Obrázky na stránke
PDF
ePub

cramenta sunt baptismus, chrisma, corpus et bus confertur excellens gratia, quæ superabunsanguis Christi ; que ob id sacramenta dicun- dat omnem facultatem humani actus, adhibetur, quia sub tegumento corporalium rerum, tur aliqua corporalis materia exterius ; sicut dirina virtus secretius operatur salutem. Sed in baptismo, ubi fit plena remissio peccatorum hoc non contingit in pænitentia, quia non ad- et quantum ad culpam et quantum ad pænam, hibentur aliquæ corporales res, sub quibus di- et in confirmatione, ubi datur plenitudo Spiricina virtus operetur salutem. Ergo pænitentia tus Sancti; et in extrema unctione, ubi connon est sacramentum.

fertur perfecta sanitas spiritualis, quæ pro2. Præterea , sacramenta Ecclesiæ a mi- venit ex virtute Christi, quasi ex quodam ecaistris Christi exhibentur, secundum illud 1 trinseco principio. Unde, si qui actus humani Cor. 4: Sic nos eristimet homo, ut ministros sunt in talibus sacramentis, non sunt de essenChristi et dispensatores mysteriorum Dei. Sed tia sacramentorum, sed dispositive se habent penitentia non exhibetur a ministris Christi, ad sacramenta. In illis autem sacramentis, sed interius a Deo hominibus inspiratur, se- quæ habent effectum correspondentem humacundum illud Hierem. 31: Postquam conocjenis actibus, ipsi actus humani sunt loco matetisti me, egi pænitentiam. Ergo videtur quod riæ, ut accidit in pænitentia et malrimonio. pænitentia non sit sacramentum.

Sicut etiam in medicinis corporalibus quædam 3. Præterea, in sacramentis de quibus jam sunt res exterius adhibitæ, sicut emplastra et supra diximus , et aliquid, quod est sacra- electuaria ; quædam vero sunt actus sanandomentum tantum ; aliquid quod est res et sacra- rum, puta exercitationes quædam. Dirntum; aliquid quod est res tantum, ut ex Ad secundum dicendum, quod in sacramenpremissis patet'. Sed hoc non invenitur in tis, quæ habent corporalem materiam, oportet penitentia. Ergo pænitentia non est sacra- quod illa materia adhibeatur a ministro Ecmertum.

clesiæ, qui gerit personam Christi, in signum, Sed contra est quod sicut baptismus adhi- quod excellentia virtutis in sacramento opebetur ad purificandum a peccato, ita et pæni- rantis est a Christo. In sacramento autem potentia. Unde et Petrus dixit Simoni, Act. 8: nitentiæ (sicut dictum est ') sunt actus humani Penitentiam age ab hac nequitia tua. Scd pro materia, qui proveniunt ex inspiratione baptismus est sacramentum, ut supra habitun interna. Unde materia non adhibetur a minisest. Ergo pari ratione et pænitentia. tro, sed a Deo interius operante. Sed comple

Respondeo dicendum, quod sicut Gregorius mentum sacramenti exhibet minister, dum pedieit in c. supradicto 3, sacramentum est in ali- nitentem absolvit. qua celebratione, cum res gesta ita fit, ut ali- Ad tertium dicendum, quod etiam in pæniquid significative accipiamus, quod sancte ac- tentia est aliquid quod est sacramentum tancipiendum est. Manifestum est autem, quod in tum, scilicet, actus exterius exercitus, tam per penitentia ita res gesta fit, quod aliquid sanc- peccatorem pænitentem, quam etiam per sacertem significatur, tam ex parte peccatoris po- dotem absolventem ; res autem et sacramentum niteatis, quam ex parte sacerdotis absolventis; est pænitentia interior peccatoris ; res autem um peccator pænitens, per ea quæ facit et di- tantum, et non sacramentum, est remissio peccit, ostendit cor suum a peccato recessisse. Si- cati. Quorum primum totum simul sumptum, militer etiam sacerdos per ea quæ agit et dicit est causa secundi; primum autem et secundum, circa penitentem, significat opus Dei remit- sunt quodammodo causa tertii. tentis peccata. Unde manifestum est quod poenitentia, quæ in Ecclesia agitur, est sacra

COMMENTARIUS. Bent um.

Ad primum ergo dicendum, quod nomine Supponit D. Thomas in hoc articulo, esse in corporalium rerum intelliguntur large etiam Ecclesia cæremoniam quamdam sensibilem, ipsi exteriores actus sensibiles, qui ita se ha- seu actionem externam, per quam remissio beat in hoc sacramento, sicut aqua in baptismo, peccatorum, quæ post baptismum commissa tel chrisma in confirmatione. Est autem at- sunt, et significatur et confertur. Quam verilendendum, quod in illis sacramentis, in qui- tatem, ut certam et apud Catholicos manifes

tam, supponit ex usu Ecclesiæ. Ideoque de ? Q. 66, a.s.

hujusmodi cæremonia seu actione, quam no1 Q. 66. Refertur loco cit. in arg.

1 In solut. præc.

mine pænitentiæ in titulo articuli significave- 12: Non egerunt pænitentiam super immunrat, optime concludit esse sacramentum; nam ditia et fornicatione, et impudicitia , quam ges- . illi convenit definitio sacramenti superio- scrunt. ri tomo tradita, cum de sacramento in com- Respondeo dicendum, quod duplex est matemuni ageremus, ut per se notum est. Et ob ria , scilicet proxima et remota, sicut statuæ hanc causam, cum in titulo simpliciter inter- proxima materia est metallum, remota vero rogasset, an pænitentia sit sacramentum, in aqua. Dictum est autem', quod materia proxima fine corporis articuli cum limitatione conclu- hujus sacramenti sunt actus pænitentis ; cujus dit : Unde manifestum est, quod pænitentia, materia sunt peccata, de quilus dolet, et quæ quæ in Ecclesia agitur, est sacramentum, id confitetur, et pro quibus satisfacit. Unde reest, non omnis penitentia, sed illa, quæ ex- linquitur, quod remota materia pænitentiæ teriori ritu a Christo instituta in Ecclesia fit, sunt peccata, non acceptanda, sed detestanda et per potestatem a Christo collatam confer- et destruenda. tur atque perficitur. Atque ita est clara lit- Ad primum ergo dicendum, quod ratio illa tera corporis articuli. In solutionibus autem procedit de proxima materia sacramenti. argumentorum exponit D. Thomas quomodo Ad secundum dicendum , quod vetus et moractus pænitentis sint materia hujus sacra- talis vita est objectum pænitentiæ , non ratione menti, et quid in eo sit res tantum, sacra- pænæ, sed ratione culpæ annexa. mentum tantum, et res et sacramentum si- Ad tertium dicendum, quod poenitentia quomul ; quæ omnia inferius a nobis explicabun- dammodo est de quolibet peccatorum genere ; tur.

non tamen eodem modo. Nam de peccato acARTICULUS II.

tuali mortali est pænitentia proprie et princi

paliter. Proprie quidem, quia proprie dicimur Ulrum peccata sint propria materia hujus pænitere de his, quæ nostra voluntale commisacramenti.

simus ; principaliter autem, quia ad deletio

nem peccati mortalis hoc sacramentum est prin1. Ad secundum sic proceditur. Videtur quod cipaliter institutum. De peccatis autem veniapeccata non sint propria materia hujus sacra- libus est quidem pænitentia proprie, in quanmenti. Materia enim in aliis sacramentis per tum sunt nostra roluntate facta ; non tamen aliqua verba prolata sanctificatur, et sanctifi- contra hæc principaliter est hoc sacramentum cata effectum sacramenti operatur. Peccata institutum. De peccato vero originali pani autem non possunt sanctificari, eo quod contra- tentia nec principaliter est (quia contra ipsum riantur effectui sacramenti, qui est gratia re- non ordinatur hoc sacramentum, sed magis mittens peccata. Ergo peccata non sunt mate- baptismus), nec etiam proprie , quia peccatum ria propria hujus sacramenti.

originale non est nostra voluntate peractum, 2. Præterea, Augustinus dicit in lib. de nisi forte in quantum voluntas Adæ reputatur Pænitentia': Nullus potest inchoare novam di- nostra, secundum modum inquendi, quo Apostam, nisi eum veteris vitae pæniteat. Sed ad tolus dicit Rom. 5: In quo omnes peccaverunt. vetustatem vitæ pertinent, non solum peccata, In quantum tamen large accipitur pænitentia, sed etiam pænalitates priesentis vita. Non er- pro quacunque detestatione rei præteritæ, pogo peccata sunt propria materia pænitentiæ. test dici pænitentia de peccato originali , si

3. Præterea, peccatorum quoddam est ori- cut loquitur Augustinus in lib. de Peniginale, quoddam mortale, quoddam veniale tentia'. Sed pænitentic sacramentum non ordinatur

COMMENTARIUS. contra originale peccatum, quod tollitur per baptismum, neque contra peccatum mortale, Quoniam sacramenta novæ legis ex matequod tollitur per confessionem peccatoris, nec ria et forma constant, ut in superioribus vietiam contra veniale, quod tollitur per tunsio- sum est, ideo D. Thomas postquam in comném pecloris, et per aquam benedictam, et alia muni explicuit rationem hujus sacramenti, in hujusmodi. Ergo peccata non sunt proprii hoc et sequenti articulo declarat essentiales maleria pænitentiæ.

partes ejus. Hic vero recte distinguit dupliSed contra est quod A postolus dicit 2 Cor.

· Art. præc., ad 1 et 2. 1 Lib. de Medicina pænitent., c. 2, non lon- 2 In lib. de Vera et falsa penit. 8, tom. 4. ge a princip., tom. 9 (est hom. 27 inter 50). Et in lib. de Penit. medicina, c. 2, tom. 9.

quibus peccata, dvero Ego te absolto. Leo Papa dicit ', quod indum

cem materiam, proximam et remotam, docet- vestri omnipotens Deus, vel: Absolutionem et que materiam proximam hujus sacramenti remissionem tribuat vobis omnipotens Deus. esse actus pænitentis, quibus peccata detes- Ergo hæc non est forma hujus sacramenti : tatur, confitetur, ac punit; remotam vero Ego te absolvo. esse ipsa peccata, principaliter quidem mor- 2. Præterea, Leo Papa dicit', quod indultalia, consequenter vero, et quasi secundario gentia Dei nisi supplicationibus sacerdotum renialia. Non declarat autem D. Thomas quo- nequit obtineri. Loquitur autem de indulgentia modo actus pænitentis sint materia sacra- Dei, quæ præstatur pænitentibus. Ergo forma menti; intelligendum vero est, in his actibus hujus sacramenti debet esse per modum decontineri essentialem materiam hujus sacra- precationis. menti, non vero omnes pertinere ad essen- 3. Præterea, idem est absoldere a peccato, tiam ejus, sed quosdam esse essentiales, ni- quod peccatum, rcmittere. Sed solus Deus pecmirum confessionem et contritionem aliquam; catum remittit, qui etiam solus interius homialios vero pertinere ad integritatem, vel per- nem a peccato mundat, ut Augustinus dicit 4 fectionem , nimirum satisfactionem et perfec- super Joann. Ergo videtur quod solus Deus a lam contritionem. Quod vero D. Thomas ait, peccato absolvat. Non ergo debet sacerdos dipeccata esse materiam remotam, declaratur cere : Ego te absolvo, sicut non dicit : Ego tibi in solut. ad 3, intelligendum esse de peccatis peccata remitto. actualibus, non originali; nam de originali 4. Præterea, sicut Dominus dedit potestapeccato, cum non consistat in actione huma- tem discipulis absolvendi a peccatis, ita etiam na, non est proprie penitentia. Addendum dedit eis potestatem curandi infirmitates, et ut rero est, D. Thom. intelligendum esse de pec- dæmonia ejicerent , et ut languores sanarent, catis actualibus post baptismum commissis, ut habetur Matth. 10 et Luc. 8. Sed sanando nam hæe sola sant materia confessionis sa- infirmos, Apostoli non utebantur his verbis : cramentalis, ut inferius ostendemus. Unde, Ego te sano, sed : Sanet te Dominus Jesus sicut Dir. Thomas superiori articulo dixit, Christus, sicut Petrus dixit paralytico, ut hapoenitentiam, quæ in Ecclesia fit, esse sacra- betur Actor. 9. Ergo videtur, quod sacerdotes mnentum, ita, cum in præsenti ait, peccata habentes potestatem A postolis a Christo tradiesse materiam, intelligit de peccatis intra tam, non debeant uti hac forma verborum : Ecclesiam commissis, quia de solis illis fit Ego te absolvo, sed : Absolutionem tribuat tibi pænitentia in Ecclesia , nam de illis tantum Christus. Ecclesia judicat. Sunt autem hæc peccata, 5. Præterea, quidam hac forma utentes sic illa quæ a baptizatis committuntur, nam om- eam exponunt : Ego te absolvo, id est, absolunes, qui baptismo carent, extra Ecclesiam tum ostendu. Sed nec hoc etiam sacerdos fucere sant, et similiter extra Ecclesiam peccant. potest, nisi ei divinitus reveletur, unde ut legi

tur Mat. 16, antequam Petro diceretur : QuodARTICULUS III.

cunque solveris super terram, etc., dictum est

ei : Beatus es Simon Bar-Jona, quia caro et Utrum hæc sit forma hujus sacramenti :

sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, Ego te absolvo'.

qui in cælis est. Ergo videtur quod sacerdos,

cui non est facta revelatio , præsumptuose di1. Ad tertium sic proceditur. Videtur quod cat : Ego te absolvo , etiamsi exponatur, id kre non sit forma hujus sacramenti : Ego le est, absolutuin ostendo. absolvo, Formp enim sacramentorum ex insti- Sed contra est quod sicut Dominus dixit teticae Christi, et Ecclesiæ usu habentur. Sed discipulis, Matt. ult. : Evntes docete omnes Christus non legitur hanc formam instituisse, gentes, baptizantes cos, ita dixit Petro, Matt. aeque diam in communi usu habetur; quinimo 16 : Quodcunque solveris super terram. Sed is quibusdam absolutionibus, quæ in Ecclesia sacerdos auctoritate illorum verborum Christi publice piunt (sicut in Prima, et Completorio, fretus, dicit : Ego te baptizo. Ergo eadem & in Cena Domini) absolvens non utitur ora- auctoritate dicere debet in hoc sacramento: Ego ligte indicatita, ut dicat : Ego cos absolto, sed te absolro. Gralione deprecatita, cum dicit : Misereatur

1 Referlur de Pænit., d. 1, cap. Multiplex, 4, d. 22, q. 2, art. 2, q. 2 et 3, et in non procul a principio, et dicitur esse in opuse. 22.

epistola ad Theodorum, quæ est 89 in Leone. Respondeo dicendum, quod in qualibet re mento, non autem in baptismo, vel confirmaperfectio attribuitur forme. Dictum est autem tione. supra', quod hoc sacramentum per ficitur per Ad secundum dicendum, quod verbum Leoea, quæ sunt es parte sacerdotis. Unde opor- nis Papæ in cp. ad Theod., (videlicet, miscritet, quod ea, quæ sunt ex parte pænitentis, si cordia Dei ita lapsibus subvenit humanis, ut ve sint verba, sive facta, sint quædam materia qui regenerationis donum violassent, proprio se hujus sacramenti ; ea vero, quæ sunt ex parte judicio condemnantes ad remissionem crimisacerdotis, se habeant per modum form.c. Cum num pervenirent, sic divinæ bonitatis præsidiis autem sacramenta novæ legis efficiant quod ordinatis, ut indulgentia Dei, nisi supplicatiofigurant (ut supra dictum est ?) oportet, quod nibus sacerdotum, nequeat obtineri) est intelforma sacramenti significet id, quod in sacra- ligendum, quantum ad deprecationem, quæ mento agitur, proportionaliter materiæ sacra- præmittitur absolutioni, non autem removet, menti. Unde forma baptismi est : Ego te ba- quin sacerdotes absolvant. ptizo; et forma confirmationis est : Consigno Ad tertium dicendum, quod solus Deus per te signo crucis, et confirmo te chrismatis salu- auctoritatem, et a peccato absolvit, et peccatum tis; eo quod hujusmodi sacramenta per ficiun- remittit. Sacerdotes tamen utrumque faciunt tur in usu materiæ. In sacramento autem Eu- per ministerium, in quantum, scilicet, verba charistiæ, quod consistit in ipsa consecratione sacerdotis in hoc sacramento instrumentaliter materiæ, exprimitur veritas consecrationis, cum operantur in virtute divina, sicut etiam in aliis dicitur : Hoc est corpus meum. Hoc autem sa- sacramentis. Nam virtus divina est, quæ intecramentum, scilicet pænitentiæ, non consistilin rius operatur in omnibus sacramentalibus siconsecratione alicujus materiæ,nec in usu alicu- gnis, sive sint res, sive verba , sicut ex supra jus materiæ sanctificatæ, sed magis in remo- dictis patet ! Unde, et Dominus expressit tione cujusdam materice , scilicet peccali, prout utrumque, nam Matth. 16 dixit Petro: Quodpeccata dicuntur esse materia pænitentiit, ut cunque soloeris super terram, erit solutum et cx supra dictis patet 3. Talis autem remotio in cælis. Et Joan. 20, dixit discipulis : Quosignificatur a sacerdote, cum dicitur: Ego te rum remiseritis peccata, remittuntur eis. Ideo absolvo. Nam peccata sunt quædam vincula, tamen sacerdos potius dicit : Ego te absolvo, secundum illud Prov. 5 : Iniquitates suæ ca- quam : Ego tibi peccata remitto, quia hoc magis piunt impium, et funibus peccatorum suorum congruit verbis, quæ Dominus dixit virtutem quisque constringitur; et illud Psal. 118: Fu- clavium ostendens, per quas sacerdotes absolnes peccatorum circumplexi sunt me. Unde pa- vunt. Quia tamen sacerdos sicut minister abtet, quod hæc est convenientissima forma hujus solvit, convenienter apponitur aliquid, quod sacramenti : Ego te absolvo.

pertineat ad primam auctoritatem Dei, scilicet Ad primum ergo dicendum, quod ista forma ut dicatur : Ego te absolvo in nomine Patris, assumitur ex ipsis verbis Christi, quibus Pe- et Filii, et Spiritus Sancti, vel, per virtutem tro dixit : Quodcunque soloeris super terram, passionis Christi, vel auctoritate Dei, sicut erit solutum et in cælis. Et tali forma Eccle- Dionys. exponit, 3 c. Cælestis hierar. 2. Quia sia utitur in sacramentali absolutione. Hujus-. tamen hoc non est determinatum ex verbis modi autem absolutiones in publico factæ , non Christi, sicut in baptismo, talis appositio resunt sacramentales, sed sunt orationes quædam linquitur arbitrio sacerdotis. ordinatæ ad remissionem venialium peccato- Ad quartum dicendum, quod Apostolis non rum. Unde in sacramentali absolutione, non est data potestas, ut ipsi sanarent infirmos, sufficeret dicere : Misereatur tui omnipotens sed ut ad corum orationem infirmi sanarentur. Deus,vel: Absolutionem et remissionem tribuat Est autem eis collata potestas operandi instrutibi Deus, quia per hæc verba sacerdos absolu- mentaliter, sive ministerialiter in sacramentis. tionem non significat fieri , sed petit ut fiat. Et ideo magis possunt in formis sacramentaPræmittitur tamen in sacramentali absolutio- libus exprimere actum suum, quam in sanatione talis oratio, ne impediatur effectus sacra- nibus infirmilatum. In quibus tamen non semmenti ex parte pænitentis, cujus actus mate- per modo deprecativo utebantur, sed quandoque rialiter quodammodo se habent in hoc sacra- modo indicativo, et imperativo, sicut Act. 3

1 Art. 1 hujus q., ad 2.
2 Q. 60, art. 2, et q. 62, art. 1 et 3.
3. Art. præced.

Q. 62, art. 4, et 64, art. 1 et 2. ? Et c. 7 Eccl. hier., non multum procul a fine.

[ocr errors]

legitur, quod Petrus dixit claudo : Quod habeo, formam : Absolvatur Petrus, etc. Quod vekoc tibi do : in nomine Jesu Christi Nazareni, rum est, si in sensu deprecativo proferatur; surge, et ambula.

an vero in sensu imperativo possit esse sufAd quintum dicendum, quod ista expositio: ficiens forma, postea suo loco disputabitur. Igo te absolto, id est, absolutum ostendo, Imo significat D. Thom. in solut. ad quartum, quantum ad aliquid quidem vera est, non ta- verba per modum deprecationis solum promen est perfecta. Sacramenta enim novæ legis ferri convenienter extra actus sacramentales, non solum significant, sed etiam faciunt quod qui non procedunt ex potestate ministeriali significant. Unde sicut sacerdos, baptizando operantis. Sed hoc aliqua limitatione indiget, cliquem, ostendit hominem interius ablutum propter sacramentum extremæ unctionis, in per verba et facta, et non solum significative, quo certum est formam proferri per modum sed etiam effective, ita etiam cum dicit: Ego deprecativum. Sensus autem D. Thomæ est, te absolvo, ostendit hominem absolutum, non per se ac regulariter loquendo, indicativum olum significatire, sed etiam effective. Nec ta- vel imperativum modum esse magis accommer loquitur quasi de re incerta; quia sicut modatum ad exprimendos actus procedentes alia sacramenta notes legis habent de se cer- a potestate ministeriali; ideoque formas satem effectum ex virtute passionis Christi (licet cramentorum communiter ita esse institutas; possil impediri ex parte recipientis), ita etiam hoc tamen non impedit, quominus ob speet in hoc sacramento. Unde Augustinus dicit cialem causam aliqua forma instituta sit per in lib. de Adult. conjug.': Non est turpis, modum deprecationis. Quæ autem fuerit hæc nec difficilis, post patrata, et purgata adulte- causa in sacramento extremæ unctionis, diceria, reconciliatio conjugii, ubi per clades regni mus infra, cum de illo disseremus. cælorum, non dubitatur fieri remissio peccato 2. Atque hinc ulterius colligit D. Thomas rum. Unde nec sacerdos indiget speciali re- in sol. ad 3, præter illa verba forme, nulla telatione sibi facta, sed sufficit generalis re- alia esse essentialia, quia illis solis verbis relatio fidei, per quam remittuntur peccata. sufficienter explicantur actus et effectus hut'sde retelatio fidei dicitur Petro facta fuisse. jus sacramenti; neque ex 'verbis, aut instiEsset autem per fection expositio : Ego te ab- tutione Christi plura colliguntur. Atque idsolto, id est, sacramentum absolutionis tibi im- circo ait, licet possit sacerdos addere invopendo.

cationem Trinitatis, vel aliquod aliud ver

bum apponere, quo indicet, se non absolvere COMMENTARIUS.

ut principalem auctorem remissionis peccati,

sed ut ministrum, nihilominus hoc non esse 1. Responsio D. Thomæ est, hanc esse for- essentiale, quia non est a Christo præscripmam essentialem hujus sacramenti; quam tum, neque fuit necessarium, cum res esprimun colligit ex Christi verbis, Matt. 16, et set per se satis clara. Denique in solues potestate, quam dedit Joan. 20 dicens: tione ad quintum declarat D. Thomas sensum Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. illius verbi formæ, Absolvo, refertque eorum Deinde in corpore articuli convenienti ratione expositionem, qui ita interpretantur, Absolvo, et congruentia declarat, quomodo tota hæc. id est, absolutum ostendo ; quam merito rejicit, forma sit essentialis huic sacramento, quia ni- quia sacerdos non solum ostendit, sed etiam mirum est proportionata materiæ ejus, et to- facit absolutum; et ideo meliorem sensum ta est necessaria, et aptissima ad significan- esse ait : Te absolvo, id est, sacramentum abdum effectum ejus. In solutionibus autem ar- solutionis libi impendo ; qui sensus etiam hagunentorum, præsertim in quatuor primis, bet difficultatem, quia sacerdos non solum rationem reddit, cur hæc forma per modum significat se impendere sacramentum, sed indicativum, aut imperativum, et non per mo- etiam effectum sacramenti. Verumtamen non dum deprecativum tradatur, et diserte docet, fuit mens D. Thomæ hoc excludere, sed utrumsi hæc verba formæ in deprecativa mutentur, que comprehendere, ita tamen, ut intelligainsufficientem esse formam, ut si sacerdos tur sacerdos id affirmare, quoad effectum, dicat : Remittat tibi Deus peccata, vel aliquid quantum est ex se, et ex virtute sacramenti, simile. Unde etiam consequi videtur, ex sen- si suscipiens obicem non apponat; nam hoc tentia D. Thomæ hanc esse insufficientem ipsum est impendere absolutionis sacramen

tum, et consequenter remissionem, aut gra'L. 2, c. 9.

tiam remissivam peccati, si eam pænitens

« PredošláPokračovať »