Obrázky na stránke
PDF
ePub

Deum, ut objectum quod, ul suppono ex pri- gulis tribuere cum proportione; intervenire ma secundæ; hæc autem virtus non ita attin- enim possunt ibi plures actus; virtus autem, git Deum, ut constat ex dictis de objecto ejus; quæ proprium pænitentiæ actum elicit, moergo. Item virtutes Theologales tantum sunt ralis est. tres, at sumunt Theologi ex illo 1 ad Corint. 14. Objectio.- Marsilii solutio.-Germana 14: Nunc autem manent tria huec, fides, spes, solutio. - Sed objicitur breviter contra concharitas ; sed pænitentia non est fides, ut per clusionem, quia omnis virtus moralis consis. se patet; nec spes, quia, licet hæc eliciat ali- tit in medio inter duo extrema; sed poenitenquam attritionem, tamen sub motivo valde tia non habet medium, cum de omni peccato, diverso; et idem est de charitate, quæ elicit et super omnia dolent; ergo. Respondet Marcontritionem; quæ omnia ex superioribus silius poenitentiam ponere medium inter præpatent. Dicet aliquis : si spes et charitas, sumptionem et desperationem. Sed hoc poquamvis sint Theologales virtutes, eliciunt tius pertinet ad spem, ut constat ex 2. 2. proprios actus pænitentiæ generalis, cur e Quanquam dici posset, per se primo hoc converso, quamvis hæc virtus eliciat specia- convenire spei, participari autem suo modo a lem penitentiam , non poterit esse virtus pænitentia, quatenus requirit condignam æsTheologica ? Circa hoc, Gabriel, d. 14, q.1, timationem peccati, ne homo illud contemdub. 3, dicit charitatem, ut elicit contrilio- nat, et obdurescat; et aliunde etiam requirit, nem, esse virtutem moralem, non Theologi- ne peccatum æstimetur ut malum irreparacam; et ita non semper distinguit re ipsa vir- bile. Deinde vero dicitur, virtutes, quæ vertutem Theologicam a morali, sed per respec- santur circa passiones, proprie habere metum ad diversas materias. Sed hoc pertinet dium, quod rationis vocant, quod frequentius ad modum loquendi, qui non est receptus. est inter duo extrema. Virtus autem justitiæ, Verius ergo dicitur, de ratione virtutis Theo. quæ versatur circa operationes, habet melogicæ solum esse, ut in primario actu et ob- dium rei, quod consistit in æqualitate rei ad jecto suo immediate attingat Deum, ut quod; rem. Quia vero pænitentia, quæ est ad Deum, penitentia autem hoc non habet, sed versatur nunquam potest hanc æqualitatem perfecte semper immediate circa actus humanos, et attingere, ideo non oportet ut ex hac parle Deum solum attingit ut objectum cui, ut su. habeat medium ; sed medium ejus est facere pra explicatum est. Et in hoc differt etiam ab quantum potuerit, quanquam ex parte nostra spe, quæ non solum dona creata, sed etiam debeat habere medium et moderationem , ut Deum ipsum sperat, et ita Deum ipsum attin- supra explicatum est, cum de actibus ejus git ut objectum quod, seu materiam proxi- ageremus. mam circa quam versatur. At vero poenitentia solum attingit Deum ut personam, cui jus Virtutem poenitentiæ esse distinctam ab omni suum seu debitam satisfactionem reddit. Et

alia, quæ non respicit aliquo modo Deum. ita semper habet aliam materiam creatam

Conclusio quinta. circa quam proxime versetur.

15. Dico ultimo : virtus poenitentiæ dis13. Durandus reprobatur. Atque hinc con- tincta est in re, et in essentia, ab omni vircluditur altera pars assertionis; nam omnis tute morali, quæ non respicit aliquo modo virtus voluntatis, aut est Theologica, aut mo- Deum, saltem ut objectum cui. Probatur faralis, nam hæc membra includunt immedia- cile, tum quia illa distinctio in objectis indicat tam contradictionem; sed hæc est virtus vo- distinctionem in ipsis virtutibus; tum etiam luntatis, et non Theologica; ergo moralis. At quia virtutes morales versantur tantum circa Durand., d. 14, 4. 2, voluit mixtam esse, et passiones, et illæ distinguuntur a pænitentia, quasi compositam ex Theologica et morali; quia non sunt ad alterum sicut illa; aut verquia perfecta penitentia, inquit, regulatur santur circa actiones, quæ respiciunt altesupernaturali regula. Sed hæc ratio nullius rum, ut justitia, et hæ cum sistant in creamomenti est, quia, ut supra dixi, etiam vir- turis , necessario distinguuntur a virtutibus , tules morales per se infuse regulantur su- quæ moderantur actioncs circa Deum ippernaturali regula. Deceptus etiam videtur ex eo quod ad perfectam contritionem concur- 16. Scoti sententia.-Gabr.-At Durandus rere solent virtutes Theologicæ, vel sperando supra non distinguit hanc virtutem a justitia veniam, vel amando Deum , et morales, de- commutativa, quæ est inter homines , quia testando culpam. Sed debuisset singula sin- finis ejus est constituere æqualitatem. Et quod hæc sit cum Deo, vel cum homine, accidentarium est. Similiter etiam est per accidens, ut

sum.

SECTIO II. homo non possit reddere æquale Deo , quia Utrum pænitentia ita sit specialis virtus, ut etiam virtus non respicit effectum, sed affectum. Sco

a religione distincta sit. tus autem supra dicit esse justitiam vindicativam, quia finis ejus est punire culpam. Quod 1. Cajetani sententia. — Hæc sola compaautem idem homo in se ipso illam vindicet, ratio superest ad declarandam propriam et nihil refert, quia id facit ut minister Dei. Et specificam rationem hujus habitus, estque idem fere dicit Gabr. supra , qui addit esse peculiari ratione necessaria propter affinitajustitiam distributivam; nam hæc distribuit tem et similitudinem pænitentiæ et religionis; pænas cum proportione ad culpas.

utraque enim respicit Deum ut objectum cui, 17. Reprobantur.-Sed hæ opiniones facile et utraque aliquo modo reddit ei debitum. Et a nobis refellantur ex dictis; nam jus divi- sub hac ratione in eum , ut in finem proxinum, et debitum ejus est longe superioris mum, refert aliquas humanas actiones. Proordinis, quam omne jus humanum ; et ideo pterea igitur Cajetan., dict. q. 85, art. 2, dietiam justitia, quæ respicit hoc jus, et secun- cit pænitentiam esse ipsam religionem. Et dum illud intendit, prout potest, æqualitatem fundatur præcipue in hoc, quia alias poeniconstituere, virtus distincta et superior est. tentia per so primo et adæquate solum tenUnde ad distinguendas has virtutes non est deret in destructionem peccati, et non ad boaccidentarium, sed valde per se, quod recom- num aliquod ; hoc autem repugnat virtuti, ut pensatio fiat Deo vel homini; quia ex illo ca- sæpe diximus. Hæc vero ratio non multum pite ipsum jus, quod est justitiæ objectum, urget, quia licet pænitentia sit distincta a relonge excellentius est, ideoque excellentio- ligione per modum cujusdam justitiæ, potest rem virtutem constiluit et requirit. Sicut etiam habere bonum, quod per se primo intendat, ob similem vel proportionalem causam gra- nempe servare illæsum jus divinum , et illi titudo ad Deum ob beneficia recepta, et fide. reddere quidquid ex justitia illi debetur. Imo, litas in servandis promissis , virtutes postu- quamvis daremus pænitentiam non esse dislant altiores, quam proportionales actus, tinctam virtutem a religione, dicendum conprout circa homines exercentur. Atque ex sequenter esset religionem ipsam non solum eodem capite provenit, ut purus homo non resarcire injuriam in Deum commissam, sed possit reddere Deo æquale pro injuria illata; etiam sub eodem motivo vitare ne fiat, et quod non est accidentarium, ut inter homines consequenter ctiam velle ut divinum jus incontingere solet; sed per se ex intrinseca ra- tegrum servetur; satis enim ostensum est notione et natura talium personarum. Ideoque bis hæc omnia in eadem virtute connexa recte distinguitur hæc virtus ab humana jus- esse. titia in eo quod non valet ex vi sui ordinis 2. Possumus tamen aliter illam sententiam Deo reddere æquale. Quare sicut justitia in confirmare; quia quæ sunt divisa in inferiocommuni abstrahit ab humana et divina, ita ribus, solent in superioribus esse unita; et et æqualitas. Idemque judicium est de justitia ideo, licet respectu proximi justitia, gratituvindicativa, nam longe diversæ rationis est in do, fidelitas et observantia sint virtutes disordine ad Deum, et in ordine ad humanam tinctæ, tamen respectu Dei eade:n virtus ad rempublicam seu legem ; præsertim quiil os- hæc omnia sufficere videtur; cujus signum tendimus supra primarium finem hujus vir- est, nam religio colit Deum, et gratias agit, tutis non esse satisfacere pro pæna, sed pro teste D. Thoma, 2.2, q. 83, art. 17, et q. 106, injuria Dei, et resarcire illam; et ad hunc fi- art. 1, ad 1; solvit etiam promissa Deo, id nem debere ordinari ipsam vindictam, ut sit est vota, 2. 2, q. 88. Eadem ergo est obsermunus hujus virtutis. Deniqne minor est ap- vantia , gratitudo et fidelitas respectu Dei; parentia de justitia distributiva; nam præter erit ergo etiam justitia ; nam est eadem radicta, hæc virtus non distribuit pænas inter tio. Quæ ita etiam explicari potest: nam om. multos , sed conatur reddere æquale Den, ne debitum , quod redditur Deo, solum est prout potest, et quatenus pænam assumit propter cultum ejus, quia nulla alia utilitas propter culpam, solum respicit commensura. nullumve dominium potest Deo accrescere ex tionem pænæ ad culpam; ideoque similior nostris actibus; ergo in omnibus his reperitur est justitiæ commutativæ.

idem motivum et eadem ratio virtutis. Au propterea etiam actus poenitentiæ per mo

dum divini cultus explicantur in Scriptura, tores convenire videntur. Et hoc saltem conPsal. 50: Sacrificium Deo spiritus contribu- vincit fundamentum secundæ sententiæ. Rurlatus ; Baruch 2 : Anima, que tristis est, sus tales actus non sunt inter se connexi, reddit tibi gloriam. Hinc denique D. Thomas, quia neque unus ex alio oritur, neque e con2. 2. q. 80, numerans virtutes morales in or- trario. Unde quantum est ex vi talium actuum, diue ad Deum, ponit solam religionem. Et posset voluntas esse prompta et facilis ad hos 9. 81, art. 1, ponit ex August., 10 de Civit., actus, verbi gratia, religionis, et non ad illos, cap. 4, quamdam etymologiam religionis a scilicet pænitentiæ. Quandocunque antem reeligendo Deum, quem peccando amisera- tanta est diversitas in actibus, non pertinent mus, quod est munus pænitentiæ. Eadem er- ad unum simplicem habitum, ut dicto loco go est religio.

probavi. Seclusa autem reali unitale habitus 3. Secunda sententia. - Secunda opinio per simplicitatem qualitatis , nulla est in eis est, poenitentiam esse propriam virtutem, realis et physica unitas per unionem realem distinctam etiam a religione. Hanc signifi- partialium habituum inter se, ut eodem loco cant antiqui Theologi, quamvis hanc compa- probavi; ergo inter hos habitus nulla est rearationem ita in specie non faciant, sed ge- lis unitas. neratim dicant hanc esse specialem virtutem 5. Et hoc fundamentum apud me convincit distinctam a reliquis omnibus. Ita D. Tho- etiam non esse unum et eumdern habitum mas hic, et in 4, d. 14, q. 1, art. 1, præsertim religionis ad eliciendos omnes actus, qui soquæstiunc. 5, ubi distinguit poenitentiam a lent religioni tribui, ut votum, cultum et gralatria, quæ idem est quod religio. Item d. 15, tiarum actionem, etc. Et quidem de gratiarum q. 4, art. 7, ad 2, et 2. 2. q. 32, art. 1, ad 2, actione tenuit hoc Cano supra. Est autem eanhi ait eleemosynam, prout ordinatur ad sa- dem ratio de aliis. Quomodo autem inter se tisfaciendum pro peccatis, pertinere ad pæ. distinguantur religionis habitus, non est hunilentiam; prout vero refertur ad colendum jus loci. Et hoc est, quod ad rem pertinet. Deum, pertinere ad religionem. Idem sen- 6. De modo autem loquendi erit quæstio, tiunt Bonav., d. 14, art. 1, q. 2; Palud., q. 2, si de religione loquamur ut de una virtute, n. 22; Richard., art. 1, q. 2; et Medina, intelligamus autem esse unam genere proxitract. I de Fænitent., q. 1. In particulari vero mo, non specie, aut csse unam solum per contra Cajetanum docent hanc sententiam collectionem plurium habituum habentium Soto, d. 14, q. 2, art. 2, et Cano, dicta relec- inter se quamdam affinitatem, vel quasi artitione de Pænit., part. 2. Fundamentum hu- ficialem compositionem in ordine ad honorem jos sententiæ est, quia pospitentia formaliter Dei integre et omni ex parte servandum. Et non intendit cultum Dei, sicut religio, sed si aliquis ita loqui velit, merito dicet actus satisfacere, seu resarcire injuriam Dei , quod penitentia ita pertinere ad religionem, sicut est valde diversum, ut a simili ex rebus hu- pertinent alii actus qui illi tribui solent. Et manis intelligi potest. Et ex diversa ratione hoc optime declarat fundamentum primæ debiti; nam cultus solum debetur ex quadam sententiæ, ct nihil aliud probat; nec censeo morali decentia et ratione, satisfactio autem contendendum esse cuin eo, qui ita loqui veex debito legali ct rigoroso.

lit. De hac vero re lalius sententiam meam

expono in opere de Religione, quod præ maPenitentiam et religionem non esse unum

nibus habco; quia exacta comparatio fieri simplicem habitum.

non potest, donec utrumque extremum per4. Suppositis principiis, quæ de distinctio- fecte cognoscatur. ne et augmento habituum nuper posui in Metaph., disp. 44, sect. 11, censeo unum esse

QUÆSTIO LXXXVI. fere certum, aliud vero posse pertinere ad modum loquendi. Itaque pænitentia et religio DE EFFECTU POENITENTIE, QUOAD MORTALIUM PECnon sunt unam simplex habitus, neque in ro CATORUM REMISSIONEM, IN SEX ARTICULOS DIipsa habent aliquam veram unitatem per rcalem unionem inter se; et hoc est quod ad rem pertinet. Probatur autem breviter ex Deinde considerandum est de effectu penidistinctione et varietate actuum horum habi- tentiæ. Et primo, quantum ad remissioner taum; sunt enim imprimis inter se distincti, peccatorum mortalium ; secundo, quantum ad etiam secundum speciem; in quo omnes auc remissionem peccatorum venialium ; tertio , XXII.

9

VISA.

quantum ad reditum peccatorum dimissorum ; quod peccatum per pænitentiam tolli non posquarto, quantum ad restitutionem virtutum. sit, potest contingere dupliciter. Uno modo

quia aliquis de peccato pænitere non posset ; Circa primum quæruntur sex :

alio modo quia pænitentia non posset delere 1. Utrum omnia peccata mortalia per pæni. peccatum. Primo quidem modo non possunt tentiam auferantur.

per poenitentiam deleri peccata dæmonum, et 2. Utrum possint sine pænitentia tolli. etiam hominum damnatorum ; quia affectus 3. Utrum unum possit remitti sine alio. eorum sunt confirmati in malo ; ita quod non

4. Utrum pænitentia auferat culpam re- potest cis displicere peccatum in quantum est manente reatu.

culpa, sed solum displicet eis pæna quam pz5. Utrum remaneant reliquiæ peccalorum. tiuntur. Ratione cujus aliquam pænitentiam,

6. Utrum auferre peccatum, sit effectus pæ- sed in fructuosam , habent ; secundum illud nitentiæ in quantum est virtus, an in quan- Sap. 5: Pænitentiam agentes, et præ angustum est sacramentum.

tia spiritus gementes. Unde talis pænitentia

non est cum spe veniæ, sed cum desperatione. ARTICULUS I.

Tale autem non potest esse aliquod peccatum

hominis viatoris, cujus liberum arbitrium fleUtrum per pænitentiam omnia peccata xibile est ad bonum et ad malum. Unde dicere removeantur 1.

quod aliquod peccatum sit in hac vita, de quo

quis pænitere non possit, erroneum est. Primo 1. Ad primum sic proceditur. Videtur quod quidem, quia per hoc tolleretur libertas arbiper pænitentiam non omnia peccata remocean- trii. Secundo, quia per hoc derogaretur tirtur. Dicit enim Apostolus, Hebr. 12, quod Esau tuti gratiæ, per quam moveri potest cor cujusnon invenit pænitentiæ locum, quanquam cum cunque peccatoris ad pænitendum, secundum lacrymis inquisisset eam; Glos.?: Id est, non in- illud Prov. 21: Cor regis in manu Dei, et quovenit locum denice, et benedictionis per pæni- cunque voluerit, vertet illud. Quod autem setentiam. Et 2 Mach. 9, dicitur de Antiocho: cundo modo non possit per veram pænitentiam Orabat scelestus Deum, a quo non erat miseri- aliquod peccatum remitti, est etiam erroneum. cordiam consecuturus. Non ergo videtur, quod Primo quidem, quia repugnat divinæ miseriper pænitentiam omnia peccata tollantur. cordiæ, de qua dicitur Joel. 2, quod benignus

2. Praterea , Augustinus dicit in lib. de et misericors est, et patiens, et multæ miseriSerm. Domini in monte 3, quod tanta labes cordiæ, et præstabilis super malitia. Vincere est illius peccati, scilicet cum post agnitionem tur enim quodammodo Deus ab homine, si hoDei per gratiam Christi, oppugnat aliquis fra- mo peccatum vellet deleri, quod Deus delere ternitatem, et adversus ipsam gratiam invi- non vellet. Secundo, quia hoc derogaret virtuti diæ facibus agitatur, ut deprecandi humilita- passionis Christi, per quam pænitentia operatem subire non possit, etiam si peccatum suum tur, sicut et cætera sacramenta, cum scriptum mala conscientia agnoscere, et annuntiare co sit primæ Joannis secundo : Ipse est propitiagatur. Non ergo omne peccatum potest per pe- tio pro peccatis nostris, non solum nostris, sed nitentiam tolli.

etiam totius mundi. Unde simpliciter dicen3. Præterea, Dominus dicit Matt. 12: Qui dum est, quod omne peccatum in hac vita per dixerit contra Spiritum Sanctum verbum, non pænitentiam ceram deleri potest. remittetur ei, neque in hoc seculo, neque in fu- Ad primum ergo dicendum quod Esau non turo. Non ergo omne peccatum remitti potest rere pænituit. Quod patet ex hoc, quod dixit : per poenitentiam.

Venient dies luctus patris mei, et occidam JaSed contra est quod dicitur Ezech. 18: Om- cob fratrem meum. Similiter etiam nec Antionium iniquitatum ejus, quas operatus est, non chus vere pænituit ; dolebat enim de culpa prarecordabor amplius.

terita, non propter offensam Dei, sed propter Respondeo dicendum quod hoc, quod ali- infirmitatem corporalem, quam patiebatur,

Ad secundum dicendum quod illud verbum · Inf., q. 87, art. 1; et 4, d. 14, q. 2, a. 1, Augustini sic intelligendum est : Tanta est q. 1, et d. 16, q. 1, art. 2, q. 3; et 3 contra, laves illius peccati

, ut deprecandi humilitatem cap. 156; et opusc. 2, c. 146.

subire non possit, scilicet de facili ; secundum 2 Glos, interlin. ibi.

quod dicitur illud non posse sanari, quod non 3 Lib. 1, in ult. fol. lib., tom. 4.

potest de facili sanari. Potest tamen hoc fieri

per divinæ gratiæ virtutem, quæ etiam inter- non posse auferri per poenitentiam. Primo, dum in profundum maris convertit, ut dicitur quia vera poenitentia haberi non potest. Sein Psal. 67.

cundo, quia licet habeatur, non sufficit ad tolAd tertium dicendum, quod illud verbum, lenda peccata. Et utroque modo erratum est; tel blasphemia contra Spiritum Sanctum est sed de illo priori modo instituemus sectionem finalis impenitentia , ut Augustinus dicil in sequentem, nunc de posteriori disputamus. lil. de Verbis Domini ". Quce penitus irremis. In quo tres invenio fuisse errores. Primus est sibilis est, quia post finem hujus vitæ non est eorum qui absolute negarunt pænitentiam remissio peccatorum. Vel si intelligatur per sufficere ad tollenda peccata mortalia. Cujus Blasphemiam Spiritus Sancti peccatum, quod meminit Basilius, hom. 29, que est de poenifit ex certa malitia , vel etiam ipsa blasphe- tentia, et Chrysostomus, hom. 20 ad Hebr., mia Spiritus Sancti, dicitur non remitti, sci- sed non referunt auctores. Lactantius autem, licet de facili , quia tale peccatum non habet lib. 6 Divin. instit., c. 24, refert Ciceronem in se causam excusationis. Vel quia pro tali asseruisse eos, qui semel a virtutis via aberpeccato punitur aliquis et in hoc seculo, et in rassent, poenitendo corrigi non posse. Ex hæfuturo, ut in secunda parte expositum est ? reticis tamen non existimo hoc aliquem ne

gasse generatim de omni tempore, vel de Huic articulo integrum possemus commen

omnibus peccatis; sed specialiter de peccatis tarium adjungere ; tamen quia littera D. Christianorum post baptismum commissis. Et Thomæ perspicua satis est, et rem ipsam in hoc modo errarunt hæretici dicti Cathari, et sequenti disputatione copiose tractaturi su- Cataphrygæ, et alii , ut videre licet in Epimus, at prolixitatem vitemus, simul cum re phanio, hær. 59; Theodor., in Epitome diviipsa mentem D. Thomæ declarabimus. norum decretor., cap. penult.; Hieron., lib. 2

contra Jovinianum, et epist. 50, 54 et 61; DISPUTATIO VIII.

August., de Vera et falsa poenit., c. 3, et de

Agone Christian., c. 30, et lib. de Hæresibus; DE PRIMO EFFECTU POENITENTIÆ, QUI EST RE- Cypriano, epist. 52. Et tribuit hunc errorem NISSIO PECCATORUM MORTALIUM.

Origeni Athanasius, oratione de peccato in

Spiritum Sanctum, circa 11 c. Matthæi. Et Inter explicandam naturam hujus virtutis, significat id Origenes, homil. 33 in Matth., simul declaravi causas ejus : efficientem, os- agens de Petri negatione. Et idem tribuitur tendendo haberi per infusionem ; finalem, Tertull., de quo statim dicam. Fundamentum declarando motivum ejus; materialem, expli. hujus erroris sumptum est ex Paulo ad Hebr. cando subjectum; formalem, tradendo objec- 6: Impossibile est eos, qui semel illuminati tam, definitionem et essentiam ejus ; quia, sunt, etc., et cap. 10: Non relinquitur hostia cum ipsa sit quædam forma, non potest aliam pro peccato. formam habere; quare solum superest dicen- 2. Secundus error.

Secundus error fuit, dum de effectibus. Quam materiam prosequi- poenitentiam sufficere ad tollenda semel pectur D. Thomas in quatuor quæstionibus se- cata, non tamen sæpius. Hunc errorem multi quentibus, quas nos totidem disputationibus putant fuisse Montani, in quem tandem incideclarabimus, nec fere indigent alio commen- dit Tertull. ut constat ex Hieronym., lib. de tario. Eamdem etiam materiam disputant Scriptor. Eccles.; Vincentius Lirin., lib. ConTheologi cum Magistro in 4, dist. 15 et 16. tra prophanas novita tes; Nicephorus, lib. 4

Historiæ, c. 12 et 34. Sunt tamen qui putent SECTIO 1.

Tertullianum postea resipuisse, et retractasse Utrum pænitentia in suo genere sit sufficiens causa

hunc errorem, propter quædam verba Paciani, ad remittenda peccata mortalia, quantumvis epist. 3 ad Sympron., in fine. Id tamen verigravia et multa.

simile non est; alioqui Hieron. et Vincent. id

non prætermisissent, cum esset res magni 1. Duplex quæstionis sensus. - Quorum- ponderis. Nec verba Paciani id significant, ut dam error. - Duobus modis, ut notavit D. notavit Pamelius in fine vitæ Tertulliani, et Thomas, q. 86, a. 1, intelligi potest peccata præsertim circa librum de Poenitentia. De quo

libro censet intelligenda esse verba Paciani, · In ser. 11, a medio ad finem, tom. 10. cum ait: Ipsum Epistola sua, et ea ipsa, quam 2 2.2, q. 14, art. 1, 2, 3 et 4.

Catholicus edidit , audies confitentem , posse

« PredošláPokračovať »