Obrázky na stránke
PDF
ePub

15. Solvitur secundum argumentum.-Cir- hæc difficultas extrinseca est, possetque hoca secundum argumentum Medina supra mini dari tale auxilium sufficiens, absque reconcedit hoc præceptum contritionis non esse missione peccati, ad illos actus efficiendos. Ac ita naturale, quin dispensabile sit. Verum- denique illa conditionalis vera est, quod si tatamen, licet res ipsa, quam docere intendit, les actus fiant, tollunt hujusmodi defectum, vera sit, modus tamen loquendi est impro- quia hæc inordinatio non pertinet ad esse prius. Obligatio ergo satisfaciendi Deo pro peccati, sed potest tolli illo manente, et potest injuria illata est naturalis, ut non possit in manere illo ablato, ut per se notum est. Aliam eam cadere dispensatio magis quam in alia ergo inordinationem moralem relinquit pecnaturalia præcepta, quia non habet minus in- catum in ordine ad creaturam , quam per trinsecam honestatem . Nihilominus tamen peccatum mortale plus homo dilexit quam potest Deus cedere juri suo et remittere of- Deum ; et bæc non potest tolli nisi per pænifensam sine ulla hominis satisfactione ; et tentiam, sicut neque ipsum peccatum, quia tunc quidem cessabit obligatio in homine, peccati macula utramque inordinationem innon tamen propter dispensationem, sed pro- volvit, conversionis et aversionis, et injuria pter materiæ mutationem. Sicut inter homines Deo facta utramque etiam involvit, et ideo potest unus remittere offensam sine satisfac- neutra illarum tollitur nisi per pænitentiam, tione alterius, in quo statim cessat obligatio, seu contritionem. Nihilominus tamen fatenon quia alius dispenset, sed quia materia mur, argumentum illud recte probare hanc satisfactionis tollitur. Simili etiam vel faci- necessitatem pænitentiæ vel contritionis in liori modo posset Deus non designare con particulari non posse colligi ex sola rei natutritionem ad hanc satisfactionem, sed aliis ra,sed supposita solum divina determinatione, actibus esse contentus; et tunc cessaret etiam ut declaratum est. obligatio contritionis, non quidem propter dispensationem, sed propter mutationem ma

SECTIO IV. teriæ ; jam enim ostensum est præceptum

Utrum præceptum pænitentiæ semel tantum in illad per se ac nude sumptum non obligare

vita obliget. ad contritionem, sed solum supposita determinatione divina designante talem actum ad 1. Quoties homo post pænitentiam peccat, suam satisfactionem. Et hoc fortasse modo tenetur iterum conteri. – Potest hæc quæstio nunc facta est mulatio in necessitate contri- intelligi circa eadem, vel circa diversa pectionis, ut postea dicemus; hujusmodi autem cata. Et prior sensus est formalis atque inmutatio non repugnat naturali præcepto, quia tentus ; nec in posteriori est aliqua difficulproprie non fit in ipso, sed in materia ejus. tas. Nam certum est, quoties homo post con

16. Circa tertium argumentum imprimis tritionem priorum peccatorum iterum pecdicitur, pænitentiam non solum esse neces- cat, iterum obligari ad poenitentiam ; sicut sariam propter tollendam inordinationem quoties furatur, tenetur restituere, cum sit aversionis, quæ est respectu Dei ; sed etiam similis inæqualitas, ex qua consurgit obligaad tollendam inordinatam conversionem ad tio justitiæ. Ad hoc enim supponimus pænicreaturam, quæ etiam manet per modum tentiam hoc modo esse iterabilem, semperhabitas, quandiu peccatum non remittitur. Est que posse habere eumdem effectum, quod enim considerandum, peccatum posse relin- supra demonstratum est. Solum posset quis quere in voluntate inordinationem naturalem dicere, esse liberum homini, quamvis peccata quasi physicam, quæ consistit, vel in priva- multiplicet, eorum pænitentiam differre, ut tione habituum virtutum, vel in inclinatio- de omnibus unam contritionem, et satisfacne habitus mali, vel alterius pravæ disposi- tionem exhibeat in fine vitæ ; atque hoc notionis per peccatum acquisitæ ; et hæc inor- do semel tantum obligari ad contritionen, dinatio tolli posset sine formali pænitentia, etiam circa diversa peccata. Sed de hoc posut argumentum probat. Hoc tamen procedit tea videbimus, an scilicet sit licita homini ex hypothesi, quod homo faciat actus bonos tanta dilatio; tamen illa posita, jam tunc mulsufficientes ad comparandam virtutem acqui- ta peccata accipiuntur per modum unius insitam, vel tollenda prædicta impedimenta, tegri debiti, et non per modum plurium, pro antequam deleatur peccatum. Quæ supposi- quibus sigillatim satisfaciendum sit. tio aliunde habet difficultatem, quia homo sine gratia non potest operari virtutem ; sed

quo ratio hujus necessitatis insinuatur ex ilAn circa eadem peccala pænitentia semel lis verbis Joan. 8, ubi Christus ad adulteram tantum obliget in vita.

dixit: Vade, et amplius jam noli peccare. In 2. Ratio dubitandi. — Ratio ergo dubitan- quibus expendit Augustin, non dixisse Domidi esse potest, quia bomo per poenitentiam nuin : Ne pecces, sed, nec voluntas peccandi semel exhibitam non satisfacit condigne; ergo in te oriatur. Et subdit : Quod quomodo sertaadhuc manet in illo obligatio amplius satisfa. bitur, nisi dolor continue in penitentia cuscicndi, vel pænitendi. Item, quia ratione cu- todiatur ? Hoc enim intelligi non potest de juscunque peccati mortalis tenetur homo ad continuitate physica ; ergo debet intelligi de contritionem eliciendam ; contingit autem morali proportionata materiæ, et rei, de qua hominem post multa peccata unam de omni- agimus. Hæc autem esse videtur, ut quoties bus habere contritionem ; ergo non est veri- homo practice de peccatis cogitat, ea detessimile per illam semel exhibitam satisfacere tetur ; quia necesse est, tunc habere aliquem huic præcepto. Tenetur ergo saltem toties actum voluntatis circa illa peccata ; alioqui contritionem elicere, quoties mortaliter pec- (ait Gabr.), videretur homo illa parvi pendere, cavit. Tandem, si aliqua esset ratio, ob quam vel in ea tacite consentire, aut se exponere semel tantum obligat hoc præceptum, maxime periculo consentiendi. Ut ergo eorum com. quia per contritionem semel habitam pecca- placentiam omnino non admittat, tenetur tum remittitur, et de peccato semel remisso talium peccatorum contritionem habere. Et non tenetur homo amplius conteri; at hoc pos- hoc esse videtur, quod Augustin. dixit: Quod terius falsum est, quia sæpe tenemur de pec- quomodo servabitur, scilicet, ut voluntas peccato remisso contritionem habere, ut supra candi non oriatur, nisi dolor continue in prediximus de peccato remisso per solum amo- nitentia custodiatur? rem absque formali pænitentia ; et in lege 4. De illa judicium ferlur. Pænitentia gratiæ, quamvis peccatum sit remissum per perpetua duplex, positiva et negativa. Pesacramentum confessionis cum sola attritio- nitentia negativa semper habenda, es negalito ne, adhuc tenetur homo ad contritionem ha- præcepto. Hæc tamen opinio proprie et in bendam ; quia, cum præceptum contritionis rigore intellecta, ut sonat, vera non est. Unde sit naturale, et ad perfectionem internæ jus- advertendum est ex D. Thoma supra, post titiæ pertineat, non est verisimile fuisse sub- peccata remissa, duobus modis posse intelligi latum in lege gratiæ; fuisset autem sublatum penitentiam esse perpetuam : uno modo nesi non obligaret saltem post confessionem. galive, quia talis poenitentia nec displicere,

3. Prima opinio. - In hac re fuit opinio nec retractari decet, et ideo censetur perpeTheologorum antiquorum dicentium hoc præ- tuo manere, vel in habitu, vel secundum mocuptum sæpius obligare, quoties scilicet pec- ralem rationem, quatenus homo censettir cata practice memoriæ occurrunt, etiam post- moraliter manere in ea voluntate, quam semel quam remissa suut. Ita tenet Alex. Alens., 4 habuit et nunquam retractavit. Alio modo dipart., q. 68, memb. 2, alias q. 17, memb. 2, ci potest pænitentia perpetua positive et actuaart. 2, § 2; Bonav. in 4, d. 16, art. 3, q. 2; liter, quia videlicet semper tenetur homo acRich., d. 14, art. 9, q. 1 ; et ibi Gabr., q. 3, tus contritionis habere congruis temporibus art. 3 ; et Palud., d. 17, q. 1, art. 3, ubi id de eisdem peccatis. Priori modo verissime diinsinuat D. Thom., q. 3, urt, 1, quæstiunc. 4. citur, pænitentiam debere esse perpetuam ex Qui tamen non simpliciter loquitur, sed sta- vi præcepti ejus, non quidem affirmativi, sed tim addit : Prucipue si occurrat articulus negativi. Quod duplicem obligationem indumortis, vel alia necessitas. Eamdem opinio- cit : una est, ut nunquam displiceat pænitennem tenet Sylv., verb. Contritio, q. 2; Vi- tia, seu contritio prius habita ; est enim talis guer., in Sum., c. 16, § 4, vers. 11. Citantur. displicentia intrinsece mala, et huic virtuli que in hujus sententiæ favorem nonnulli an- specialiter repugnans, eo quod sit quidam tiqui Doctores dicentes, poenitentiam in hac contemptus ipsius pænitentiæ , et virtualis vila debere esse perpetuam, Deumque, licet complacentia in injuria Dei. Alia obligatio hominem a culpa solvat, obligare illum ad est nunquam complacendi iterum in peccaperpetuam peccati detestationem, ut ab Hug. tis, quæ semel displicuere, seu, ut nunquam de S. Vict, insinuatur, lib. 2 de Sacram., p. homo similia velit ; nam hoc repugnat pro14, c. 1 ; et Isidor., lib. 2 de Summo bono; posito non peccandi de cætero, quod in conet Aug., lib. de Vera et fals. pænit., c. 13. A tritione includitur. Unde, si illa complacen

tia in peccato prius detestato haberetur de de aliquo objecto cogitat, habere in volunillo, quatenus est injuria Dei, esset formalis- tate actum illi objecto proportionatum, sed sime contraria pænitentiæ, et speciale pec- potest vel nullum habere, vel solum habere catum illi proxime repugnans; si autem ha- voluntatem cogitandi de tali objecto; ut beatur illa complacentia vel voluntas peccati quando homo cogitat de Deo, non statim te(de quo prius est pænitentia acta) solum sub netur illum super omnia amare, ex vi solius specifica ratione ejus, scilicet, ut est adulte- cogitationis; vel si de beatitudine cogitat, non rium, vel furtum, sic præceptum negativum statim tenetur elicere actum desiderii , vel non habendi talem actum semper spectat ad spei illius. Quæ enim fingi potest ratio hujus specialem virtutem, cui tale peccatum con- obligationis per se, et ex vi solius cogitatrarium est; generaliter autem etiam spec- tionis ? Vel illa obligatio est quasi per accitat ad virtutem poenitentiæ, quatenus prohi- dens, quatenus illa detestatio necessaria vibet omnem injuriam Dei. Atque hoc sensu detur ad vitandum novum aliquod peccatum locuti sunt antiqui Patres de perpetuitate per contemptum poenitentiæ, aut complacenpænitentiæ ; quamvis etiam significent aliud, tiam peccati recogitati; et hoc etiam inoraliter quod infra explicabimus.

loquendo ac regulariter non ita est , tum quia 5. Penitentia, positiva non semper haben semper suppetit aliud remedium, vel diverda quoties peccata recogitantur.- Posteriori tendi cogitationem ad alia objecta honesta, autem modo necesse non est penitentiam per- in quo nullus est contemptus pænitentiæ, sed petuam esse in eo sensu, ut necessarium sit solum quædam negatio seu simplex non usus quoties peccata recogitantur, circa illa for- illius, et potius est ille quidam contemptus maiem actum pænitentiæ aut displicentiæ talis peccati; et interduin solet esse hoc reexercere ; nullum enim tale extat præceptum medium contra tentationes, ut et peccatum affirmativum pænitentiæ, ut recte sensit D. ipsum, et qui ad illud excitat, parvi pendi Thomas supra, q. 84, art. 8 et 9, et ibi etiam videatur; vel etiam est sufficiens remedium adnotavimus, et Cajet. ibid. et i tom. Opusc., habere simplicem voluntatem nolendi comtract. 17, q. 1; Medina, Cod. de Poen., q. 6, mittere peccatum illud , quod recogitatur, dub. 2; Soto, d. 14, art. 9, et d. 17, q. 2, qui actus non est propria pænitentia, sed esse art. 6; Navarr., in Sum., cap. 1, num. 22, et potest actus castitatis, vel justitiæ, juxta maalii sectione seq. citandi. Ratio vero est, quia teriam peccati recogitati. Tum propterea, quia nullum est principium, ex quo talis obligatio etiamsi neutrum horum fiat, facile fieri povel præceptum suficienter colligatur; unde, test, ut nullum sit periculum novi consensus cum gravissimum onus imponat hominibus, et complacentiæ in tali peccato, ut si homo non est sine fundamento asserendum. As- se sentiat constantem in proposito non pec. sumptum declaratur; nam quod hoc præce- candi ; periculum etiam contemptus, moraliptain non sit positivum, omnes pro comperto ter loquendo, nullum est, cum facile possit habent; quia humanum esse non potest, cum pænilentia non exerceri hic et nunc, non quia agamus de obligatione per se ad actum mere contemnatur, sed quia non proponitur ut neinteriorem; nec divinum est, cum nec scri- cessaria. Imo fieri potest, ut licet peccata coptum sit, neque speciali traditione receptum. gitentur, de pænitentia ipsorum non occurQuod vero nec naturale sit, patebit facile sol- rat cogitatio , neque etiam obligatio applivendo fundament contrariæ sententiæ. Di- candi se ad talem cogitationem. recte vero ita ostenditur : quia vel hæc obli- 6. Objectio. - Cani solutio. – Dices : ergo gatio est per se ad ipsam recogitationem saltem, si cum cogitatione peccatorum occurpeccatorum dolorosam, ut sic dicam; et hoc rat actualis cogitatio de contritione eorum, non, ut in sequenti puncto ostendam; vel est tunc necessarium erit contritionem exercesolam quasi per accidens, ob recogitationem re. Ad hoc Cano, in relect. de Pænitent., peccatorum, quæ supponitur. Quo sensu vi- p. 4, concedit in eo casu necessariuin esse dentur loqui citati Doctores. Et hoc etiam habere actum contritionis, saltem ad vitandum dici non potest, quia sola recogitatio peccati peccatum veniale, non tamen ex obligatione non habet, unde inducat hanc positivam ob- intrinseca præcepti pænitentiæ, sed ex aliis ligationem eliciendi novum dolorem talis principiis extrinsecis. Unum principium est, peccati. Nam, vel bæc obligatio esset pure, difficillimum scilicet esse ac fere impossibile ac per se solum propter actum pænitentiæ; continere voluntatem ab omni actu circa obet hoc non, quia non tenetur homo, quoties jectum sibi propositum; ergo necesse est, aut velle contritionem, et consequenter exercere 9. Præceptum pænitendi semel tantum obliillam; nam qui vult facere aliquid, et potest, gare circa eadem peccata, vera opinio. — Ex statim facit; aut nolle actualiter conteri, et his ergo concludo, præceptum pænitentiæ ex hoc non fit sine aliquo peccato saltem veniali; se semel tantum obligare circa eadem peccaquia licet in objecto non sit necessitas, sed in- ta. Probatur, quia vel hoc præceptum considifferentia, tamen illa nolitio est actus otio- deratur, quatenus pertinere potest ad charisus, cum non possit habere honestum finem. tatem Dei, vel sui, et hoc modo satis impletur

7. Rejicitur, et vera solutio traditur. — per unum actum contritionis; nam per illum Verumtamen neque hanc necessitatem inve- statim homo recipitur ad divinam amicitiam, nio eliciendi contritionem pro eo tempore. et liberaiur a periculo æternæ mortis; quia Primo, quia non est physice, nec forte mo- propter talia peccata, de quibus contritus est, raliter impossibile nullum actum voluntatis jam illam non incurret; quod si iterum pechabere circa objectum sic recogitatum; nihil cet, indigebit nova contritione illius peccati, enim est, quod necessitet voluntatem ad exer- quod commisit, non vero prioris , per se locitium alicujus actus. Secundo, quia potest quendo, nisi quatenus contritio unius peccati voluntas tunc habere simplicem complacen- virtualiter est contritio omnium. Si vero præcetiam in honestate, et pulchritudine contritio- ptum hoc consideretur ut est proprium peninis, et non habere efficacem volitionem exer- tentiæ seu justitiæ ad Deum, sic etiam exacte cendi illam. Tertio, quia potest tunc homo completur per unum actum, post quem statim velle applicare intellectum ad intensiorem co- deest propria materia illius obligationis, quæ gitationem turpitudinis peccatorum, vel ali- est satisfactio exhibenda Deo pro injuria illacujus restitutionis, vel obligationis, quæ ex ta. Hoc enim factum est per illum primum eis resultat, et ita divertere illum a cogita. actum; ex vi autem justitiæ tantum tenetur tione contritionis. Quarto, quia simili modo homo semel satisfacere aut restituere. Nec potest absque peccato veniali formaliter nolle refert, quod satisfactio illa ex parte hominis nunc exercere actum contritionis; quia ne- non est integra seu condigna; nam talis est, cesse non est ut desit finis honestus, vel quia qualis a Deo offenso exigitur, et ab ipso ita oportet alteri rei magis necessariæ intendere, acceptatur, ut simpliciter remittat injuriam; vel quia homo vult priora peccata omnino et ideo perinde se habet debitor, ac si integre oblivioni tradere, ideoque etiam vult omnem solvisset. Quod vero ita se gerat Deus cum cogitationem, omnemque motum circa illa homine vere poenitente, patet, tum quia nundivertere, et ad alia applicare.

quam a peccatore postulat, ut de eodem pec8. Igitur per se loquendo, ex cogitatione cato sæpius conteratur, sed solum quod ex peccatorum absolute non oritur necessitas toto corde conteratur, et convertatur ad ipcontritionis; semper tamen regulariter loquen- sum; tum etiam, quia alias nunquam peccado erit utilis, et interdum esse posset pericu- tum remitteretur per unam contritionem, nisi losum sæpius cogitare de peccatis, sine ulla in voto alterius, vel aliarum, quod inauditum displicentia illorum, vel voluntate cavendi est et improbabile. Tandem potest confirmari illa; tantumque posset esse hoc periculum in a simili ; nam propter rationes similes præaliquo particulari casu, ut oriretur obligatio ceptum confessionis semel tantum obligat, statim exercendi contritionem , vel motum per se loquendo, de eisdem peccatis. aliquem peccato contrarium, sufficientem ad 10. Solvuntur duæ priores rationes dubioccurrendum illi periculo; illa vero obligatio tandi.—Duæ igitur primæ rationes dubitandi non erit ex proprio præcepto affirmativo con- ex ratione proxime facta solutæ sunt. Quamtritionis, sed ex illo negativo, quod obligat vis enim nostra satisfactio de se condigna ad non committendum tale peccatum. Unde non sit, Deus tamen acceptat illam , quoties non solum potest contingere hoc periculum per veram contritionem exhibetur, et simin recogitatione peccati commissi , sed etiam pliciter remittit offensam, sive una sit, sive cujuslibet nunquam commissi; quamvis in multiplex ; nullam enim in hoc differentiam peccato commisso propter præteritum expe- facit in justificatione peccatoris, sive unum, rimentum delectationis ejus major possit esse sive plura peccata remittat; semper enim una excitatio, et consequenter majus periculum perfecta contritione contentus est ; et ideo ex recogitatione ejus. Sed hæc omnia per ac- cessat obligatio iterum satisfaciendi aut se cidens sunt ad præceptum contritionis, de disponendi ad justitiam. quo nunc agimus.

11. Dubia duo circa tertiam rationem dubi. landi soltuntur. Primum.- Obligatio con- cet Deus pro tunc acceptaverit illam disposiiritionis non cessat, donec per actum formalem tionem, ut sufficientem ad dandam gratiam, ejus compleatur. - In tertia vero ratione du- ob Christi merita applicata per sacrainentum, bitandi duo dubia petuntur. Primum est, an tamen de facto et in re ipsa non fuit exhibita hoc præceptum obliget aliquando post justi- sufficiens satisfactio, quam homo potest et ficationem, et remissionem peccati consecu- debet exhibere; ergo semper manet obligatio tam. Es ratione enim facta videtur sequi complendi illam satisfactionem per veram pars negativa ; quia in dicto casu semper contritionem. Et confirmatur quia hoc per cessat vera necessitas medii ad reconciliatio se spectat ad obsequium Deo debitum ratione nem cum Deo, et cessat etiam necessitas sa- injuriæ factæ; pertinet etiam ad majorem tisfactionis ex obligatione justitiæ, quia, re- sanctitatem et internam justitiam ipsius homisso debito, tollitur hæc obligatio. Atque minis; ergo, quamvis Christus instituerit faita sentiunt aliqui. Ego vero censeo, seclusa ciliorem quamdam viam consequendi gratiam institutione sacramenti confessionis, de quo el veniam peccati per sacramentum, non est statim dicetur, obligationem hujus præcepti cur abstulerit aliam obligationem naturalem contritionis vere ac proprie non cessare, aut intrinsecam, quæ non repugnat cum illo pritolli, donec per aliquem actum formalem vilegio sacramenti; imo illud potius juvare contritionis expleatur; quia hoc præceptum potest, ut homo, jam justificatus per gratiam, non obligat (ex vi legis naturæ) solum sub melius impleat obligationem contritionis. hac conditione , Nisi aliunde justificatio et 13. Vera resolutio. — Nibilominus dicenremissio peccati comparetur, sed simpliciter dum est, per se loquendo, non manere in lege obligat ad habendam contritionem de pec- nova obligationem hanc post prædictam juscato, tanquam medium simpliciter necessa- tificationem. Ita sentiunt omnes, qui putant rium ad remissionem peccati. Et ideo non sacramentum poenitentiæ justificare cum sola diximus hoc præceptum obligare tantum attritione cognita ; quam opinionem nunc ut quandiu remissio peccati consecuta non est, veram supponimus, et ex illa inferimus as. sed obligare tantum semel in vita circa ea- sertionem. Primo, quia jam contritio non est dem peccata. In quo duo includuntur: unum medium necessarium; nam, si esset, deberet, negativum, scilicet, non obligare sæpius; aliud per se loquendo, in ipsa prima justificatione affirmativam, scilicet, aliquando obligare ; et adhiberi, atque ita non liceret cum sola atutrumque est simpliciter verum, alioqui hoc tritione cognita ad sacramentum accedere, præceptum non esset de medio simpliciter sed semper conandum esset ad contritionem necessario. Unde, quando contingit homi- habendam ; ideoque talis obligatio pugnat nem justificari per solum amorem, non remit- cum illo privilegio sacramenti. Secundo, quia titur ei culpa, nisi sub onere habendi contri- sacramentum non remittit peccatum attrito, tionem, nec Deus acceptat illam satisfactic- in voto futuræ contritionis; alienum enim esnem, ut omnino et absolute sufficientem set hoc a sensu Ecclesiæ, et Conciliorum, quæ juxta ordinationem suam; sed solum acce- potius dicunt contritionem aliquando remitptat i.lam, ut continentem in voto contritio- tere peccatum in voto sacramenti, non vero e nem, per quam veluti formaliter complenda contrario; quia in sacramento fertur veluti est ; quandocunque autem remissio injuriæ, ultima et definitiva sententia illius causæ; et et acceptatio satisfactionis hoc modo fit, op- ideo simpliciter remittitur culpa absque alio time potest manere obligatio ad aliquid aliud onere amplius satisfaciendi pro illa (aliud est faciendum; ita vero in præsenti fieri, ex enim de pana temporali), et ideo non est unnecessitate simpliciter formalis poenitentiæ de maneat illa obligatio. sufficienter colligimus. Et ita senserunt Me- 14. Differentia inter remissionem peccati dina, Vega, et Corduba, locis citatis in supe- per amorem, et per attritionem cum sacramenrioribus.

to. - Et in hoc est magna differentia inter 12. Secundum dubium. - Hinc vero oritur remissionem peccati comparatam per solum secunda difficultas, quæ in prædicta ratione amorem sine ulla pænitentia formali , et postulatur, scilicet, an etiam in lege gratiæ comparatam per sacramentum cum attripost obtentam justificationem per sacramen- tione; nam illa prior non est dispositio per tum pænitentiæ cum sola attritione, maneat se sufficiens, nec formaliter continet satisfachæc obligatio habendi contritionem. Videtur tionem a Deo requisitam; et ideo per illam enim ex dictis sequi pars affirmans; quia, li- non fit remissio nisi sub onere et voto pæni

« PredošláPokračovať »