Obrázky na stránke
PDF

gredi; eleg: aliquid mcdium, ut certo placilo se ambo 5. Proinde, fralres mci, qui timetis Deum , maconstringerent ad locum sanctum se perrectūros', ubi mentole quod ait Apostolus Petrus : Quoniam adverlerribiliora opera Dei nol sanam cujuscumque conscien- sarius vesler diabolus lanquam leo rugiens circumil queetiam multo facilius aperirent, et ad confessionem vel rens quem devoret (11 Petr. V, 8). Quem non potest pæna vel timore compellerent. Ubiquc quidem Deus est, devorare seductum ad nequitiam, famam ipsius in. tl nullo continelur vel includitur loco qui condidit om- quinare conatur, ut si ficri potest opprobriis hominum nia, eleum a veris adoratoribus in spiritu et veritate et malarum linguarum detractione deficiat, el sic ia oportet adorari (Joan. iv, 24), ut in occullo exaudiens, ejus fauces rual. Si autem nec famam innocentis main cccullo etiam justificel et coronel. Verumtamen ad culare poluerit, hoc ei persuadere lentat, ut per ista quæ hominibus visibiliter nola sunt, quis polest ejus malevolas suspiciones de fralre suo judicet, et sic consiliuin perscrutari, quare in aliis locis hæc miracula ab illo implicatus absorbeatur. Et quis omnes ejus liant, in aliis non fiant ? Multis enim nolissima est captiones et circumventiones vel comprchcndere vil sariclitas loci , ubi beati Felicis Nolensis corpus con- enuincrare sufficiat ? Adversus lamen hæc tria quie ditum est, quo volui ut pergerent; quia jude nobis ad causam præsentem pertinent propius ", ne mala facilius fideliusque scribi potest quidquid in eorum exempla imitando ad nequitiam seducamini, ila vos aliquo divinitus fuerit propalalum. Nam et nos novi- per Apostolum alloquitur Deus : Ne silis jugum dumus Mediolani apud memoriam sanctorum, ubi mira- cenles cum infidelibus ; quæ enim participatio justilice biliter et terribiliter dæmones confitentur, furem cum iniquilale, aul quæ societas luci ad lenebras (II Cor. quemdam , qui ad eum locum venerat ut falsum ju- vi, 14)? licm alio loco : Nolite, inquit, seduci : rando deciperet, compulsum fuissc confiteri furtum, Corrumpunt mores bonos colloquia mala. Sobrii eslole , et quod abstulerat reddere : numquid non el Africa justi, el nolile peccare (1 Cor. xv, 33, 31). L't autem sanctorum martyrum corporibus plena est ? et lamen linguis detrahentium non dcficialis, sic per Proplenusquam hic scimus talia fieri. Sicut enim, quod tam dicit : Audite me qui scitis judicium, populus Apostolus dicit, non omnes sancti habent dona curatio- meus, in quorum corde lex mea est : opprobrium hominum , nec omnes habent dijudicationein spirituum (1 Cor. num nolite metuere, et deiraclione eorum ne superemini, XII, 30; ila nec in omnibus memoriis sanctorum nec quod ros spernant magni duxeritis. Sicut enim vestiista fieri voluit ille, qui dividit propria unicuique mentum , ita per lempus absumenlur, el sicul lana a liprout vult.

nea comedentur; justilia autem mea in æternum manet 4. Quapropter cum ego noluissem hunc gravissi

(Isai. L1, 7, 8). Jam vero ne malevolo animo de ser. mum dolorem cordis mei vobis perferri in notitiam, vis Dei falsa suspicando perealis, illud Apostolicum ne vos atrociter el inaniter contristando turbarem: recordamini, ubi ait : Nolile anle lempus judicure forlassis ideo Deus noluit vos latere, ut nobiscum quidquam , donec veniat Dominus, et illuminet absconorationibus incumbalis, ut quod ipsc in hac causa dita tenebrarum , el manifestabit cogitationes cordis, et novit , nos autem nosse non possumus, etiam nobis

tunc laus erit unicuique a Deo (1 Cor. iv, 5). El ilem manifestare dignetur. Nomen autcm presbyteri pro

quiem presbyteri pro illud quod scriplum est : Quæ manifesta sunt, vue plcrea non ausus sum de nuniero collegarum ejus vel

bis; quue aulem occulta , Domino Deo vestro (Ibid., supprimere vel delere, ne divinæ polestali, sub cujus v, 12, 13). examine causa adhuc pendel, facere viderer injuriam,

6. Manifestum est quidem, quia ista in Ecclesia non si illius judicium meo vellem præjudicio prævenire : accidunt sinc gravi tristitia sanctorum atque fidelium ; quod nec in negoliis sæcularibus judices faciunt,

verumtamen consolclur nos qui cuncla predixit, at. quando causæ dubitatio ad majorem poleslalem refer.

que ul abundantia iniquitatis non rcfrigescamus, sed lur, ut pendente relatione aliquid audeant commulare.

usque in fincm perseveremus, ut salvi esse possimus, Et in episcoporum concilio (a) constitutum est, nul

admonuit. Nam quantum ad me altinet, si est in me lum clericum qui nondum convictus sil, suspendi a

quanlulacumque charitas Christi, quis vestrum infircommunione debere, nisi ad causam sum examinan

matur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et dam se non præsentaverit. Bonifacius tamen hanc

ego non uror (II Cor. XI, 25)? Nolite itaque augere humilitatem suscepit, ut nec lilleras acciperet, qui

cruciatus meos, deficiendo vcl in suspicionibus falsis, bus in peregrinatione honorem suum quæreret, ut in

vel in peccatis alienis. Nolile, obsecro vos, ne dicam eo loco ubi ambo ignoli sunt , circa ambos æqualitas

de vobis : Et super dolorem vulnerum meorum addide. servaretur. Et nunc si vobis placet il nomen ejus non

runt. Nam illi qui gaudent dc istis doloribus nostris , reciletur, ne iis qui ad Ecclesiam accedere nolunt,

de quibus in persona corporis Christi tanto ante prasicut ait Apostolus , dcmus occasionem quærentibus

dictum est, Adversus me insultabanı qui scdebant in occasionem (Il Cor. x1, 12); non erit nostrum hoc

porla, el in mc psallebant qui bibebanl vinum (Psal. facluni, sed eorum quorum causa fuerit ficlum. Quid

LXVIII, 27, 13), valde tolerabilius sustincntur; pro enim obest homini, quod ex illa labula non vult cum

quibus tamen etiam ipsis orare, et bonum eis velle recilari humana ignorantia , si de libro vivorum non

didicimus. Ad quid enim aliud sedent isti, et quid eum deiet iniqua conscientia ?

aliud caplant, nisi ut quisquis episcopus, vel clericus,

vel monachus, vel sanctimonialis : cecideril, omnes *Er. Lov., peregruuaturos. Mss., perrecturos.

? Mss. Vatic. cum decem c nostris , prius. (a) Carthag. 3, ann. 397, cann. 7, 8.

* Y'ss. cb. 88., cústimoni..lis.

tales esse credant, jactent , contendant, sed non mihi arrogare audeo ut domus mea melior sit quam omnes posse manifestari? Et tamen etiam ipsi cum arca Noe, ubi tamen inler octo homines reprobas aliqua maritata invenitur adultera , nec projiciunt unus inventus est (Gen. ix, 27): aut melior sit quam exores suas , nec accusant matres suas. Cum autem domus Abrahar, ubi dictum est, Ejice ancillam el filium de aliquibus qui sanctum bomen profitentur, aliquid ejus (Id. xxi, 10) : aut melior sit quam domus Isaac, criininis vel falsi sonuerit, vel veri paluerit, instant, cujus' de duobus geminis dictum est, Jacob dilexi, satagunt, ambiunt, ut de omnibus hoc credatur. Hos Esau autem odio habui (Mulach. 1, 2) : aut melior sit ergo de nostris doloribus suavitatem suæ malæ linguze quam domus ipsius Jacob, ubi leclim patris filius in capiantes, facile est ut illis canibus comparemus, si cestavit (Gen. XLIX, 4): aut melior sit quam domus forte in malo intelligendi sunt, qui lingebant vulnera David, cujus filius cum sorore concubuit (II Reg. Xin, pauperis illius, qui ante januam divitis jacebat , et 14); cujus aller filius eontra patris tadi sanctam man. quousque veniret ad requiem sinus Abrahæ, laboriosa suetudinem rebellavit (Ibid. xv, 12): aut melior quam cl indigna omnia tolerabat (Luc. xv., 21-23).

cohabitatio Pauli apostoli, qui tamen si inter omnes 7. Vos me nolile amplius cruciare, qui aliquam bonos habitaret, non diceret quod superius commespem habetis ad Deum : vos nolite ipsa vulnera que moravi, foris pugnae , intus linwres (II Cor. vii, 5); illi lingunt, multiplicare; vos pro quibus periclitamur nec diceret cum de sanchitale el lide Timothci logueomni hora , babenles foris pugnas, intus timores (II retur, Neminem habeo qui germane de vobis sollicitus Cor. vii, 5), periculum in civitate, periculum in de- sil. Omnes enim sua quæruni, non quæ sunt Jesu Christi serto, periculum ex gentibus, periculum ex falsis fra- (Philipp. 11, 20, 21): aut melior quam c habitatio tribus (Id. x1, 26). Scio quia doletis; sed numquid ipsius Doniini Christi, in qua undecim boni perlidum acrius quam ego ? Scio quia conlurbati estis, el timco et furem Judam toleraverunt : aut melior sil postremo ne inter linguas maledicorum deficiat el pereat infir- quam cælum, unde Angeli ceciderunt. mus, propter quem Christus mortuus est. Non ex vo- 9. Simpliciter autem fateor Charitati vestræ cora! bis increscal dolor noster, quia non culpa nostra fa- Domino Deo nostro, qui lestis est super aniinam ctus est vester. Nam hoc est quod præcavere conatus meam, ex quo Deo servire cæpi : quomodo difficile sum, ut si fieri possct, hoc malum nec vitandum ne- sum expertus meliores quam qui in monasteriis progligerclur, nec in vestram notitiam perserretur, ubi fecerunt; ita non sum experlus pejores quam qui infructuose cruciarenlur firmi, et periculose turbaren- in monasteriis ' ceciderunt, ita ui hinc arbitrer in un infirmi. Sed qui hoc cognito permisil vos lentari, Apocalypsi scriplum, Justus justior fial, el sordidet vobis vires sustinendi, et erudiat vos ex lege sua; dus sordescal adhuc (Apoc. XXII, 11). Quapropter doceat vos el mitiget a diebus malignis, donec fudia etsi contrislamur de aliquibus purgamentis, consolalur peccatori fovea (Psal. xcii, 12, 13).

mur tamen eliam de pluribus ornamen is. Nolilc crgo 8. Audio nonnullos vestrum hinc amplius contri propler amurcam qua (culi vestri offenduntur, lorcustari, quam de lapsu duorum illorum diaconorum qui laria delestari, unde apothecæ dominicie fruclu olei ex.parte Donati venerant, tanquam disciplinæ Procu- luminosioris implentur, Domini Dei nostri misericorleiani insullaverint, velut gloriantes de nobis , quod dia vos adversus omnes insidias ioidici in sua pace

ex nostra disciplina nibil tale in clericis exstilisset : custodial, dilectissimi fratres. i quod quicumque fecistis, fateor vobis, non bene fe

EPISTOLA LXXIX • (a). istis. Ecce docuit vos Deus, ut qui gloriatur, in Donino glorietur (1 Cor. I, 31): nec objiciatis horeticis, Augustini episcopi ad presbyterum quemdum Baninisi quia non sunt catholici; ne similes eis sitis, qui chaun, denuntians ul solvat quæstionem in qua prænon habendo quod in causa suæ divisionis defendant,

cessor ejus Forlunalus defecerat, rc procul a sua non nisi honinum crimina colligere affectant, et ea Ecclesia discedal. ipsa plura falsissime jactant : ut quia ipsam divinæ Sine causa tergiversaris, cum longe appareat qualis Scripturæ veritatein, qua ubique diffusa Christi Ec- sis. Quid tecum loculi fuerint fratres, indicaverunt clesia commendatur, criminari et obscurare non pos- mihi. Bene, quia non times mortem ; sed eam morsunt, homines per quos prædicatur adducant in odiuin; tem debes timere, quam tibi ipse facis lalia de Deo de quibus et lingere quidquid in mentem venerit, pos- blasphemando. El quod intelligis morlein istam visisuni. Vos autem non ita didicistis Christum; si ta- bilem, quam omnes homines norunt , separationem nicn illum audistis, el in illo docti estis (Eph. iv, 20, esse mentis a corpore, non est magnum intelligere 21). Ipse quippe fideles suos securos fecit etiam do Sed quod adjungis de vestro, separationem esse boni dispensatoribus malis, mala sua facientibus, et bona a malo: si mens bonuin est el corpus malum, qui ea ejus loquentibus, ubi ait : Quæ dicunt facite; quæ au- commiscuit non est bonus ; dicilis autem quia Deus sem faciunt, facere nolile : dicunt enim, el non fa iuni (Mall. XXIII, 3). Orate quidem pro me, ne forte aliis ! Edd., cui. At mcliore's Mss. habent , cujus.

9 Mss. gg., cx nionasterio. Tem Cod. cuin ch. el uno v. prædicans ipsc reprobus inveniar (1 Cor. Ix, 27); vc

vee suidil, defeceruni. rumtamen cum gloriamini, non in me, sed in Domino

* Non re; eritur nisi in fa:icano exem; lari. gloriamini. Quantumlibet enim vigilet disciplina do

na 00- (a) Alias 241 : quæ autem 79 eral, nunc 198. Scrij. furie nius meæ, homo sum, et inter homines vivo, nec an: 401.

bonus ista commiscuit : ergo aut malus est, aut ma- Oretis pro nobis, ut videat Deus humilitatem nostram lum timebat. Et lu gloriaris, quia non times homi- et laborem nostrum, et dimittat omnia peccata nostra. nem, cum Deum talem tibi fingas, qui lenebras timuit, 2. Colloqui autem vobiscum talia cupio, si digneut commisceret bonum et malum ? Noli autem extolli mini, litteris ; qualia colloqui possemus, si coram animo, sicut scripsisti, quia vos magnos facimus , eo vestris sensibus adessemus. Ecce illam qu:estiunquod impedire volumus venena vestra, ne ad homines culam , quam nuper proposueram , tanquam si prxpestilentia serpat : non enim Apostolus , quos canes sens præsenti inter dulces loquelas obderem , plane appellat magnos facit, cum dicit, Cavele canes (Phi- christiano intellectu et devotione solvisti , sed nimis lipp. m, 2); aut illos magnos faciebat, quorum ser cursim et breviter; posset quippe ibi aliquanto diutius moncm dicebat serpere ut cancrum (II Tim. II, 17). el uberius habitare gralia oris tui, si cum dixisses ita Itaque denuntio tibi in nomine Christi , ut si paralus te in illo, quo feliciter uteris , loco perseverare decs, solve questionem in qua defecit præcessor tuus crevisse, ut si quid de le aliud Domino placuerit, ejus Fortunatus (a). Et ita binc ieral, ut non rediret, nisi, voluntatem præferas tue, idipsum aliquanto apertius, cmin suis disputatione collata , inveniret quid contra explicares. Quonam modo voluntatem Dei, quze nostre respondere posset, disputans cum fratribus. Si autem voluntati præponenda est, noverimus : utrum tantum ad hoc non es paratus ; discede hinc, et noli perver- in ea re, quam proplerea volentes perferre debetere vias Donini, et illaqueare ut venenis inficere ani- mus, quia et inviti cogeremur. Ibi enim fit quidem mas infirmas, ne adjuvante dextera Domini nostri, quod nolumus : sed ideo nos corrigimus ut velimus, quomodo non pulaveras crubescas.

quia ille vult, cujus voluntatis nec excellentiam fas EPISTOLA LXXX* (6).

est recusare, nec omnipotentiam licet evilire; sicul PeCirpil explicari liquidius a Paulino , quonam modo vo- trum alter cinxit et tulit quo noluerai (Joan.xx1,18), ve

luntalem Dei, quoc nostræ præferenda est, nosse pos- rumlamen quo nollet iit, et volens mortem subegit simus.

asperam. An el ibi ubi est polestas, non mutare senlenSanctis et Deo dilectis , merito venerabilibus et mul- tiam, quamvis aliud occurrat, in quo polius appareat

tum desiderabilibus fratribus PAULINO EL THERASIÆ, voluntas Dei ad mulandam sententiam nos vocantis, AUGUSTINUS, in Domino salutern,

non quia nostra mala erat, sed in qua recte perma1. Charissimus frater Celsus cum rescripta repe- nerelur, nisi ab illo in alteram vocaremur. Neque leret, debitum reddere festinavi ; sed vere festinavi. enim malum fuit Abrahæ nutrire el educare filium, Cum cnim cum putarem adhuc aliquot dies nobiscum quoad posset , quantum in ipso esset, usque ad finem moraturum , repente comperla occasione navigii, vile suæ; sed repente jussus occidere, mulavit utique mihi pridianam suam profectionem jam noele sug- non prius malam sententiam, sed quae mala essel , si gessit. Quid facerem cum eum tenere non po sem, et post jussun mulata non essel (Gen. XX1, 2, 10) : hinc quia ad vos, cum quibus ei melius esset, properabat, quoque non dubilo nihil aliud videri libi. mic si possem, deberem. Proinde pauca illico hæc 3. Sed plerumque non voce de cælo, non per pro. su ripui dictanda alque millenda , prolixioris cpistolæ phetam, non per revelationem vel somnii, vel excessus. ne confitens debitorem, cum post reditum venera- mentis qui dicitur ecstasis , sed rebus ipsis accidenbilium fratrum nostrorum collegarum meorum Thea- tibus, et ad aliud quam slalueramus vocantibus cosi' el Evodii, primum vestri ex parte salialus suero. gimur agnoscere Dei voluntatem esse aliam quam crat Verius enim ad nos in eorum pecloribus et oribus nostra : tanquam si proficisci statueremus, et aliquid vos essc venturos jamjamque, in Christi nomine orirelur quod consulta de officio nostro veritas veatque adjutorio speramus. Cum hæc scriberem, etiam laret deserere , aut decernentibus ibi manere nuntia, per unanimem filium nostrum Thagastensis 'Ecclesiæ retur aliquid , quod eadem verilale consulla nos compresbylerum Forlunatianum, Romam navigalurum, pelleret proficisci. De hoc icrtio genere causarum aliam epistolam paucis ante diebus jam dederam. mulandic sententiæ, quid tibi videatur pelo mecum Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod solelis faciatis. plenius et enodatius colloquaris. Sæpe nos quippe

conturbat, et difficile est non aliquid quod magis fa, 1 Alud Er. et Lov., Therasii. In Ms. Gervas., Thesii. In aliquot aliis, Theasii : boc | acto etiam scribitur in concilio ciendum erat omillere, dum illud mulare nolumus * habilo Carthagine, die 23 Junii an. 401, cujus decreto legati in quo prius permanere statueranius, non quidem ad Honorium imperatorem contra Donatistas missi sunt Theasius et Evodius, sive Evhodius ut in membranis habetur; malum verum, jam ideo malum quia id quod potius iidem ipsi, haud dubie , qui visuri erant Paulinum.

agendum est occurrens descritur; quod si non occurilla in Mss. At in vulg., orationibus. * Ajud Bad. Am. Er., Carlhagustinensis ecclesiæ. In uno e

• Lov., objicerem. Alii plerique Cad., obderem. Val. Mss. Thagancnsis.

Sic Mss. septem. Al Bad. Am. et Er., propterea præferre

debemus. Lov., propterea voluntati præferre debemuus. Et ih. vc. duos t. qualuor v. et ad am. Bad. Er. Lov.

mox Edd. illæ quatuor hahent : iti enim sit quidem quod (a) Fortunatum in disputatione vicit Augustinus, cum ad- volumus, sed ideo nos cogimur, etc. Substiluimus lecti nemu buc presbyter esset, ex lib. 1 Retract., c. 16. Jamvero eri- in melioribus Mss. reperiam. scopus aliam cum felice, qui «Hipponem veneral eumdem 3 Lov., quæ mala esset polius si mutala. Bad. el aliquot « semigaturus errorem, » ut ait in lib. 2 Retract., c. 8, dis MSS., si polius submulata. Er., si polisribus mulata. Sed mepulationem habuit ; anno scilicet 404 ex Aclis cum Felice. lius Ms. j., si posl jussum mulcta. Huic ergo eristolam hanc scriptam fuisse suspicari licet. * Edd., muture volumus. Sed legendum, ut est in Mss. no

(b) Alias 63 : que autem 80 erat, nunc 199. Scripta an. vem, mutare nolumus ; quo nimirum fit, ut quod potiria 40%, circ, mensom martium,

agendım est occurrens deseratur.

"Re

reret, non solum sine vituperalione, sed etiam cum Domino dilectissimo, et in Christi visceribus honolaude , in illo priore perdurarelur. Hic non falli disli rando, sancio fratri et compreshylero lherOSTO, cilc est ; hic omninu vox prophetica prævalet : Delicia ACGUSTINUS, in Domino salutem, quis intelligit (Psal. xviii, 13) ? Hinc oro, participem CAPUT PRIMUM. -- 1. Jam pridem (uz Charilalı me facias cogitationum luarum, quid in talibus vel prolixam epistolam misi, respondens illi lux quam per facere soleas, vel faciendum esse reperias.

sanctum filium luum Asterium, nunc jam non solum fra. EPISTOLA LXXXI • (a).

trem, verum etiam collegam meum, misisse le recolis. Hieronymus Augustino, excusans quod ipsius lilleris Quæ utrum in manus luas pervenire meruerit , adbuc responderit liberius Epistola 75, rogansque ul, omissis nescio ; nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum

onlentiosis quæstionibus , deinceps secum invicem scribis, si ille qui le primum gladio petiit , stilo reamice conferant, el placide versentur in campo sacra- pulsus est, ut sit humanitatis mee atque justitiæ accurum Scripturarum.

santem reprehendere, nos respondentem. lloc solo * Domino vere sancto et beatissimo papæ AUGUSTINO , lenuissimo indicio , utcumque conjicio legisse le HIERONYMUS, in Christo saluteni.

illam epistolam meam. In ca quippe deploravi tantam Cum a sanclo fralre nostro Firmo' sollicite quæ inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amirerem quid agerés, sospitem te lælus audivi. Rursum citia, quaquaversum eam fama diffuderat , charitas cum Tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem; ne- fraterna gaudebal. Quod non feci reprehendendo sciente te, de Africa se profectum esse dixit. Itaque reddo Germanitatem luam, cujus in ea re aliquam culpam libi per eumi salualionis officia, qui le unico amore me cognovisse non ausim dicere ; sed dolendo bucomplectitur : simulque obsecro ut ignoscas pudori meo, manam miseriam, cujus in amicitiis mulua charitate quod diu præcipienti ut rescriberem , negare non potui. retinendis , quantalibet illa sit, incerta permansio est. Nec ego tibi, sed causæ causa respondil. Et si culpa Verum illud maluerain luis nosse rescriptis , utrust esl respondisse, quæso ul patienter audias, multo major mihi veniam quam poposceram dederis : quod aperest provocasse. Sed facessant isliusinodi querimoniæ : sit tius mihi intimari cupio ; quamvis hilarior quidam inter nos pura germanitas; el deinceps non quæstionum, vullus litterarum luarum, etiam hoc me impetrasse, sell charilatis ad nos scripta millamus. Sancli fralres ', significare videatur : si tamen post lectam illam misse qui nobiscum Domino serviunt , affalim te salutant. sunt ; quod in eis minime apparet. Sanclos qui lecum Christi leve Irahuni jugum, præcipue 2. Pelis, vel potius fiducia charitatis jubes , ut in sanctum et suscipiendum papam Alypium, ul meo obse- Scripturarum campo sine nostro invicem dolore lu quio sadulis, precor. Incolumem le et memorem mei, damus. Equidem quantum ad me attinet , serio nos Christus Dcus noster tuealur omnipotens, domine vere ista , quam ludo, agere mallem. Quod si hoc verbum sancle el beatissime papa. Si legisti libruni Explana. Libi propter facilitatem ponere placuit ; ego fateor , ionum in Jonam, pulo quod ridiculam cucurbilæ non majus aliquid expeto a benignitate virium tuarum, recipias quæstionem. Si autem amicus, qui me primus prudentiaque lam docta, el otiosa , annosa , studiosa, gladio peliit, stilo repulsus esl ; sit humanitatis tuæ ingeniosa diligentia'; hæc tibi non tantum donante, atque justitiæ , accusantem reprehendere , non respon- verum etiam dictante Spiritu sancto , ut in magnis et dentem. In Scripturarum campo, si placct, sine noslro laboriosis quxstionibus, non tanquam ludentem in inricem dolore ludamus.

campo Scripturarum, sed in montibus anhelanten EPISTOLA LXXXI “ (6).

adjuves. Si autem propter hilaritatem quam esse intel licceptis ab Hieronymno superioribus Epistolis 72, 75 charissimos disserenles decet , putasti dicendum esse,

et 81, rescribil accuratius Augustinus de interprela- Ludamus : sive illud apertum et planum sit, unde lione loci Epistolæ ad Galatas, confirmans quod Pe- colloquimur, sive arduum atque difficile, hoc ipsum trus merito veraciterque reprehensus fueril a Paulo. edoce, obsecro le, quonam modo assequi valeamus : Cælerum deprecalur veniam , si diclis quibusdam in- ut eum forle aliquid nos movet, quod nobis, et si non caulioribus Hieronymi aninum offenderil, excusans

caulius allendentibus, corte tardius intelligentibus, quod nulla sun culpa per multorum manus obambu- non probatum est, el quid nobis videatur, contra colarit epistula, priusquam ad eum cui scripla erat, namur asserere, si hoc aliquanto sccuriore libertate diperreneral.

camus, non incidamus in suspicioncm puerilis jaclan| Firmi nomen luc foci omiltitur in Vatic. oclo, et in aliis

tiæ, quasi nostro nomini famam , viros illustres accusex e nostris Mss., sed in omnibus fere habetur initio E i sando , quæramus : si autem aliquid asperum, refe! stolæ proxime sequentis.

lendi necessitate , depromptum fuerit ; quo tolerabile * MS. 1., sancli patres. Alii omnes verius, fratres. Nam illud prius appellationis genus iroprol al Hieronymus in cap. fiat, Icniorc circumfundamus eloquio, ne' litum melle 4 Epist. ad calat.

gladium stringere judiccmur. Nisi forte ille modus est, ' ad a. bg. II. En. c. cc. fs. g. gv. j. I. n. r. sb. I. vc. noYem v. el ad Am. Bad. Er. Lov. recognila.

quo utrumque hoc vitjuni, vel vilii suspicionem cil " In hu'us recognilione collati sunt a. a. bg. bl. bn.c. cc.

veamus, si cum docliore amico sic disputemus, un fs. 8. gv. j. I. n. p. s. sb. l. vc. novem v. et Am. Bad. Er. Lov.

quidquid dixerit, necesse sit approbare, nec quise(a) Alias 18 : quæ autem 81 crat, nunc 48. Scripta forte rendi sallem causa , liceat aliquantulum reluctari. ann. 403.

(b) Alias 19 : qux autcm 81 cral, nunc 202. Scripla paulo "Lov., diligenti. Alii plerique Cad., diligentia. post s criorem.

: sic Edd. At Mss. novemdecim carent particula ne

3. Tum vero sine ullo timorc offensionis tanquam mihi sint ubique suspecta. in campo luditur; sed mirum si nobis non illuditur. 6. Manichui plurima divinarum Scripturarım, quiEgo enim fateor Charitali lue, solis cis Scripturarum bus eorum nefarius error clarissima sententiarum libris qui jam canonici appellantur, didici hune limo- perspicuilale convincitur, quia in alium sensum derem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem torquere non possunt , falsa esse contendunt; ita laseribendo aliquid errasse firmissime crcdam. Ac si ali- ' men, ut eamdem falsitatem non scribentibus A posloquid in cis oflendero Litleris , quod videatur contra- lis tribuant, sed nescio quibus codicum corruptoribus. rium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse Quod tamen quia ncc pluribus sive antiquioribus codicem , vel interpretem non assecutum esse quod exemplaribus , nec præcedentis lingum auctoritate, dictum est, vel me minime intellexisse, non ambie unde latini libri interpretati sunt, probare aliquando gam. Alios autem ila lego , ut quantalibet sanctitale potuerunt, notissima omnibus veritate superati con-. doctrinaque præpolleant, non idco verum putem, quia fúsique discedunt. Itane non intelligit prudentia sancla ipsi ita seriserunt; sed quia mibi vel per illos aucto tua, quanta malitiæ illorum patescat occasio, si non res canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non ob aljis apostolicas Lilleras esse falsalas, sed ipsos abhorreal, persuadere potuerunt. Nec le, mi frater, Apostolos falsa scripsisse, dicamus ? sentire aliud existimo : prorsus, inquam, non le ar- 7. Non est, inquis, credibile, hoc in Petro Paulum, bitror sic legi luos libros velle, lanquam Prophcta- quod ipse Paulus seccrat, arguisse. Non nunc inquiro rum, vel Apostolorum ; de quorum scriptis, quod quid fecerit; quid scripserit quæro : hoc ad quastioomni errore careant, dubitare nefarium est. Absit nem quam suscepi, maxime pertinet; ut veritas divihoc a pia humilitate et veraci de lemetipso cogitatio narum Scripturarum , ad nostram lidem adilicandam ne ; qua nisi esses prædilus, non utique diceres: memoriæ commendala, non a quibuslibet, sed ab ipsis trinam mereremur complexus luos, el collatione mulua Apostolis , ac per hoc in canonicum auctoritatis culvel doceremus aliqua, vel disceremus.

men recepta, ex omni parte verax alque indubitanda CAPUT II.--. Quod si teipsum, consideratione vitæ persistat. Nam si hoc fecit Petrus quod facere debuit, ac morum luorum, non simulate nec fallaciter dixisse mentitus est Paulus, quod eum viderit non recte incrcdo ; quanto magis æquum est me credere , aposto- gredientem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim lum Paulum non aliud sensisse quam scripserit, ubi hoc facit quod facere debet, reele utique facit. Et ait de Pelro et Barnaba : Cum viderem quia non recte ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte feingrediuntur ad verilatem Evangelii, dixi Pelro coram cisse quod eum novit facere debuisse. Si autem verum omnibus : Si lu, cum sis Judæus, gentiliter el non ju- scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte lunc dnice vivis, quomodo Genles cogis judaizare (Gal. 11, 14)? ingrediebatur ad veritatem Evangelii. Id ergo facieDe quo enim ccrtus sim quod me scribendo vel lo- bat quod facere non debebat; et si tale aliquid Pauquendo non fallal, si fallebat Apostolus filios suos, quos lus ipse jam fecerat, correclum polius etiam ipsiumiterum parturiebat, doncc in eis Christus, id est veritas, crcdan coapostoli sui correctionem non poluisse neformarelur (Id. iv, 19) ? Quibus cum præmisissel di- gligerc, quam mendaciter aliquid in sua Epistola pocens, Quæ aulem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non suisse ; et in Epistola qualibel : quanto magis in illa , mentior (Id. 1, 20): non tamen veraciter scribebat, sed in qua prælucutus ait, Quæ aulem scribo robis , ecce nescio qua dispensatoria simulatione sallebat, vidisse coram Deo quia non mentior (Gal. 1, 20)? se Petrum et Barnabam non recle ad Evangclii verila 8. Ego quidem illud Petruin sic cgisse credo, ut tem ingredientes, ac Petro in faciem restitisse, non ob Gentes cogerel judaizare. Hoc enim tego scripsisse aliud nisi quod Genles cogerct judaizare !

Paulum, quem mentitum esse non crcdo. Et ideo non 5. At enim satius est credere , apostolum Paulum recte agebat hoc Petrus. Erat enim contra Evangelii aliquid non vere scripsisse, quam apostolum Petrum. veritatem , ut putarent qui credebant in Christum, non recte aliquid cgisse. lloc si ila est, dicamus, quod sine illis veteribus sacramentis salsas se esse non absit, satius esse credere mentiri Evangelium, quam ne- posse. Hoc enim contendebant Antiochia, qui ex cirgalom csse a Pelro Chrislum (Mallh. xxvi,75); et men- cumcisione crediderant: contra quos Paulus persevetiri Regnorum libruin, quam tanlum prophetam, a Do- ranter acritcrque confligit. Ipsum vero Paulum non mino Deo lam excellenter electum, et in concupiscenda ad hoc id egisse, quod vel Timotheum circumcidit alqne abducenda uxore aliena conimisisse adulterium, (Act. xvi, 3), vel-Cenchreis volum persolvit (Id. xviii, el in marilo ejus necando lam horrendum homicidium · 18), vel Jerosolymis a Jacobo admonilus, cum eis qui fil Reg. x1, 4, 17). Imo vero sanctam Scripluram, in noverant, legitima illa celebranda suscepit (ld. xxi, summo el cælesti auctoritatis culmine collocatam, de 26), ut pulari viderctur, per ea sacramenta etiam veritate ejus certus ac securus legam, et in ea liomie christianam salutem dari; sed ne illa quæ prioribus, nes vel approbalos, vel emendatos, vel damnatos ve- ut congruebat, temporibus in unibris rerum futuraraciter discam, potiusquam. facta humana ' dum in rum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam Genquibusdam laudabilis excellentiæ personis aliquando lilium damnare crederelur. Hoc est enim quod illi Jacredere timco reprehendenda , ipsa divina eloquia cobus ait, auditum de illo esse quod discissionem do'lov., potiusquam fucia humana, nedum, elc. sed melius

ceal a Moyse (Ibid., 2). Quod utique nefas est , hl sui la:, ne, ut in aliis Edd. et in \'ss.

crcdentes in Christum discindanlurá prophcta Christia

« PredošláPokračovať »