Obrázky na stránke
PDF
ePub

rum de omni indulgentia , etiamsi Pontificia benedictis , et aliis similibus. Ratio vero jam non sit. Respondeo, hoc pendere ex modo est supra data. Quæri vero potest, an hæc potestatis inferioribus concessæ ; cum eniin revocatio requirat causam, vel fieri possit ad in eis sit ex concessione Pontificis , ex ejus nutum concedentis. In quo videtur certum, intentione potuit limitari, vel extendi ad in- ut valida sit, sufficere voluntatem concedendulgentias perpetuas. Loquendo autem se- tis, etiamsi absque alia causa, vel necessitate cundum ordinarium jus, et communem usum, fiat, quia res per quas causas nascitur, per dicendum est, indulgentiam concessam ab eo, easdem dissolvitur. Hæc autem gratia sola qui habet potestatem ordinariam concedendi voluntate concedentis facta est, neque ex diillam, durare etiam post mortem conceden- vino jure, aut aliunde habet immobilitatem; lis. Probatur inductione, quia de Episcopis imo effectus ejus semper pendet ex intentione est communis sententia , ut patet ex Paludalargientis, saltem per voluntatem moraliter no, Sylvestro, et aliis supra, et constat ex durantem, seu non retractatam. Confirmatur, usu, et quia eorum potestas non limitatur in quia revocatio legis positivæ facta tenet, jure, nisi ad tantam quantitatem, non vero etiamsi absque causa fiat. quoad durationem; nec est ulla ratio cur nos 6. Pars affirmans præfertur. — Hoc auillam addamus. Et usus idem confirmat. De tem posito inquiri potest, an possit etiam Legato etiam Pontificis idem docent omnes, licite revocari sine causa. Aliqui enim negant, ob easdem rationes, vel a fortiori, quia cen- quia donatio, aut beneficium semel factum setur habere majorem poteslatem; item ar- non potest absque causa revocari rationabiligumento c. ult. de Officio Legati, ubi dici- ter; nam et indicat animi levitatem, et non tur, statutum Legati non cessare per mortem fit sine aliquo gravamine alterius!. Aliis auillius. Ubi Glossa idem dicit esse de indulgen- tem videtur nullam esse necessariam causam, tia, quia non magis limitatur hæc potestas, ut hoc licite fiat. Quod verius videtur, quia a quam illa. Ratio autem generalis esse potest, principio hoc fuit beneficium gratuitam, quod quia potestas ordinaria censetur concedi sim- tunc posset absque alia causa licite negàri; pliciter et juxta rei naturam, nisi expesse li- ergo postea etiam potest licite revocari sine mitetur. At vero potestas delcgata magis ar- causa, quia hoc nihil aliud est quam non bitraria est, et ideo non potest de illa statui conservari, vel non dari pro tempore futuro, regula adeo certa, sed solum, pendere ex vo. etiamsi pro præterito datum fuerit. Item, qui *luntate concedentis, et ita juxta modum de- concessit indulgentiam non se obligavit ad legationis judicandum esse. Nibilominus si illam conservandam; ergo tam libere potest absolute datur ad concedendam talem, vel non conservare, sicut potuit non dare. Prætalem indulgentiam, credo etiam illam durace terea quia per concessionem indulgentiæ perpost mortem concedentis, quia si indulgentia petuæ nullum jus acquiritur illi, cui concenon limitatur ad hoc, ut pendeat ex vita con- ditur, sed semper manet in ratione cujusdam cedentis, ex se non habet talem dependen- gratiæ pendentis ex voluntate concedentis, tiam, nec est cur dicamus cum illa limitatione et ideo nulla fit alteri injuria, neque imponiconcedi; et reliquæ rationes factæ cum pro- tur ei gravamen contra justitiam, vel aliam portione procedunt.

virtutem, etiamsi hoc favore privetur ex sola

voluntate , absque alia causa. Cum autem De secundo modo quo indulgentia potest

causam excludimus, non auferimus finem alicessare.

quem honestum, qualis necessarius est ad 5. Requiratne hæc revocatio causam. - Se. honestatem cujuscunque actionis humanæ ex cundo modo potest desinere indulgentia per objecto indifferentis ; sed solum asserimus revocationem ejus , qui illam concessit, vel non esse necessariam specialem causam, quæ successoris, qui moraliter idem cum ipso cen- honestet hunc actum. setur, vel superioris, a fortiori. Et hic modus 7. Per accidens potest revocatio indulgentia est certissimus, et in eo conveniunt auctores esse illicila. - Hoc autem intelligitur per se citati, et Geminianus cum aliis in c. 1 de Con- loquendo, quia ab extrinseco et per accidens cess. præbendæ, in 6, colligiturque ex usu potest hæc revocatio esse illicita, si absque frequenti Ecclesiæ, qui etiam in jure babetur, causa fiat. Primo si possit scandalum generant sumi potest ex extrav. Quemadmodum, de Pænit. et remiss., et in Clem. Dudum, & Nos Cordub., q. 36, ubi refert alios, qui hoc autem, de Sepulturis , et quotidie fil in granis non dicunt.

re, ut verbi gratia, quia est signum alicujus dulgentia ample interpretanda est quoad voodii ; secundo, si concedens promisit se non luntatem concedentis, ita e contrario revocarevocaturum; nam promissio illa honesta est, tio restringenda est. in eo sensu , quod saltem sine causa non fiet9 . Prior sensus communis sententia.-Posrevocatio; obligat ergo saltem ex fidelitate terior ejusdem sententiæ sensus.-Duobus auquadam; obligat autem tantum ipsum pro- tem modis potest intelligi hæc sententia. Primittentem, non vero successorem, quia per- mo quod revocatio non habeat effectum donec sonalis est actio. Tertio, si talis indulgentia sit sufficienter promulgata, ita ut, per se locreditur esse valde fructuosa animabus nul- quendo, pervenire potuerit ad notitiam Eclumque nocumentum afterre; nam tunc pro- clesiæ, vel provinciæ, in qua, vel pro qua fit. fecto alienum esset a charitate pastoris illam Et in hoc sensu est hæc sententia maxime sine causa revocare, quando utrumque illo- consentanea rationi, et praxi Ecclesiæ. Alius rum experimento compertum esset. In quo vero sensus est, ut nulli personæ in particulari est differentia inter conservationem, seu non noceat illa revocatio , donec illi sufficienter revocationem, et primam indulgentiæ con- constet de tali revocatione. Et in hoc sensu cessionem, quia ante primam concessionem videtur affirmari dicta sententia a prædictis tantum potest esse spes fructus de futuro, auctoribus, quia non agunt de promulgatioquæ magis incerta est. Quarto potest excogi- ne, sed de notitia et scientia; et exempla, tari casus in quo usus indulgentiæ sit jam in- quæ adducunt, ad hoc tendunt. Et sane cupio choatus, et ideo videatur esse aliquo modo esse veram sententiam, quia valde favorabilis jus acquisitum, ut non possit sine magna est; eritque vera, si hæc sit voluntas Pontificausa revocari. Ut verbi gratia, si Jubilæus cum; unde autem hæc voluntas colligitur, conceditur, et quis jejunaverit, eleemosynam non satis apparet; nam leges etiam irritanfecerit, confessus fuerit, vel coepit illa opera tes post sufficientem promulgationem habent facere, hoc ipso videtur acquisisse jus, ut non suum effectum in personis etiam quæ invinrevocetur gratia Jubilæi priusquam illa opera cibiliter illas ignorant, cum tamen majora perficiat, et indulgentiam consequatur. Esto incommoda inde possint sequi, quam ex rcetiam, in illo casu non sit proprium jus acqui- vocatione indulgentiarum; hic enim fere nulsitum , tainen ex quadam fidelitate, et tacita lum est; nam solum sequitur quædam matepromissione profecto esset illicitum hujusmo- rialis deceptio inducens ad bonos actus, per di hominem tali indulgentia defraudare, nisi se utiles. Supponendo autem communem senurgens causa cogeret ad universalem ejus re. tentiam piam et probabilem, censeo juxta vocationem.

eam ( quod ad praxim multum refert) si quis 8. An indulgentia cesset statim ac revocatio bona fide confessus esset reservata peccata fit. - Communis sententia.- Rursus vero in- in virtute talis indulti concessi in ordine ad quiri potest, an indulgentia extinguatur sta- talem indulgentiam, cujus revocationem intim ac revocatio fit Romæ, verbi gratia. Res. vincibiliter ignorat, talem confessionem esse ponsio communis est non auferri donec revo- validam , et illum hominem sic absolutum catio perveniat ad notitiam eorum qui indul- etiam a censuris, liberum manere etiam ab gentia gaudebant. Ita Navarr. et Corduba onere comparendi, et verisimiliter creditur, supra, qui citant Dominicum cum aliis, in c. hanc esse mentem Pontificis, quia aliud es1 de Concessione præbendæ, lib. 6; Sylvest. set, et periculosum, et valde onerosum. et alios Summistas, verb. Gratia; idemque 10. Pontifexc potest indulgentiam revocare habet Sylvest. , verb. Indulgent., n. 17. Quo- per actum internum. — Dubitari autem hic rum fundamentum est, quia hæc est intentio potest, an possit Pontifex per solum aclum Pontificis, quam solum probant ex communi interiorem contrariæ voluntatis revocare ininterpretatione Doctorum. Ratio autem hujus, dulgentiam. Videtur enim non posse, quia interpretationis esse potest , quia intentio oppositorum eadem est ratio; non potest auPontificis præsumenda est prudens et corda- tem concedere indulgentiam per solumn inteta; hujusmodi autem est illa , scilicet, ut re- riorem actum; ergo nec revocare. Contravocatio non noceat priusquam de illa constet, rium nihilominus verum est, et commune, alioqui facerent multi fideles opera requisita quia'efficacia indulgentiæ pendet ex voluntate ad indulgentiam, et fraudarentur spe illius concedentis, ut sæpe dictum est. Item, quia absque culpa sua, quod credibile non est esse licet exterius concedat sine intentione inteintentum a Pontifice. Accedit, quod sicut in- riori, njbil facit; ergo licet continuet (ut sic dicam) externam concessionem, si intentio- concessione præfigatur, quia alias indulgennem mutet, jam nihil facit. El ideo non est tia per se non pendet a tali persona. At vero simile de concessione ; nam ad hanc utrum- de indulgentia locali omnes concedunt extin. que requiritur, scilicet voluntas, et exterior gui destructo loco, quia, licet non proprie actus; et ideo quolibet horum sublato, au- ipsi loco concedatur, sed hominibus, qui eam fertur, quia facilius est destruere, quam con- lucraturi sunt, tamen, quia cam non possant struere, et quia bonum ex integra causa, lucrari in tali loco, in cujus gratiam, concessa malum ex quocunque defectu. Graviter au- est, ideo, destructo loco, tollitur potestas lutem peccaret Pontifex qui hoc faceret; nam crandi indulgentiam. Et declaratur a simili; esset gravis illusio et deceptio Ecclesiie. Et nam indulgentia concessa, ut tali tempore ideo nunquam id Pontifices faciunt sine ex- obtineatur, transacto tempore extinguitur, pressa revocatione externa, sive per specialia, quia jam non existit illa mensura durationis sive per generalia verba, quæ tamen suffi- pro qua concessa fuit. Similiter ergo destruelo ciant ad voluntatem explicandam. Neque etiam loco perit indulgentia, quia tollitur locus, pro volunt habere effectum saltem usque ad suffi- quo solo concessa fuerat. Hic vero occurrecientem promulgationem,quia oppositum esset bant dubitationes, quantam oporteat esse tanimis durum. Expectare vero in singulis ac- lem destructionem, et quid dicendum sit, si tualem notitiam ad hunc effectum , non est templum reædificetur. Sed hæ tractandæ late tam necessarium ad prudentem revocatio- a nobis sunt in materia de interdicto, ubi sunt nem; est tam pium et favorabile. Atque hæc magis propriæ. omnia, quæ de revocatione sunt dicta, inteligenda etiam sunt de suspensione , ut idem De quarto modo cessationis indulgentiae. Doctores asserunt, quia est veluti quædam 12. Quartus modus addi solet, quod una inrevocatio ad tempus facta, quo elapso indul- dulgentia destruatur interdum per adventum gentia restituitur.

alterius, quando ambæ simul in eodem exis

tere non possunt, ut verbi gratia, si in die dediDe tertio modo quo indulgentia cessare po

cationis alicujus Ecclesiæ Episcopus concessil test.

unum annum indulgentiæ, et superveniens 11. Tertius modus quo indulgentia tollitur, Archiepiscopus similem concedat indulgenest per destructionem rei, pro qua indulgen- tiain, hæc posterior valebit, et prior extintia est concessa. Ita Palud., Navarr., Cordub. guetur. Ita Cordub., q. 36, in fine. Sed non et omnes. Ratio est, quia destructis nobis, placet hic dicendi modus; existimo enim nundestruentur ea, quæ sunt in nobis ; indulgen- quam indulgentiam hoc modo tolli, sed potius tia autem est veluti quoddam morale accidens posteriorem irritam esse, loqnendo ex jure adhærens ei, cui conceditur. Ut tamen hoc communi, seu ex vi ipsarum indulgentiarum. magis explicetur, advertenda est distinctio Nam si concedens nolit dare unam, nisi revosupra data de indulgentia personali, et locali. cando priorem, jam hic modus pertinebit ad In priori ergo est res manifesta, si indulgen- secundum prius positum. Declaratur ergo et tia sit propria personæ , quæ vitalis potius, probatur nostra sententia , nam imprimis hoc quam perpetua dici potest. Si autem sit in- non habet locum in indulgentiis personalidulgentia communitatis, in illa semper manet bus, quia nunquam sunt incompatibiles in indulgentia , quamvis deficiente particulari eadem persona plures indulgentiæ, nec scio persona, desinat esse quoad illam ; nam si de hac re esse aliquod jus statutum. De loquis possit illam lucrari pro membro jam de- calibus autem est regula 57 Cancellariæ, duas functo, id est ex alio titulo, scilicet, quia re- indulgentias esse incompatibiles in eodem liquis viventibus etiam pro mortuis concessa loco, si nulla facta fuit mentio prioris in est. Oportet autem advertere, aliud esse loqui impetratione posterioris ; tunc autem non de persona, cui Pontifex facit gratiam indol- excludit posterior priorem, sed potius postegentiæ. id est, qui a Pontifice illam impetrat; rior est nulla, eo quod per subreptionem imaliud vero de iis, pro quibus indulgentia con: petrata censetur. Sic ergo in prædiclo exemceditur, scilicet, ut eam lucrentur, si hoc vel plo quando Archiepiscopus concedit annum illud fecerint. Nam personalis indulgentia indulgentiæ facta jam concessione ab Episcoextinguitur cum persona quæ lucratura est po, censeo posteriorem concessionem esse suo opere indulgentiam, non vero cum im- nullam, quia est ultra terminos juris. Et quia petrante illam, nisi talis terminus in ipsa jam ibi factum erat quantum fieri poteral, el

locus ille est incapax (ut sic dicam) plurium potest , per cessationem causæ piopter quam indulgentiarum ex vi juris ; neque Archiepi- concessa est , tum quia, cessante causa, cesscopus tantam habet potestatem, ut possit sat effectus ; tum etianı quia indulgentia conrevocare indulgentiam dataın ab Episcopo; cessa sine causa est nulla ; ergo etiam fit nullum enim jus talem facultatem illi tribuit; nulla, cessante causa, quia nunquam hæc lisicut neque e contrario si Archiepiscopus beralis remissio potest fieri sine causa : fieret præveniat, poterit Episcopus illius indulgen • autem sine ulla causa, si post illam ablatam tiam tollere, et suam intromittere, quia non indulgentia operaretur. Denique declaratur habet etiam in hoc superiorem facultatem ; a siinili, quia tributum propter causam imvidetur ergo esse hoc jus prævenientis. Nun- positum cessat, cessante causa. Nihilominus quam ergo potest fingi casus, in quo una ip- etiam hunc modum prætermittunt auctores, dulgentia aliam expellat.

et merito quia ex solo hoc capite nunquam

desinit indulgentia. Quod patet, quia non est De quinto cessaticnis modo.

necesse, ut causa tantum duret, quantum du13. Quintus modus extinguendi indulgen- rat indulgentia, nam propter causam temporatiam excogitari polest per renunciationem lem potest concedi indulgentia perpetua. Igitur ejus, nam unusquisque potest proprio privi- a principio consideranda est causa indulgenlegio, quatenus ad ipsum spectat, renunciare, liæ ; nam, si illa fuit sufficiens ad tantam injuxta c. Nuper , et communem sententiam dulgentiam pro tali tempore concedendam, Doctorum ibi, de Decimis ; indulgentia autem etiamsi illa transeat, indulgentia durabit, ut est veluti quoddam privilegium; ergo. Sed verbi gratia, dedicatio Ecclesiæ, quæ uno die hic etiam modus nunquam moraliter contin- fit, est sufficiens causa ut concedatur indulgere potest. Etenim cum in indulgentiis exer- gentia unius anni, et respectu Pontificis posceatur jurisdictio voluntaria , poterit quis li- set esse sufficiens ad indulgentiam perpetuam, bere renunciare usui illarum; tamen per suam præsertim si aliæ causæ concurrant. Non est reuunciationem non potest voluntatem con- ergo hæc talis causa, a qua pendeat effectus cedentis mutare, aut irritare, et ideo quoties in fieri ; et conservari, sicut esse solet in aliipse voluerit mutare voluntatem suam, pote quibus tributis, de quibus proinde alia ratio rit tali indulgentia uti. Indulgentia ergo ipsa est. Verum est tamen, ex hac causa semper extincta non fuit, quia facultas lucrandi illam relinqui aliquem effectum, vel saltem aliquem semper manet. Neque est simile de aliis pri- respectum moralem ad illam, ratione cujus vilegiis, quæ conferunt aliquod jus, cui homo talis duratio indulgentiæ nunquam est sine renunciare potest, qua renunciatione accep- sufficienti causa morali. At vero si a princitata, statim tali jure privatur ; per indulgen- pio causa non sit sufficiens ad concedendam tias autem, ut dixi, nullum acquiritur jus, perpetuam indulgentiam, sed solum pro tanto sed consistunt semper in liberali beneficio tempore, tunc quidem etiamsi perpetua conconcedentis. Quod si quis fortasse fingat, ccdatur, non est in totum valida, sed solum cum, qui indulgentiam concessit , acceptare pro tempore proportionato causæ. Sicut enim renunciationem, id potius esset indulgentiam in alia quantitate indulgentiæ servanda est revocare quasi in poenam ejus, qui illam lu- proportio ad causam, ita etiam in duratione. crari noluit. Et simili modo, si fingamus su- Et ideo transacto illo proportionato tempore, periorem concedere posteriorem indulgentiam cessavit indulgentia apud Deum, non quia sub conditione, ut renuntietur priori, illud cessabit causa ; fieri enim potest, ut antea etiam virtualiter esset unam revocare dando jam cessaverit; sed quia a principio concesaliam, vel solum velle alterutram concedere sio non fuit valida, nisi pro tali tempore. Read liberam electionem recipientis.

linquitur ergo, ut indulgentia solum per re

vocationem, vel destructionem rei, cui annexa De sexto cessationis mods.

est, possit extingui. Atque hæc de hac mate14. Resolutio totius sectionis.-Sextus et ul- ria, et de toto hoc opere, ad laudem omnipotimus modus cessandi indulgentiam cogitari tentis Dei, dixisse sufficiat.

FINIS TOMI VIGESIMI SECUNDI.

XXII.

75

INDEX

LOCORUM SACRÆ SCRIPTURÆ

TAM VETERIS, QUAM NOVI TESTAMENTI, QUÆ IN HOC OPERE CONTINENTUR.

[blocks in formation]

EXODI.

Ps. XXXVII. Neque in ira lua corripias me, id est,

purgatorii afflictione, d. 46, s. 3.
Cap. XXXII. Aul dimille eis hanc noxam, aut dele me.

- Pulruerunt, el corrupte sunt cicatrices mece, a fa-
Exponitur de carentia æternæ gloriæ secundum

cie insipientiæ meæ. Tractatur late, d. 13, S. 2.
aliquos, d. 3, s. 9.

Ps. L. Quoniam iniquilalem meam ego cognosco, etc.
LEVITICI.

Id est, Recognosco, ul defleam, d, 3, s. 5.

- Super nivem deallabor. De perfectionc justifica-
CAP. III. Affligelisque animus vestras. De exteriori et

tionis exponitur, d. 9, s. 4.
interiori poenitentia exponitur, et præceptum ibi

- Sucrificium Deo spirilus contribulatus. Pondcra-
latum declaratur, q. 86, a. 3.

tur contritionem vocari sacrificium, et cur, di,
DEUTERONOMI!.

s. 2.
Cap. IV. Si quæsieris Dominum Deum luum, invenies

sPs. LXXXIII. Cor meum et caro mea exultaceruud.

PS.
eum, si tamen ex loto corde quæsieris eum, cl lolu

Nam devotio voluntatis solet in appetitum inferio-

rem redundare, d. 3, s. 2.
perturbatione animce luce. De amore Dei, et dolore

Ps. CVIII. In memoriam redeat iniquitas Patrum eis.
peccati super omnia, exponitur, d. 4, s. 2.

Utique quoad aliquam pænam temporalem, d. 13,
I REGUM.

S. 2.
CAP. II. Quis orabil pro illo 2 id est, insignem virum Ps. CXVIII. Parliceps ego sum omnium timentium le.
oranlem postulal, d. 8, s. 2.

Id est, cum eis consentio in observandis manda-
- Si forle donet mihi eum Dominus. Particula forle ,

lis tuis, vel cum eis communico, d. 48, s. 1.
incertitudinem dicit, d. 37, s. 10.

Ps. CXXVI. Cum dederit dilectis suis somnum, ecce
CAP. XIIl. Jejunaverunt seplem diebus. Quale, et pro-

haeredilas Domini. Non de morte et æterna hære-
pter quid fuerit illud jejunium, d. 45, s. 1.

ditate, sed de pace animæ, et abundantia bonorum

ex Dei providentia provenientium exponitur, d.
II REGUM.

45, s. 1.

Ps. CXL. Qui sanal contrilus corde. De contrilionc
Cap. XII. Peccavi, Domine. De sufficientia veræ pæni-
lentiæ ad remissionem peccati ponderatur, d. 4,

peccatorum, et de quacunque afflictione potest ex-
s. 2.

poni, d. 4, s. 1.
III REGUM.

PROVERBIORUM.
CAP. IV. Qui orareril in domo huc, etc. De impetra- Cap. VIII et X. Ego diligentes me diligo. De necessa-
tione orationis exponitur, d. 12, s. 2.

ria connexione inler dilectionem Dei el hominis
CAP. XVII. Reversus es ad me, ut rememorarentur

exponitur, d. 9, s. 1.
peccata mea, scilicet, quoad aliquam pænam tem- Cap. XI. Morluo homini impio, nulla eril ullra spes,
poralem, d. 13, s. 2.

etc. De pænæ æternitate et immutabilitate, d. 48,
TOBIÆ.

S. 4.

ECCLESIASTES.
CAP. IV. Punem tuum et vinum luum super sepulturam

qusli conslilue, scilicet, in oblationem pro defunctis. Cap. IX. Quodcunque facere potest manus luaa, instan-
d. 46, S. 1; d. 48, s. 4.

lcr operare. Exponitur, d. 45, S. 1.

Cap. XI. Si ceciderit lignum sive od austrun, clc,
PSALMORUM.

d. 48, s. 3.
Ps. XXXI. Dixi, confilebor adversum me. De efficacia

ECCLESIASTICUS.
doloris ad veniam obtinendam, ponderalur, d. 4, Cap. JI. Si pænilentiam non egerimus, inciuemus in
s. 2.

manus Dei. De necessitate formalis penitentiæ,
- Beatus vir, cui non impulavit Dominus peccatum. ut medii ad remissionem peccati exponitur, d. 9,

Significatur remissionem peccati esse opus divinæ S. 1.
gratiæ, d. 11, s. 2.

Cap. VII. Nullus polesl corrigere, quem ipse despexit,
Ps. XXXIII. Timele Dominum, omnes Sancli ejus. De d. 8, s. 2.

timore ponarum, cum Basilio exponitur, d. 5. - Mortuo non prohibeas gratiam, id est, bencficen-
S. 2.

liam et subsidium, d. 48, s. 4.

« PredošláPokračovať »