, ul auditores non tantum illos sibi in memoria stiidercut detigere, sed eliam charla; mandatos domi servare peroptnrcnt. Sic cnim hac de re Tossidius : Quisquís ul voSamct. Acglst. V. (Une.)

Juif et potuit notarios adhibens, etiam ea quo: dicebantur excepta describebat. Ccrtum est prx'tcrea condones plurinias ab eodem Doctore, aut nondiim pronunliatas, aut etiam postqnam eas jam pronuntiasset, díctalas esse, sive ut ipsas juberet in ecclesia sua rechari, she ut iisdem alii quoque ut¡ libere posscnt. Is enim non minus ingeniöse quam pie illorum, qui cum populo virtutissux prcelucerent exemplis, alíenos sermones recitaren!, apologiam scribit. Observât siquidem ipsos iionnisi injuria furti aut plagii nomine postulatum iri, cum bene vivendo, et mores suos ad earn quam predicant doctrinam quasi ad amussim dirigendo, ¡Ham sibi quodam modo propriam efficiant. Verbum Dei, inquit ¡Ile, non est ab eis alienum, qui obtempérant ei; potiusque. Ule /licit aliena, qui cum dical bene, vivit male. Quœcumque enim bona dicil, ejus excogitan videnlur ingenio, sed ab ejus moribus aliena sunt (De Doct. Christ., lib. i, cap. 29, n.G2).

Tomusex Augustinianis decimus his scrmonibus partim dictis, partim dictutis, qui per inlcrvalla diversis et teinporibus el classibus in vulgus prodierunt, conslabat. Eosdem hie cxhibemus novum in ordinem distribuios, quo el secundum genuinam suam seriern disponuntur, et ab adulterinis omnibus ac suppositiiüs sejungunlur. Ut autem e tomo décimo ubi legebantur antea, in quinium liiinc eos iransferrcmus, longa deliberalione non opus fuit. Etenim cum pleriqtie in Scripluram sacram fiterinl habili, a traclatibus tomi lertii et quarti quibus eadem ilia exponitur, quique maximam partem concionum formam pra> se feruni, longius reinovcri liandqnaquam potcranl. At vero diulius hassimus dubii, ul illorum ordinem tot jam annorum usu reccptum immutare, ac lam mullos, quos legitimis inserios Lovanienses loco non moverant, quasi nolbos atque alíenos rejicere in animum ¡nduceremus. Nos sane minime fugiebat, quin tit coeplum féliciter caderet, ardua disceptalio, qtiscqiic imilium temporis et meditationis exigeret, esset adhibenda : ac praterea limendum vidcbalur, ne criiicis spinis, ex quibus plerumque maxima oritur contentionum seges, implicaremur. Verum cum suscepli in Augusliniana opera laboris consilium tria potissiinum spccicl, qua; nobis stalim ab initio proposniinus, et hucusque prestare sunius conali, nimirum ut ea mendis expurgentor, meliori online quam fuerant digcranlur, denique supposilitii fetus ab aliorum numero segregenlur ; nobis non fuit integrum in hoc volumine primain dunlaxat officii nostri partem allingere, aliis duabus pncterniissis, quas quidem in Scrmonibus, ubi el ordo delerior, el major veri falsique confusio, striclioris quam in carteris libris necessitatis esse negabit nemo.

Quod ad ordinem, quisquís cum novo veterem componere non gravabilur, plurima el gravia ejus vitia nullo uegolio deprehendcl. Animadvcrtet Sermones, qui commodity in quatuor classes revocaniur, in duodecim, quarum alia1 debita aliis argumenta continebant, fuisse distractos. Agnoscet libros, quos vocant, dc Verbis. Domini, et de Verbis Apostoli, tanlummodo partem complecli sermonum eorum , qui ad hosce títulos perilnubanl: inti'Higut Sermones de Festis, cum eos in classes de Tempore et de Sanctis coactos oporluisset, in alias sepicm aut ocio dissipates; et ex Sermotiibus amplios triginla, qui de feslis Paschalibus, ut hoc exemple iitamur, inscribuntur, non nisi decern in serie de Tempore inveniri; alios vero, si quis omnes evolverc in animo habcrel, inter quinquaginia Homilías, in colleclionc Sermonum a Parisiensibus addiiorum, in utraque parte classis de Diversis, ac in posterioribus classibus pervesligandos. Non lamen confusionem banc miraberis, si consideres eos a quibus istse classes instituía; sunt, habere in manibus nequáquam potuisse exemplaria omnium Augustini concionum ; quippe quae codicibus ferme innumeris, unde postmodum varus lemporibus erulse collectable fuerunt, continerentur.

Très primas classes, nimirum du Verbis Domini, de Verbis Aposloli, et Homiliarum quinquaginia , cum in manuscripts annorum oclingentoriim et amplius reperian tur, an tiquas esse inliciari non possumus : al eas Augustino ¡equales, quod voluut nonnulli, baud facile concedemus. Qualis enim corumdem sermonum saucti Doctoris aflate ordo fuerit, non aliunde certius licet cognoscere, quam ex Indice Possidií, qui classes illas (imníiio ñeque memorat, ñeque sequitur. Harum Iríum nulla non habet subdililios, quorum aliqui Cxsarä Arelatcnsis episcopi slilum sapiunl.

Classis de Verbis Domini non eodem ordine sermones ubique in vetuslis exemplaribus ostendit. Plurima cum edilionibus consentiunt, sed non omnia. Hoc Ipsum ex lucís a Beda, id est, a Floro, excerplis optima conjeclarant Lovanienses Thcologi : nos vero ipsismet oculis in singulari et exquisito códice ex Colbcrtina bihliolbeca nótalo 2821, et ab annis, ul minimum, ociingctuis exarato, ubi eadem illa series cum Flori collection!; congruit, et unde non paucos sermones exprompsimus hactenus inéditos, deprehendimus. Germana primae bujiis classis inscriptio, cum Flori, tum manuscriptorum bene multorum testimonio comprobala, hace eral, de Verbis Evangelii : quod Augustini nempe commenlationes in omne genus locorum с quatuor Evangcliis petiiorum complectalur.

Quanquam autem Sermones de Verbis Domini in excmplaribus quibusdam reperire est sine Sermonibus de Verbis aposloli : hos lamen iiusquam reperias nisi cum ¡Dis ¡ta conjunctos, ut post sexagesimum quarlum , quo series de Verbis Domini coiicluditur, primus de Verbis Aposloli ubique numcrelur sexagesimus quintus, secundus, sexagesimus sexlus ; et sic de cœleris : quorum non orones de verbis Aposloli, sed partim de Amibos Apostolorum, partim etiam de verbis Petri, Jacobi, ас Joannis, ex Epistoüs eorumdem, agunt : i la и' du.с ¡Их classes nihil aliud situ quam Sermonum in Scripluram novi Tcslamcnli collcclio.

« PredošláPokračovať »