Obrázky na stránke
PDF

certum tempus præ se ferai. Ex hac porro quadruplicis classis distinctione id commodi eveniet, quod antea observabamus, ut studiosus lector ea quæc ad hæreses Donatistarum et Pelagianorum pertinent, uno fere conspectu ac lenore percipiat.

Deindc monendus est lector nonnullos traclalus, qui hactenus in Epistolarum ordinem relati sunt, loco molos a nobis non fuisse, lamelsi id non levis momcuti rationes suadere videbantur. In eo genere est publicum illud instrumentum, quo Eraclium futurum sibi successorem designat Augustinus, præter aliquot prolixiora opuscula , qux ab ipso in Retractationibus censentur inter libros. Id vero a nobis præslitum haud fuit, quo vel sic lectorum commodo, quantum fas esset, consulerelur. Verum nihil cunctandum censuimus, quin reji cerclu in Appendicem vulgata illa Altercatio cum Pascentio, quæ CLXXVIII numerabalur inter Augustini Epistolas. llanc enim supposititiam esso manifestis constat argumentis , qux in Admonitionc eidem Altercationi prafisa retulimus.

Prælerca rem gralam utilemque studiosis facturos nos arbitrati sumus, si quasdam huc revocaremus Epistolas, non solum quas Augustinus nomine suo misit ad alios, sed ex illis etiam quæ ad ipsum a multis sunt dirccli. Sic Timasii et Jacobi, sic Ilonorii el Theodosii Imperatorum, Quodvulidei, Prosperi, Hilarii atque Ano. nymi ad Augustinum lilleras : sic et ab ipso datas ad Pelagium , ad Simplicianum de opere ipsi dicato, ad Aurelium, ad Valeriun, ad Claudium , ad Quodvulldeum super libris corum nomine nuncupatis , quæ hic antea dcsidcrabantur, suo inserendas loco curavimus : uli et catholicorum episcoporum rescripla ad Marcellinum tribunum, occasione collationis Carthaginensis, necnon Epistolam ad Proculum el Cylinnium Gallicanos antislilcs Leporii causa transmissam : que nimirum scripla non minus pro veris ac germanis Augustini feribus habenda sunt, quam Epistolic illæ Carthaginensis ac Milevitanx synodi nomine ad Innocentium direc!æ , quas uti a S. Doclore dictalas cum aliis ejus Epistolis omncs rccipiunt.

lluc vero etiam revocandus erat Tractatus de bono Viduitatis, nisi id prohibuisset usus jampridem receplus, qui Libri lilulum ei assignal, lamelsi vera sit Augustini ad Julianam Epistola , coque nominc nulla cjus peculiaris mentio in Retractationum libris habeatur. Ejusdcm conditionis est ca Epistola quam S. Doctor filelibus ad suc dispensationis curam pertinentibus scripsit contra Petilianum, quæ ab Augustini tempore , sicuti in lib. 2 Retractationum, c. 25, lestalur, prioris adversus ejusdem haeretici Litteras libri locum obtinuit. Occurrebat præterca Secundini Manichæi ad Augustinum Epistola , qux ut nibil continet observatione dignum quod eruditorum oculis merito subjicialur, relicta est in sexlo Augustinianorum operum lomo, ob id solum legenda, ul ca plenius intelligantur quæ illic adversus Secundini errores disputat Augustinus.

Nequc vcro edilas duntaxat Epistolas recudimus; sed novas aliquot primi damus in lucem : in quibus occurrit Augustini lum presbyteri insignis ad Alypium episcopum Thagastensen Epistola , cujus pergiam cgregium est argumenlum. Jam pridem Christianorum convivia 'compotationesque in basilicis nalali sanciorum die fieri solitas e medio tollere sa lagebat Augustinus. Ejus hanc in rem verba sunt in Epist. Ixil ad Aurelium, n. 5 : Auferendum esl malum non aspere , sed sicut scriptum est, in spiritu lenitatis el mansueludinis. Non duriter, non modo imperioso isla tolluntur; magis monendo quam minando. Sic enim agendum est cum mulsitudine peccantium. Narrat ergo hic quemadmodumi per tres dies, nominatimque in Leontii natali die, auctoritatibus ex divina Scriptura pelitis, lum precibus, feuibus ac lacrymis apud solemnem concionem instabil, fæda ul häccc consuetudo ab Ecclesia climinaretur : quie ubi paucorum movere animos intellexit, mox acriorc studio alia alquc alia subjccit hortamenta , et imperata oratione piorum sufragia adhibuit ; sic ut Dvo donante landem a compolationibus istis ccssalum fuerit. Inter alia vero quæ hic referuntur ecclesiasticæ disciplinæ monumenta , notandi rilus in sanclorum solcmnitatibus tum usurpati, nempe scrmo labitus ad populum; sacrae lectiones cl Psalmorum modulatio alternis vicibus repelilz ; acla Vesperlina sacra, quin quotidie celebrari solercnt.

Prodeunt simul e tenebris aliac duæ, quibus numerus Epistolarum Augustini ad Paulinum Nolensem in Possidii indice annotalus completur ; breviores quidem illa, sed christianæ pietatis ac benevolentiæ sensu plenissime. Jis Paulini litteras et opusculum coutra Paganos, quod ab ipso claborari didiceral Augustinus, ardentissimis votis expelerc se contestatur.

Prolixior insigniorque est ad Mercatorem Epistola, ex tertia parte olim exhibita in lib. ad Dulcitium, nunc anļom primum ex integro dala : quæ ut peracre Mercaloris ingenium , ila singularem modestiam Augustini prodil , qui succensenteni quod sibi non rescripsisset, accipil gralantissime. Notandus in ea controversiarum inter Catholicos el Pelagianos stalus, quod ad quaestionem de Baptismo parvulorum ac de morte peccato retribula perlinet, liquido explicalus. Nolunda itidem epocha Lillerarum Augustini ad Sixtum et ad Cælestinum diaconum hic definila. Sed illud in primis observatione dignum est, quod ex eadem epistola intelligimus, nicmpè catholicos scriptores extra Africam posilos sua Augustino scripta , quæ adversus Pelagianos edcbant, dirigere solitos fuisse. Hujus quidem rei conjecluram capere licebat ex breviore ad Sixtum Epistola, n. 1. Verum id longe certius liquet ex bis Augustini verbis ad Mercalorem : Ego ilaque le, fili dilectissime, scribenstem mihi vel ad me consideranda ira scripta millenlem, absit ut negligenter accipiam , etc.

Jaw vero in lacce editione capi ilaçiuncs, quæ paucas in Epistolas antehac inductæ erant , relinenius;

novas in aliis, ubi commodum videtur, instituimus; porro in omnibus sectiones designamus frequentes, affixis niamericis notis, uti jam in primi lomi opusculis ficri coepit, quo essct deinceps facilior Augustini usus, expediliorque locorum inquisitio. Deinde Epistolarum argumenta , quæ plurima gravissimis scalere erratis historiæque adversari observarant eruditi , castiganda curavimus. Et quanquam consilium nostrum minime sit animni nostri sensa et cogitata docuis oblrudere, temperare non potuimus tamen, quin notaliunculas quasdam annecleremus , tum in præcipuis vulgati lexlus cmendationibus, luin iis in locis qui ad stabiliendam Epistolarum epocham visi sunt idonci. Nihil porro est, quod hic omnia recenseanlur menda , qu:e sane innumera NSS. exemplarium ope resecuimus. Cur autem omnia resecare non licucrit, id in causa est quod aliquod S. Doctoris Epistolæ unico duntaxat codice MS. eoquc non satis cmendato continerentur; vli constabil codicum. quibus usi fuimus, Syllabum in fine voliuminis adjeclum consulenti.

Ne quid vero in hac Epistolarum editione, quod nostrum cerle esset, desideraretur ; quatuor earum indices altexuimus. Primus quidem novum huncce Epistolarum ordinem cum hactenus vulgato comparatum exhibel. Al:er vulgalum prius ordinem continet, quatenus ad hunc novum reducitur. Tertius constal corum nominibus alphabetico ordine digestis, ad quos Augustinus dedit Epistolas, vel a quibus ipse vicissim accepit. Postrenus denique Epistolas distribuit in prxcipua argumenta qu:e in eis tractantur. Statueramus aliquando quintana quoque Epistolarum seriem intexere , qui ordini illi responderet, qui in MSS. codicibus usitalior est. Verum incassus labor el prorsus inutilis fuit, lum ob maximam MSS. codicum varietatem, inter quos nesciinus an duos tresve reperias qui inter se hac in re conveniant : lum maxime quod pauci admoduni reperianlur, qui media sallem ex parlc S. Doctoris contincant Epistolas; adeo ut ex illis nibil certum, nihil fixum ordinatumque possit constitui; si codices nonnullos exceperis annorum 600 circiler alalem pr.cfurentes, qui Epistolas sex aut septem priores exhibent ea serie, quam cditiones vulgata representant, aliis longe diverso nulloque legitimo ordine contextis.

Postremo, uli aliorum lomorum, sic el istius opuscula excipici rerum ei Scriplurac 911.c explicantur locorum judex, quantum in nobis fuit, sincerus, cl studiose comparalus.

Superest igitur ut , quod antea pollicili sumus, nori Epistolaruin ordinis rationes hoc loco exhibeamus.

Epistolarum
ORDO CHRONOLOGICUS

ARGUMENTIS DEMONSTRATUS.
EPISTOLÆ PRIMÆ CLASSIS,

Ostia Tiberina , cum Augustinus in Africam post ba

ptismum in Paschali solemnitate Mediolani perceptuin Quas Augustinus nondum episcopus scripsit, ab anno

remearet, seseque simul navigationi instaurarent, ex Christi 386 ad 395.

hac vila migrasse, an!:o talis ipsius Augustini 33, 1. - Scripla circa finem an. 386.

hinc fit ut viri eruditi in diversas abcant opiniones ; Ut primum locum in Retractationibus tenent libri velintque alii Possidium, ubi Augustinum annos 76 contra Academicos, in agro Cassiciaco scripti ab Au- vixisse scribit , ipsius annos ex Consulum fistis nu. gustino paulo post ipsius conversionem ; ita cæteras merare, pro fue anno priino perbreve illud computare ipsius Epistolas hic jure przeccdit illa, que corumdem spatium temporis a die 13 novemb. quo in lucem libroruni occasione dala suit ad Hermogenianum. A1 editus est Augustinus , ad diem 1 januarii ; tum pro nus vero quo isthæc cpistola, sive libri jidem prodic scptuagesimo sexlo id censere quod a 1 die januarii runt , hac ratione investigatur. Exorsus fueral id

Esorsus fuerat id ad 28 augusti extenditur. Sicque Augustinum malum operis Augustinus aliquanto temporc ante suum nata essc 13 novemb. an. 355, conversum an. 387, bapti. lilium dicm . qui in 13 novemb. incidebal, ex lib. 1 zalim an. 388, el reipsa vixisse annos non 76. scd 74 Retractationum, c. 2. Cum autem id opus absolveret, supra novem aul drcem mciscs. Dicunt alii Augustitrigesimun tertium alatis annum agebal, uti sub nuin, lum in lib. 3 conlra Academicos , supra laudato cjusdem operis finem lib. 3, c. 20, n. 43, testailuir. loco, tum in cap. 10 lib. 1 Soliloquiorum (quod cliam Jam vero l'ossidius , cap. 31, fidem facit vixisse du- opus ante suum baptisma persecii), ubi se 33 anuum gustinum annos septuaginta sex. Nullusque hactenus agere profitclur, non inchoatum currentemve annum. in dubium revocavit, quin cjus obitus in 28 augusti sed transaclum prorsus et elapsum intelligere. Sie an. 430, juxta Prosperi chronicon, inciderit. Illum enim suos annos numerare solilum suspicantur ex igitur natúm fuisse oportet 13 novemb. an. 354, con- lib. 6 Confess. c. 11, in quo se tricenariam ætatem geversum autem a sæculo sccessisse in villam Cassicia- rere ait, posleaquam c. 6 meminit se laudes Impera. cum an. 386, eodemque labente anno libros de Aca loris recitasse, illum ipsum panegyricum essc rali, demicis cdidisse ; quatuor circiler menses antc ba quem Bautoni consulatum ineunti disit Kal. jan. all. plismum, quem insequenti anno percepit.

385, ex lib. 3 cont. Pelil. lill. c. 25, liccl verisimiling Quanquam hxc facilis et expedita chronologiæ ra sit banc aliam fuisse panegyrim, quam Imperutoris tio videatur, in ea tamen constituenda necesse est laudes appellat. Horum igitur calculo pertinet Augupaulum impiorari. Nam quoniam ex lib. 3 contra Petit. stmi ortus ad an. 35+, conversio secessusque ad an. Jill. c. 95. liquet Augustinum non repeljisse Africam, 387; baptisma denique refertur ad an). 388, quo iam nisi post Maximi tyranni necem , quæ exeunte julio Augustinus, aetatis 55 expleto ammo, Iricesimuin guar. vel augusto an. 388 contigit ; cumque ex lib. 9 Con- lum decurrebat. iess cảpp. 8. 10, 11, æquc certum sit Monpicam ad v crum due scntcntiic vcrba 01/gustini Possi diique a dopuino senso per vim detorquent, nulla id ctala , quas majori numero atque impensiori studio exigente causa. Quid enim obstat quominus intelliga. conscriptas suisse ex alla!o loco lib. 9 Guns. subiulet mus Augustinio sub matris obitum ad suos navigare ligimus. pirauti moram allatam fuisse aliquo casu ? quiilva

V. - Scripla circa fin, an. 388. cogit credere ipsum slatim ab obiiu matris in Afri Quinta est ea quam a Nebridio recepit , cum esser

or solvisse cum id minime dicat ? Quin potius in Thagaste in Africa ; quo ex Italia rediit post Marimni A Relractat. libro, capp. 7, 8, 9, recensel opuscul: post tyrandi necem, qu:e an. 388, mense julio vel augusto baptismum a se Romæ conscripta, quibus profecto accidit. Miralur Nebridius Augustinum se Thagaslei)perficiendis sat esse non potuissei tantillum temporis, sium civium negotiis interpellatum non impatienter quo in Urbe aule matris sua mortem resedisset; ferre, doletque nondum redditam ipsi fuisse, quan quandoquidem ab itineris labore , quem Mediolano tantopere exoplabal, a mundanis curis cessationcm. rediens cum suis toleraveral, nondum recreatus eral, Videlur itaque collocanda isthxc epistola in fine cjus. cun ad Ostia Tiberina pervenit : Illic enim, inquit, dem anni 388, aut in sequentis anni exordio. Nim post longi itineris laborem instaurabamus nos navigate Augustinus Thagastem reversus, haudquaquam sustilioni. Quapropter ejus commoratio Romæ non ante, nuit, quin conceptum jam inde a suo baptismale corte sed post obitum Monnicze reponenda, credendumque silium secedendi cum amicis in agros, quos ad Thaest quidpiam ei fuisse impedimento, quominus in gastem possidebant, exsequeretur quampriinum lice. Alrieam lam cito remearel.

ret. El reipsa illic in secessu, a se jam alienatis chris Nam illius icmporis historia prodit Maximum lyran- secularibus, lransegit ferme triennium, ex Possidio. lium hoc ipso anno 387, circiler mensem augustum cap. 3, donec Pipponem data quadam occasione proinsesto agmine descendisse in Italiam, et pulso ex ea fuctus, ibi presbyter ordinaretur, quod anno 391 Valentiniane, Africam pariter occupasse. Fieri ergo ineunte contigit. Allamen dici potest ipsum suo etiny poluil ul de his certior faclus Augustinus, cum a'gri- in secessu , cum nimium ille el a civibus suis amareludine matris, cujus obituin in mensem anguisto cilc- tur, et ex æquo cives suos redamaret, susccpisse isiriorem referre nihil velat, ad Ostia Tiberina detine terdum curam graviorum negotivrum, quæ ad ipsum setur, mutalo subinde consilio, hujus tumultus exiluin perferebantur. opperiri Romx slatucrit, ubi a civilis belli cladibus VI, VII. — Scriple circa initium an. 389. Lutjor quam Thagaste degere poleral. Ad hxc si Au Sextie epistolic tempus ulcumque habelur cx Auk gustini conversionem referas in annum 387, dicere gustini rescripto proxime subsequcnic, ubi, 11. 4, Vecogeris eum in secessu prope Mediolanum ruri quie- recundum familiarem quondım, suum appchat. Nemse visse, illa ipsa tempestalc, qua universa Italia Maxirno Augustinus apud Mediolanuni existens de Verecundo. invadente inrbabalur ; et ex ea Valentinianus lmpe- si illic adhuc in vivis agerel, non sic loqueretur; ci ralor expellebatur, hoc est in medio belli turbine, multo minus apud Cassiciacum, ubi ipse in Verecundi qui circa Mediolanum przecipue detonabal, cum in ea villa versabatur. Neque de cælero videtur referenda urbe Comitatus Imperatoris plerumque residerel : utraque epistola ad ijhuid tempus, quo Romæ moraba:quo tempore censet Baronius ex Ambrosii verbis in- lur Augustinus, licet verecundus per id temporis e lelligi posse Mediolanenses cives de fuga cogitasse. vivis excesscrit; tum quia istud cum voce quondant II. -. Scripla circa idem tempis.

nen congruit, tum quia nullum ejuscemodi lilierarii Subscquillir epistola ad Zenobium, illum ipsum, lili commercii, quod tunc Augustino cum Nebridio interquidem nobis videtur, cui nuncupati sunt libri de cesserit, indicium nobis suppetit. Sic ergo epistolas Ordine, edili exeunte anno 386. Conser hanc cpisto- sextam Nebridii et septimam Aug. ad Nebridinin, illis lam cum lib. 2 de Ordine, cap. 7, n. 20, quo loco di- jam in Africa constitutis scriptas fuisse colligimus. cit Augustinus, secum sæpe de rerum ordine contulisse

VUI-XIV. - Scriplæ circa idem lempus. Zenobiuin, ipsiunquc tunc temporis peregre prosectum Idem porro de reliquis epistolis quas ad se vicissim fuisse significat. Hac autem in epistola desideral ab. iniserunt, id est octava, nona, decima, undecima, duosentem Zenobium, oplatque ut disputationem cum decima, lertia decima el quarta decima, longc magis ipso inchoatam simul absolvant.

Jquel. Quanquam enim temporis articulum quo sin. ili. - Scripla an. 387.

gula dala suerunt, haud expeditum sit distincte assiQuæ hic ordine tertia est, ad Nebridium dala, pro gnare : is tamen ordo quem hic inter sc tenent facile diit haud multo post Soliloquiorum opus, quod sub constiwitur ex muluo earum respectu. Ad extremum initium anni 387 perfectum fuit : quippe id operis a id cerio certius est, omnes ad Nebridium epistolas se recens editum esse innuit Augustinus, n. 1. Quid, anle annum 391 prodiisse. Quippe de obitu Nebridii ait, si Soliloquia legisset Nebridius, lalaretur multo scribit Augustinus in libro 9 Confessionun, c. 3 1.6 : exundanlius, nec tamen reperiret plus aliquid quod me Quem non multo post conversionem nostram el regeneraappellaret , quam beatum. Et n. 4: Nihil autem horum lionem per baplismum.... carne solvisti. Quibus verbis fieri posse, Soliloquia nostra jam continent. Ex quibus aperte docemur morluum fuisse Nebridium, antequam verbis intelligitur libros de Academicis, de Beala vita, ad presbyterium assumeretur Augustinus. Atqui ad id aliosijue exeunte anno 386, el ineunte 387 ante Soli munus assumpius fuit anno 391 ex eruditorun ob. loquia ab Augustino compositos, Nebridio legenli ar servatione, duobus nixa Possidii testimoniis qui pri. risisse, ut gestientis animi polit velut abreplus conti mum cap. 3, fidem facit Augustinum ex Italia in Afri. nere se non poluerit, quominus eum bealum nuncu cam regressum in secessu Thagaslensi ferme triennio parel, Iiuc itaque epistola in jis numeranda est, de constitisse, lumque ordinatum fuisse presbyterum quibus Augu-tinus in lib. 9 Conf. cap. 4, dicit:Ibi, id apud Hipponem. Porro regressus est Augustinus anest, apud Cassiciacum, quid egerim in hucris..... cum no, ut diximus, 388, post Maximi necem. Deinde cap. absenie Nebridio, testantur epistola. Scilicet Angusti. 31 ipsum in clericatu vel in episcopalu annis ferme qua. num illuc secedentem secutus non eral Nebridius; druginta, scilicet ad diem usque 28 augusti anni 450, Amicitiæ enim nostræ cesserat, inquit Augustinus in vixisse lestalur. Porro illa ipsius ordinatio nonnullis lib. 8 Conf. c. 6, ut omnium nostrum familiarissimo quadragesima incipientc, nobis aliquanto ante di rum Verecundo Mediolanensi civi et grammalico subdocerel. spalio facta videtur : quippe cum Augustinus presby. Ilinc porro est quod in extrema parle epistolae aliquot teratu susceplo se virium svaruun in eo munere alique illi de verborumi conjugationibus quaestiunculus proe in divini verbi pr:edicalione periculum fecisse in epiponit.

skola xxi, innuai, ob idque a Valerio cpiscopo flagitiro IV. - Scripla circa idem iconpus.

se dicat dierum aliquotinducias eu facultatem ad PaEx codem agro Cassiciaco dedit epistolain hic quar scha 11: què secedendi, lil sacris Litteris, in quibus milam ac Nebridium, qua illi satislaciebat inquirentibus periluin se jim lum intelligebat, opcram navel. qoaniiim in secessu prolecissel. Exciderunt relique

XV. - Soripla circa an. 300. Epistudiu ab Augustino ver id wij ad Nubridium di Episickim ad Romanianum, qui liic ordine quiala

decima cst. scriptam ab Angnstino jam episcopo cre cloritale comessationes quibus Afri pietatis prartratil didit Baronius, adeoquc ex hac ipsa ad annum 142, oh in ecclesiis vacabant, prohibcret. T'ania nimirum erat servavit episcopos consuevisse scribere litteras in la- pestilentia hujus mali, ut liic scribit Augustinus n. 4. hellis eburneis vel in chartis; raro vero nec nisi char: ul sanari prorsus nisi concilii auctoritate non posset. Isc inopia in membranis. Sed quando in ea S. Doctor

XXII. - Scripta circa idem tempus. librum de vera Religione Romaniano, cui maxime di Vigesima tertia ad Mariminum vel ipsa inscriptione cabatur, absolutum esse, ipsique propediem transmit intelligitur scripla ab Augustino, cum adhuc presbyler lendum renuntiat; pertinet dubio procul ad illud lem esset, quo autem anno minime compertum est. pus quod Augustini presbyteralum proxime antecessit. XXIV, XXV. -Scriplæ sub fin. an. 394, ante hiemem. Nam istum librum in Retractationibus postremum in Paulini sunt duze subsequentes epistolae, ab ipso ex ter cos recenset Augustinus, quos nondum presbyler urbe Nola in Africam, anno 394 iransmissze; altera edidit. Certe hic idein liber erat unus ex quinque illis Alypio palri, id est, episcopo. Hanc enim dignitalen quos Alypius ante annum 395, adeoque ante Angustini ipsi competere didiceral haud dubie ex litteris, quos cpiscopalum dono misil Paulino, de quibus in epistola ab Alypio se recepisse profitelur. Allera autem Angaxxiv ei XXVII.

stino fratri, quem scilicet presbyterum adhuc agero XVI, XVII. - Scriplæ circa an. 390.

audiverat, cuique, ut ait n. 4, officio socialus, sive juxta Septima decima ad Maximum Madaurensem, a quo Cisterciensem MS. officio senatus æquabatur. Atque ex litteras prius acceperat Augustinus, dala videtur ex priore quidem epistola, 11. 2, habemus hanc simul cum Thagaslensi secessu. Quod colligimus non modo ex eo illa datam fuisse. Ex principio vero epistolæ xxx, quod nonnullam Augustino cum ethnico illo consuetu quam ad Augustinum sub initium anni 395 indubitandinem fuisse indigitel; fortean quia non procul ab in ler scripsit Paulinus, hanc eamdem ad Augustinum, vicem agebant, cum esset Madaura Thagasti finitima : scilicet vigesimam quintam; imo et alteram ad Alysed przrscrtim ex eo quod nullum aut episcopatus aut pium, hic vigesimam quartam ante hicmem superiosacerdotii ejus exstet in ea vestigium ; quodquc idolo rem, id est autumno anni 394 directam fuisse certe rum cullus (qui sub initium an. 391, Imperatorum cognoscimus. lege prohibitus fuit) adhuc publicus foret, ut hic pas. XXVI. — Scripta forte ineunte an. 395, el missa cum sim ipse subionuit. Unde licel inferre scriptam fuisse

seguente. agno 390.

Vigesima scxla Augustini cst ad Licentium discipnXVIII-XX. - Scriptæ circa idem tempus.

lum quondam suum. Laudat,n. 5, Paulinum tanquam Epistolae proxime subsequestes, ad Cælestinum, ad sibi lunc lemporis notissimum. Quapropter eam forle Gairim, ad Antoninum, in quarum inscriptione nulluin scripserit post acceptas superiores Paulini litteras, nomini suo dignitatis titulum adjunclum assumit Au- posique visum illum, quem Paulinus ad ipsum salutanguistinus, ab eo adhuc laico videntur dala. Id vero dum direxeral. Porro in epistola proxiine subsequente, cliam conlirmalur ex stilo , qui ut in primis ipsius scri. 1. 6, recordalur hujus ad Licentium scriptie, eamque plis, paulo elegantior est; nec non ex orviine quo in eadem occasione, sive ejus sallem exemplum Paulina velustis codicibus reperiuntur coll calie, videlicet ipsi legendum transmillit. juxta priorcs quindecim cpistolas, adeo lit nec desint

XXVII. - Scrip'a circa incunt. an. 395. MSS. qui prieter illas prorsus nihil contineant : cujus Vigesiina septima ad Paulinum epistola sub initiunt cemodi perantiquus liber in bibliotbeca Germanensi anni 395 a nobis collocatur. Quippe acceptis litteris asscrvatur.

Paulini sibi a..le hiemem scripiis, hanc illi epistolam XXI. - Scripla sub incunlem an. 391.

perferendam Angustinus tradidit Romaniano), oli n. the Eli Lola vigesima prima nihil aliud e:1, quam sup significat : qui Romanians, Licentii supra nominali plexiile liliellus qucm cpiscopo Vulerio porrexil Au paler, in Italiam rei familiaris et donie: tice can gustinus aliquando post scan ordinationem, poslulans navigabal; forte verno tempore prædicti anni 395, ul qui: jam vires suas buic obeundo muncri inferiores Cerle Augustino nondum episcopo, ex epist. XXXI et exprlus fuerat, concederolur sibi parvum tempus, ve xxxц. lul usque ad Pascha, quo Scriplurarum sacrarum slu

XXVIII. – Scripla an. 394 aut 395. dio lulus Vacarel. liicc igitur epistola sub initiumi anni Saab initium epistolic vigesimac oclavic ad flierony391, quo preslyterum creatum Augustinum fuisse mum laudatur Alypius, cpiscopalem digilatem post probavimus, col.ocari debet.

suum ab Hieronymo regressum jani consecutus. Porro XXII. — Scrip'a circa an. 392.

Alypii profectioncin in l'alicslina!ı ad gunum 593 rcEluxerant ab ejus ordinatione dics bene mulli, vocat Baronius; promotionem ejusdem ad episcopale cum epistol.im vig. simam secundam ad Aurelium scri- tum, in :nnum 394. Est igitur epistola hoc anno 194 psil presbiter Augustinus. Jam lum cnim ereclo Ilip aut certe anno 395 scripta ; nou serius, cum cam Alponensi monasterio fratrum cælus coalescere cæperat, gustinus scripserit nondum episcopus, ex cpist. LXXI, ex n. 1. llac epistola respondet litteris quibusdam, č. 1, n. 2. lluc facit quod llieronymi de Pelio reprequae hodie non exstant, receptis al) Aurelio; cui Car benso a Paulo sentcntim hic impurolatam exagitat thaginensis Ecclesie regimen recens commissum esse ililem Augustinus (tucilo lamen auctoris nomine), in indigilat, ubi meminit spei, quam sccum probi quique libro de Menducio, capp. 5 el 20, quod opusculum in conceperant, fore ut Deus Africanarum ecclesiarum Retract. lib. 1, inter illa qu:scripsil nondum episcoagritudinibus collata in ipsum auctoritale, medelam pus, postremo loco reponii. aliquando tandem adhibeal. Sicque omnino familiari

XXIX. - Stripla an. 395. suo rescribit, ut facile credas Aurelium ab ipso per Ad annum eumdem 395 referre visum est eximiam litteras joslanier peiiisse, ut sibi sub novo onere labo illam Alypio dat:m cpistolain, que ex Vilustissimo rauti, qua consiliis opportunis, qua emissis ad Deum codice RR. PP. Cisterciensium S. Crucis in Jerusalem precibus subvcniret. Quocirca existimare licet Aure. in Urbe nunc primum vulgatur. Nequc vero serius lium, qui anno 388, cum eum ex lialia rediens Augu. collocanda suit, quando cain scripsit Augustinus co stinus apud Carthaginem vidit ex lib. 22 de Civ. Dei, lempore quo adhuc in presbyteri munere merebatur : cap. 8, diaconi Carthaginensis munus obibat, non citius quippe lalente loc ipso anno ad episcopale munus anno 391, episcopali dignitate auctum fuisse. Ei reipsa evectus fuit. Neque eliam citius : quia eamdem cpiscoantecessor ipsius Gencillius concilio Carthaginensi | palis muneris dignitatem ipsi Alypio, qui hic Thagspræfuit anno 390, die 19 maii. Deinceps vero, id est, stensium episcopus dicitur, ante annum 394 collalan anno 393, concilium lipponense die 8 octobris, alia fuisse pullo argumento apparet. Enimvero non adeo que insequentium annorum Africana concilia, sub Au- recens hoc munus adiverat Alypius, uti satis intellirelio habita prænolantur. Cxteriun liac ipsa, qua de gitur ex illis verbis Augustini n. 12 : Magna sane er egimus, epistola permolum credimus Aurelium ad parte robiscum requiescimus cum alacritate fcrroris, cogendum istud conciliun Hipponense, quo ejus au- quia spiritualis Ecclesiæ Thugastensiusi lau crebra nabis dona nuntiantur. Necnon cx co quod in cadem cpi. c. 1. Adde quod supra landalos ad Simplicianum listola, n. 2, signific:ilur, ipsum Alypium Flippone, ubi bros a se in ipso esordio cpiscopatus sui scriplos certe relicta Ecclcsia sua haudquaquam peregrinalus suisse, in lib. de Prædest. SS. c. 4 lestatur. Allainen fuissel novitius episcopus, profcctum cssc nuperrime, Prosper sub Olibrio et Probino coss. id est anno Chr. et quidem non multo post ineuntem annum, si nimic 395 scribit : Augustinus B. Ambrosii discipulus , mira rum isthæc epistola referatur ad initium Quadragesi. facundia doctrinaque excellens, Nippone-regio in Africa mæ, neque librarii erratum sit in exemplari, ubi legi. episcopus ordinatur. El quotquot Augustini gesta scritur : Postea rero quani dies Quadragesimae illuxissel. In psere, hanc omnes adeo liquidam auctoritatem velut buam lectionem nonnihil suo loco annotalur.

epocham chronologicam ratam , fixam minimeque XXX. - Scripla an. 393.

dubiam babuere : unde ob conjecturam, quantumvis Trigesimam cpistolam scripsit Paulinus antequam nostro judicio validam, religio est ab illa discedere. Augustini rescriptum, quzc superius est XXVII cpistola, gilur epistolam hancce ad Paulinum, ab Augustino a Romaniano recepissei. Nempe vir ille sancius in- recens cpiscopo dalam , ad anni 396 exordium rero. credibili Augustini desiderio ex ipsius lectione incen cari oportuit. Hinc etiam supcriorum inferiorumque sus , cum nuntium quem ante bicmem in Africam aliquot epistolarum tempus, uti probe intelligis , transmiserat, in itinere videret remorari, ac de lille- to anno cilius quam alias videri possct , figendupi ris suis perlatis dubius sorel, officium suum diutius fuit. suspendere non valuit; sed ad Augustinum sccundas XXXII. - Scripta paulo post superiorem. Villeras dedit Rcmano ct Agili, ul sui in cum animi Reversis ex Africa Romano el Agili, non continuit studium el obscrvantiam, simulque ejus visendi desi scse Paulinus, quin continuo nuntios gratissimos derium Nagrantissimum lestarctur.

esinile acceplos de sanctis viris, atque in primis de EPISTOLÆ SECUNDÆ CLASSIS,

Augustini ad episcopalum provectionc, commumicare!

cum Romaniano, ad quem hanc epistolam trigesimam Quas Augustinus jam episcopus, ante collationem Cartha sccundam poslera dic dedit super ea ipsa re, de qua ginensem cum Donatistis habitam el ante delcctam in

apud illum, prout sanctum Dei hominem lætari par Africa Pelagii hæresim scripsil, ab anno Christi 396 crat, gratulaiur. ad 410.

XXXIlI. – Scripla initio episcopatus Augustini. XXXI.-Scripla ineunte an. 396.

Epistolani trigesimain tertiam ad Proculeiannın Epistolam ad Paulinum hic tricesimam primam jam Donatistarum apid Hipiponem episcopum, presbydemum episcopus Augustinus , acceptis posterioribus terne an episcopus cum essct, scripserit Augustinus, Paulini liiteris reddidit, per Romanum et Agilem ei haud liquido salis argumento decerni polest. Facilius continuo referendam. In hac epistola de sua ad epic lamen crediderimus ipsum jam lum episcopum fuisse, scopatum promotione certiorem fecit Paulinum, quo ob id maxime quod de honoribus n. 5 scribit , quos ille intelligcret se de profectione in Italiam ejus invi. illis deferebant homines causas suas sæculares, inquil, sendi causa, cogitare non posse; ipsumque ecclesia apud nos finire cupientes , quando eis necessarii fueri: slicis curis cxpeditiorem , nondum cnim episcopus mus... pro quibus rebus quotidie submisso capile salu. (rat Paulinus , ad trajiciendum in Africam invitaret. lamur. Non enim comperiri arbitramur, eos qui tanPorro autem contigit Angustini promotio imminente lum sacerdotes esseni, aut debuisse aut poluisse Domini Natali ex slomil. 25, inier 50, c. 3, atquc negotia et lites plebis dirimere, nisi forte quibus ob cerlo certius ante annuim 397, quo concilium Cartha. gravem causam demandala fuisset isthxc provincia , ginense III, die prima septembris aut 28 augus!i cc uli ab ipso Augustino postca demandala fuit presbyTebraluin sancirii, ut ordinandis episcopis vel clericis Icro Eraclio , sed poslulala prius plebis assensione . decreta Conciliorum przelegantur, qu: nimirum san. eiquc suo jam in episcopatu successori designato. Ulćtio constituta fuit ipsius Augustini rogalu, qui etul sit, non serius initio sui episcopalus eam epistoeidem concilio subscripsit.

lam dedit; quippe cum adhuc in vivis ageret Vale Verum dc annis 395 et 396, uler illorum Augustini rius, atque ipse in proximc subjecta epistola, quam ordinatione insignitus sit, res est apud nos haud salis posica scripsit, sese adhuc tironem in episcopatu explorala. Et quidem facile inclinarel animus in an- conlilealur'. mum 396, quoniam librorum quos, ut ait lib. 2 Retract.

XXXIV. - Scripla post superiorem. c. 1, episcopus elaboravil, primi duo sunt ad Simpli Igildir in epistola trigesima quarta ad Eusebium, cianum, quem in cpistola nuncupatoria ct initio libri n. 6, sic loquitur Augustinus : Quanquam el iste qui 1, litulo Patris exornat : qui litulus indicare videtur se 101 annorum episcopum dicit, quid in, me tirone jam Simplicianum successisse B. Ambrosio , cujus lime 11, quominus mecum velit conferre sermonem , non iamen obilus nonnisi anno 397, die 4 aprilis contigit. salis intell go : quibus verbis primum episcopalus sili Scd dcinus Augistinum pro singulari in tantum vi temp:is signal, docetquc Proculeiani mutatum esso rum obscrvantia, non cum alia nuncupationc donalu animum, cui jam aliud placeret , quam quod de eo rum, quamvis solum presbyter forct, utpote quem sibi renuntiatum fuisse dicebat in superiore epistola, ipse in lib. 8 Confess, c. 2, S. Ambrosii spiritualem n. 2, quod nimirum vellet bonis viris sedentibus con. patrcm nominat : quid quod de jis libris loquens,

ferre cuin Augustino; atque hinc cpistolic hujus ordo constanter dicit cos se nunc ad Simplicianum Mediola- tempusquc asseritur. nensis Ecclesiæ antistitem, nunc ad Simplicianum epi

*XXXV. - Scripta posl superiorem. scopum S. Ambrosii successorem scripsisse , ut lib.

2 E jusdem temporis est irigesima quinta, ad eumdem Reiruc. c. 1, el lib. de Prædest SS. c. 4, el lib. de Eusebium paulo post superiorem data. dono Persev. C. 20, modo eliani quod a sė Simplicia XXXVI. - Scripla forie an. 396 aul sub initium 397. nus Mediolanensis episcopus aliquando quæsivil per. * Epistolar trigesimx sexlx ad Casulanum ætalem an tractasse, sic' lib. ad Dilcil. q. 6? Quo fit ut cosdem vere assecuti fuerimus, judicabunt alii ex his verbis libros in annum 397 referat Joan. Rivius haud dubius cap. 14, n. 32 : Indicabo tibi quid mihi de hoc requi sane Simplicianum jam lum esse episcopum : qua in reni responderil venerandus Ambrosius, a quo baptiz re Baronii sententiam videlur seculus. Jam ilaquc si tus sum, Mediolanensis episcopus. Que verba inducere ordinationem Augustini antc annum 396 constitueri possunt, ut crcdalur scripta ab Augustino ante Ambromus, falcaiur necesse erit , ipsum annos propemo sii obitum, qui pridie Paschatis contigit an. 397. Cui dum duos-a scribendo abstinuisse : quod vix credi opinioni qnia in epistola nihil usquam occurrit quod possit de sancto illo doctore , qui curas, quas fralri. refragctur, visum est illam referre inter epistolas bus suis impendere tenebatur, in hoc potissimum rc- quas sub initium episcopatus sui dictavit. ponebal, ui eorum in Christo laudabilibus sludiis ,

XXXVII. -- Scripla circa an. 397. lingua ac stilo suo, quas bigas in eo charitas agitabat, Epistola Irigesima septima prirligi solet libris Quemarine serviret, siculi loquitur ipse in lily. 3 de Trinit. stionum ad Simplicianum, quorum rccasione scripla

« PredošláPokračovať »