Obrázky na stránke
PDF

Uli* operibus exercebai tamis aetalera : qui etiam , pasiores faciebat in illa rcgionc vigilare, cuslodicntes vigilias nociis supra gregcui stium.

50. 0 Vi.Icic Ecclesix surgeniis exordium : Cliristus nasciiur, el pastores vigilare cœperunt, qui gentium greges, pecudum modo ante vívenles b in un lam Domini congregaren I; ne quos spiritalium bcsiiaruin per offusas nociium lenebras paterenlur incursus. Et bene pastures vigilant, quos bonus pastor informât. Grex igilur populus, nox sxculum, pasiores sunt sacerdotes. Aut fortassc eiiau: illo sit pastor, cui dicilur : Esto vigilan», el confirma (Apoc. in, 2) ; quia non solum episcopos ad luendum gregem Dominus ordinavit, sed eliam ángulos deslinavil.

(Vers. 9.) Ecce ángelus Domini sletit ante illos.

51. Yidele quemadnioduni cura divina fidem astruat : ángelus Mariara, ángelus Joseph, ángelus pastores edoeel. Non satis est semel missum ; duobus enim vel tribus testibus slat omne verbum.

(Vers. 13, I i ) Et (acta est cum angelo multitude exercitus cœlestium laudantium Deum, et diceniium: Gloria ¡n altitsimis Deo, et in terra pax hominibus bona: voluntatis.

Irl. Bene angelorum nominatur exerciius, qui ducem militia: sequebanlur. Cui igilur landein angelí , nisi Domino suo dicerent, juxla quod scriptum est : Laúdate Dominum de cœlis, laúdate cum in excelsis. Laúdate cum omnes angeliejus(Psal.cxL\tn, 1 et 4)1 Impleia igitnr prupbelia est. Laudator de coelis Dominus, et videtur in terri*. De quo sanclus Marcus ail, quia Cum bestiit erat, et angelí ministrabant ei (Mure, i, 13); ul in altero misericordia) insigne, in altero divina: indicium poleslalis agnoscas. Tumo esl quod bestias palitur, suum quod ab angelis prudiealiir. Et aiunl:

(Vors. 15, 16.) Transeamus usque Bethlehem, et videnmus hoc Verbum quod factum est, »icut Dominus oslendit nobis. Et venerum festinantes.

53. Vides festinare pastorea; nemo enlin cum desidia Christum requirii. Vides pasiores angelo crcdiditse et tu Patri, Filio, Spirilui sánelo, 1299 angi'lis , propbelis, et aposlolis ч credo. Vide quam signale Scriplurasingulorum libre! momenta vcrliorum: Fcstinant, inquil, Verbum videro. Elenim cum caro Domini videtur, Verbum videlur, quod est Filius. Non mediocre fid ci libi hoc vkleatur exem

sic enim signillealur infamia non modo quid ngaiur, ignorare ; snd eliain agendi virtule destituí.

B Hic pauci mss. iique recenliores insernnl lexium Scriplura: : Et pasiores erant, etc., quem Rom. edit, piulo superius exhibet, cum in omnibus aut. edit, el alii* mss. deeiderettir.

ь Edit, cum uno vel altern, in caul am Domini.

• lia omnes mss. At ex adverso edil, omnes, credere ион VIS î

a Edit. Rout, sola, quod Mis út persona pastorum. Cerie non esse uecessariam hanc muiatiouem patebii locum atientius consideranti. Ai postiria verba cod. Curb, rt Mich, legunl, eo prudentia pretiotior, ubi alii ci edit., eo pretiosior, etc.

plum,J non vilis persona paslorum. Certc quo vilior ad prudenliam, eo preliosior ad üdem. Nun gymnasia choris refería sapientiim, sed plebcm Dominus simplicem requisivii, quae phalerare audita , el futaie nescirel. Simplicilas enim quxritur, non ambiiío desideratur. Neo eonlemnenda pulet quasi vilia 0 verba pruphetarum : a pastoribus eliam M*ria (idem coiiigit : a pastoribus populus ad Dcireverenliatn congregalur; mirati enim sunt de Us, qua áicebantur a pastoribus ad ipso».

(Vers. 19.) Uaria autem conservaba! omnia verba hese, eonferensin corde suo.

54. Dbcamus sánela: Virginis in omnibus caslitatem , qnœ non minus ore pudioa quam corpore, argumenia (idei confcrebai in corde. Si Maria a pastoribus discil, cur tu declinas discere a sacerdotibus? Si Maria ante prxcepla apostólica lacet, cur tu post apostólica prxcepla inagis cupis docere quam discere? Disce vilium esse personne, non sexus; sexus enim sanclus. Denique Maria prxceptum non accepit, exemplum edidit.

55. Circumciditur itaque puer. Quis ¡lie puer, nisi ¡lie de quo dictum esl : fuer «alus est nobis, Filius datus est nobis (Esai. ix, 6)? Factus est enim sub Lege; ut eos qui sub Lege essent, lucrifaceret.

86. ' Sisiilur aulem in Hieruealem. Quid sit aulem in Hierusalem sisti Domine, dicerem; nisi in Esaise commentis ante dixissem. Circumcisus enim vitiie, Dominico dignus judicabalur oblutit; quia Oculi Domini super justos (Psal. xxxni, 16). Vides oninem logis veteris Seriem fuisse typiint futuri; nam el circumcisio purgationem significal delictorum. 1300 ^ed qunniam prona quadam cupidiiate peccandi human« carnis et mentis fragilitas inextricabilibus vitiis implicatur, eo per octavuin circumcision is diem culpa: totius futura purgalio resurreclionis prefiguraba lur xiate; hoc est enim i Ibid • Quia omne masculinum adaperiens tulvam, sanctum Domino voeabilur (Exod. xni, 2) ; verbis enim Legis piomitlebalur Virginis partus. Et vcre sanclus, quia immaculatus. Denique ipsum esse qui Lege siguctur, in enmdem modum ab Angelo repetita verba declarant : Quia quod nascetur, inquit, sanctum, voeabilur Filius Dei (Luc. i, 35). Non enim virilis 1 coitus vulva virginalis secreta resera vit : к sed immaculatum somen ¡nviolabili utero Spiritus sanclus

• Cod. Reg. et Rom. edit., verba pattorum; sed hic mulato nihil esl opus, cum шш ambiguo ipsi pastores a S. Doctore praphelx vociieutur.

'Ststilur nutem in Hiemstleos, hxc verba qu» in ant. edit, expiant, sed absunt aboinuibus mss. Rom. edit, sustulerat, reposueraique eorum loco textum Scripiurx , qui iu mss. el vel. edil, «que desideratur; sed cum illa passim id juris sibi arroget, semel hoc observasse sufficiat. Quod vero couunentariorum suorum in Ksaiaiu meuijnit sauctus Praesul, ea qnidem reperimus. ab Aug. non semel allégala, sed eo inagis dolemus illa interusw, quod m pretio fuisse upud lanlum Doctoren) intelligimus.

* His verbis non solum cuncli mss. atque edil infndit : solus enira per omnia ex natis du femina J sánelos Dominus Jesus, qui terreux contagia corruptela: immaculati partus noviiate non senseril, et cœlesli majestaie depiilerit.

, 57. Nam si liiteram seqiiamur, qunmodo sánelos oinnis masculos, cum mullos sceleratissimos fuisse non latent? Numquid sánelos Achab? Nuinquid sancti pseudoprophetœ quos ad Elia: preces ulior coeleslis injuria: ignis assumpsit? Sed ¡liesánelos ," per quem figuram fuiuri mysierii pia legis divina} prescripts signaban!; eo quod solus sanctœ Ecclesi;e virginis ad generandos populos Dei immaeulaiae fecunditaiis aperiret genitale secretum. Hie ergo solus jipcruit sibi vulvam. Nee minim; qui enim dixerat ad prnphetam : Priutquam te formarem in ulero, novi te : el in vulva mairis sanciificavi le (derem. J i, 5). Qui ergo vulvam sannliíicavit alienam,iil nascerelur prophela, hie est.qoi aperuit niatrissuui vulvam ; ut immaculatus exirel.

(Veis. 25.) Et ecce homo erat in Uierusalem, cui nomen Simeon : et homo isle juslus, et timoratos, exspecians coasolaiionem Israel.

58. Non solum ab augelis et propheiis, a pasloribus et pareutibus, sed eliam a senioribus el 1301 juslis generali« Domini accipil testimonium. Qinnis a tas, et merque sexus, evenloromque raiiacula fide m aslruuni. Virgo generat, sterilis parit, mulos loquitur, Elizabeth prophelal, Magus adorat, ulero clausus exsullal, vidua confite tur, juslus exspeciat.

hune lof uni exhibent, verum eliam August., lib. н ( de peccato oriy., rap. 41, el lib. i cont. Jul. Pelag., cap. 3. Garoerius lamen io appendice ad i pariein Marii Mercaions, pag. 379, contendí! inserendam voeiilnm , se, anlc verbum , infudit, fit enim, inquit, allusio ad vocem angelí : Spiritus sanclus supervenid in le. Verum eo mininie eviiieitur addiiione olla hic opus esse, cum \ ideal or Ambrosius oosler cam Spiritus sancii operationem significare , qua effectum est, ut purissiinum Virginis semen io ejus vulvam defilieret. In conjectura sine confirmaiionerq addit idem Aucior recepiam loci boj us leclionem a malévolo interprete, in eoriini graiiam trahi posse , qui teste endem Mario,sceleraiissime opinantur Spiritum sanctum fuisse pro semine. At si ita esset, liuie malo noiinihilum reined i i aiferrel addiiio ilia ; iitiino vero locotiooeii) calumniie redderel magis obnoxiam , ui fatebilor quisquís locum paulo diligeolios expender rit. Ergo polios reeurreudom esset ad solucionen! quam siiuilibns Patruoi locis adhibendain docel S. Th. ш pari,, quaest. 22, art. 2 ad 2. Sed hoc, inqoit, de facili solvitur ; quia secundum quod in semine inielligitur virtus activa comparant semini Spiritum sanctum, vel eliam Fitium, eic.

"Ouiiues edit., quern in figura (uturi mysttrii, etc. Conln orniies mss., per quern figuram futuri mysterii. Nee male. Volt enim ibi sánelos Doctor , Christum virgiiiaicm mairis uierum iiuinaciilalo parlu reseranleoi, soi i|isius spirilaleiu Ecrlesia: vulvam ad generalioneni fideliuin apciienlis figuram esse. At enim verene et physiews aperla fuit in parlu vulva casiissiinae Virginis? Neganicm seiiieniiam ampleclootor iheologi, eo scilicet innilenles quud fidei dogma sit, PP. omnium, Nicasni cone, el senocntium, quoiquot fuere, aucloritaie muuilum, Marram in pailu quoque virgiiiein exsiilisse, quod cum apertione inert consisiere nequáquam posse exisiimant. Ipse quideui Ambrosius opiniouem quorumdani nc

Et bene juslus, qui non suain , sed populi graliam requirebat : cupiens ipse corpórea; vinculis fragilitatis absolví, sed exspeciaiis videre promissum; sciebal enim quia beali oculi qui eum vidèrent. (Vers. 39.) Nunc, inquit, dimitte servum luum.

59. Vide jiisiom velut corpore;« careere niolis inclusion volle dissolvi, ut incipial esse cum Christo; dissolví enim, el cum Chrisio esse, mullo melius. Sed qui vull dimilii, venial in lemplum, venial in Uierusalem, exspeclet Christum Domini, accipiat in inaiiibus Verbum Dei, ь eoinplecialur quibusdam sua; fidei bracbiis. Tunc dimitletur, ut non videat mortem, qui viderit viiam.

60. Vides uberem in omnes graliam Domini geucratione diffusant, el proplieiiam incredolis negaiam esse, non justis. Ecce et Simeon proplietal in ruinant ciresurrectiotiem plui imoruin venisse Dominum Jesuin Christum; ut juslorui» iniquorumque mérita discernai, et pro nostroruin qiialiUle faclorum judex verus et juslus aut supplicia décernai, aut premia.

(Vers. 35.) Et toam, inquit, ipsiut animam per' transibit gladius.

61. Nec lillera, nec historia docel ex bac vita Mariant corporalis necis passione migrasse; non onim anima, sed corpus inateriali gladio trausverberattir. El ideo prudentiam Maria; hand igoaraoi mysterii cœleslis oslcndil. Vivum enim verbum Dei, et validum " et acutum omni gladio acutissimo, penetrans

gantium pareniem Pomioi, quam Virginem concepisse non diffiiehantur, virginem générasse, in medinlanensi concilio damnauuam coravit, ni in ici ligas ex ejus ad Sirlcium papaoi epístola , obi collectis pluiibqs aulii|iii fœderis exeioplis ac figuris, parios virgineí possihililaiein asli oil. Hoc ipsuin prasial lib. de Instil. Virg. cap. 8. El, in hyninn de Nal. Domini, el ulii nun? Erasmus tarnen "Annet in Luc. allatis his qua?, infra legunipr, verbis : Hic est qui aperuit mairis suas vulvam; ut ininiaçulalus exirel, asserit Doclorem nostrum cum Origene bom. 14 in Luc. docuisse Christum nascendo reserasse vulvam maternant. Et certe hie locus non ornai difliculuie immuiiis est :sed earn expedii B. Th. in part,, qtixsi. 28, art. 2, ubi proposito in banc rem Ven. Bed.e testimonio ita concludit, unde ilia adapertio non tignificat reteratiouem coinmunem clauslri pndoris virginei, sed solum exitum pro lis de utero matris. Quam inlerpretationcin nee Erasmus ipso répudiât. . Aliam quoque alii siippeditaut période accipienies , adaperiens vulvam, acsi seriiituui esset , fecundilaie douant : quemadinodum concludere vulvam pro e» dicilur, quod est, sterilem reddere. Forte eliam atldi posait non omni uteri patefactione violari virgiiiilutein, sed ea qua: fit actu aliqno venéreo , vel saltern ex eo consequatnr. M non obscuro docet August., lib. i de Civil. Dei. cap. 18. Iinmo et hoc ipsum post D. Thorn. 2-2, quscst. 152, aril, in corp. et ad in, leneiitur schul istiei agnoscere; Ibi enim ait: quod si aliquo casu membri integrilas corrunrpatur, non maqis prœjudical virginitati, quam si corrmnpatur manus, aut pes.

*Vei. edil-, complectatitr velul quibusdam sua' fidei brachiis, operibus suis; Rom. inversa phrasi, cum* pleclaiur operibus suis ve/ut,ele. Mss. vero, ut in texto, r Era. et edit, seq., et всц1%щ omni çladiqi Amerb. ас mss., et acutum, eic. Nun mal«, cum prrrpositiu pro; ibi subioiclligi possil, uiitt aliismul;

usque ad divisionem animée, et Spiritus, artuumque el A millUur, indigere : numquid et humano egebalauxicogHalionei cordis, el secreta scrulalur

medullarum

animorum (Heb. rv, 12); quia nuda mentium, et aperla sunt omnia Dei Filio, quem conscienlix secreta non faltunt.

62. Prophetavit ¡laque Simeon, prophetaverat Virgo, proplietaverat copúlala conjugio, debuit etiara vidua; ne qua aut professio deesset, aut sexus. Et ideo Anna el stipendiis viduilatis, et inoribus talis inducitur; ut digna plane fuisse credatur, qux rcdeinptorem omnium venisse nunliaret. Cujus merila cum alibi descripserimus, cum viduas hortaremur (Lib. de Viduis, cap. 1), hoc loco quoniam ad alia propera mus, non pulamus ileranda. Non olióse lamen aiinos ocloginla quatuor viduilatis ejus exprés

[ocr errors]
[ocr errors]

mte sacrum videniur nunierum designare.

(Vers. 42.) El cum [acli essent Uli anni duodecim.

65. A duodecimo anno, ui legimus, Dominica: sumitur dispuiationis exordium; bic enim 1302 prxdicandx fidei evangelizanlium numerus debebatur. Nee otiose immemor suorum secundum carnem parentum, qui secundum carnem ulique sapienlia Dei implebalur el gratia, post triduum reperitur in templo; ul esset indicio quia post triduum iriumphalis illius passionis in sede cœlesli, et honore divino fidei nostra; se resurreclurus oflerret, qui morluus credebatur.

(Vers. 49.) Quid est quod me quwrebatis? Nesciebatis quia in propria palris mei oportet me esse?

64. Dux sunt in Christo generaiiones : una est С paterna, materna altera : paterna illa divinior, materna vero qux in nostrum laborcm usumque descendit. El ideo qux supra naluram, supra xlatem, supra consuetudinem fluni, non bumanis assignanda virtulibus, sed divinis referenda sunt potestatibus. Alibi eum • ad mysterium mater impellit : bic mater arguitur (Joan, il, 3); quia adhuc qux humana sunt, exigal. Sed cum hic duodecim .describatur annorum, illic discípulos habere doceaiur; vides malrem didicisse de Filio, ut exigeret a validiorc mysterium, qux slupebat in juniore miraculum.

(Vers. 51.) Et venit Nazareth, et erat subdilus Ulis.

65. Quid enim magislcr virtulis, nisi officium pie talis implerei? Et miramur si Patri defert, qui sub

ditur malri? Non ulique inlirmiialis, sed píetaiís est D (Esai. uv, 1). Denique ipsi dicilur : Lœtare sterilis

accipiam religiosis auribus Filium Palri in suseeplione corporis obedientcin, cum religiose accipiam Palrem Filio defereulem?

66. Disce potius tux ulilitalis prxcepta, el exemple pietalis agnosce. Disce quid parentibus luis dcbeas, cum legis a Patre Filium non volúntale, поп opere, non tempore discrepare : etsi persnnis duo, poiesiate unum sum. El utique nullum Paler ¡lie cœleslis laborem generalionis 1303 expertus esi: tu malri debes pudoris injuriain, virginitatis dispendium, partus periculum, matri longa fastidia, malri longa discrimina, cui niiserx in ipsis votorum fructibus majos periculum esl : et cum edidcril quud optavit, partu absolvilur, non timoré. Quid anxios patres loquar pro flliorum profectu, el mulliplicatos alienis usibus census, jactaque agricolx semina poslerorum xlalibus proiulura? Nonne pro his obsequia saltern oportet rependi? Cur iinpio palris vita prolixior, et coiiimuniias patrimonii videlur angustior, cum Christus non réfugiât cohxredes?

(Cap. Hi. — Vers. 2.) Factum est verbum Domini super Joannem Zachariœ filium in deserto.

67. Congregations Ecclesiam Dei Filius, ante operaiurin servulo. El ideo bene posuil sanctus Lucas factum esse verbum Domini super Joannem Zacharix (ilium in deserio; ut Ecclesia non ab hominccœperit, sed a Verbo. Ipsa enim est deseriuni, quia piares filii deserta', magis quam ejus qua- habet virum

ista subjectio; atlollal licet sxvis cmissus latebris coluber perfidia; capul, et serpcnlinis cvomai venena pecloribus. Cum dicil se Filius missuni (Joan. Tin, 29), majorem bxreticus appellat Patrem; ut imperfectum Filium dical, qui potest habere majorem; ul alienis auxiliis asserat eum qui

lis hujusmodi locutionibus, de qiiibus videsis Ft. Sanrlii Millennia, de comparât, const.

"Edit. Era., Gill, ac Rom. cum mss. aliquot, ministerium. I la eiiam exdem illx infra. Edil, auteni Amerb. in corpore; Era. el Gill, in marg. ulroque loco habent cum tredecim options mss. mysterium, et extent ul nos in textu, nisi quod in solis mss. pro, a filio, legitur, de filio. Quod aulem hie legimus, vuiter arguitur, noli nine inferre cum Calviiio S. Pix •

(Ibid.), el Exsulla deserlum (Esai. Lu, 9) ; quia nullis adhuc convenx plebis operibus colebatur, ñeque ullum adliuc arbores illx, qux fructum ferre non poierant, meriiorum suorum verticem prxferebant. Nondum venerat qui diceret : Ego aulem ueul oliva fructífera in domo Domini (Psal. Li, 10). Nondum vi

sulis banc meutern esse, ut Deiparam ppecasse indicare! :quo nihil а В. viro magis alieniim, uljam non semel licuit advertere. lutcllige ergo, arguitur, lato modo posilum pro docetur, aut alio consimili verbo : quod a communi usu non abhorret.

b Rom. edit, sola, et quid honoris palri debeamus. Sed nihil mulauduin, cum amor in parentes semper honori conjunelus iniellig iiur.

lis illa cmlestis fruclus palmhibin suis, verborum A 71. Cibus quoque prophelicus index officii, nun

quodam snorum traduce, ministraba!. Factum est ergo verbum, ut quse erat ante deserta, frucinm nobis ierra generaret. Factum est verbum, vox secuta est ; verbum enini prius intus operalur, sequitur vocis officium. Unde et David dicil : Credidi propter quod locutus sum (Psal. cxv, 1). Prius credidit, ut loqui posset.

68, Factum est autem verbum, ut sanctus Baptists Joannes pœnitenii.impra?dicarel.Elideo pionque sánelo Joanni lypum Legis imponunt; eoquod Lex peccalum denuntiare potuil, donare non potiiit. Lex enim unumquemque qui viam gentium sequebatur, revocat ab errore, restringit a crimine : ptenilentiam suadel, ut gratiam consequalur. Lex au

liusque mysterii est. Quid enim lain oliosum ad hominis officium, quam locustas quxrere : el quid lam plenum ad vaiis mysterium? Nam quo magis ad fructum inutiles, • ad usum laboris inertes, ad tectum fugaces, vag» salto, ore stridulae sunt locuste; eo convenientius his populi figura gentilis aptalur, qui nullo usu laboris, nullo operis sui fructu, sine gravitate, sine voce sonum querela; ederet, verbum vltae ignoraret. Hie igitur populus cibus est prophetarum; nam quo numerus major populi congregatur, eo uberior propheiici oris usus augelur. Ecclesix qnoque gratia prxfiguratur in melle silvesiri, non intra alvearium legis plebis Judaicas fétu reperla, sed in campis, et foliis silva; gentilium errore

[ocr errors]

six prxnunlia, et gralix poenitenlia c-i Bene itaque sanclus Lucas compendio usus est, ut Joannem declarare! prophetam, dicens factum esse super eum verbum Domini : alia non adderet; nullus enim eget indicio sui, qui verbo Dei abundat. Unum ¡laque dixit, et omnia deelaravit.

69. At vero sanctus Matihxus et Marcus vestitu, et einem, et eibo Prophetam declarare voluemni; eo quod veslitum de pilis camelorum habuii, 1304 et zonam pelliceam super lunibus suos : locustas aulem, et met silvestre edebai (Matth, m,i ; Mara, 6). Prxniiiilius enim Christi non paliebaiur immuiidarum perire exuvias bestiarum : ipso quoque vesiitus indicio dcsigiians Chrislum esse veniurum, Q ь qui belluina, illuvieque contexta pro nostrorum deformilate ineritoriim, gentiliiatis iiiiinundx peccata suseipiens, in illo troplixo crucis, amiclu quodam se nostrx carnis exueret.

70. Quid aulcm sibi voll cinetus zonx pellicex, nisi quod caro isla qux meutern prius gravare cunsueverat, ea post advenlum Domini non impedimento cœpit esse, sed cingulo? Scilicet juxia David : In sali cibus.... Organa nostra suspendimus (Psal. cxxxvi, 2) ; el juxla Aposlolum (Philip, in, 3) conlideniiam non habeinus in carne, et confideniiain h ibemus in corpore : non habeinus in voluplalibus, habeinus in pa-sinnilnis; quoniam in spirilu fervens vigeat affectus, et ad nmne accingamnr ohsequium cœlesiium prxceptoruin, derolioiie mentis J) quod vario noxix mentis veneno, serpeniinos lapsus, inlenii, atque apparalu corporis expedili. et terrena cubilia, non divin» aliquod myslerium co

72. El bic quidem mel silvestre edebat, annuntians populos de petrx melle saturandos, sicul scriptum esl : Et de petra mellis saturavit eos (Psal. Lxxx, 17). Sic eliam Eliam corvi л ciho advectitio, et lucrativo polu inter deserta paverunt (III Reg. xvu, 6); ut indicio foret populos iialionum tetro squaleutes colore meriiorum, qui ante cibum feiidis in cadaveribus requirebanl, nunc de se adveciiiiam prophelis alimoniam prxbiluros. Cibus enini prophetarura, divina; voluntatis effectue est, sicut ipse Dominus declaravii dicens : Meus cibus est, ut factum voluntatem ejus qui me misil (Joan, iv, 54).

(Vers, 4.) Vox clamantis in deserto.

73. Bene vox dicitur Joannes Verbi prxnuniius. Nam interrogate ipse Joannes : Quid dicis de te ipso ? Ail : Ego vox clamantis in deserto (Joan, i, 22 et 25). 1305 El ideo ait : Qui post me venu, ante me (actus est (Ibid.,Zti); quia vox pra-cedit inferior, verbum sequiiur, quod praeccllit. Ideo el a Joanne baptizari voluit; quia in hominihus verbum consecratur voce doctoris. Ideo foriasse Zacharias voecm recepit, quia vocem locutus est.

(Vers. 7, 8.) Generat'w viperarum, quisostendil vobis fugere a ventura ira ? Fucite ergo fruclus dignos pœnilemiœ. Et ne cœperilis dicere : Pater noster est Abraham. Dico autem vobis, quia polens est Deus de lapidibus islis suscitare ßlios Abrahœ.

74. Argui quidem v'nlelur malitia Judaorum, eu

[ocr errors][ocr errors]

sed tarnen cum dicitur: Quis A 76. Exempli anlem ideo facia mutalio est; ut îlio

gnilionis operentiir ostendil vobis (tigere a ventura ira ? osi^mlilur his Dei miseraiione infusa prudentia ut gérant suorum pœnitentiam delietoruni, futuri terrorem judicii provida devoiione meiuentes. Ad generalionem ergo, non ad successionem referenda est comparatif» viperarum. Aul foriasse juxta quod scriptum esl : Estote prudentes sicut serpentes (Matth, x, 16), oslenduntur habere prudenliam naturalem, qui proftilura videant, et sponte deposcant, sed adhuc noxia non relinquant.

75. Et ideo admonentur clarilatem sibi magis operis, quam nobilitatem generis vindicare ; quod nulla in successione praerogativa sit, nisi fldei astipulelur haeredilas , quam Dei nulu ad populos geniilium

comparationis processu quidam intelligaiur hominis clementior jam profectus. Nam illi ante deformes ad usum, nudi adornatum, steriles ad fructum, irrationabiles ad profectum, jam in arborum specicm liguranlur, quae ralionabili quodam natura muñere decorae ad usum, ad aspeclum venustai, ad fructnm opima;, surgunt cacuminibus , fundunlur bradais, replentur fructibus, frondibus vesiiuntur, Atque utinam nos fecundarum usum arborum possimus i mita ri, meritisque crescentibus longaevse humilitatis radice fundati, sublimes ab humo, decori ad speciem adultos fructuosorum operum vertices erigamus; ne evangélica securis agrícola; Irunci radicem silvestris excid.it. Yee enim mihi est, si non evungeliia

Iransfercndam , sermone prophelico revelavit, di- В vero (1 Cor. ix, 16). Sed vox isla apostólica est.

cens : Polens est Deus de lapidibus his suscitare ßlios Abrahœ. Nam licet Deus possit diversas convcrtcre et coinmiitare naturas; lamen quia mihi plus myslerium quam miraculum prodesl, in pramunlio Christi nihil magis quam xdificalíonem Ecclesiae debeo siirgentis agnoscere ; quae non rupeis saxis, sed vivís lapidibus exstrucia, in habitaculum Dci et fasiigium templi conversione noslrnruin surrexil animorum. Etenim parabat Deus nienlium no'trarum dura mollire , et de lapidibus offensionis exciiare cultores religionis. Quid enim aliud quam lapides habebantur, qui lapidibus serviebant, similes utique iis qui faccrent eos ? Prophetatur igilur saxosis gentilium fuies infundenda pectoribus, et futuros per (idem

VcC mihi est, si non peccata deflevero, vae mihi est si non media node surrcxero ad confilendum tibi; va: mihi est , si dolum proximo meo fecero; vae, si loculus non fuero verilatem. Ad radicem securis est posita , facial fructum, qui potest gralLc, qui debet pœniientiae. Adest Dominus qui fructum requirat, fecundos vivificet, steriles reprehendat. Anni 1res sunt ex quo venit, et fructum in Judaeis invenire non potuit: ulinam invenial in nobis. Jussurus estsuccidi infructuosos, ne lerram occupent. Sed qui adhuc non habet fructum, conctur ut a fie rat in futurum. Bonus ille cultor agrî inierveniet pro nobis infecundis , pro nobis infructuosis ; ut delur spatium , patienlia defer л tur; ne

Abrahae ftlios oracula pollicenlur, quibus per duri- С forte et nos aliquem fructum ferre Deo possimus.

tiam mentis saxeus quidam iusensibilis, irrationabiIrsquc naturx usus inoleverat. Nam si lapidibus vivís • firmalos viros fidei robore sententia apostólica comparavil, juxta quod scriptum est : El vos tamquant lapides vivi œdificamini domus spirilalis, in sacerdotium sanctum, of¡'érenles hostias spiritales (I Petr. и, 5) :b mullo aliius hie videntur voce prophelica lapidibus homines coinparati,qui iia humana; sensum mentis ainiserant ; ut dum lapidibus putantdivinitalis alicujus inesse ralionem, ipsi in naluram lapiduin non usu corporis, sed mentis habitu verlerentur. Deniquc ex Abrahae 1306 secundum carnem successione manantes, el principes Sodomorum appellantur (Esai. l, 10), el paneles dealbali (Matth.

77. Singulis quoque generibus hominum conveniens iribuil sanctiis Joannes Daptista responsum, uiiuni omnibus (Dist. X6, cap. In singulis) : ¡ta publicanis, ne ultra praescripium exigant; mililibus, ne calumniam faciant, ne prxdam requirant ; docens ideirco stipendia constituía müiiise; ne dum siimptus qnseritur, prado grassetur. Sed.haec etalia ofBcioruin praccpla propria singulorum :c misericordia communis est usus , ideo commune pracceplum; omnibus officiis, omnibus xtatibus necessaria, et ab omnibus deferenda. Non publícanos, non miles excipilur, non agrícola vel urbanus, dives et pauper, nmnes iu commune admonentur, ni conférant non habenti. Misericordia enim plenitude virlulum est.

xxni, 27): ila sibi praerogativam generis morum ma- D Et ideo omnibus est proposita perfecta; forma virlu

gis similitudo vindicai, quam ordo majorum (Act. xxni, 5).Quin eliam ut scias quialapidibuscomparai! sunt homines, arboribus quoque homines comparavil subjiciens Prophela:

(Vers. 9.) Quia jam tecuri» ad radices arborum posita est.

th.... de se advenliliam. Rcliqui, et iidem anliquissimi, cibo advectitio, ele. Quod vero edit. Rom. resecaral, et lucrativo potu, in hoc refregantes babel omites et mss. el ant. edit.

» Rom. edit, sola, formatos tiros fidei robore. Non lam commode , ul ipse oralioiiis contextúe déclarât.

h Ita vci. edil, in corpore, ас mss. longe plurínii.

lis ; ne veslímentis alimentísque suis parcant. Misericordia! lamen ipsius pro possibilitate condiiionis 1307 humana; mensura servatur;ut non sibiunusquisque tolum tri pial: sed quod habet, cum panpero parliatur.

(Vers. 15, 16.) jEsiimante autem populo etcogi

Eaidein vet. edit, in marg., multo aliis. Rom. et cod. Coil), in glossa cum paucis aliis, iisque recenlioribus, mullo apiius. Non male : sed lamen alia lectio non rej ¡rienda ; namque hie altius idem sonat, atque altiori, ac profumliori sensu.

c Mss. non pauci, nec infimae nota», misericordia; communis esl usus... œtaiibus necessariœ, quidam uecessane , tarnen omnibus deferenda. Alii quatuor

« PredošláPokračovať »