Obrázky na stránke
PDF

materice introductionc, ct ad illius qutestionis declarationem sequentem disputationcm prtemittemus.

DISPUTATIO I.

DE PfENITENTIA IN C0MMUNI.

Duo in pra?senti disputationebreviter a nobis tradenda sunt. Primum, qua> sint communia virtuti ct sacramento pconitentia;. Dcinde qua; sint unicuique propria, atquc adeo in quibus inter se differant. Ita enim utriusque ratio saltem imperfecta ct confusa haberi poterit, ut ex illa ad exactain utriusque cognitionem progrediamur.

SECTIO I.

Qux sint ea, in quibus virtus ct sacramentum pcenitentia! conveniunt.

i. Nominis pcenitentimetymologia et signa. — Primum omnium illis commune est pcenitentia; nomcn, de cujus etymologia multaLatini auctores, et D. August., lib. de vera et falsa Pcenit., c. 19; Isid., lib.|3 Etymol.,cap. ult.; qui conveniunt.pcenitentiam dictam esse a pcena, ut idem sit pcenilere, quod, pcenam tenere, et pcenitentia (inquit Augustiims) sit pcence lenentia, vel ut Isidorus, idem sit quod pimientia; quia vero pcena dolorem ac tristitiam infert, vel potius ipse dolor facti commissi est prima ac prajcipua pcenitentia, idco pcenitentiee nomen proecipue significare solet dolorem et retractationem prioris facti. Cum vero loquimur de priori facto, omissionem etiam comprebendimus; nam sicut illa esse potest vcra cuipa, ita de illa csse potest vera pcenitcntia. Solet autcm interdum ha;c vox signifiearc per extensionem, odium et trcdium de aliqua re, ctiamsi humana opcratio non sit; iu siguiticatione tamcn propria solum versatur circa actioncm humanam, Rursus aliquando dicitur pcenitcntia, rctractatio prioris voluntatis, etiam si mala non fucrit, quomodo pcr metaphoram tribuitur Dco pocnitcntia, Genes. fi : Pcenitet me fecisse hominem. Et Jurisperiti distinguunt dupliccm pcenitcntiam, unam contractus, aham criminis, ut videre licet in glos. ad 1. Qui ea, 67 , ff. dc Furtis. Proprio tamen et thcologico more pcenitcntia solum dicitur dolor de peccato commisso. Nam, ut Augustinus notavit, pcena proprie respondct culpa;; et ideo pcenitentia propric dicta est ab illa pcena, qua: propter culpam sumitur. Quapro

pter hujusmodi pcena voluntaria ctiam essc debet, seu voluntarie sumpta; nam quoe ab alio infligitur, et invite sustinctur, non potest dki pceuitentia, scd pura vindicta. Quare Augustinus et Isidorus aiunt, pcenitentiam esse pcenam, qua aliquis in se punit, quod peccando commisit, ut sicutvoluntarie peccavit, ita vohintaiie se affligat. Undc etiam fit, ut poenitentia solum dicatur proprie dc dolorc honesto, et rationi conscntaneo. Nam vera pcenitontia est culpie retractatio ; si autcm ipse dolor sit iniquus, non erit propric culpa; retractatio, scd nova potius culpa; commissio; neque igitur erit vera pcenitentia. Debet igitur pcenitentia esse honestus dolor. Atquc ita tandem hac voce significari concluditur, virtutem quaindam scu actum virtutis; nunc cnim in bac amphtudine utimur nomine virtutis. Quia vero hic dolor pars est cujusdam. sacramcnti, idco baic vox ad illud sacramentum significaudum translata est, a parte totum nominando. Atque ita constat, hoc nomen communc csse et sacramcnto et virtuti.

2. Calumnia luirelicorum refellitur. — Tandem in hoc puncto addcndum est, bnueticos hujus tcmporis non admittere dictam hujus vocis etymologiam et signiflcationem ; sed pcenitentiam aiunt, nihil aliud esse, quam novam vitam , scu rcsipiscentiani. Quod idco faciunt, ut mducant errorem, quo negant necessitatem doloris ct afflictionis ob peccatum commissum. Sed, quod ad rem spectat, improbabimus hunc crrorcni infru. Quodvero pertinet ad nomen, hnerctici gratis loquuntur, et contra omnes auctores Latinos et SS. Patres, ut vidimus, imo etiam contru usuin Scripturfe, ut intclligi potest ex vcrbis Job ult. : Idcirco me reprehendo, et ago pomiteniiam in favilla et cinere. Et Matth. 11 : In cilicio et cinerepoenitentiam egissent. In quibus verbis et aliis conjunguntur cum pcenitentia actioncs, qua; vcl corpus affligunt, vel tristitiam indicant, ut significetur, poenitcntiam vel includcre, vel consisterc in dolore aninii dc peccato commisso. Quamvis etiam ad il— lam perlineat novae vitte proposituin, juxta. definitiones Gregorii ct Ainbrosii, quas in cl. 14 adducitMag., ct eas infcrius ex profcsso explicaturi sumus, agcntcs de actibus virtu— tis poenitentin;,

3. Necessitas poenitentice. —Secundo conveniunt virtus ct sacramentum pcenitentioe in rationc medicina; utilis ad dclendum peccatiun actualc, et necessarite, si illud mortale sit, et cum debita proportione applicetur. Hanc assertionem sunio ex D. Thoma, guaest. 85, articulo 5, quam ipse, prcesertim quoad necessitatem, probat ex illo Lucce 3: i\7« pasnitentiam egeritis, omnes simul periii/u.Quae verba vitlenturposse exponidesola virtute, et cum dicta sint a Christo Domino inlege nova, non videntur satis convincere gencraum de omni tempore. Quare afferri etiam possunt alia testimonia ex Veteri TestemeTito, ut Ezech. 18 et 33, et saepe alias. ttem ad necessitatem sacramenti confirmandam uti possumus verbis Christi, Joan. 20: AedpUe Spiritum Sanctum, quorum remiseritit peccata,rcmiituntur eis, etc. Dequo testimonio late inferius. D. Thomas autem recte aceonimodat etexponitilla verba : Nisipcenittuttim egeritis, ut mtelligantur de poenitentia a Deo prrescripta, et designata in unaquaque lege ettempore. Nam quod pcenitentia sit medieina peecati, non habet sine divina lege. acceptatione, et promissionc : ct ideo in unaquaque lege talis pcenitentia vcl utilis, rel necessaria est, qualis a Deo postulatur. De peccatis ergo venialibus postulat Deus pcenitentiam, non quidem ut omnino necessariam. si de pcenitentia formali sermo sit, sed ut utilem; de mortalibus vero requirit illam ut necessariam; quia cum mortale avertat a Deo, et convertat hominem ad creaturam,merito exigiturab homine formalis detestatio talis peccati. Quam necessitatem Clnistus Dominus in lege nova posuit in sacramento poenitentife propter hujus status perfectionem; et ila satis constat tota conclusio pro hujus loci opportunitate. Dixi tamen, servata profortiott, quia pcenitentia virtus simpliciter est utilLs, vel necessaria ad omnia peccata actualia; sacramentum autem pcenitentiaj soInm ad ea peccata, quee post baptismum suseeptum conunissa sunt; nam priora non subduntnr clavibus Ecclesire, quoniam extra Ecciesiam committuntur; at vero virtus poenitentiie omnia peecata complectitur, sive anteeedant, sive sequanttu* baptismum. Loquiamr autem nunc de virtute poenitenliee in communi, ut ab attritione vel contritionc abstrahit: sic enim necessaria est etiam cum taptismo in adulto, qui peccatum mortale eommijit.

4. Pcenilentia secunda talula cur dicatur. — Tertio commnnis est utrique illa metaphoni, qna poenitentia dicitur," secunda tabulapost *a*frayi*m. Per illam cnim nihil aliud, quam necessitas poenitentiae significatur. Eam vero tradunt Magist., d. M, et D. Thom., dict. q.

84, art. 6, sumptaque est ex Hieron. Isa., 3, epist. 8 ad Demctriad. ; et illam etiam indicat Tertull. in principio lib. de Poen.; et Ambros., ad Virgin. lapsam, c. 18; quam probavit Concil. Trid., sess. 8, c. 14, c. 2, contra haereticos hujus temporis, qui hanc metaphoram irrident,quia baptismus (inquiunt) non frangitur,ut secunda tabulanecessaria sit; illivero solum intendunt excludere necessitatem poenitcntia', qua3 per illam metaphoram optimc declaratur.Potest autemduobusmodisexponi, primo, si per naufragium intelligamus lapsum totius naturee humana! in primo parente; sic enim baptismus erit primatabula, qua libcramur ab illo naufragio; pcenitentia vero erit secunda; quia, licet baptismus in sefiangi non possit, in suo tamen effectu amitti potest, quia per pcccatum mortale effectus gratite in baptismo comparatus amittitur; recuperatur autem per solam pcenitentiam, et idoo optime dicitur secunda tabula. Nec tertia tabida necessaria est, nam licet 68epius homo cadere passit, Iiaec tabula prrcsto semper est, cuipotestpeccator adhaerere, si velit, poenitentiam itcrum atque itcrum agendo. Quam expositionem indicavit Gabr. in 4, dist. 14, q.

2, art. 3, dubit. 2, et optime convenit sacramento poenitentia!. Secundo vero modo exponitur aD. Thoma supra, qui universe intclligit, pcenitentiam quamcunque comprehcndi subilla appellatione, ac per naufragium intelligit quodlibet peccatum mortale. Undc piimum remedium, et quasi navem ad consequcndam salutem ajternnm dicit esse vita? innocentiam et integritatem, quod navigium frangitur per quodlibet peccatum mortalc, a quo liberat sola pcenitentia, et ideo dicitur secunda tabula; ita ut illa dictio, secunda, non dicat ordinem ad pi iorem tabulam, sed ad prius remedium atque navigium; et ideo interdum non sccuiula, sed simpliciter tabula appellatur. Sic Tertullianus supra : Pcenitentiam ita amplexare, sicut naufragus alicujus talulw fldem. Et Ambrosius: Tu, quwjam ingressa es agonem, pasnitentim insiste misera, fortiterinhare tanquam naufragus tabulce. Atquehoc modo, tam virtuti, quam sacramento poenitentia! convenit ha?c metaphora ; et ita generatim loquuntur dicti Patres, ct specialiter Hier., epist. 48 ad Sabininnum, ubi hanc posteriorem expositionem mngis signiGca vit.

.5. Materiapoenitentiw, quw. — Quartoconveniunt virtus et sacramentum pcenitentiai in materia, circa quam versantur, quia scilicet utramque versatur aliquo modo circa peccatum actuale, ut sumitur ex D. Thom., q. 84, art. 2, et q. 85, art. 4, et in 4, d. 47, q. 2, art. 4 et 2. Et probatur facile ex dictis, quia virtus pcenitentire detestatur peccatum, quia respicit illud ut materiam, scu objectum materiale, de quo plura disput. sequente ; sacramentum autem pcenitentire institutum est per modum cujusdam judicii, in quo causre peccatorum tractantur; in unoquoque autemjudicio causa, vel res de qua agitur, est mateiia illius. Dixi autem materiam circa quam, non ex gua, quia virtus, cum sit forma simplex, non habet propriam materiam cx qua constet; sacramentum autem, prresertim in nova lcgc habet propriam materiam ex qua constat, quod etiam convenit sacramento pcenitentire ; talis autem materia non est peccatum ipsum, sed est confessio peccatorum, ut infra latius dicturi sumus. Unde etiam distingui solet duplex materia sacramenti pcenitentire, remota scihcet, et proxima; et peccata dicuntur materia remota, actus vero pcenitentis matcria proxima , ut D. Thom. hic etiam indicavit.

6. Patnitentia subjeclum. — Quinto conveniunt aliquo modo in subjccto, quia utraque habcre potest suum actum tanturo in homme adulto, quia solus ille esse potest capax actualis peccati. Intervcnit tamen discrimen; nam pcenitentire virtus locum habet in quolibethomine capaci actualis peccati; sacramentum autem solum in homine baptizato, quia, ut supra dixi, hoc sacramentum solum est medicina peccatoram actualium, qure post baptismum commissa sunt.

7. Iteratur pcenitentia. — Ultimo conveniunt, quia utraque poenitentia iteraii potest. Sumitur ex D. Thom., dict. q., a. 10, ct Magist., dist. 44. Et ad cam explicandam advertendum cst, duobus modis intelhgi posse, pccnitcntiam iterari : primo circa unum et idem pcccatum scmcl tantum commissum. Et hoc modo per sc notum cst, virtutem pcenitentire quoad actus suos itcrari posse circa idem peccatum ; qurelibet enim potentia, ct qurelibct virtus potest repetere actus suos circa idem numero objectum, ut patet; idem crgo potest virtus poenitentire. Et quidem fructuose, quia, hcet forsan tale peccatumper primum pcenitcntire actum ablatum sit, tainen secundus deservirepotesl ad majorem satisfactionem, velad majorem certitudinem de consecuta vcnia, vel certc ad majus mcritum. Sacramentiun pcenitentire versari quidem po

test srepius circa idem numero peccatum, non tamen circa eamdem confcssionem cjus; nam cum confessio sit materia proxima, ut tale sacramentum itcretur, nccesse est confcssionem ejusdem peccati iterari, quod utiliterfieri potest, propter easdem, quas diximus, causas. Secundo autcm modo potest intelligi, pcenitentiam esse iterabilem, quia iterum committuniur peccata, vcl eadem, vcl specic diversa. Et Iioc etiam modo est de fide ceitum, pcenitentiam tam virtutem, quam sacramentum, iterum atque iterum exerceri • posse, quoties nova pcccata fiunt, quia misericordia Dci nunquam deest agcntibus poenitentiam peccatoribus. Qure res longiorcm postnlat disputationem contra Novatianos et alios hrereticos ; et ideo infeiius ex profcsso tractanda cst.

SECTIO n.

Qtiibus modis differant sacramentum et virtus pmnilentise.

\. Poenitentia sub quo gcnen sit. — Principio assignare possumus differcntias inter hrec duo juxta omnes convenientias adductas in sectione prreccdente. Nam, si illre attcnte considerentur, ita se habcnt illa onmia hi virtutc et sacramcnto, ut simul ibidem declaravimus. Prreter hrec vero primuin disciimen assignari potest in ipsis rationihus sacramcnti ct virtutis; nam sacramentum ut sic constituitur in genere signi, ut supra in piincipio tertii tomi cum D. Thom. U adidimus; virtus vero constituitur in gencre actus, vel habitus. Unde D. Thom.,q. 84, art. 4, prohat, pcenitentiain cssc sacramcntum, quia pcenitentia, prout in Ecclesia agitur, scilicet cx Christi institutione, est signum quoddam scnsibilc interioris satisfactionis ct renhssionis peccati, quam prrecipuc significat ct perficit absolutio sacerdotis; et ideo illa est forma tahs sacramenti, ut art. 3 docet. Simul tamen signilicatur ille effectus pcr confcssioncm et actuspcenitentis, qui proptcrea sunt materia, ut docet art. 2. Tota autem significalio et efficacia in his duohus consistit, et idco hrec pertinentadconstitutioncmcjus; rehqua vero, ut impositio manuum, et similia, accidentaliu sunt, ut docct D. Thom., art. 4. At vero infcrius, q. 8o, art. i, probat idcmD. Thomas, pcenitentiam esse virtutcm, non quatcnus siguificare potest dolorcm, vel passioncm sensibilcm, sed quatenus est libera et voluntaria. detestalio peccati commissi; sic cnini est liuraami; actus recta^ rationi consentaneus; et Hm et ipse cst actus virtutis, et habitus ilii respondens est virtus. Constat igitur, hmc duo primario differre in propriis rationibus sacramenti et virtntis.

2 Pcenitentia interior et exterior. — Unde ftt.ut etiam diffcrant in aliquibus proprictatibos. qiwe has rationes coinitantur; atque ita Marister, d. 14, docet, in eo etiam differre, quod pcenitentia, ut sacramentum, est actus eiterior; nt "virlus, est actus inteiior. Quod etiam docuit Vincentius in 3 tomo seu inSpecul. moral., lib. 2, p. tO, d. 1. Nam cum sacramenhun sit signum sensibile, nocesse est ut eonsistat in exteriori actu, quia solus interior non objicitur sensibus; virtus autem in interiori actu anirnre potissimum consistit. Hoc vero discrimen aliqua explicatione indieet, nam vii-tus pcenitentia? ita est in interiori actu cordis, ut etiam m exteriorem prodeat, illum imperando; dicitur autcm esse interius, tum quia in solo interiori actu salvatur perfecta ratio hujus virtutis; tum etiam quia tota bonitas et honestas virtutis dimanat ab actu interiori in exteriorem, ita ut extcrior actus non habeat rationem virtutis, nisi prout subest interiori, et ab eo informatur. Simili modo sacramenhim prenitentia? non ita dicifur esse in exteriori actu, ut nullo modo interiorein includat; nam etiam contritio est parshujus sacramenli. Dicitur crgo esse in exteriori actn, quia solus interior nunquam sufficit ad rationem sacramenti constituendam; imo ut ipsa contritio interior aliquo modo sit pars sacramenti, necesse est ut ad exteriorem aetum extendatur, per illum aliqno modo fiat sensibilis, ct exterius manifostetur.

3. Pcenitentia tirtus pars sacramenti. — Hinc potest tertia dffercntia constitui, quoniamvirtuset sacramentum poenitentiai comparantur nt totum ct pars, nam virtus per actum suum est pars sacramenti pcenitentim, qnod componitur ex actibus poenitentis et absofurjone sacerdotis. Sicut autem sacramenfumnon hnbet sunm esse ex natura rei, sed ex inrposiiioiu* divina, ita virtus pcenitentia! non habet qnod sit pars sacramenti ex natnra sna. Unde ante legem gratia» non Crat pars, neque etiam nunc est in homine non baptizato; tamen ex divina institutione habet banc habitudincm, quia sacramentum est veluti qnoddam artificiale; sffipe tamen contingit, ot quod ex natura sua est quoddam totnm, fiat pars alicujus entis arte facti.

4. Quomodc det gratiam. —Ex eodem etiam principio differunt quarto in modo causandi remissiouem peccati ct gratiam; utrumrpie enim, ut notat Magister supra, est causa gratia; et remissionis peccati, tamen diverso modo: nam virtus tantum est causa disponens; sacramentum vero est causa efficiens. Unde dicitur conferre gratium ex opere operato; virtus vero proprie non dicitur couferre gratiam, qua remittitur peccatum, sed obtinere, et quasi impetrare illam ex dispositione operantis; non tamen proprie ex merito, scilicet de condigno , nam de congruo probabile est, ut alibi latius tractandum est.

5. Origo posiiitentw. — Ultimo differunt in origine, antiquitate, et quodammodo in diuturmtate. Primam partem sumo exD. Thom., dict. q., art. 7, ubi hoc discrimen ponit, quod sacraraentum pcenitentiffi ortum habuit ex institutione divina, virlus autem (inquit) est de jure naturce, quod etiam habet Vincent. ubi supra. Et primum quidem per se notum est ex generali doctrina sacramentorum; omnia enim sunt ex Ghristi institutione. Item, quia potestas remittendi peccata non poterat hominibus convenire ex natura rei, nisi a Christo data fuisset. Secundum autem, scilicet, quod virtus pcenitentiaj sit cx jure natura?, difficile visum est GajeUino, art. 6, et ideo nonnulla explicatione opus est.

6. Sitne posnitenlia de lege nalurce. — Advertendum ergo est, jus naturm duobus modis sumi posse : primo pro dictamine rationis naturalis pure sumptre, absque illustratione gratiaj; secundo pro dictamine connaturali ipsi gratia;, seu rationali naturee, ut illuminata? lumine fidei; quomodo distinguuntur a Theologis tres status, scu leges humani generis, scilicet status legis natura3, et veteris, aclegis gratiae. Piimusenimstatusgratiam et fidem includebat. Dicitur autem fuisse legis naturse, quia in ea tantum erant preecepta conuaturaba gratiae et natura;. Siergo in prcedicta differentia lex naturae hoc posteriori modo sumatur, res est facilis ; ita enim pcenitentia dicitur esse de lege naturse, sicut fides et charitas; nam ratio illustrata lumine fidei ct prudentiae infusoe, connaturaliter dictat, honestum et rectiun esse agere pcenitentiam de peccatis commissis; dictat etiam hujusmodi pcenitentiam non solum esse honestam ct rectam, sed etiam esse debitam, ut infra dicemus, agentes de prfficepto contritionis. Denique dictat esse utilem et convenientem dispcsitionem ad obtinendam a Deo veniam de offensa commissa in ipsnm; et ideo agere pcenitentiam cum spe venioe semper fuit hominibus nccessarium, etiam instatu legis naturse. Hoc vero jus, quamvis dicatiir connaturale gratine, non excludit divinnm ordinationem, et promissionem de reinittcndo peccato homini veram pcenitenliam agenti; ha;c enim ordinatio necessaria simpliciter est, ac pendens ex speciali gratia Dei, ut infra suo loco dicam ; est tamen consentanca et proportionata tali dispositioni, et quasi connaturalis illi; et ideo dicitur esse de jure naturse in pra;dicta significatione.

7. At vero, si jus natura; alio modo sumatur, multa quidem sunt in virtute pcenitentia?, quffi non possunt csse illo modo de jure naturae, prsesertim loquendo de poenitentia infusa; illam enim nuda ratio naturahs cognoscere non potest, ut possibilem homini, nedum ut utilem et necessariam. Itcm satis incertum est, an sola ratione naturali cognosci possit, peccatum hominis csse injuriam et offensam Dei, ratione cujus sit illi necessaria pcenitentia. Nihilominus, si pcenitentia latc sumatur pro quacunque displicentia, vel dolore commissi peccati, cadere potest sub cognitionem rationis naturalis. Primo, quia talis displicentia naturaliter exislimari potest et possibilis et honesta; quia eadem ratio, quae dictat bonum esse amare vel exercerc justitiam, dictat etiam honestum esse odisse vitium contrarium, et consequenter detestari illud, si commissum sit; item quod possit esse utilis ex natura rei ad bonos mores et ad vita; cmendationem. Atque ita simpliciter qua;libet poenitentia dici potcst suo modo de jure naturm, et habcre in ipsa natura fundamentum aliquod, ratione cujus habet maximam proportionem cum illa.

8. Antiquitas panitentiw. — Ex quo etiam constat, cur hsec dicantur antiquitate differrc; nam virtus pcenitentia; longe antiquior est sacramento : hoc enim in lege nova, etiam post Christi mortem, initiumhabuit.ut infra ostendam ; illa vero ab initio mundi, etiam ipsum primum hominem eduxit a delicto suo, ut sumitur ex Sapientia; 10, et in omni lege permansit, ac neccssaiia fuit, et cum ipso eliam sacramcnto permanet. Unde etiam addidi, differre diuturnitate seu permanentia, propter ea prffisertim, quae docet D. Thom., dict. q., art. 8 et 9, ubi ait, interiorem pcenitentiam debere durare usque ad finem vit&;; de exteriori vero, sub qua sacramentum pracipue inteUigit, negat id esse necessarium, aut con

venientius, seu semper utilius. Quod intelligo, perse loquendo, nam interior pcenitentia rationc suse honestatis ct utililatis, ct quia cst internus cullus Dei, exerceripolest usque ad mortem: et moraliter loquendo potest ita ficri secundum rectam pradentiam; quod non ita est in extcriori, vel sacramcntali pcenitentia, qua; requirit sempcr aliquam vcl necessitatem, vel peculiarcm occasionem, et convenientem ctiaru mensuram, ut exerceatur. Et ideo pcenitentia virtus, seu interior, diuturnior existimatur. Qua; et continua dici potcsl, quia semper liabcnda cst, non quidcm in actu, sed saltem in habitu, ut D. Thom. dcclarat, dict. art. 9.

QILESTIO LXXXIV.

DE SACBAMENTO rOENlTENTIjE, IN DECEM ARTICULOS DIVISA.

Consequenter considerandum est de sacramenio panitcntiw. Circa quod primo considerandum est de ipsa pcenitentia ; secundo de effectuipsius; tertio departibus ejtis; quarto de suscipientibus hoc sacramentum; quinto dcpotestate ministrorum, quce ad clates perlinet; sexto de solemnitate Iwjus sacramenti.

Circa primum qua;runlur decem.

1. Utrum poenitentia sit sacramentum.

2. De propria matcria ejus.

3. De forma ipsius.

4. Utrum impositio manus requiratur ad hoc sacramentum.

5. Utrum hoc sacramentum sit de necessitate salutis.

6. De ordine ejus ad alia sacramenta

7. De institutione ejus.

8. De duratione ipsius.

9. De continuitate ejus.

10. Utrum possil iterari.

ARTICULUS I.

Uirum posnitentia sit sacramentum

1. Adprimum sic proceditur. Videtur qnod panitcnlia non sit saci^mentum. Gregoriu-s cnim dicit, ct habetur in Decreto, i,q.i 2: Sa

1 4, d. 14, q. 1, a. i, q. 1, et d. 22, q. 2, art. q. 2, corp. - C. Multi soecularium circa medium.

« PredošláPokračovať »