Obrázky na stránke
PDF
ePub

non impediat, ut inferius in disputationibus Sancti, el in sacramento Ordinis, n quo conlatius dicemus.

fertur quædam excellentia potestatis in divi

nis mysteriis. Unde et 2 ad Timot. 1 dicitur : ARTICULUS IV.

Resuscites gratiam Dei, quae est in te, per im

positionem manuum mearum. Sacramentum Utrum impositio manuum sacerdotis requi autem pænitentiæ non ordinatur ad consequenratur ad hoc sacramentum '.

dam aliquam excellentiam gratiæ, sed ad re

motionem peccatorum. Et idco ad hoc sacra1. Ad quartum sic proceditur. Videtur quod mentum non requiritur manuum impositio, siimpositio manuum sacerdotis requiratur ad cut etiam nec ad baptismum , in quo tamen fil hoc sacramentum. Dicitur enim Marc. ult. : plenior remissio peccatorum. Super vegros manus imponent, et bene habe- Ad primum ergo diccndum , quod illa manus bunt. Ægri autem spiritualiter sunt peccatores, impositio non est sacramentalis, sed ordinatur qui recipiunt bonam habitudinem per hoc sa- ad miracula perficienda ; ut scilicet per contaccramentum. Ergoin hoc sacramento est manus tum manus hominis sanctificati, etiam corpoimpositio facienda.

ralis infirmitas tollatur. Sicut etiam legitur 2. Præterea, in sacramento pænitentic re- de Domino Mat. 6, quod infirmos manibus imcuperat homo Spiritum Sanctum amissum; positis curavit ; et Matth. 8 legitur, quod leunde er persona pænitentis dicitur in Psal. 50: prosum mundavit per contactum. Redde mihi lætitiam salutaris lui, et Spiritu. Ad secundum dicendum , quod non quælibet principali con firma me. Sed Spiritus Sanctus acceptio Spiritus Sancti requirit manus imdatur per impositionem manuum ; legitur enim positionem ; quia etiam in baptismo accipit hoAct. 8, quod Apostoli imponebant manus su- mo Spiritum Sanctum, nec tamen fit ibi maper illos, et accipiebant Spiritum Sanctum; nus impositio. Sed acceptio Spiritus Sancli et Matth. 19 dicitur, quod oblati sunt Domino cum plenitudine requirit manus impositionem, parouli, ut eis manus imponeret. Ergo in hoc quod pertinet ad confirmationem. sacramento est fucienda manus impositio. Ad tertium dicendum, quod in sacramentis,

3. Præterea, verba sacerdotis in hoc sa- qui perficiuntur in usu materice, minister hacramento non sunt majoris efficacice, quam in bet aliquem actum corporalem exercere circa aliis sacramentis. Sed in aliis sacramentis non eum, qui suscipit sacramentum, sicut in baptissufficiunt verba ministri, nisi aliquem actum mo, et confirmatione, et extrema unctione. Sed exerceat ; sicut in baptismo simul cum hoc quod hoc sacramentum non consistit in usu alicujus sacerdos dicit : Ego te baplizo, requiritur materiæ exterius appositæ , sed loco materice se corporalis ablutio. Ergo etiam simul cum hoc, habent ea, quæ sunt ex parte pænitentis. Unquod sacerdos dicit : Ego te absolvo, oportet, de sicut in Eucharistia sacerdos sola prolatioquod aliquem actum exerceat circa pænitentem, ne verborum super materiam per ficit sacraimponendo ci manus.

mentum, ita etiam sola verba sacerdotis abSed contra est quod cum Dominus dixit Pe- solventis super pænitentem, per ficiunt absolutro: Quodcunque solderis super terram, etc., tionis sacramentum. Et si aliquis actus cornullam mentionem de manus impositione fecit; porulis esset ex parte sacerdotis necessarius, neque etiam cum omnibus Apostolis simul non minus competeret crucis signatio, quie dixit: Quorum remiseritis peccata, remittun- adhibetur in Eucharistia, quam manus impotur cis. Non crgo ad hoc sacramentum requi- sitio, in signum, quod per sanguinem Crucis ritur impositio manuum.

Christi remittuntur peccata. Et tamen non est Respondeo dicendum, quod impositio ma- de necessitate hujus sacramenti, sicut nec de nuum in sacramentis Ecclesiæ fit ad designan- necessitate Eucharisliæ. dum aliquem copiosum gratiæ effectum, quo illi, quibus manus imponuntur, quodammodo

COMMENTARIUS. per quamdam similitudinem continuantur ministris, in quibus copia gratiæ esse debet. Et Non satis fuit D. Thom. ostendisse in artiideo manus impositio fit in sacramento confir- culo præcedenti, nulla alia verba sacerdotis, mationis, in quo confertur plenitudo Spiritus præter illa : Ego te absolvo, esse de essentia

hujus sacramenti, sed ulterius etiam in præ! ! contra Gent., cap. 71, et Opusc. 22, senti articulo ostendere voluit, nullam 'aliam cap. 4.

actionem sacerdotis, præter prolationem

dictorum verborum, esse ad hoc sacramen- misericordiam, potest quisque salutem consetum perficiendum necessariam. Et quia hoc qui, etiam sine pænitentiæ sacramento. maxime dubitari poterat de impositione ma- 3. Præterea, sacramenta Ecclesiæ initium nuum, vel quia in aliquibus sacramentis ne- habcnt ab institutione Christi ; sed sicut legicessaria est, vel quia nonnulli sacerdotes in tur Joann 8, Christus mulierem adulteram hoc sacramento tradendo illa utuntur, ideo absolvit absque pænitentia. Ergo videtur, quod in corpore articuli in particulari de hac cæ- pænitentia non sit de necessitate salutis. remonia id ostendit. In solut. autem ad 3 S ed contra est quod Dominus dicit Luc. 8: sermonem extendit ad crucis signum, seu Si poenitentiam non habueritis, omnes simul benedictionem, ac denique ad quamcunque peribilis. aliam actionem sacerdotis. Fundamentum R:spondeo dicendum, quod aliquid est neautem D. Thom, a priori est, quia neque ex cessarium ad salutem dupliciter : uno modo Christi institutione, aut verbis, aliquid tale absolute; alio modo ex suppositione. Absolute colligitur, neque etiam ex natura, seu cffectu, quidem necessarium est ad salutem illud, sine fine, aut materia hujus sacramenti, ut satis quo nullus salutem consequi potest, sicut gradistincte ipse declarat, partim in corpore, tia Christi, el sacramentum baptismi, per partim in solutione ad 3. Non declarat autem quod aliquis in Christo renascitur. Ex supD. Thom., esto, illa cæremonia impositionis positione autem est necessarium sacramentum manuum non sit essentialis, an sit saltem pænitentiæ, quod quidem est necessarium non necessaria cx præcepto, vel saltem sit magis omnibus , sed peccato subjacentibus. Dicitur congruum, illam adhibere; nam, licet Sotus enim 2 Paralip. ult.: Et tu, Deus justorum, in 4, d. 14, quæst. 1, art. 4, intelligat D. non posuisti pænitentiam justis, Abraham, Thom. hoc loco non solum negare necessita- Isaac et Jacob, his qui tibi non peccaverunt. tein essentiæ, sed etiam præcepti, imo et Peccatum autem cum consummatum fuerit , congruentiam, et utilitatem, tamen re vera gencrat mortem , ut dicitur Jacob. 1, et ideo D. Thom. solum excludit necessitatem sacra- necessarium est ad salutem peccatoris , quod menti, reliqua vero prætermittit, quia facile peccatum removeatur ab co. Quod quidem non ex illo principio definiri possunt, ut videbi- potest fieri sine pænitentiæ sacramento, in quo mus infra, agentes de cæremoniis hujus sa- operatur virtus passionis Christi per absolucramenti.

tionem sacerdotis, simul cum opere pænitentis, ARTICULUS V.

qui cooperatur gratiæ ad destructionem pec

cati. Sicut enim dicit Augustinus super Joann., Ctrum hoc sacramentum sit de necessitate qui crearit te sine le, non justificabit te sine salutis '.

tel. Unde patet, quod sacramentum pæniten

tice est necessarium ad salutem post peccatum, 1. ad quintum sic proceditur. Videtur quod sicut medicatio corporis, postquam homo in hoc sacramentum non sit de necessitate salutis. morbum periculosum inciderit. Quia super illud Psalm. : Qui seminat in la- Ad primum crgo dicendum, quod Gloss. illa crymis, etc., dicit Gloss. ? : Noli esse tristis, si videtur esse intclligenda de eo, cui adest bona adsil tibi lona coluntas, unde metitur pad. Sed voluntas sine interpolatione quæ fit per pectristitia est de ratione pænitentiæ, secundum catum ; talis enim non habet tristitiæ causam. illud 1 Corinth. 7: Quæ secundum Deum est Sed ex quo bona voluntas tollitur per peccatristilia, pænitentiam in salutem stabilem ope- tum, non potest restitui sine tristitia, qua quis fatur. Ergo bona voluntas sine pænitentia suf- dolet de peccato præterito , quod pertinet ad fcit ad salutem.

poenitentiam. 2. Præterea, Proverb. 10 dicitur : Universa Ad secundum dicendum, quod ex quo alidelicta operit charitas, et infra, c. 15 : Permi- quis peccatum incurrit, charitas, fides et misericordiam et fidem purgantur peccata. Sed sericordia non liberant hominem a peccato sive koc sacramentum non est, nisi ad purgandum poenitentia. Requirit enim charitas, quod homo peccati. Ergo habendo charitatem et fidem, et doleat de offensa in amicum commissa, ct quod

amico homini studeat satisfacere. Requirit Sup., q. 65, art. 1, corp., et art. 2, ad 4, eliam ipsa fides, ut per virtuten passionis c art. 4, corp.; ct 4, dist. 14, q. 2, art. 5, et Christi, quæ in sacramentis Ecclesice operain princ. expos. lit ; et 4 cont., cap. 71. ? August. in hoc loco, tom. 8.

! Ex tract. 72 colligitur, tom. 9.

tur, quærat justificari a peccatis. Requirit etiam et ipsa misericordia ordinata, ut homo

ARTICULUS VI. subveniat pænitendo suæ miseriæ, quam per peccatum incurrit, secundum illud Proverb. 14: Miseros facit populos peccatum. Unde Ec

Utrum pænitentia sit secunda tabula post naucles. 30 dicitur : Miserere animæ tuæ placens

fragium ". Deo.

Ad tertium dicendum, quod ad potestatem 1. Ad sextum sic proceditur. Videtur quod excellentiæ, quam solus Christus habuit (ut poenitentia non sit secunda tabula post naufrasupra dictum est ') pertinuit, quod Christus gium. Quia super illud Isai. 2 : Peccatum effectum sacramenti pænitentiæ, qui est remis. suum quasi Sodoma prædicaverunt , dicit sio peccatorum, contulerit mulicri adultere Gloss. 2: Secunda tabula post naufragium est sine exterioris pænitentiæ sacramento, licet peccata abscondere. Pænitentia autem non absnon sine interiori poenitentia, quam ipse in ea condit peccata, sed magis ea revelat. Ergo per gratiam est operatus.

pænitentia non est secunda tabula.

2. Præterea, fundamentum in ædificio non COMMENTARIUS.

tenet secundum, sed primum locum. Pæniten

tia autem in spirituali edificio est fundamenRespondet D. Thomas hoc sacramentum tum, secundum illud Hebr. 6: Non rursus jaesse necessarium non omnibus, sed peccato- cientes fundamentum pænitentiæ ab operibus ribus. Quod intelligendum est de iis, qui post mortuis. Unde et præcedit ipsum baptismum, baptismum in peccatum mortale inciderunt, secundum illud Actor. 2: Pænitentiam agite, et juxta doctrinam Conc. Trid., sess. 14, c. 1 et 2. baptizetur unusquisque vestrum. Ergo paniNam, ut supra notavimus, nec peccata, ante tentia non debet esse secunda tabula. baptismum commissa, sunt materia hujus sa- 3. Præterea, omnia sacramenta sunt quacramenti, ut per illud tollenda sint, neque dam tabulæ, id est, l'emedia contra peccatum. venialia peccata necessitatem inducunt hujus Sed panitentia non tenet secundum locum insacramenti, cum vitam spiritualem non au- ter sacramenta, sed magis quartum , ut ex suferant. Quamvis autem D. Thomas hanc sen- pradictis patet 3. Ergo penitentia non debet tentiam ut certam doceat, nullam tamen ejus dici secunda tabula post naufragium. probationem affert, nisi hanc solam, quod Sed contra est quod Hieronymus dicit, quod virtus passionis Christi operatur in hoc sacra- secunda tabula post naufragium est pænitenmento per absolutionem sacerdotis, ct opus tia". pænitentis, ad destructionem peccati. Qua Respondeo dicendum, quod id, quod est per ratio ad summum probat, hoc sacramentum se, naturaliter prius est eo, quod cst per acciesse utile, aut efficax ad salutem, vel remis- dens, sicut et substantia prior est accidente. sionem peccati, non tamen probat, esse ne- Sacramenta autem quædam per se ordinantur cessarium, quia ad hoc non satis est, ut vir- ad salutem hominis, sicut baptismus, qui est tus passionis Christi in hoc operetur sacra- spiritualis generatio, et confirmatio, que est mento, sed necesse est, ut per solum illud spirituale augmentum, et Eucharistia , quæ talem effectum conferat; nam si sint alia est spirituale nutrimentum. Pænitentia autem media sufficientia ad talem effectum, non erit ordinatur ad salutem hominis, quasi per accihoc necessarium. Ila vero propositio exclu- dens, supposito quodam, scilicet ex supposisiva, neque a D. Thoma probata, neque as- tione peccati. Nisi enim homo peccaret acsumpta est. Dicendum vero est D. Thom. in tualiter, penitentia non indigeret ; indigeret eo sensu propositionem illam sumpsisse, sci- tamen baptismo, et confirmatione, et Euchalicet, sacramentum esse unicum instrumen- ristia. Sicut et in vita corporali non indigeret tum a Christo institutum, ut per illud, vel homo medicatione, nisi in firmaretur ; indigein ordine ad illud, virtus passionis ejus ad hunc effectum præstandum operetur. Ad hoc 4, dist. 2, q. 1, art. 3, ad 5, et d. 14, autem probandum rationem illam indicat D. q. 1, art. 2, q. 4, et d. 16, q. 4, art. i, q. Thomas, quam superiori disp., sect. 4, n. 3, 1, ad 1. explicatam reliquimus.

2 Glos. Hier. in illum locum, tom. 5.

3 Q. 65, a. 1 et 2. Q. 64, art. 3.

Loco citato.

17010

pret autem homo per se ad vitam generatione, augmento et nutrimento. Et ideo pænitentia

ARTICULUS VII. tenet secundum locum respectu status integritatis, qui conferture et conservatur per sacra- Utrum hoc sacramentum fuerit convenientcr wenta prædicta. Unde et metaphorice dicitur

in nova lege institutum'. secunda tabula post naufragium. Nam primum reinedium mare transeuntibus est, ut con- 1. Ad septimum sic proceditur. Videtur quod sertentur in navi integra. Secundum autem re- hoc sacramentum non fuerit convenienter inmedium est, post navem fractam, ut quis ta- stitutum in nova lege. Ea enim, quæ sunt de bulæ adhæreat. Ita etiam primum remedium jure naturali, institutione non indigent. Sed iz mari hujus citie est, quod homo integrita- pænitere de malis quc quis gessit, est de jure tem servet; secundum autem remedium est, si naturali ; non enim potest aliquis bonum diliper peccatum integritatem perdiderit, quod per gere, quin de contrario doleat. Ergo pænitenpænitentiam redeat.

tia non fuit convenienter instituta in nova Ad primum ergo dicendum, quod abscondere lege. peccata contingit dupliciter. Uno modo, dum 2 . Præterea, illud quod fuit in veteri lege, ipsa peccata fiunt. Est autem pejus peccare pun instituendum non fuit in nova; sed etiam in blice, quam occulte, tum quia peccator publicus veteri lege fuit poenitentia ; unde et Dominus tidetur ex majori contemptu peccare, lum etiam conqueritur Hierem. 18 dicens : Nullus est qui quia peccat cum scandalo aliorum. Et ideo agat pænitentiam super peccato suo, dicens : quoddam remedium est in peccatis, quod aliquis Quid feci? Ergo pænitentia non debuit inir occulto peccet. Et secundum hoc dicit Glos- stitui in nova lege. *!, quod secunda tabula post naufragium est 3. Præterea, poenitentia consequenter se hapeccata abscondere, non quod per hoc tollatur bet ad baptismum, cum sit secunda tabula, ut peccatum, sicut per poenitentiam, sed quia per supra dictum est ? Sed poenitentia videtur a hoc peccatum fit minus. Alio modo aliquis abs- Domino instituta ante baptismum; nam in condit peccatum prius factum per negligentiam principio prædicationis suæ dixisse Dominus COR sessionis, et hoc contrariatur pænitentill. legitur Matth. 4: Pænitentiam agite, approEt sic abscondere peccatum, non est secunda pinquavit enim regnum cælorum. Ergo hoc tabula , sed magis contrarium tabula. Dicitur sacramentum non fuit convenienter institutum enim Prov. 28: Qui abscondit scelera sua, non in nova lege. dirigetur,

4. Præterea, sacramenta novæ legis instiAd secundum dicendum, quod pænitentia tutionem habent a Christo, ex cujus virtute non potest dici fundamentum spiritualis ædi- operantur, ut supra dictum est 3. Sed Chrisficü simpliciter, id est, in prima ædificatione; tus non videtur instituisse hoc sacramentum, sed est fundamentum in secunda readifica- cum ipse non sit usus eo, sicut aliis sacramentione, que fit per destructionem peccati. Nam tis, quæ ipse instituit. Ergo hoc sacramentum primo redeuntibus ad Deum occurrit pæniten- non fuit convenienter institutum in nova tia. Apostolus tamen ibi loquitur de funda- lege. mento spiritualis doctrine. Pænitentia autem, Sed contra est quod dicit Dominus. Luc. ult.: que baptismum præcedit, non est pænitentiæ Oportebat Christum pati, et resurgere a moresacramentum.

tuis die tertia, et prædicari in nomine cjus Ad tertium dicendum, quod tria præceden- pænitentiam et remissionem peccatorum in tia sacramenta pertinent ad nadem integram, omnes gentes. id est, ad statum integritatis, respectu cujus Respondeo dicendum, quod (sicut supra dicpenitentia dicitur secunda tabula.

tum est ^) in hoc sacramento, actus pænitentis

se habet sicut materia; id autem, quod est ex Hic articulos non indiget alio commentario,

parte sacerdotis , qui operatur ut minister præter illam, qui sumi potest ex dictis supe- Christi, se habet ut formale et completidum riori disputatione, sect. 1, num. 4.

sacramenti. Materia vero, etiam in aliis sacra

* Cilat. in argim. 1.

1 4, dist. 22, q. 5, art. 3.
2 Art.præc.
3 Q. 62, art. 5, et q. 64, art. 1.
4 Art. 1 hujus quæst.

mentis, preexistit a natura, ut aqua, vel ab lud Joel. 2: Scindite corda vestra, et non ves. arte, ut panis , sed quod talis materia ad sa- timenta vestra. Quantum auteni ad remedium cramentum assumatur, institutione indiget doloris quærendum, ut aliquo modo ministris hoc determinante. Sed forma sacramenti, et Dei peccata sua confiterentur, ad minus in gevirtus ipsius totaliter est ex institutione Chri- nerali, unde Dominus Levit. 5 dicit : Anima, sti, ex cujus passione procedit virtus sacra- quæ peccaverit per ignorantiam, offeret ariementorum. Sic ergo hujus sacramenti materia tem immaculatum de gregibus, sacerdoti, juxtu præexistit a natura (ex naturali enim ratione mensuram, æstimationemque peccati ; qui orahomo movetur ad pænitendum de malis, quce bit pro eo, quod nesciens fecerit, et dimiltetur fecit), sed quod hoc, vel illo modo homo pæni- ei. In hoc enim ipso, quod oblationem faciebat tentiam agat, est ex institutione divina. Unde aliquis pro peccato suo, quodammodo suum et Dominus in principio prædicationis suæ in peccatum sacerdoti confitebatur; et secundum dixit hominibus, ut non solum pæniterent, sed hoc dicitur Proverb. 28: Qui abscondit scelera etiam pænitentiam agerent, significans deter- sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, minatos modos actuum, qui requiruntur ad hoc et reliquerit ea, misericordiam consequetur. sacramentum. Sed id quod pertinet ad officium Nondum autem erat instiluta potestas clavium, ministrorum, determinavit Mat. 16, ubi dixit quæ a passione Christi derivatur ; et per conPetro : Tibi dabo claves regni cælorum, etc., sequens nondum erat institutum, quod aliquis Efficaciam autem hujus sacramenti et origi- doleret de peccato, cum proposito subjiciendi nem virtutis ejus manifestavit post resurrec- se per confessionem et satisfactioncm clavibus tionem, Luc. ult., ubi dixit, quod oportet præ- Ecclesiæ, sub spe consequendæ veniæ , virtute dicari in nomine ejus pænitentiam et remissio- passionis Christi. nem peccatorum in omnes gentes, præmisso de Ad tertium dicendum quod, si quis recte passione et de resurrectione ; ex virtute enim consideret, quæ Dominus dixit de necessitate nominis Jesu Christi patientis et resurgentis, baptismi Joann. 3, tempore præcesserunt ea, hoc sacramentum efficaciam habet in remissio. quæ dixit Matt. 4 de necessitate pænitentiæ ; nem peccatorum. Et sic patet, convenienter nam id, quod dixit Nicodemo de baptismo, hoc sacramenlum in nova lege institutum fuit ante incarcerationem Joannis, de quo pofuisse.

stea subditur, quod baptizabat; illud vero, Ad primum ergo dicendum, quod de jure quod de pænitentia dirit Matth. 4, fuit post naturali est, quod aliquis preniteat de malis incarcerationem Joannis. Si tamen prius ad quce fecit, quantum ad hoc, quod doleat se fe- pænitentiam induxisset, quam ad baptismum , cisse, et doloris remedium quærat per aliquem hoc ideo esset, quia etiam ante baptismum 10modum, et quod etiam aliqua siyna doloris os- quiritur quædam pænitentia; sicut et Petrus tendat, sicut et Ninivitae fecerunt, ut Joan. 3 dicit Act. 2: Pænitentiam agite, et baptizetur legitur. In quibus tamen aliquid fuit adjunc- unusquisque vestrum. tum fidei, quam conceperant ex prædicatione Ad quartum dicendum, quod Christus noir Jonæ, ut scilicet hoc agerent sub spe venice est usus baptismo, quem ipse instituit , sed est consequendre a Deo , secundum illud, quod ibi baptizatus baptismo Joann., ut supra dictum legitur : Quis scit, si convertatur, et ignoscat est. Sed nec etiam active usus est suo minisDeus, et revertatur a furore iræ suæ, et non terio, quia ipse non baptizabat commaniler, sed peribimus? Sed, sicut alia, quæ sunt de jure discipuli ejus , ut dicitur Joan. 4. Quamvis naturali, determinationem acceperunt ex insti. credendum sit, quod discipulos suos baptizaretutione legis divinu (ut in secunda parte dic- rit, ut Augustinus dicit ad Seleucianum?. U sus tum est '), ita etiam et pænitentia.

autem hujus sacramenti ab eo instituti nullo Ad secundum dicendum, quod ea, quæ sunt modo sibi competebat. Nec quantum ad hoc, juris naturalis , diversimode determinationem quod ipse pæniteret, in quo peccatum non fuit, accipiunt in veteri et in nova lege, secundum neque quantum ad hoc, quod hoc sacramentum quod congruit imperfectioni veteris legis, ct aliis præberet, quia ad ostendendam miseriperfectioni novce. Unde, et pænitentia in ceteri cordiam et virtutem suam, effectum hujus salege aliquam determinationem habuit, quan- cramenti sine sacramento præbebat, ut supra tum quidem ad dolorem, ut esset magis in corde, quam in exterioribus signis , secundum il- 'Q. 39, art. 1 et 2.

? In epist. 108, tom. 2. Habetur etiam l. 3 11.2,q. 91, a. 4, et q. 95, a. 2, et q. 99. de Anima et ejus origine, c. 9, tom. 7.

« PredošláPokračovať »