Obrázky na stránke
PDF
ePub

materiæ introductione, et ad illius quæstionis pter hujusmodi poena voluntaria etiam esse declarationem sequentem disputationem præ- debet, seu voluntarie sumpta ; nam quæ ab mittemus.

alio infligitur, et invite sustinetur, non poDISPUTATIO I.

test dici pænitentia, sed pura vindicta. Quare

Augustinus et Isidorus aiunt, pænitentiam DE POENITENTIA IN COMMUNI.

esse pænam, qua aliquis in se punit, quod

peccando commisit, ut sicut voluntarie peccaDuo in præsenti disputatione breviter a no- vit, ita voluntarie se affligat. Unde etiam fit, bis tradenda sunt. Primum, quæ sint com- ut pænitentia solum dicatur proprie de dolore munia virtuti et sacramento pænitentiæ. honesto, et rationi consentaneo. Nam vera Deinde quæ sint unicuique propria, atque pænitentia est culpæ retractatio ; si autem adeo in quibus inter se differant. Ita enim ipse dolor sit iniquus, non erit proprie culpæ utriusque ratio saltem imperfecta et confusa retractatio, sed nova potius culpæ commishaberi poterit, ut ex illa ad exactam utrius- sio; neque igitur erit vera pænitentia. Debet que cognitionem progrediamur.

igitur pænitentia esse honestus dolor. Atque

ita tandem hac voce significari concluditur, SECTIO I.

virtutem quamdam seu actum virtutis ; nunc Quæ sint ea, in quibus virtus et sacramentum enim in hac amplitudine utimur nomine virpænitentice conveniunt.

tutis. Quia vero hic dolor pars est cujusdam

sacramenti, ideo hæc vox ad illud sacramen1. Nominis pænitentiæ etymologia et signa. tum significandum translata est, a parte to- Primum omnium illis commune est peni- tum nominando. Atque ita constat, hoc notentiæ nomen, de cujus etymologia multa La- men commune esse et sacramento et virtuti. tini auctores, et D. August., lib. de vera et 2. Calumnia hæreticorum refellitur. — Tanfalsa Penit., c. 19; Isid., lib.13 Etymol., cap. dem in hoc puncto addendum est, hareult.; qui conveniunt, penitentiam dictam esse ticos hujus temporis non admittere dictam a pæna, ut idem sit pænitere, quod, pænam hujus vocis etymologiam et significatiotenere, et pænitentia (inquit Augustinus) sit nem ; sed poenitentiam aiunt, nihil aliud espoenæ tenentia, vel ut Isidorus, idem sit quod se, quam novam vitam , seu resipiscentiam. punientia ; quia vero poena dolorem ac tristi- Quod ideo faciunt, ut inducant errorem, quo tiam infert, vel potius ipse dolor facti com- negant necessitatem doloris et afflictionis ob missi est prima ac præcipua poenitentia , peccatum commissum. Sed, quod ad rem ideo pænitentiæ nomen præcipue significare spectat, improbabimus hunc errorem infra. solet dolorem et retractationem prioris facti. Quod vero pertinet ad nomen, hæretici gratis Cum vero loquimur de priori facto, omissio- loquuntur, et contra omnes auctores Latinos nem etiam comprehendimus ; nam sicut et SS. Patres, ut vidimus, imo etiam contra illa esse potest vera culpa, ita de illa esse usum Scripturæ, ut intelligi potest ex verbis potest vera pænitentia. Solet autem inter- Job ult. : Idcirco me reprehendo, et ago panidum hæc vox significare per extensionem, tentiam in favilla et cinere. Et Matth. 11:In odium et tædium de aliqua re, etiamsi huma- cilicio et cinere pænitentiam egissent. In quibus na operatio non sit; in significatione tamen verbis et aliis conjunguntur cum pænitentia propria solum versatur circa actionem huma- actiones, quæ vel corpus affligunt, vel tristinam, Rursus aliquando dicitur pænitentia, tiam indicant, ut significetur, pænitentiam retractatio prioris voluntatis, etiam si mala vel includere, vel consistere in dolore animi non fuerit, quomodo per metaphoram tribui- de peccato commisso. Quamvis etiam ad iltur Deo poenitentia, Genes. 6: Pænitet me lam pertineat novæ vitæ propositum, juxta fecisse hominem. Et Jurisperiti distinguunt du- definitiones Gregorii et Ambrosii, quas in d. plicem pænitentiam, unam contractus, aliam 14 adducit Mag., et eas inferius ex professo criminis, ut videre licet in glos. ad l. Qui explicaturi sumus, agentes de actibus virtuea , 67, ff. de Furtis. Proprio tamen et tis poenitentia, theologico more pænitentia solum dicitur do- 3. Necessitas pænitentiæ. - Secundo conlor de peccato commisso. Nam, ut Augusti- veniunt virtus et sacramentum pænitentiæ nus notavit, pæna proprie respondet culpæ; in ratione medicina utilis ad delendum pecet ideo pænitentia proprie dicta est ab illa catum actuale, et necessariæ, si illud morpæna, quæ propter culpam sumitur. Quapro- tale sit, et cum debita proportione applicetur. Hanc assertionem sumo ex D. Thoma, 84, art. 6, sumptaque est ex Hieron, Isa., 3, quæst. 85, articulo 5, quam ipse , præsertim epist. 8 ad Demetriad, ; et illam etiam indiquoad necessitatem, probat ex illo Lucæ 3 : cat Tertull. in principio lib. de Pon.; et AmNisi poenitentiam egeritis, omnes simul peri- bros., ad Virgin. lapsam, c. 18; quam probavit bitis. Quæ verba videntur posse exponi de sola Concil. Trid., sess. 8, c. 14, c. 2, contra hævirtute, et cum dicta sint a Christo Domino reticos hujus temporis, qui hanc metaphoram in lege nova, non videntur satis convincere irrident, quia baptismus (inquiunt) non frangigeneratim de omni tempore. Quare afferri tur, ut secunda tabula necessaria sit ; illi vero etiam possunt alia testimonia ex Veteri Tes- solum intendunt excludere necessitatem potamento, ut Ezech. 18 et 33, et sæpe alias. nitentiæ, quæ per illam metaphoram optime Item ad necessitatem sacramenti confirman- declaratur.Potest autem duobus modis exponi, dam uti possumus verbis Christi, Joan. 20: primo, si per naufragium intelligamus lapsum Accipite Spiritum Sanctuin, quorum remise- totius naturæ humanæ in primo parente; ritis peccata, remittuntur eis, etc. De quo tes- sic enim baptismus erit prima tabula, qua litimonio late inferius. D. Thomas autem recte beramur ab illo naufragio ; pænitentia vero accommodat et exponit illa verba : Nisi pæni- erit secunda ; quia, licet baptismus in se frantentiam egeritis , ut intelligantur de pæniten- gi non possit, in suo tamen effectu amitti potia a Deo præscripta, et designata in una- test, quia per peccatum mortale effectus graquaque lege et tempore. Nam quod peniten- tiæ in baptismo comparatus amittitur; recutia sit medicina peccati, non habet sine divina peratur autem per solam pænitentiam , et lege, acceptatione, et promissione : et ideo in ideo optime dicitur secunda tabula. Nec tertia unaquaque lege talis pænitentia vel utilis, tabula necessaria est, nam licet sæpius homo vel necessaria est, qualis a Deo postulatur. cadere possit, hæc tabula præsto semper est, De peccatis ergo venialibus postulat Deus poe- cui potest peccator adhærere, si velit, pænitennitentiam, non quidem ut omnino necessa- tiam iterum atque iterum agendo. Quam exriam, si de pænitentia formali sermo sit, sed positionem indicavit Gabr. in 4, dist. 14, q. ut utilem ; de mortalibus vero requirit illam 2, art. 3, dubit. 2, et optime convenit sacraut necessariam ; quia cum mortale avertat a mento pænitentiæ. Secundo vero modo expoDeo, et convertat bominem ad creaturam,me- nitur a D. Thoma supra, qui universe intellirito exigitur ab homine formalis detestatio ta- git, penitentiam quamcunque comprehendi lis peccati. Quam necessitatem Christus Do- sub illa appellatione, ac per naufragium inminus in lege nova posuit in sacramento pe- telligit quodlibet peccatum mortale. Unde mitentiæ propter hujus status perfectionem ; primum remedium, et quasi navem ad conet ita satis constat tota conclusio pro hujus sequendam salutem æternam dicit esse vitae loci opportunitate. Dixi tamen, serrata pro- innocentiam et integritatem, quod navigium portione, quia pænitentia virtus simpliciter frangitur per quodlibet peccatum mortale , est utilis, vel necessaria ad omnia peccata ac- a quo liberat sola penitentia, et ideo dicitur taalia ; sacramentum autem pænitentiæ so- secunda tabula ; ita ut illa dictio, secunda , lum ad ea peccata, quæ post baptismum sus- non dicat ordinem ad priorem tabulam, sed eeptum commissa sunt; nam priora non sub- ad prius remedium atque navigium ; et ideo dantur clavibus Ecclesiæ, quoniam extra Ec- interdum non secunda, sed simpliciter tabula clesiam committuntur; at vero virtus pæni- appellatur. Sic Tertullianus supra : Pænitententiæ omnia peccata complectitur, sive an- tiam ita amplexare, sicut naufragus alicujus teeedant, sive sequantur baptismum. Loqui- tabulve fidem. Et Ambrosius : l'u, quæ jam inmur autem nunc de virtute pænitentiæ ingressa es agonem, pænitentiæ insiste misera, communi , ut ab attritione vel contritione fortiter inhære tanquam naufragus tabulæ. Atabstrahit : sic enim necessaria est etiam cum que hoc modo, tam virtuti, quam sacramento laptistno in adulto, qui peccatum mortale pænitentiæ convenit hæc metaphora ; et ita commisit.

generatim loquuntur dicti Patres, et speciali4. Penitentia secunda tabula cur dicatur. ter Hier., epist. 48 ad Sabinianum, ubi hanc - Tertio communis est utrique illa metapho- posteriorem expositionem magis significa ra, qua penitentia dicitur, secunda tabula post vit. naufragium. Per illam enim nihil aliud, quam .5. Materia pænitentiæ, quæ. - Quarto connecessitas pænitentiæ significatur. Eam vero veniunt virtus et sacramentum pænitentiæ in tradunt Magist., d. 14, et D. Thom., dict. q. materia, circa quam versantur, quia scilicet utrumque versatur aliquo modo circa pecca- test sæpius circa idem numero peccatum, tum actuale, ut sumitur ex D. Thom., q. 84, non tamen circa eamdem confessionem ejus ; art. 2, et q. 85, art. 1, et in 4, d. 17, 4.2, nam cum confessio sit materia proxima, ut art. 1 et 2. Et probatur facile ex dictis, quia tale sacramentum iteretur, necesse est convirtus penitentiæ detestatur peccatum, quia fessionem ejusdem peccati iterari, quod utirespicit illud ut materiam, seu objectum ma- liter fieri potest, propter easdem, quas dixiteriale, de quo plura disput. sequente ; sa- mus, causas. Secundo autem modo potest cramentum autem pænitentiæ institutum est intelligi, poenitentiam esse iterabilem, quia per modum cujusdam judicii, in quo causæ iterum committuntur peccata, vel eadem, vel peccatorum tractantur; in unoquoque au- specie diversa. Et hoc etiam modo est de fide temjudicio causa, vel res de qua agitur, est certum, pænitentiam tam virtutem, quam samateria illius. Dixi autem materiam circa cramentum, iterum atque iterum exerceri quam, non ex qua, quia virtus, cum sit forma posse, quoties nova peccata fiunt, quia misimplex, non habet propriam materiam ex sericordia Dei nunquam deest agentibus pequa constet; sacramentum autem, præsertim nitentiam peccatoribus. Quæ res longiorem in nova lege habet propriam materiam ex postulat disputationem contra Novatianos et qua constat , quod etiam convenit sacramen- alios hæreticos ; et ideo inferius ex professo to pænitentiæ ; talis autem materia non est tractanda est. peccatum ipsum, sed est confessio peccatorum, ut infra latius dicturi sumus. Unde

SECTIO II. etiam distingui solet duplex materia sacra

Quibus modis differant sacramentum et virtus menti poenitentiæ, remota scilicet, et proxi

panilentiæ. ma; et peccata dicuntur materia remota, actus vero pænitentis materia proxima , ut D. 1. Poenitentia sub quo genere sit. - PrinciThom. hic etiam indicavit.

pio assignare possumus differentias inter hæc 6. Penitentiæ subjectum. - Quinto conve- duo juxta omnes convenientias adductas in niunt aliquo modo in subjecto, quia utraque sectione præcedente. Nam, si illæ attente conhabere potest suum actum tantum in homine siderentur, ita se habent illa omnia in viradulto, quia solus ille esse potest capax ac- tute et sacramento, ut simul ibidem declaratualis peccati. Intervenit tamen discrimen; vimus. Præter hæc vero primum discrimen nam pænitentiæ virtus locum habet in quo- assignari potest in ipsis rationibus sacralibet homine capaci actualis peccati; sacra- menti et virtutis ; nam sacramentum ut sic mentum autem solum in homine baptizato, constituitur in genere signi, ut supra in prinquia, ut supra dixi, hoc sacramentum solum cipio tertii tomi cum D. Thom. tradidimus; est medicina peccatorum actualium, quæ post virtus vero constituitur in genere actus, vel baptismum commissa sunt.

habitus. Unde D. Thom.,9.84, art. 1, probat, 7. Iteratur pænitentia. — Ultimo conve- pænitentiam esse sacramentum, quia poniniunt, quia utraque pænitentia iterari potest. tentia , prout in Ecclesia agitur, scilicet ex Sumitur ex D. Thom., dict.q., a. 10, et Magist., Christi institutione, est signum quoddam sendist. 14. Et ad eam explicandam adverten- sibile interioris satisfactionis et remissionis dum est, duobus modis intelligi posse, poni- peccati, quam præcipue significat et perficit tentiam iterari : primo circa unum et idem absolutio sacerdotis; et ideo illa est forma tapeccatum semel tantum commissum. Et hoc lis sacramenti, ut art. 3 docet. Simul tamen modo per se notum cst, virtutem poenitentiæ significatur ille effectus per confessionem et quoad actus suos iterari posse circa idem pec- actus poenitentis, qui propterea sunt materia, catum ; quælibet enim potentia, et quælibet ut docet art. 2. Tota autèm significatio et efvirtus potest repetere actus suos circa idem ficacia in bis duobus consistit, et ideo hæc numero objectum, ut patet ; idem ergo po- pertinent ad constitutionem ejus; reliqua vero, test virtus pænitentiæ. Et quidem fructuose, ut impositio manuum, et similia, accidentalia quia, licet forsan tale peccatum per primum sunt, ut docet D. Thom., art. 4. At vero infepænitentiæ actum ablatum sit, tamen secun- rius, q. 85, art. 1, probat idem D. Thomas, dus deservire potest ad majorem satisfactio- pænitentiam esse virtutem, non quatenus sinem, vel ad majorem certitudinem de conse- gnificare potest dolorem, vel passionem sencuta venia, vel certe ad majus meritum. Sa- sibilem, sed quatenus est libera et voluntaria cramentum poenitentiæ versari quidem po- detestatio peccati commissi ; sic enim est humanus actus rectæ rationi consentaneus ; et4. Quomodo det gratiam. - Ex eodem etiam ideo et ipse est actus virtutis, et habitus illi principio differunt quarto in modo causandi respondens est virtus. Constat igitur, hæc duo remissionem peccati et gratiam ; utrumque primario differre in propriis rationibus sacra- enim, ut notat Magister supra, est causa gramenti et virtutis.

tiæ et remissionis peccati, tamen diverso mo2. Pænitentia interior et exterior. - Unde do : nam virtus tantum est causa disponens; fit, ut etiam differant in aliquibus proprietati- sacramentum vero est causa efficiens. Unde bus, quæ has rationes comitantur; atque ita dicitur conferre gratiam ex opere operato; virMagister, d. 14, docet, in eo etiam differre, tus vero proprie non dicitur conferre gratiam, quod pænitentia, ut sacramentum, est actus qua remittitur peccatum, sed obtinere, et quaexterior; ut virtus, est actus interior. Quod si impetrare illam ex dispositione operantis ; etiam docuit Vincentius in 3 tomo seu in Spe- non tamen proprie ex merito, scilicet de concul. moral., lib. 2, p. 10, d. 1. Nam cum sa- digno , nam de congruo probabile est, ut alicramentum sit signum sensibile, necesse est bi latius tractandum est. ut consistat in exteriori actu, quia solus inte- 5. Origo pænitentiæ. - Ultimo differunt in rior non objicitur sensibus; virtus autem in origine, antiquitate, et quodammodo in diuinteriori actu animæ potissimum consistit. turnitate. Primam partem sumo ex D. Thom., Hoe vero discrimen aliqua explicatione indi- dict. q., art. 7, ubi hoc discrimen ponit, quod get, nam virtus penitentiæ ita est in interiori sacramentum pænitentiæ ortum habuit ex actu cordis, ut etiam in exteriorem prodeat, institutione divina , virtus autem (inquit) est illum imperando ; dicitur autem esse interius, de jure naturæ, quod etiam habet Vincent. tum quia in solo interiori actu salvatur per- ubi supra. Et primum quidem per se nofecta ratio hujus virtutis; tum etiam quia tota tum est ex generali doctrina sacramentorum ; bonitas et honestas virtutis dimanat ab actu omnia enim sunt ex Christi institutione. Item, interiori in exteriorem, ita ut exterior actus quia potestas remittendi peccata non poterat non habeat rationem virtutis, nisi prout sub hominibus convenire ex natura rei, nisi a est interiori , et ab eo informatur. Simili Christo data fuisset. Secundum autem, scilimodo sacramentum pænitentiæ non ita dici- cet, quod virtus pænitentiæ sit ex jure natutur esse in exteriori actu, ut nullo modo in- ræ, difficile visum est Cajetano, art. 6, et ideo teriorem includat; nam etiam contritio est nonnulla explicatione opus est. pars hujus sacramenti. Dicitur ergo esse in 6. Sitne pænitentia de lege naturæ. - Adexteriori actu, quia solus interior nunquam vertendum ergo est, jus naturæ duobus mosufficit ad rationem sacramenti constituen- dis sumi posse : primo pro dictamine ratiodam; imo ut ipsa contritio interior aliquo nis naturalis pure sumptæ, absque illustramodo sit pars sacramenti, necesse est ut ad tione gratiæ; secundo pro dictamine connaexteriorem actum' extendatur, per illum ali- turali ipsi gratiæ, seu rationali naturæ, ut ilquo modo fiat sensibilis, et exterius manifes- luminatæ lumine fidei ; quomodo distinguuntetur.

tur a Theologis tres status, scu leges humani 3. Penitentiæ virtus pars sacramenti. — generis, scilicet status legis naturæ, et veteHinc potest tertia afferentia constitui, quo- ris, ac legis gratiæ. Primus enim status gratiam niam virtus et sacramentum penitentiæ com- et fidem includebat. Dicitur autem fuisse leparantur ut totum et pars, nam virtus per ac- gis naturæ, quia in ea tantum erant præcepta turo suum est pars sacramenti poenitentiæ, connaturalia gratiæ et naturæ. Si ergo in præquod componitur ex actibus pænitentis et ab- dicta differentia lex naturæ hoc posteriori solutione sacerdotis. Sicut autem sacramen- modo sumatur, res est facilis ; ita enim potam non habet suum esse ex natura rei, sed nitentia dicitur esse de lege naturæ, sicut fiex impositione divina, ita virtus pænitentia des et charitas; nam ratio illustrata lumine non habet quod sit pars sacramenti ex na- fidei et prudentiæ infuse, connaturaliter dictura sua. Unde ante legem gratiæ non erat tat, honestum et rectum esse agere pænitenpars, neque etiam nunc est in homine non tiam de peccatis commissis; dictat etiam hujusbaptizato; tamen ex divina institutione habet modi poenitentiam non solum esse honestam et hane habitudinem, quia sacramentum est ve- rectam, sed etiam esse debitam, ut infra dicelati quoddam artificiale ; sæpe tamen contin- mus, agentes de præcepto contritionis. Denigit, ut quod ex natura sua est quoddam to- que dictat esse utilem et convenientem dispotum, fiat pars alicujus entis arte facti. sitionem ad obtinendam a Deo veniam de offensa commissa in ipsum; et ideo agere pæni- venientius, seu semper utilius. Quod intellitentiam cum spe veniæ semper fuit hominibus go, per se loquendo, nam interior pænitentia necessarium, etiam in statu legis naturæ. Hoc ratione suæ honestatis et utilitatis, et quia est vero jus, quamvis dicatur connaturale gratiæ, internus cultus Dei, exerceri potest usque ad non excludit divinam ordinationem, et promis- mortem : et moraliter loquendo potest ita sionem de remittendo peccato homini veram fieri secundum rectam prudentiam ; quod non penitentiam agenti ; hæc enim ordinatio ne- ita est in exteriori, vel sacramentali poenitencessaria simpliciter est, ac pendens ex spe- tia, quæ requirit semper aliquam vel necessiciali gratia Dei, ut infra suo loco dicam; est tatem, vel peculiarem occasionem, et convetamen consentanea et proportionata tali dis- nientem etiam mensuram, ut exerceatur. Et positioni, et quasi connaturalis illi; et ideo di- ideo pænitentia virtus, seu interior, diuturcitur esse de jure naturæ in prædicta signifi- nior existimatur. Quæ et continua dici potest, catione.

quia semper habenda est, non quidem in ac7. At vero, si jus naturæ alio modo suma- tu, sed saltem in habitu, ut D. Thom. declatur, multa quidem sunt in virtute pæniten- rat, dict. art. 9. tiæ, quæ non possunt esse illo modo de jure naturæ, præsertim loquendo de poenitentia infusa ; illam enim nuda ratio naturalis co

QUÆSTIO LXXXIV. gnoscere non potest, ut possibilem homini,

DE SACRAMENTO POENITENTIÆ, IN DECEM ARTInedum ut utilem et necessariam. Item satis

CULOS DIVISA. incertum est, an sola ratione naturali cognosci possit, peccatum hominis esse injuriam et

Consequenter considerandum est de sacraoffensam Dei, ratione cujus sit illi necessaria

mento pænitentiæ. Circa quod primo considepoenitentia. Nihilominus, si pænitentia late

randum est de ipsa pænitentia ; secundo de efsumatur pro quacunque displicentia, vel do

fectu ipsius ; tertio de partibus ejus ; quarto de lore commissi peccati, cadere potest sub co

suscipientibus hoc sacramentum ; quinto de pognitionem rationis naturalis. Primo, quia ta

testate ministrorum, quæ ad clares pertinet ; lis displicentia naturaliter existimari potest

sexto de solemnitate hujus sacramenti. et possibilis et honešta ; quia eadem ratio, quæ dictat bonum esse amare vel exercere Circa primum quæruntur decem. justitiam, dictat etiam honestum esse odisse

1. Utrum pænitentia sit sacramentum. vitium contrarium, et consequenter detestari

2. De propria materia ejus. illud, si commissum sit; item quod possit esse

3. De forma ipsius. utilis ex natura rei ad bonos mores et ad vitæ

4. Utrum impositio manus requiratur ad emendationem. Atque ita simpliciter quæli

hoc sacramentum. bet pænitentia dici potest suo modo de jure

5. Utrum hoc sacramentum sit de necessinaturæ, et habere in ipsa natura fundamen

tate salutis. tum aliquod, ratione cujus habet maximam

6. De ordine ejus ad alia sacramenta proportionem cum illa.

7. De institutione ejus. 8. Antiquitas pænitentiæ. - Ex quo etiam

8. De duratione ipsius. constat, cur hæc dicantur antiquitate differre;

9. De continuitate ejus. nam virtus pænitentiæ longe antiquior est sa

10. Utrum possit iterari. cramento : hoc enim in lege nova, etiam post Christi mortem, initium habuit, ut infra ostendam ; illa vero ab initio mundi, etiam ipsum

ARTICULUS I. primum hominem educit a delicto suo, ut sumitur ex Sapientiæ 10, et in omni lege per

Utrum poenitentia sit sacramentum ?. mansit, ac necessaria fuit, et cum ipso etiam sacramento permanet. Unde etiam addidi, dif 1. Ad primum sic proceditur. Videtur quod ferre diuturnitate seu permanentia, propter pænitentia non sit sacramentum. Gregorius ea præsertim, quæ docet D. Thom., dict. q., enim dicit, et habetur in Decreto, 1,9.1: Saart. 8 et 9, ubi ait, interiorem poenitentiam debere durare usque ad finem vitæ ; de exte- 1 4, d. 14, q. 1, a. 1, q. 1, et d. 22, q. 2, riori vero, sub qua sacramentum præcipue art. 3, . 2, corp. intelligit, negat id esse necessarium, aut con- . C. Multi sæcularium circa medium.

Cine

no e no, et inet cum inadidi, di

« PredošláPokračovať »