Obrázky na stránke
PDF

Domino merilo dilectissimo, digncque honorabili et tatis expectatione concepcrat : operare in agro Dei ,

suscipicndo filio Castorio, Alypius et Acoustinus ubi certus est fructus, ubi tam multa tanto ante conin Domino salutem.

pleta sunt promissa , ut ea quæ restant insanissime 1. Molilus est quidem adversarius Christianorum, desperentur. Obsecramus le per Christi divinitatein ner clarissimum atquc dulcissimum filium nostrum et humanitatem, per pacem cælestis illius civitatis fratrem tuumi, Colholicæ matri, que vos in hæredita- unde peregrinantes labore temporali ælernam requiem tem Christi ab exlıærcdata præcisione fugientes pio comparamus, ut in episcopalu Vaginensis ? Ecclesiæ sinu susccpit, periculosissimum scandalum commo- fratri luo, non ignominiose cadenti, sed gloriose cevere: cupiens videlicet screnitalem gaudii nostri, quz denti succedas. Plebs illa cui per luain mentem ac nobis de bono vesire conversionis oborta cst , foeda linguam donis Dei fecundatam et ornalam uberrima innubilare tristitia. Sed Dominus Deus noster mise incrementa speramus, in le intelligat fratrem tuum ricors et miserator, consolans afflictos, nutriens par- non pro sua desidia , scd pro ejus pace fecisse quod vulos, curans infirmos, ad hoc eum aliquid posse fecit. Hæc epistola mandavimus ut libi non legeretur, permisit, ut rem corrcctam multo amplius lactare. nisi cum le jam lenerent quibus es necessarius. Nos mur, quam dolebamus amiclam. Longe est quippe enim te spiritualis amoris vinculo tenemus, quia ci gloriosius episcopalus sarcinam propter Ecclesiæ vi- nostro collegio mullum es necessarius. Cur autem tanda pericula deposuisse, quam propter regenda gn etiam corporalem präsentiam non exhibuerimus, bernacula suscepisse. Ille quippe se honorem, si pacis poslea scies. ratio palerelur, digne accipere potuisse demonstrat,

EPISTOLA LXX. (a). qui acceptum non defendit indigne. Voluit ergo Deus,

Donalislarum Catholicos traditionis insimulantium 16cliam per fratreni luum, filium nostrum Maximianum,

meritas prodil sese in causa Feliciani ab ipsis primum ostendere inimicis Ecclesie suæ, e-se in visceribus :

solemniter damnati, ac postea in honore suo recepti. ejus, qui non sua quarant, sed qua Jesu Christi. Ne

Domino dilectissimo el honorabili fratri NauceLIONI, que cnim illud ministerium dispensationis mysteriorum Dei, victus aliqua sæculari cupiditate deseruit,

ALYPUS et AUGUSTINUS. sed pacifica permotus pietate deposuit, ne propter 1. Cum retulissus nobis quid a palre nostro Claejus honorem foeda et periculosa , aut fortasse etiam rentio responsum fuerit, id est, de Feliciano Mustiperniciosa in membris Christi dissensiv nascerelur. lano non euni negasse, el damnatum ab ipsis, et postQuid enim essel cacius et omni exsecratione dignius, ea in bonore suo receplum, sed innocentem fuisse quam propter Ecclesiæ catholicae pacem schisma de- damnalum, quia absens fuerit, et absentem se fuisse screre, et ipsam pacem catholicam honoris sui quae- probaverit; hoc dicimus, ut ad hoc respondeat, quia stione turbare ? Quid enim laudabilius, el christianæ non licuit damnari inauditum, quem innocentem suisse charilati conimodatius, quum derelicta Donatislarum ipsi modo dicunt, qui eum damnaverunt. Aut ergo in. vesa na superbia , ila hæreditati Christi cohærere, lit nocens damnari non debuit, aut nocens rccipi damnaTestimonium humilitatis , amore probarelur unilatis ? tus non debuit. Si innocens receptus est, innocens Itaque quantum ad ipsum altinet , sicut eum gaude- damnatus cst; si nocens damnatus est, nocens recemus lalem inventum, ul quod in ejus corde divinus ptus est. Si nesciebant, qui illum damnaverunt, utrum sermo ædificavit , nequaquam tempestas hujus tenla- innocens fuerit, argliendi sunt lemeritatis, quia inaulionis everlerel : sic optamus et deprecamur a Do- dilum, innocentem, de quo nesciebant, damnare ausi mino, ut consequenti vita et moribus suis magis ma- sunt; et de præsenti facto intelligimus eadem lcmerigisque declaret , quam bene ge:turus fuisset , quod lale illos damnasse etiam superiores quos traditionis profecto gereret si hoc oportuisset. Retribualur ci crimine infamavcrunt. Si enim poluil ab ipsis inno · pax Xterna que promissa est Ecclesii , qui intel- cens damnari, polucrunt ab ipsis traditores etiam lexit sibi non expedire quod paci non expediebat dici qui non crant traditorcs. Ecclesiæ.

2. Deinde idem Felicianus damnatus ab ipsis multo 2. 'Tu vero, fili charissiine, non mediocre gaudium lem, ore cum Maximiano communicavit; si innoccns nostrum , qui nulla lali necessitate a suscipicndo cpi- sic in Mss. Vatic. et Gallic. Attamen legendum aliqui scopalu impcdiris, decet indolem tuam Christo in lcpulant, Bagaicnsis : tum quia sic legilur apud Milevitanu.n

concilium anni 402, in canone edito super hac ipsa Maxidicare quod dedit. Ingenium quippe tuum , prudentia,

miani causa ; tum quia hunc esse unum eumdemque voeloquentia , gravitas , sobrielas, el catera quibus or. lunt cum Maximiano Bagaiensi, quem vulneratum graviter

a Donatistis et de excelsa turri præcipitatum fuisse prodit nantur morcs lui, dona sunt Vei. Cui melius serviunt,

Augustinus in lib. 3 cont. Crescon., c. 43. Porro Mss. hoc et quam ci a quo tributa sunt, ut et custodiantur, et illo loco necnon in Epistt. 88 et 185, ubi de eadem Maxiaugcantur, et perficiantur, et remunerentur ? Non

miani cæde agitur, consideralis, plurimam discrepantiain

reperimus, quam annotavimus suis locis. serviant huic sæculo, ne vanescant cum illo atque * Ms. Corb., Naucellioni. dispercani. Non diu tecum in hoc agendum novimus,

3 Verlinus et Vindingus sus; icantur legendum hic, a

fratre nostro clarenlio, non autem ut apud Lov., a pati”; quanta facilitale consideres spes inanium hominum, quippe cum Clarentius fuerit donarista. AL Mss. ch. el v. cl insatiabiles cupiditates , el incerlam vitam. Abjice babent, ab episcopo nostro. Forle pro, reslro. igitur ex animo quidquid terrenz atque false felici

* Ad codices cb. vc. V. et Lov. recensila est.

(a) Ilias 207 : quæ autem 70 erat, nu.ic 20. Scripla Lov., visceribus Christi ejus. Al a Mss. abest Christi forie circa hoc tempus.

erat quando damnatus est, quare posteriore tempore proficisci disponit, cpiscopalus sarcina detentus, ac cum sceleralo Maximiano communicans niultos bapti- deinde in brevi defunctus est, etiam nunc miltere vozavit extra communionem ipsorum ? Testes sunt ipsi, lui; ut scias in tua colloquia quam oliin inardescam, qui egerunt apud proconsulem, ut idem Felicianus et quam vim paliar, quod a mc tam longe absunt tanquain cum Maximiano de Basilica excluderetur. sensus corporis tui, per quos adire possil ad animum Parum ergo erat damnasse absentcm, damnasse inan- luum animus meus, mi frater dulcissime, el in Doditum, damnasse, sicut dicunt, innocenlem; insuper et mini membris honorande. adilus est contra illum proconsul, ut de ecclesia ex. CAPUT II.- 3. In hac autem cpistula boc addo. pelleretur. Vel lunc quando illum expellebant de eccle- quod postea didicimus, Job ex bebrxo a le interpre. sia, fatentur quia inter damnatos et sceleratos et lalum, cum jam quamdam haberemus interprelatioMaximianistas eum depulaverunt. Quando ergo ille nem, quam ejusdcm prophetæ ex graco eloquio verbaptizabat homines, Maximiano comniunicans, bapti- sam in latinum : ubi tamen asteriscis nolasti quæ in smum verum dabat an falsum ? Si verum baptismum hebræo sunt, el in græco desunt; obeliscis auleni dabat qui cum Maximiano communicabat, quare accu. quæ in græco inveniuntur, et in hebræo non sunt, lam satur baptismus orbis terrarum ? Si autem falsum bapti. mirabili diligentia, ut quibusdam in locis ad verba smum dabat, quando communicabat cum Maximiano, singula, singulas stellas videanius, significantes eadem quare sic sunt recepti cum illo quos in schismale verba esse in hebræo, in greco autem non essc. Porro Maximiani baptizavit, et neino eos in parle vestra' in hac posteriore interpretatione, qu:e versa est ex rebaptizavil?

hebro, non cadem verborum fides oceurrit, nec pa

rum lurbat cogitantem, vel cur in illa prima carta diEPISTOLA LXXI. (a).

ligentia figantur asterisci, ut minimas etjam particuAugustinus Hieronymo, dehorlans a libris Testamenti

las oralionis indicent deesse codicibus græcis, quæ veteris ex hebræo vertendis, el exhortans ut Septua

sunt in hebräis; vel cur in hac altera quz ex leginla versionem mire depravalam ac variantem reddat

bræis csi, negligentius hoc curalum sit, ut la eadem suce veritali. Novum Teslamentum ab eo castigatum

particulic locis suis invenirentur. Aliquid inde, exemprobal.

pli gratia, volui ponere; sed mihi ad horam codex Domino venerabili, el desiderabili sancto fratri, et defuil, qui ex liebræo est. Verumtanien quia pravo

compresbytero HIERONYMO AUGUSTINUS, in Domino las ingenio, non solu ni quid' dixerim, verum etiam salutem.

quid dicere voluerim, salis, ut opinor, intelligis, ut,

causa reddita, quod movei edisseras. CAP, PRIMUM.--1. Ex quo cæpi ad le scribere ac

4. Ego sane le mallem græcas potius canonicas nollla scripla desiderare, nunquam mihi melior occurrit

bis interpretari Scripturas, quæ Septuaginta interoccasio, quam ut per Dei servum ac ministrum lidelis

prelum perhibentur. Perdurum crit enim, si lua insimum, mihique charissimum mea tibi afferrelur epi

Terpretatio per mullas ecclesias frequentius cæperit slola, qualis est filius noster Cyprianus diaconus. Per hunc certe ila spero litteras luas, ut certius in

lectilari, quod a græcis ecelesiis latinæ ecclesiic dis hoc rerum genere quidquam sperare non possiin. Nam

Ossiin. Nam sonabunt, maxime quia facile contradictor convincinec studium in pelendis rescriptis memorato filio no- lur graco prolalo libro, id est lingua nolissima. Quissiro deerit, nec gratia in promerendis, nec diligentia quis aulem in co quod ex hebræo translatum est, aliquo

insolito permolus fuerit, et falsi crimen intendein custodiendis, nec alacritas in perferendis, nec fides

rit, vix aut nunquam ad liebrza testimonia perveniein reddendis : lantum si aliquo modo mcrear, adjuset

tur, quibus defendalur objectum. Quod si etiam perDoniinus, el adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraLernam voluntatem nulla major voluntas impediai.

ventum fucrit, lol latinas el græcas auctoritates da2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam au

mnari quis feral ? lluc accedit quia etiam consulti tem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus millere

llebræi possunt aliud respondere : ul lu solus neces

sarius videaris, qui etiam ipsos possis convincere; volui, credens eas non pervenisse. Que etsi perveneruni, ac fortasse tuæ potius ad me pervenire minime

sed tamen quo judice mirum si polueris invenire. poluerunt, ea ipsa scripla quæ jam misisti, iterum

CAPUT III.-5. Nam quidam frater noster episcomitte, si forte rescrvata sunt: sin minus, rursus dicta pus, cum leclitari insliluissel in ecclcsia cui prxest. quod legam, dum tamen his respondere ne graveris,

interpretationem tuam, movit quiddam longe alitcr quod jam diu est lit exspecto. Primas etiam quas ad

abs le positum apud Jonam prop!ıclam (Jonæ iv, 6), le adhuc presbyter litteras præparaveram millendas

quam erat omnium sensibus memoriæque inveleraper quemdam fratrem nostrum Profulurum, qui post

lum, ct lot alatum successionibus dccanlalum. Factus

est tantus lumullus in plebe maxime græcis arguentica collega nobis factus, jam cx hac vita migravit,

hus et inclamantibus: calumniam falsitatis, ut cogenec eas lunc ipsc perferre potuit, quia continuo dum

relur episcopus (Oca quippe civilis cral)* Jud.co"Lov., in parte nostra rebaptizaril. At Ms. cb, vestra, Sic quindecim cdd. [quod.] quæ vera lectio est.

Edd., interpretum auctoritate. At Ass. non habent alte • ad a. ll. bn. c. cc. fs. gg. j. mr. sb. I. vc. decein v. ctorilale.. et ad Alt. Bad Er. Lov. recoguita.

3 Lov., inflammantibus. Aliqui ald., inclamantibus.

* Mss. mr. et duo Vat., cogerelur episcopus ciiitutis, ju (@) alias 10 : quæ autem 71 crai, nunc 6. Scripla an. 103. dæorum, clc.

rum lestimonium flagilarc. Ulrum autem illi imperi. insula Adriæ , ante hoc ferme quinquennium reperisse. lia an malitia, hoc esse in hebræis codicibus respon- 2. De amicitia omnis tollenda suspicio est, et sic cum derunt, quod et graci et latini habcbant atque dice- amico, quasi cum altero se, est loquendum. Nonnulli bant. Quid plura ? Coactus est homo velut mendnsi- fandiliares mei, et vasa Christi , quorum Jerosolymis et latem corrigere, volens, post magnum periculum, in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non non remoncre sinc plebe. Unde etiam nobis videtur, simplici a le animo factum, sed laudem atque rumuscualiquando le quoque in nonnullis falli potuisse. Et los et gloriolam populi requirente, ul de nobis cresceres; vic!c hoc quale sit, in eis litteris quæ non possunt ut mulli cognoscerent le provocare, me timere ; le scricollatis usilalarum linguarum testimoniis emendari. bere ul ductum , me lacere ut imperitum, et landem re

CAPUT IV.- 6. Proinde non parvas Deo gratias perisse, qui garrulilati meæ modum imponerel. Ego auagimus de opcre tuo, quo Evangelium ex græco in- lem , ul simpliciter fatear , Digualioni tuæ primum idterprctalus es, quia pene in omnibus nulla offensio circo respondere nolui, quia quam liquido epistolam nou est, cum Scripturam græcam conlulerimus. Unde, si credebam , nec ( ut vulgi de quibusdam proverbium est quisquam veleri falsitati contentiosus faverit, prolatis litum melle gladium. Deinde illud cavebanı, ne episcopo collatisque codicibus, vel docelur facillime, vel refel- communionis meæ viderer procaciter respondere, et alilitur. Et si quædam rarissima merilo movent, quis qua in reprehendenlis epistola reprehendere ; præsertim lam durus est, qui labori iam utili non facile igno- cum quædam in illa hæretica judicarem. scat, cui vicem laudis referre non sufficit ? Quid tibi CAPUT II.-3. Ad extremum ne tu jure expostulares autcm vidcatur, cur in multis aliter sc habcat hebrro- el diceres, Quid enim? epistolam meam videras, el notce fiim codicum auctoritas, aliter græcorum quæ dicitur tibi manus in subscriptione signa deprehenderas, ut iam Septuaginta, vellem dignarcris : perire. Neque enim facile amicum læderes, el alterius malitiam in meam parvum pondus habct illa que sic meruit diffamari, ctverleres contumeliam? Igitur ut ante jam scripsi, aut qua usos Apostolos, non solum res ipsa indical, sed mille eamdem epistolam tua subscriptam manu ; aut se. etiam tc allestalum esse mcmini. Ac per hoc pluri- nem latilantem in celtula Incessere desine. Sin aulem mum profucris, si eam grxcam Scripluram, quam inam vis vet exercere, vel ostentare doctrinam, quære Sepluaginta operati sunt, latint veritati rcddideris : juvenes, el diserlos, el nobiles, quorum Romæ dicuntur quic in diversis codicibus ila varia est, ut tolerari vix esse quam plurimi , qui possint el audeanl tecum conpossit; ct ita suspecta, nc in grxco aliud inveniatur, gredi, el in disputatione sanclarum Scripturarum, juul inde aliquid proferii aul probari dubitelur. Bre- gum cum episcopo ducere. Ega quondam miles , nunc vem putabam futuram hanc epistolam; scd ncscio veleranus, el luas et aliorum debeo laudare victorias, quomodo ita mibi dulce factum est in ea progredi, ac non ipse rursus efselo corpore dimicare; ne, si me fresi lecum loqucrer. Sed obsecro te per Dominum, nequenler ad rescribendum impuleris, illius recorder hislolc pigeal ad omnia responderc, el præstare mihi, riæ, quod Annibalemi juvenililer exsultanten, O. Maxiquankim polueris, presentiam luam.

mus patientia sua fregeril ('il. Liv. Decadis 3, lib. 2). EPISTOLA LXXII.(a).

Omnia fert ætąs, animum quoque. Sæpe ego longos

Cantando puerum memini me condere soles : llicronymus Augustino expostulans de ittius epistota per Nunc obliia mihi tot carmina ; vox quoque Mærim Italiam sparsa , qua lazabalur locus non recte expo

Jam fugit ipsa. situs in Epistola ad Galatas.

(virg. Eccl. 9.) Domino vere sancto el beatissimo papx AUGUSTINO,

Et, ut magis de Scripturis sanclis loquar, Berzellai ille

Galaadites, regis David beneficia omnesque delicias juHIERONYMUS, in Domino salutem.

veni delegans filio (Il Reg. xix, 32-37), ostendil sene CAP. PRIMUM. - 1. Crebras ad me epistolas dirigis, clutem hæc appelere non debere, nec oblala suscipere. el sæpe compellis. ' ul respondeam cuidam epistolæ tuæ, 4. Quod autem juras !e adversum me libruni non cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fralrem Sysinnium scripsisse , neque Roman misisse quen non scripseris, diaconum exemplaria pervenerant, absque subscriptione

sed si forte aliqua in luis scriptis reperiantur, quæ a meo lua , el quæ prinum per fratrem Prosulurum , secundo sensu discreperi, non me a le læsum, sed a te scriptuni per quendam alium te misisse significas ; et interim Pro- quod tibi rectum videbatur : quæso ut me patienter auta futurum relraclum de ilinere, el episcopum conslilutum, dias. Non scripsisti librum : et quomodo mihi reprehenveloci morle subiraclum ; illum cujus nomen relices, ma sionis a le mere per alios scripla delata sunt? cur habet ris limuisse discriinina, el navigationis mutasse consilium. Italia quod lu non scripsisti? qua ratione poscis ut reQuc cum ita sint , salis mirari nequeo quomodo ipsa

scribam ad ea quæ scripsisse le denegas? Nec lam hebes epislola el Romæ cl in Ilalia haberi a plerisque dicatur,

sum ul, si diversa senseris, me a le læsum putem. Sed si El ad me solum non perveneril, cui soli missa est; pre

mea cominus dicla reprehendas, el rationem scriplorum sertim cum idem fraler Sysinnius inter cæteros tractalus

expelas, el quæ scripserim emendare compellas, el ad Tucs dixerit eam se non in Africa, non apud le, sed in

Teaderwõiav provoces, el oculos nihi reddas ; in hoc - . · Editio Erasm. operum S. Hieron., et sæpe compellas.

dilur amicilia , in hoc necessitudinis jura violanlur. Ne Ad a. bl. bn. cc. fs. j. mr. r. sh. vc. undecim v. et ad videamur certare pueriliter et fautoribus invicein vel deAni. Bad. Er. Lov. collata est. (a) Alias 14: qux auicm 72 crat, nunc 7. Scripla an. 403

tracloribus nostris tribuere materiam contendendi; hæc aut 101.

scribo , quia le purc el christiane diligere cupio, nec

quidquam in mea mente retinere quod distet a labiis. Non ollensionis indicia. Itaque , ubi mulcebar legcns, ibi enim convenit ul ab adolescentia usque ad hanc ælalem, continuo fericbar; hoc sane vel maxime admirans, in monasteriolo cum sanctis fratribus labore desudans, quod cum dicas le exemplaribus litterarum mearun aliquid conlra episcopum communionis meæ scribere au- idev iemere non pulasse credcndum, ne fortc le redeam, el eum episcopum quem ante cæpi amare quam spondente læsus juste expostularem, quod probare nosse, qui me prior ad amiciliam provocavil, quem postante debuisses mcum esse sermonem ct sic rescribere, mne orientem in Scripturarum eruditione lætalus sum. postca juberis, si mea est epistola, aperle me scribere, Igitur aut fuum negalo librum, si forle non tuus est, et aut mittere excmplaria veriora , ul absque ullo randesine Ragilare rescriplum ad ea que non scripsisti ; aut core stomachi in Scripturarum disputationc verscmur. si luus est, ingenue confitere , ut si in defensionem mei Quo pacio enim possumus in hac disputationc sine aliqua scripsero, in le culpa sit qui provocasti, nou in rancore versari, si me lidere paras ? aut si non paras, me qui respondere compulsus sum.

quomodo ego, le non lædenle, abs te lasus justo CAPUT III.-5. Addis præterea te paratum esse ul, si expostularem, quod probare anle debuisses, meum' quid me in tuis scriptis moverit, aut corrigere voluero, esse sermonem , cl sic rescribere, hoc est et sic licfraterne accipias, et non solum mea in le benevolentia dere? Nisi enim rescribendo lasisses, cgo juste espoguvisurum, sed ut hoc ipsum faciam, deprecaris. Rursum Slulare non possem. Proinde cum ila rescribis, ut dico quod sentio : provocas senem , tacentem stimulas, ledas, quis locus nobis relinquitur in disputatione videris jactare doctrinam. Non est autem ætatis meæ, Scripturarum sine ullo rancore versandi ? Ego quidem pulari malevolum erga erim cui magis favorem debeo. Et absit ut ledar, si mihi certa ratione volucris el posi in Evangeliis ac Prophetis perversi homines inveniunt tueris demonstrare illud ex Epistola Apostoli, vel quid quod nilantur reprehendere , miraris si in luis libris, el aliud Scriplurarum sanctarum le verius intellexisse, maxime in Scripturarum exposilione, quæ vel obscuris quam mc : imo vero absit , ut non cum graliarum simæ sunt , quædam a recii linea discrepare videantur ?

actione lucris meis depuilem, si fucro ic docenle inEl hoc dico, non quod in operibus luis quædam reprehen. struclus, aut cmendante correclus. denda jam censeam. Neque enim lectioni evrum unquam 2. Verumtamen, tu.mihi fraler charissime, nisi le operam dedi : nec horum exemplariorum apud nos copia pulares liesum scriptis mcis, non me putares ludi est, præter Soliloquiorum fuorum libros , et quosdam

posse rescriptis tuis. Nullo cnim modo id de le opiCommentarius in Psalmos; quos si vellem discutere, non

palus fucro , quod non te arbitraris lacsum, si sic ladicam a me, qui nihil sum, sed a velerum Græcorum

men rescribis ut lædas. Aul si te non sic rescribenten docerem interpretalionibus discrepare, Vule, mi amice,

ego propter nimiam slullisiam meam lædi possc putacharissime, ætale fili, dignilate parens : et hoc a me ro

tus sum, hoc ipso lasisti plane, quod de me ita sexgalus observa, ut quidquid mihi scripseris, ait me pri

sisli. Sed nullo molo lu me, quem nunquam talim mum facias pervenire.

es pertus es, lemere talcm crederes, qui lillerarum EPISTOLA LXXII. (a).

mcarum excmplaribus , etiam cum stilum mcum nosHieronymum lilleris suis nonnihil ossensum demulcere

scs, temere crcdere noluisti. Si enim non immerito studet Augustinus. Apologiam illius contra Ruffinum

vidisti me juste expostulalurum fuisse, si lemere crcaccepisse se leslatur, deplorans Tanlos inter viros

deres esse litteras meas, que non essent mex; quanto quondam amicissimos lam amarulentum discordiam

justius expostularem, meipsum tcmcre putalum la. incidisse.

lem , qualem me expertus non cssct qui putavissel? Domino venerando el desideratissimo fratri, com

Nequaquam crgo ila prolabcreris, ut lc non rescripresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUs, in Domino

benle quo laderer, me tamen existimares nimis insalutem.

sipientem, etiam tali luo rescriplo ladi poluisse. CAP. PRIMUM.-1. Quamvis existimem, antcquam

CAPUT II.-3. Restat igilur ut liedi re me rescri. istas sumercs, venisse in manus tuas lilieras meas, quas bendo disponeres, si ccrlo documento meas esse ill.is per Dei servum, filium nostrum, Cyprianum diaconum

lilleras nosccrcs. Atque ita, quia non credo quod inniisi; quibus certissime agnoscercs mcam esse episto

juste me lädcndum pulares, superesl ut agnoscam lam , cujus exemplaria illuc pervenisse commemora

pcccalur meum, quod prior te illis litteris l.escrin), sli; unde jam me arbitror rescriptis luis, velut Entel

quas meas essc negare non possum. Cur itaque corror lipis glandibus atque acribus ciestibus, tanquam

contra fluminis tractum , ac non potius veniam pelo ? audacem Darelem cæpisse pulsari alqne vcrsari: nunc

sari: nunc Obsecro le ergo per mansueludinem Christi, ut, si tamen eis ipsis respondeo litteris luis, quas mihi per larsi le, dimillas mihi, nec me vicissim l:ưdendo masanctum filium nostrum Asterium miltere dignatus es; lum pro malo reddas. Lædes aulem me, si mihi lain quibus multa in me comperi lux henevolentissime cueris crrorem meum , quem forte invencris in factis charitatis, et rur:us quædam nonnullius a mc 'lux vel dictis meis. Nam si ea in me reprehenderis que

* Sic Rad. Er. et sexdecim ass. At Lov. habet, animae reprehendenda non sunt, le ladis magis quam me; liæ.

quod absit a moribus ct sancto proposito luo, ut hoc * In hac emendanda usi sumus a. bl. bn. j. mr. r. s. sb. facias voluntale lædendi, culpans in me aliquid dente 1. vc. duobus cc. undecim v. Am. Bad. Er. Lov. (a) Alias 15 : quæ autem 73 eral, nunc 265. Scri; la an.

maledico, quod menle veridica esse scis non culpandum. Ac per hoc aut benevolo corde argyas, criamsi carel delicto, quem argucndum pulas; aut paterno CAPUT III.-6. Nescio quæ scripla maledica super affectu mulceas quein adjicere neqneas. Potest enim luo nomine ad Africam pervenerunt'. Accepimus la. fieri ut tibi aliud videatur quam vcritas habct, dum men quod dignatus es millere, illis respondens malelamen abs lc aliud non fial quam charitas habet : dictis. Quo perleclo, fateor, mullum dolui inter lam nam ci ego amicissimam reprehensionem gratissime charas familiaresque personas, cunctis pene Ecclesiis accipiam, etiam si reprehendi non mcruit quod rccte nolissimo amicitiae vinculo copulalas, tantum malum defcndi potcst; aut agnoscam siinul el benevolentiam extitisse discordiæ. Et tu quidem quantum libi mode Luain, el culpam meam, ct, quantum Dominus dunal, reris, quantumque teneas aculeos indignationis tuæ. in alio gratus, in alio emend. tus inveniar.

ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis lite 4. Quid ergo, fortasse dura, sed cerlc salubria leris eniinct. Vcruinlamen si eas ipsas cum legissem, verba lua, lanquam cxstus Entelli, pertimescam ? Cx- contabui dolore, el obrigui timore; quid de me illa debatur ille, non curabatur; et ideo vincebatur, non facerent quæ in le ille scripsit, si in manus meas sanabalur. Ego autem , si medicinalem correptionem forte venissent? Væ mundo ab scandalis (Malih. XI!!!, luam tranquillus accepero, non dolebo : si vero infir- 7). Ecce fit, ccce prorsus impletur quod Veritas ail : mitas, vel · humana , vel mea , etiam cum veraciter Quoniam abundubit iniquilas , refrigescel charitas arglior, non potest nisi aliquantulum contristari, mc- multorum (Id. xxiv, 12). Quae sibi enim jam lida lius tumor capitis dulci, dum curatur, quam dum ci peclora luto refundantur? in cujus sinum • lota se parcitur, non sanatur. Hoc est enim quod acute vidit projiciat secura dilectio ? quis denique amicus non qui dixii, Utiliores csse plerumque inimicos jurgantes, formidetur quasi futurus inimicus, si poluit inter Die quam amicos objurgare melnentes. Illi enim dum ronymum et Ruflinum hoc quod plangimus exoriri? 0 rixantur, dicunt aliquando vera quæ corrigamus; isti misera el miseranda conditio! O infida in voluntatiautem minorcm quam oportet, exhibent justitiae li- bus amieorum scientia präsentium, ubi nulla est prz. bertatem , dum amicitic liment exasperare dulcedi- scientia futurorum! Sed quid hoc alteri de altero genem. Quapropter ctsi bos, ut tibi videris, lassus se- mendum putem, quando nec ipse quidem sibi homo nectute foric corporis, non vigore animi lamen, in cst nolus in posterum ? Novil enim utcumque, vix arca dominica fructiioso laborc desudans; ecce sum, forte, nunc qualis sit; qualis autem postca futurus si quid perperam dixi , fortius sige pcdem. Non mihi sil, ignoral. csse debel molestum pondus ætatis lux, dummodo 7. Hacc porro non tantum scientia , qualis quisque contcralur palca culp: miex.

sil, verum etiam præscientia, qualis futurus sit, si est 5. Proinde illud quod in extremo epistolæ tuæ po- in sanctis et beatis Angelis; et quomodo fuerit diabosuisti, cum magni desiderii suspirio vel lego , vel re- lus bealus aliquando, cum adhuc angelus bonus essci, colo. Utinam , inquis, mereremur complexus luos, et sciens fuluram iniquitatem suam, et sempiternum supcullalione mulua vel doceremus aliqua , vel disceremus! plicium, omnino non video. De qua re, si tamen cam Ego autem dico : Utinam saltcm propinquis lerrarum nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra quid faciant lerræ ac maria quæ nos corporaliter diriColloquia, littera possent esse crebriores ! Nunc vero munt. Si hæc epistola mca quam legis, ego essem, jam Tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, mihi diccres quod quæsivi: nunc vero quando rescribes? til de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad quando milles? quando perveniet? quando accipiam? lnam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam Ellamen utinam quandoque fiat, quod lam cilo fieri non

senex, necdum rescripla mcruerim, faciliusque ad le posse, quam volumus , quanta possun:us tolerantia · exemplaria epistolæ meæ pervenerint, nescio qua oc- sustinernus! Unde recurro ad illa verba epistolæ luie

casione præveniente, quam ipsa epistola mc curante. dulcissima, sanctique desiderii lui plenissima,et ea facio llomo cnim qui eam lunc acceperat, ncc ad le pertu- vicissim mea : Utinam mereremur complexus luos ; et lerit, ncc ad me reluleril 3. Tantæ autem mihi in collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! liiteris tuis, quæ in manus nostras venire potuerunt, si tamen esse ullo modo posset quod ego le docerem. apparent res, ut nihil sludiorum meoruin mallem, si 8 . In his autem verbis non jam luis tanlum , sed possem, quam inhærere laleri luo. Quod ego quia etiam meis, ubi delector el relicior, et ipso quamvis non possum, aliquem nostroruin in Domino filiorum pendente et non allingenle utriusque nostrum desideerudicndum nobis ad te mittere cogito, si etiam de rio, non parva ex parle consolor : ibi rursus accrrimis hac re lua rescripta meruero. Nam neque in me lan- dulorum stimulis fodior, dum cogito inter vos, quibus lum scientiæ Scripturarum divinarum est , aut esse Deus hoc ipsum quod uterque nostrum optavit, larjain potcrit, quantunı inesse tibi video. Et si quid in gum prolixumque concesserat, ut conjunctissimi ct hac re habeo facultatis , uicumque impcndo populo familiarissimi mella Scripturarum sanclarum pariler Nei. Vacare aulem studiis diligentius quam que po- lamberelis, lant: amaritudinis irrepsisse perniciem , puli audiunt instruendis, propter ccclcsiasticas occupationcs omnino non possum.

· Edd., pervenisse audivimus. Sed verius Mss. novem, pervenerunt. Nempe Hieronymis in epist. 08 conqueritur male.

dicta Ruffini, studio ejusdem ad Africam pervenisse : re1 Bad. Am. et Er., abjicere.

spondel Augustinus nescire se quże in ipsum maludicha s Ita Mss. plerique. Al lov., velut humana mea.

isthuc pervenerint. a sic Msis. novem (peitulii... rclulil).

* Mss. quindecim : sensus.

« PredošláPokračovať »