Obrázky na stránke
PDF
ePub
[ocr errors]

ægritudo, vel aliud simile malum, si ex affec

SECTIO II. tu hujus justitiæ acceptetur, erit aptum medium ad satisfaciendum Deo, quod est munus Utrum bonum opus, et Deus ipse cadant sub hujus virtutis. Denique colligitur ex dictis,

objectum virtutis pænitentiæ. non solum actiones externas corporis, sed 1. Assert. 1.- Supposita distinctione data etiam aliquas actiones internas voluntatis in principio sectionis præcedentis, dicendum posse sub hoc objecto comprehendi ; nam vo- est primo, considerando adæquatam ratioluntas, sicut intellectus, est potentia reflexi- nem, et naturam hujus virtutis, non tantum va ; unde potest per unum actum suum velle comprehendere sub obier seu imperare alium ; atque hoc modo unus peccatum, sed etiam bonum opus. Ad proactus voluntatis esse potest objectum alterius, bandam hanc assertionem sumimus aliud prinatque ita ex affectu pænitentiæ, vel voluntate cipium communiter receptum, scilicet, eiusdestruendi peccatum, potest eadem voluntas dem virtutis officium esse, malum fugere, et in semetipsa excitare dolorem et tristitiam de contrarium bonum prosegui. Hoc in specie de peccato commisso, quæ tristitia est quoddam poenitentia asserveru

pænitentia asseruerunt Alexander, 2 p., q. malum poenæ contentum sub objecto vel ma- 175, et 3 p., q. 76, memb. 2 et 3 : Durand.. 4. teria, circa quam versari potest virtus peni- d. 14. g. A.'

d. 14, q. 1, n. 7; Cajetan., hac q. 85, art. 2; tentiæ.

et sumitur ex D. Thom. ibi, ad 1, quatenus di17. Interrogationi satisfit. - Dices : illa cit. eiusdem

cit, ejusdem charitatis esse velle bonum Dei,

charitatis tristitia est actus elicitus ab ipsa virtute pee- et odio habere peccatum, quatenus illi bono nitentiæ; quomodo ergo contineri potest sub contrarium est. Idem apertius sentit D.Thom.. objecto materiali illius ? Respondetur primo, 1. 2, q. 113, art. 5, ad 1. Ex quo sumitur fieri posse, ut ua tristitia non sit elicita al generalis regula communis omnibus virtutivirtute pænitentiæ, sed charitatis, ut aperte bus, scilicet unamquamque habere odio madocet D. Thomas, art. seq., ad 1. Deinde, lum sibi contrarium: ete converse omnem quamvis concedamus illam tristitiam posse

virtutem, quæ odio habet aliquod malum , elici a virtute poenitentiæ, quod infra videbi- multo magis

videdi- multo magis diligere contrarium bonum. Quod mus, nihilominus fieri potest, ut actus unius

principium supponunt in hac materia Soto in virtutis voluntatis sit objectum alterius actus 4, d. 14, q.2, art. 2; Cano, in relect. de Pæejusdem virtutis, quatenus voluntas per unum nitentia. Et fundari potest in D. Thom., 2. 2,

potest velle alium, et hoc modo se- q. 79, ubi duas dicit esse partes justitiæ , cundum diversos respectus potest actus unius scilicet, declinare a malo, et facere bonum , virtutis contineri sub ejus adæquato objecto quas dicit, inveniri non tantum in justitia parmateriali.

ticulari, sed etiam in universali, et generali18. Alia objeclio solditur. -Contra hanc

ter sumpta, id est, in omni virtute. Cum ervero assertionem objici potest communis mo

go poenitentia sit quædam virtus, et quædam dus loquendi Theologorum, ut videre licet in

justitia, ad eam spectabit, non tantum decliD. Thoma in 4, d. 17, quæst. 2, art. 2, quæs

nare a malo, id est, peccato, sed etiam facere tiuncul. 1, et aliis ibi, qui dicunt, pænitentiam

bonum, seu id velle. Et ratio est clara, quia veram non esse de malo ponæ, sed culpæ.

malum, cum sit privatio boni, non habetur Dicendum vero est, illos esse locutos in omni

odio, nisi ratione boni. Ergo omn:: virtus , rigore et proprietate de poenitentia, quantum

quæ odit aliquod malum, idco est, quia incliad actum retractandi, et quantum ad illud

nat ad aliquod bonum. Et confirmatur a simalum, quod destruere intendit : tum quia

mili de humana justitia, quæ non tantum odit poena magis consistit in passione quam in ac- injuriam, sed etiam amat et facit quod iustione ; retractatio autem est de propria ac- tum est. Ergo idem erit in ea justitia, quæ in tione; et si interdum est de passione, est in

nobis esse potest respectu Dei, quæ est ipsa

nobis esse poter quantum in aliqua nostra actione fundatur;

pænitentia. Confirmatur naturali exemplo, tum etiam quia malum pænæ non est simpli

quia omnis facultas, inclinatio, et actio princiter malum, nec per se est offensio Dei ; et

cipalius est, et prius ordinatur ad terminum ideo ex se non est materia detestabilis, ut sic

ad quem, quam ad recessum a termino a dicam, per virtutem, nisi sub aliqua speciali

quo ; in virtutibus autem, malum se habet ut ratione actus honestetur.

terminus a quo voluntas recedit, seu separatur ; bonum autem ut terminus ad quem tendit. Ergo, etc.

2. Ex hoc autem principio sic probato insinuare, in hujusmodi virtutibus personam aperte concluditur assertio posita : quia ob- illam, ad quam ordinatur, seu dirigitur actus jectum materiale virtutis est res illa, ad quam virtutis, non esse proprie objectum, vel mavirtus tendit, seu in qua versatur; virtus au- teriam talis virtutis ; sed intelligendus est, de tem pænitentiæ non tantum versatur circa materia directa et proxima , quæ intelligi somalum, fugiendo illud, sed etiam tendit in let nomine materiæ simpliciter dictæ ; negari bonum , inclinando in illud. Ergo illud conti- tamen non potest, quin illa persona, ad quam nelur et clauditur sub objecto ejus virtutis. dicitur esse virtus, pertineat aliquo modo ad Quod si inquiras, quodnam sit illud bonum, objectum ejus, tum quia modo aliquo cadit respondetur tam late patere, et tam esse uni- sub illam voluntatem, per quam homo vult versale, sicut malum culpæ illi oppositum, circa illam, vel ad illam operari; tum etiam quod poenitentia odio habet; hoc enim pari quia illa est aliquo modo terminus propensiomodo sequitur ex principio posito. Quomodo nis talis virtutis. Unde Theologi solent mateautem possit hæc virtus tam generalem mate- riam proximam vocare objectum, quod vult riam habere, postea declarabo, tractando de voluntas et ab ea amatur; ipsam autem performali objecto ejus. Est autem in hac asser- sonam, objectum cui; quo modo religionis obtione, quod in cæteris annotavimus, conside- jectum proximum est cultus Dei ; remotum randum, eam procedere de pænitentia secun- vero et obliquum, Deus. dum adæquatam rationem ejus, et conside- 4. Ex hac vero declaratione manifesta est rando in illa omnia munera, quæ exercere conclusio, quia munus hujus virtutis est, esse potest. Quanquam præcise considerando in quamdam justitiam. Est ergo ad alterum, et illa rationem detestationis, materia ejus sit non nisi ad Deum, tum quia in hoc distinguimalum, et non bonum; quomodo frequenter tur a justitia humana; tum etiam quia ejus Theologi loquuntur. Sicut respectu misericor- opus est, satisfacere Deo, prout potest, et ita diæ, miseria proximi ut expellenda est mate- quantum in ipsa est, resarcire et destruere ria ejus; beneficentia tamen, qua subvenitur injuriam Dei; vel, quod perinde est, reddere proximo, ut a miseria exeat, et multo magis jus suum Deo. Complectitur crgo dicto modo qua prævenitur, ne in miseriam incidat, est ipsum Deum sub objecto suo. Neque hic ocetiam materia misericordiæ. Ita ergo virtus currit aliqua difficultas præter inferius tracpænitentiæ, et habet pro materia peccatum ut tandas. destruendum, et bonum illud, quod confert,

SECTIO VI. vel ad illud peccatum expellendum, vel ad An hæc virtus habeat proprium objectum formale, ipsum vitandum, et præveniendum ne com

et quod illud sit. mittatur, in ordine ad diversos actus suos, quos infra magis explicaturi sumus.

1. Ratio dubitandi. Prima opinio. - Ob

jectum formale in unaquaque virtute est proPenilentiam aliquo modo Deum attingere. ximum et intrinsecum motivum ejus, ut nunc

3. Assertio secunda. — Secundo dicendum suppono ex 1.2, quæst. 1, art. 3, et proprius est, quamvis directe et proxime materiale q. 18, per totam, quia hujusmodi motivum est objectum hujus virtutis contineatur in quibus- proprius et intrinsecus finis virtutis, et finis dam actionibus et passionibus humanis, et est, qui in moralibus dat speciem. Hinc oritur rebus creatis, indirecte tamen et quasi in obli- ratio dubitandi, quia motivum ad detestandum quo comprehendere Deum sub objecto suo. peccatum multiplex esse potest, interdum Declaratur, nam inter virtutes morales, quæ quidem honestum, aliquando indifferens, ut dam sunt, quæ dicuntur tendere ad alterum, cum quis tristatur de peccato ob infamiam vel ut justitia, quæ servat jus et æqualitatem al- pænam temporalem; imo quandoque esse terius; unde duplex censetur habere objec- potest turpe, ut si displiceat unum peccatum, tuin : unum est actio ipsa, qua facit æquali- quia impedivit aliud delectabilius, vel utilius. tatem ; aliud persona illa, cui reddit æquale, Quod si dicas, hic agi de motivo honesto inseu jus suum. Primum est objectum proxi- trinseco, ac per se; nam ea, quæ sunt per mum, quia est id, quod proxime, immediate, accidens, non cadunt sub scientiam, et quia ac directe voluntas vult. Secundum autem est . agimus de vera et propria pænitentia, quæ quasi indirecte objectum, quia ad illud aliquo non est nisi honesta , ut in principio totius modo prius objectum terminatur. Verum qui- materiæ supposuimus; adhuc urget difficuldem est, D. Thom. in hac q. 85, art. 3, ad 1, tas, quia etiam motivum honestum ad detestandum peccatum potest esse multiplex pro peccatis mortalibus, et hic etiam numerari povarietate virtutum et diversitate rationum, test dignitas pænæ. Et virtus, a qua elicitur quibus potest peccatum existimari contrarium actus detestationis sub hoc motivo potest esbono. Propter quam difficultatem nonnulli se vel charitas, vel spes, aut alia similis virTheologi dixerunt, nullam esse peculiarem . tus, quæ licet in se una sit specie, causalitate rationem detestandi peccatum, quæ proprium autem, imperio, et materia est universalis, et et quasi specificum objectum pænitentiæ con- aliquo modo generalis. Aliud vero motivum stituat, sed hujusmodi rationem communem generale esse potest per solam abstractionem esse omnibus virtutibus, et ex parte singulis et præcisionem mentis, ut si quis detestaconvenire. Ita refert D. Thom., 4, d. 14, q.2, tur peccatum, solum quia turpe est et contra art. 2, q. 3. Tenet Maj. ibi, quæst. 3; inclinat rectam rationem ; hoc enim motivum includiScot. ibi, q. 4, et alios referam infra, disput. 7. tur in omnibus peccatis, tanquam quædam Alii vero Theologi admittentes hanc rationem generalis ratio, et confusa, de qua difficile est specialem, obscure illam explicant; Bonav. et ad explicandum, ad quam virtutem pertineat. Palud. ibi; Alens., 3 p., q. 12, memb. 1, art. Dicendum vero est, hunc actum pertinere ad 1, § 2.

illum habitum, per quem homo redditur fa2. Assertio prima. – Breviter, supposita cilis ad exercendos actus circa bonum honesdistinctione de pænitentia, specialiter, vel ge- tum in communi, et quibus vult secundum neraliter sumpta, dicendum est pænitentiam rectam rationem operari præcise et abstracte sumptam generaliter, non habere unam defi- propter conformitatem ad illam. Nam hic nitam et specificam rationem formalem ob- etiam cum proportione applicandum est illud jecti, sed generaliter et confuse respondere principium, detestationem mali consequi ex illi motivum honestum ad detestandum pec- amore boni, et ideo in eodem principio seu catum, sub quo varia continentur. Probatur habitu radicari. Quis vero sit ille habitus, ratione dubitandi supra posita ; et quia objec- quanquam ad hujus loci materiam admodum tum dcbet esse proportionatum virtuti seu fa- necessarium non sit, tamen quia difficultatem cultati cui assignatur. Pænitentia autem illo habet, et ad multa utile esse potest, neque modo sumpta non est una diffinita virtus, sed habet certum aliquem locum in Theologia , plures sub illa confusa ratione complectitur; ideo in fine hujus sectionis illud adjungemus. ergo idem est de objecto. Unde fit, loquendo in communi, duplicem esse rationem hones

Formale objectum pænitentiæ exponitur. tam detestandi peccatum : unam particularem 4. Assert. 2.—Dico secundo : loquendo de et propriam alicui virtuti, ut est in intempe- speciali et propria pænitentia, motivum sperantia oppositio quam habet ad honestatem cificum ejus et proprium est divinum jus, quatemperantiæ, etc.; aliam generalem et com- tenus ex peculiari debito justitiæ servandum munem omnibus peccatis, ut quod avertant a est; per quæ verba explicatur hoc objectum Deo. Quando ratio est prioris generis, pertinet in ordine ad hanc virtutem, secundum adæad illam peculiarem virtutem , cui opponitur quatam rationem suam ; si tamen velimus iltale peccatum, ex illo generali principio supra lud declarare respectu ejusdem virtutis, ut posito, ejusdem virtutis esse fugere malum, exercet peculiare munus detestandi peccata cujus est prosequi et amplecti bonum. Et hac commissa, sic proprium motivuin erit, resarratione optime dixerunt multi Theologi, de- cire divinam injuriam. In hac assertione netestationem peccati, quæ est propter specifi- cessario convenire debent omnes Theologi, cam malitiam ejus, quæ dici solet malitia con- qui cum D. Thoma, q. 85, art. 2, docent peversionis, elici a propria virtute illi vitio con- nitentiam esse specialem virtutem, quos infra traria, ut patet ex Durando in 4, d. 14, q. 2, suo loco afferemus. Et magis sumitur ex eoet Ruard., art. 4 contra Luther., non longe a dem D. Thoma, art. 3, dicente, virtutem poprincipio.

nitentiæ esse quamdam justitiam. Constat 3. Aliud vero motivum generale subdistin- enim ex eodem D. Thoma, 2. 2, q. 57, jus gui potest, nam quoddam est generale per in- esse objectum justitiæ. Ergo servata proporformationem, ut sic dicam, scilicet, quia est tione, objectum proprium determinatæ justimalitia aliqua vel deformitas, in se quidem tiæ esse debet determinatum jus. Ergo cum una, et quasi specifica, generaliter tamen af- hæc virtus pænitentiæ sit quædam justitia ad ficiens omnia peccata, ut est, verbi gratia, Deum, objectum ejus erit jus divinum. Et ad aversio ab ultimo fine, quæ est in omnibus eumdem modum intelligendum est, quod D. Thom. ibidem, ad 2, et in 4, d. 14, q. 1, art. peccato, quod est transgressio legis, non est 1, quæstiunc, 3, et Palud. ibid., q. 2, Soto et peculiaris ratio injuriæ, cujus detestatio sub Cano supra, et passim Thomistæ dicunt, pec- hac speciali ratione ad propriam virtutem catum ut destruendum, ut expiabile, vel ut poenitentiæ, vel justitiæ pertineat. compensabile, esse objectum formale peni- 6. Responsio.-Respondetur, in omni pectentie. Loquuntur enim primo de poenitentia cato, quatenus est contra Deum , inveniri secundum præcisam considerationem, et ha- propriam quamdam rationem injuriæ altioris bitudinem ad peccatum præteritum, quam rationis, quam sit omnis injuria humana, siFoi penitentia in rigorosa significatione in- cut jus divinum altius et excellentius est. Id cludit. Deinde exponendi sunt de expia- quod confirmat modus loquendi Scripturæ, tione peccati, quam ratio injuriæ ex proprio quæ frequenter vocat peccatum injuriam et debito et ratione requirit, quæ melius explica- offensionem Dei. Debet autem Scriptura protur illa voce recompensationis. Injuria enim, prie intelligi , cum commode potest. Et ideo quantum est ex se, non tollitur nisi per satis- ab homine exigit satisfactionem et conversiofactionem, vel propriam, vel qualem exhibere nem in Deum, non utcunque debitam ex lege potest is, qui injuriam intulit, sicut inæqualitas solius charitatis, sed etiam ex justitia. Ac non tollitur nisi per æqualitatem. Dico autem, propterea Christus ex perfecta justitia pro quantum est ex se, quia potest is, qui passus peccatis hominum satisfecit, ut omne illorum est injuriam, eam mere liberaliter condonare, debitum plenissime solveret. Denique declanihil ab offensore esigendo ; sed hoc extrin- rari hoc potest quodam proportionali exemsecum est, præter rei debitum. Virtus ergo plo; debet enim subditus principi tributum poenitentiæ inclinat ad destructionem peccati, et honorem ex justitia ; multo ergo magis faciendo quantum est in potestate peccatoris homo debet Deo recognitionem et honorem cum ausilio Dei, ut postea dicam; et hoc mo- ultimi finis, quem illi denegat dum peccat; do intendit recompensare, vel resarcire inju- imo quantum est in affectu peccatoris, pririan; nam alias, ut recte Cano supra notavit, vat Deum dignitate ultimi finis, et alium conintendere destructionem peccati pertinere stituit, si mortale peccatum sit. Igitur infert posset ad amorem concupiscentiæ, atque etiam Deo propriam et magnam injuriam. Quocirca præcise ad amorem amicitiæ divinæ. Et hoc hæc ipsâ malitia et ratio injuriæ in aversione idem videntur voluisse Alens. et Bonavent. a Deo includitur, vel potius hæc est propria supra, licet obscure. Recte ergo exponitur ratio formalis illius malitiæ. In ea vero contidicto modo objectum formale hujus virtutis. netur oppositio ad charitatem ex generali raEn vel maxime quod nullus alius occurrit mo- tione illius virtutis , sicut injuria proximi etiam dus,quo possit commode hoc objectum expli- est contra charitatem proximi; non tamen cari. Unde suppositis quæ diximus, potest a hæc est proxima et formalis ratio illius malisufficienti partium enumeratione prædicta tiæ, sed est contra justitiam. Atque hoc modo sententia concludi.

servare unumquodque præceptum ad aliam 5.Objectio.- Dices : in peccato tantum est virtutem pertinens, sub peculiari ejus ratione malitia conversionis, quam detestatur una- spectat ad aliam virtutem privatam; nihilomiqarque privata virtus, ut dictum est cum Du- nus ratio generalis servandi præcepta, ut jus rando, et aliis, et malitia aversionis ab ulti- suum Deo servetur, ad hanc virtutem permo fine, quam detestatur charitas, ut cum D. tinet. Thom. hic, art. 2, ad 1, affirmant Soto, d. 14, q. 2, art. 2, et Cano, relect. de Pon., conclus.

Quomodo pænitentia vindictam intendat. 2, et reatus etiam poenæ, quem fugit timor, 7. Sed superest difficultas, quia etiam pervel spes, ut ex eodem principio supra posito, tinet ad pænitentiam , velle satisfacere pro quod est omnium fundamentum, colligitur, pæna, et tamen ibi non intervenit motivum scilicet, quia ejusdem virtutis est fugere ma- illud resarciendi divinam injuriam, nam hæc lum, enjus est diligere bonum oppositum; nul- jam supponitur ablata. Propter hoc Scotus, 4, la ergo superest malitia , quam secundum d. 24, 9.1 et 2, constituit, ad eliciendum hunc propriam rationem detestetur pænitentia. Et actum, peculiarem virtutem pænitentia, quam confirmatur, nam ad observanda singula præ- vocat justitiam vindicativam specialem, eique Cepta non obligat justitia, sed vel propriæ le- nullum alium actum tribuit, et significat præ. zes singularum virtutum, vel generalis lex ter hanc nullam aliam esse rationem ad specharitatis aut obedientiæ. Ergo e converso in cialem virtutem pænitentiæ assignandam. Ego vero existimo hunc actum esse ejusdem virtutis, cujus est, velle resarcire injuriam

Censura prioris opinionis. Deo, atque ita esse actum propriæ virtutis 8. Ex his igitur facile est, judicium ferre poenitentiæ, quamvis secundarium. Idque su- de priori sententia superius relata, negante mo ex Augustino, de Vera et falsa penit., c. 8, dari speciale motivum pænitentiæ, sub quo ubi ait : Pænitentia est doloris vindicta pu- una virtus omnia peccata detestetur. Duobus niens in se, quod dolet commisisse. Ubi non so- enim modis potest id intelligi. Primus est, lum dolorem , sed etiam vindictam ex dolore nullum esse motivum, in se quidem unicum dicit pertinere ad hanc virtutem, et conse- et speciale, generale autem quasi per inforquenter ad formale motivum ejus. Et sumitur mationem, sub quo possit aliqua virtus una, etiam ex D. Thom., q.85, art. 1, ad 3, ubi ait: peccata omnia detestari quasi unico motu. Et Dolor pænitentiæ est reprobatio prioris facti hic sensus est plane falsus et improbabilis, cum intentione expellendi sequelam, scilicet, of: alias nunquam posset homo unico simplici fensionem et reatum ; hoc autem ultimum non actu omnia peccata detestari; et ita moraliexpellitur nisi per vindictam et pænitentiam. ter loquendo, non possemus habere in uno Idem sentit in art. 3, ad 3. Igitur hæc volun- momento universalem penitentiam omnium tas satisfaciendi pertinet ad virtutem pæni- peccatorum; quod esse falsum experimento tentiæ. Necesse est ergo , ut per eam aliquo constat, et infra latius tradetur. Sequela pamodo intendatur recompensatio divinæ inju- tet, quia non posset homo simul tam varios riæ integra, et, ut ita dicam, omni ex parte ; actus detestandi peccata, et sub variis motinam punitio ejus, qui injuriam intulit, redun- vis perfecte elicere. Unde eadem experientia dat in honorem et ampliorem satisfactionem docet, quando bomo simul detestatur omnia ejus, qui injuriam passus est. Nam, si aliquis peccata, uno simplici motu ab illis averti, et velit satisfacere pro poena, solum ut illam alicui rationi omnibus communi inniti. Tanevitet et fugiat, esse poterit actus spei, vel ad dem in ipsis peccatis constat reperiri aliquam summum charitatis propriæ, non tamen spe- convenientiam, vel in ordine ad rectam ratiocialis virtutis pænitentiæ. Et ex humanis de- nem, cui opponuntur; vel in ordine ad Deum, clarari potest : nam inter homines vindicare a quo avertunt, et cujus legem transgrediundelictum pertinet, vel ad justitiam commuta- tur; vel in ordine ad pænam, etc. Et secuntivam, vel quoad servandam æqualitatem dum quamcunque convenientiam ex his popænæ ad culpam, vel quatenus judex ex offi- test consurgere sufficiens ratio communis cio ad hoc tenetur; licet possit pertinere ad omnibus peccatis ad detestanda illa. Et hoc legalem, ut respicit bonum commune, vel modo diximus supra, virtutem charitatis, et habere modum distributionis, in quantum fit spei sub propriis motivis posse detestari ominter plures ; ita respectu Dei, quod homo nia peccata. vindicet in se injuriam, quam Deo fecit, per- 9. Alter sensus esse potest, non dari motinet ad eam justitiam, quæ esse potest homi- tivum speciale in se, et generale dicto modo, nis ad Deum , quæ assimilatur commutativæ quod specialem virtutem requirat distinctam in hoc, quod servat proportionem poenæ ad a charitate, spe, religione et obedientia. Et culpam, et legalem æqualitatem inter illas. hoc sensu, magis probabilis est illa sententia; Hic vero non habet locum ratio justitiæ lega- sed nobis etiam videtur esse falsa, ut diximus, lis, quia nullum esse potest altius, magisque et distinctius concludemus infra, disp. 7. Alter commune bonum, quam sit divinus honor, vero sensus excogitari posset, qui non est ab seu plena recompensatio divinæ injuriæ. illis auctoribus intentus, scilicet, motivum ilQuod vero hic actus ordinetur ad exemplum, lud, quod præcise inducit ad detestationem vel emendationem aliorum, est valde extrin- peccati, et intentionem destruendi illud, non secum, magisque pertinet ad munus superio- esse ita proprium alicujus virtutis , ut non ris et gubernatoris, quam ipsius privati homi- supponat aliud primarium , in quo virtute nis de se sumentis vindictam. Sic igitur con- contineatur. Qui sensus recte declaratus vestat, licet primarium motivum pænitentia sit rus erit, juxta secundam assertionem posidestructio culpæ, secundario vero etiam ad tam, et juxta illud principium, quod virtus, illam pertinere destruere omnem reatum quæ est ad tollendum malum, vel resarcienpænæ, et utrumque adæquate contineri sub dam injuriam, per se primo est ad aliquod hoc motivo plene compensandi divinam inju- bonum prosequendum; sicut in præsenti diriam.

cimus jus divinum, ut tuendum, seu illæsum

« PredošláPokračovať »