Obrázky na stránke
PDF
ePub

quoad actum exteriorem et confessio integra; riam. Major ex terininis videtur per se nota, et tamen nou requiritur, ut in re semper sit quia veritas formæ est de essentia ejus, et integra, sed in existimatione inculpabili pee- quia ex illa pendet efficacia, et consequenter nitentis; nam, si diligentiam moralem adhi- significatio practica sacramenti, quod etiam beat, et putel se confiteri omnia quæ commi- in omnibus sacramentis videre licet. Minor sit, licet aliquid omittat, valida est confessio; declaratur, quia non potest judex juste et efergo eadem proportione judicandum est de ficaciter absolvere reum, nisi ex vi accusatiomateria quoad actum internum, nimirum ita nis et dispositionis ille se exhibeat absolutione requiri actionem, ut, si inculpabiliter existi- dignum; sed forma sacramenti illud signifimetur, quamvis in re non sit, sufficiat. Ultimo cat in hoc sacramento; ergo ad veritatem confirmant hanc sententiam fere omnia funda- suam requirit, ex parte accusationis et mamenta aliarum opinionum; et illud præcipue, teriæ, illam attritionem, quæ ex se satis sit quod hæc dispositio sufficit ad veram accusa- ad prædictam significationem, et efficaciam tionem, ex corde et bona fide factam, propter formæ. Et confirmatur ac declaratur; nam, quam maxime hic dolor postulatur. Atque cum hoc sacramentum per se primo sit ad rehæc sententia inter omnes, quas retuli, pro- mittendum actuale peccatum , illi directe rebabilior est.

pugnat actuale peccatum, commissum in ipso

sacramento; ergo illa dispositio, quæ per se Attritionem deram et supernaturalem de omni- necessaria est, ut ipsa accusatio et confessio bus mortalibus esse de essentia hujus sacra

fiat sine novo mortali crimine, est etiam per menti, vera sententia.

se necessaria ad valorem sacramenti et ad 5. Conclusio probatur ex Tridentino. efficaciam formæ; ergo. Tandem confirmo, Probatur ratione.—Dicendum nihilominus est quia essentialis materia ex Christi institutioattritionem veram, ac supernaturalem de om- ne petenda est; hæc autem institutio, vel nibus peccatis mortalibus in confessione de. auctoritate certa, vel ratione convenienti ex claratis, quorum pænitens conscientiam ha- aliis principiis fidei colligenda est; omnes bet, esse de essentia hujus sacramenti. Hanc autem aliæ opiniones nulla nituntur auctorisententiam sub his terminis pauci Theologi tate certa; huic autem multum favet Concil. proponunt; eam tamen supponunt omnes, Trident., et, spectato fine hujus sacramenti, qui negant dari sacramentum pænitentiæ in- et formæ ejus, hæc institutio est convenienforme, præsertim Gabriel, d. 17, q. 1, art. 1, tior, ut rationes factæ declarant; ergo merito dub. 2, circa med. ; et Adrian., q. 5 de Con- credimus hanc fuisse Christi institutionem. fess.; Major, d. 17, q. 9; Medin., Cod. de Confess., q. de Confessione ficta iteranda, Attritionem ad valorem sacramenti debere in

cludere efficacem voluntatem non peccandi de et alii citandi sect. seq. Favet etiam interdum

cetero. D. Thom. et nonnulli alii, ut statim dicam; et ex parte Sylvest., verb. Confessio, 1, q. 22. 6. Probatur ex Tridentino.--Deinde probatur Probatur autem primo generaliter ex Conc. dicta sententia, per singulas partes in ea proTrid., sess. 14. Nam in c. 1 dicit, contritio- positas discurrendo. Et imprimis, quod talis nem esse partem hujus sacramenti, quod su- attritio debeat esse efficax, et includens, non pra explicuimus intelligendum esse de parte tantum velleitatem, sed etiam absolutam voessentiali. Statim vero in cap. 4 declarans luntalem non peccandi de cætero, docuit exhanc partem illius sacramenti, solum illos presse Cajetanus, sibi contrarius, in Summa, modos contritionis ponit, qui per se etiam verb. Confessio ex parte confessi iteranda. Tesufficiunt ad effectum sacramenti, nihil om- nent etiam Gabr., Major, Adrian. et Medina, nino distinguens inter dispositionem ad effec- citati sect. præced., circa fin., et Petr. Soto, tum, et partem sacramenti; ergo sentit eam- lect. 3 de Confess., sumiturque ex eodem loco dem attritionem requiri ad conficiendum sa- Concilii Tridentini dicentis, talem esse necescramentum, quæ ad effectum conferendum sarium dolorem, qui voluntatem peccandi exsufficiat. Secundo probatur ratione generali, cludat, id est, cum quo voluntas peccandi siquia materia sacramenti talis esse debet, ut, mul esse repugnet; alioqui, quamvis conquantum est ex parte ejus, sufficiat ad verita- tingat hominem habere dolorem, et non tem formæ sacramenti; sed in præsenti, ut habere actualem voluntatem peccandi, si materia sit talis, necessaria est illa attritio; tamen dolor talis non est, ut ex se non reergo illa revera pertinet ad essentialem mate- pugnet simul esse cum tali voluntate, re

vera non est dolor, qui excludit illam volun- positio interior est pars sacramenti, et extetatem, sed aliunde contingit illa carere. At rior confessio non est sufficiens pars , nisi ut vero, quoties displicentia de peccato talis est, procedens ab interna detestatione peccati ; si ut ex se habeat adjunctam solam velleitatem autem procedit a solo illo dolore impernon peccandi, quantum est ex se, non exclu- fecto, præsertim cognito, est per se mala, et dit voluntatem peccandi; quia voluntas pec- insufficiens ad justam absolutionem de peccandi et velleitas non peccandi optime pos- cato ; ergo non est verisimile instituisse Chrisunt esse simul ; ergo talis displicentia in- stum hanc tanquam sufficientem materiam sufficiens est etiam ad valorem hujus sacra- hujus sacramenti. Tandem confirmo , quia menti.

dolor, qui non excludit voluntatem peccandi, 7. Ratione idem ostenditur.Præterea ar- revera non sufficit ad veram accusationem. gumentor ratione, quia incredibile per se est, Denique illa sententia non satisfacit dictis eam confessionem esse validam, quæ est cum Conciliorum et Sanctorum, qui, ubicunque actuali proposito iterum peccandi mortaliter, de bac materia loquuntur, hujusmodi confeset cum actuali complacentia peccati commis- siones omuino rejiciunt, ul sacrilegas, et insi ; sed hujusmodi propositum et complacen- sufficientes, . tia esse potest cum illa imperfecta detestatione seu velleitate, ut per se constat, quia Non sufficere ad valorem hujus sacramenti doilli actus non sunt repugnantes ; ergo illa non

lorem ex motivo mere humano conceptum. est sufficiens ad valorem hujus sacramenti ;

9. Prima ratio. - Secundo loco probatur si enim illa sufficeret, quidquid cum illa con

non suflicere dolorem conceptum ex motivo jungeretur, non esset contra essentiam sacra- mere naturali, sed necessariam esse attritiomenti. Secundo, hoc sacramentum institutum nem supernaturalem. Quod sentiunt Doctores est per modum judicii; ergo intelligi debet paulo antea citati. Et non obscure indicavit juxta formam et tenorem veri judicii, de Concilium Tridentinum,cum dixit esse Spiricujus ratione est, ut si sit evidenter injustum, tus Sancti donum. Et idem sentit D. Thom., et continens intolerabilem errorem, sententia q. 84, art. 1. Nam postquam in solut. ad 1, in illo lata sit prorsus nulla ; illa antem con- dixit, materiam essentialem hujus sacramenti fessio facta illo modo talis est, ut in illam non consistere in actibus pænitentis, subdit in sopossit cadere forma hujus sacramenti, nisi lut. ad 2, hos actus originem ducere ex inspicum evidenti injustitia et intolerabili errore; ratione interna ; quia in hoc sacramento maergo talis sententia seu forma erit semper teria non exhibetur a ministro, sed a Deointenulla ; ergo et illa materia est insufficiens ad rius operante. Rati

rius operante. Ratio vero imprimis esse pohoc sacramentum conficiendum. Tertio, hoc test, quia, si dolor procedat ex motivo mere potest probari, quia credendum est, ita insti- naturali et humano, quantum est ex se, non tuisse Christum Dominum hoc sacramentum, avertit voluntatem ab affectu culpæ, sed ad sicut necessarium et expediens futurum erat summum continet ab actu externo; unde non ad usum ejus; sed confiteri peccata ex certa sufficit ad veram accusationem coram Deo, scientia cum illo dolore inefficaci, et vellei. sed potius videbitur illa esse narratio quætate, nunquam poterat esse expediens ad dam periculi proprii, aut incommodi. Si vero usum hujus sacramenti, neque conferre ali- actus ille est ex aliquo motivo honesto, et vir. quid poterat ad salutem animarum ; ergo. tutis, tamen mere naturali, etiam est insuffi

8. Differentia inter baptismum et pæniten- ciens ad veram attritionem, quam describit et tiam quantum ad internum dolorem. – Di- requirit Concilium Tridentinum, quod est in ces: hac ratione probaretur, ablutionem ba- hac materia potissimum fundamentum. Est ptismi susceptam prava intentione , vel cum etiam insufficiens ad propriam accusationem affectu peccati, non esse materiam sufficien- de peccato, Deo factam ; nam, licet proxime tem sacramenti, quia non potest esse expe- fiat confessori, tamen revera principaliter diens ad salutem animæ. Sed hoc non est si- Deo fieri debet. Præterea hæc pars videtur mile, quia iu baptismo interior dispositio sus manifesta, quando penitens suam dispositiocipientis non est pars sacramenti, sed sola nem bene novit (de illo enim, qui ignorat, ablutio exterior, ut est a ministro intendente postea dicemus). Nam ille, qui hoc modo conperficere sacramentum , et ut sic est indiffe- fitetur, accedit cum actuali conscientia, et vorens, et independens ab affectu ministri, seu luntate peccandi mortaliter ; ergo non est suscipientis. At vero in hoc sacramento dis- sufficienter dispositus ad hoc sacramentum suscipiendum. Antecedens probatur ex supra existimaret non esse peccatum accedere ad dictis, quia ille accedit indispositus ad effec- sacramentum sine dispositione ad effectum. tum sacramenti; ergo peccat mortaliter ita Respondetur, hujusmodi confessionem factam accedendo voluntarie , sicut dicto modo ac- cum hac ignorantia, præsertim priori modo, cedit. Consequentia vero probatur ex dictis; pertinere potius ad punctum sequens, ubi quia de ratione et essentia hujus sacramenti disputabimus, an hæc materia hujus sacraest, ut pænitens accedat detestando efficaci- menti necessario sit attritio vera, vel sufficiat ter omne peccatum mortale, atque adeo sine putata. Nam in dicto casu illa detestatio, cum actuali complacentia alicujus peccati mor- existimetur sufficiens dispositio ad effectum talis.

sacramenti, merito dici potest existimata at40. Secunda ratio. Tertia ratio. – Se- tritio, vel etiam contritio, saltem extrinsece, cundo ex Cajetano supra confirmatur et ex- seu per informationem gratiæ acquirendæ per plicatur hæc ratio, quia hujusmodi pænitens sacramentum; itaque de hoc modo disposisciens et videns repræsentat se sacerdoti tan- tionis ibi dicemus. Posterior autem modus quam inabsolubilis, seu omnino absolutione ignorantiæ, præterquam quod moraliter vix indignus; ergo de se non sufficit illa disposi. accidere potest, ita ut a peccato excuset, omtio ad valorem sacramenti hujus. Cujus ratio- nino est per accidens, et nihil refert ad valonis vis ita explicatur. Quia, cum pænitens rem confessionis; quia nec moraliter confert accedit ita dispositus, vel occultat confessori ad modum doloris , neque ad modum accuhanc dispositionem , seu potius indispositio- sationis. Quod dupliciter declaratur. Primo, nem suam, et sic confessio est nulla, quia quia ille dolor de peccato, mere humanus et non est integra ; vel proponit confessori suam naturalis, per se est insufficiens duplici titulo dispositionem, et sic suamet confessione tes- sæpe tacto, scilicet, quia non avertit de se votiticatur se esse indignum absolutione ; ergo luntatem a peccato, seu ab affectu peccati; incredibile est hujusmodi accusationem et quod autem hic e: hunc propter ignorantiam, testificationem in hoc sacramento factam suf- vel existimationem aliquam voluntas actu non ficere ad valorem absolutionis in eodem foro. peccet, est per accidens, et non mutat qualiSicut enim impænitens coram Deo est inca- tatem materiæ, vel dispositionis; et quia hupax remissionis peccati, ita impenitens in hoc jusmodi dolor non sufficit ad veram accusaforo, est incapax absolutionis in eodero foro; tionem peccati coram Deo ; non enim omnis ergo talis absolutio nulla est, et consequenter narratio peccati proprii cum aliquo dolore ipsa materia est insufficiens. Tertio, quia vel habet rationem accusationis, ut per se conhæc sententia intelligit esse necessariam ab- stat ; ergo ille modus doloris intrinsece est solutam et efficacem detestationem omnium insufficiens ad valorem hujus sacramenti, neomnino peccatorum; et sic est impossibilis, que propter illam ignorantiam potest fieri quia illius peccati , quod pænitens committit sufficiens. Quæ rationes, licet efficacius proceaccedendo cum tali dispositione a se cognita, dant de secundo modo ignorantiæ, etiam ad non potest habere efficacem detestationem, primum possunt applicari. Denique hæc conquandoquidem est in actuali voluntate illius; clusio ex omnibus dicendis magis constabit. vel intelligit esse necessariam hujusmodi detestationem de peccatis præteritis, non vero

Attritionem veram esse necessariam ad hoc de illo quod actu committit; et hæc est vo

sacramentum, et non sufficere existimatam , luntaria distinctio , quia non est major ratio

præsertim vincibiliter. de uno quam de alio, cum non minus sit ma- 12. Principium notatu dignum. - Tertio teria hujus sacramenti unum, quam aliud. probatur altera pars assertionis, nimirum hanc

11. Evasio.-Accedens ad sacramentum sine attritionem veram et realem necessariam esdispositione ad effectum non recipit sacramen- se, et non sufficere existimatam, præsertim tum.-Sed dicet aliquis, hæc argumenta non existimatione vincibili, quæ non excuset a procedere in eo casu, quo pænitens actuali- culpa mortali. Quam partem, præter auctoter non peccat accedendo ad confessionem res supra citatos , indicavit Bonav., d. 17, 2 cum tali dispositione cognita. Quod accidere part., art. 2, q. 3. Nec Durand. aut Richard. potest altero e duobus modis. Primo, si invin- supra citati contradicunt, nec etiam Navarr., cibiliter existimaret illam dispositionem esse nam in Sum., c. 9, n. 16, affirmat, cum, qui sufficientem, non tantum ad sacramentum , confitetur, non adhibita debita diligentia, et sed etiam ad effectum sacramenti; secundo si ob id aliquod peccatum omittit , teneri ad

confessionem iterandam, quia culpa sua inte- latur. Nam quod excuset a tanta vel tanta culgritatem omisit, quod verissimum esse infra pa, id est, magis seu directe voluntaria, paostendam. Unde colligo hoc generale princi- rum refert, si semper sistimus in latitudine pium, qui culpa sua, præsertim mortali, omit- culpæ mortalis. Alioqui idem esset in integritit aliquid per se necessarium ad valorem hu- tate, et quolibet alio defectu simili, quod est jus sacramenti, committere essentialem defec- contra principium positum, et contra omnem tum, ideoque facere confessionem nullam et rationem, absque ullo probabili fundamento; iterandam; hac enim de causa qui culpabiliter nam cum hujusmodi pænitens sit notabiliter omittit integritatem,tenetur confessionem ite- negligens in examinanda sua conscientia et rare ; eadem enim vel major ratio est de qua- penitentia, nullam babet legitimam excusacunquc alia parte necessaria. Constat autem tionem, ob quam dicamus dolorem illum veram attritionem, per se loquendo, necessa- acceptari a Deo, vel a Christo institutum esse, riam esse; nam hoc ut minimum probant, quæ ut sufficientem, cum alias Concilia absolute hactenus circa præcedentes partes diximus. requirant veram attritionem. Et Concilium Florentinum et Tridentinum 14. In moralibus idem est aliquid ex neglihoc satis expresse docent. Nam quod Floren- gentia culpabili, ac cognitione omittere.-Continum ait, dolorem de peccato commisso esse fessio sine tera attritione culpabiliter dera puprimam partem sacramenti, non de putato tata, non est integra. - Quod enim alii auctodolore, sed de vero loquitur ; dolor enim tan- res aiunt, hoc deservire ad pacificandas contum putatus, non est dolor ; sicut quando scientias, nullius momenti est, tum quia non ait, confessionem et satisfactionem esse par- est bona pax, quæ in errore fundatur; tum tes, de vera confessione et satisfactione loqui- etiam quia potius potest esse occasio negligentur. Concilium idem Tridentinum hoc diserte tiæ in præparanda conscientia ad confessiodeclaravit, definiens hunc dolorem, et assi- nem debito modo. Accedit præterea, quod in goans ejus motivum et originem, quam ex moralibus et apud Deum ejusdem culpæ est dono Spiritus Sancti habet, et alia similia , aliquid committere ex negligentia culpabili

, quæ non cadunt nisi in talem dolorem de et ex cognitione; solum enim differt in volunpeccato, qui vera supernaturalis attritio, vel tario magis vel minus perfecto ; si ergo ille contritio sit; ergo hæc necessaria est, saltem dolor imperfectus et cognitus non est verus, per se loquendo. Imo, si hoc modo necessa- nec sufficiens, nec culpabiliter ignoratus sufria non esset, neque illius existimatio neces- ficiens erit. Cur enim ex illa negligentia saria esset, sed sufficere posset alius dolor, debet peccator illud commodum reportare, etiamsi de illo cognosceretur non esse veram ut sibi sufliciat imperfectus dolor, qui satis attritionem; quia, ut supra in simili dicebam, non esset, si post examinatam conscientiam falsa illa existimatio per se non est bona dis- suam illum cognosceret ? Præterea, in morapositio, neque auget illam; unde neque etiam libus non minus excusat passio vehemens, est pars sacramenti ; ergo per se non potest quam ignorantia negligens; at vero, si penipostulari, sed ad summum ut excuset ab ali- tens ob vehementem passionem et affectum qua culpa. At vero, si attritio vera non esset ad peccatum, solum habeat displicentiam imper se necessaria ad hoc sacramentum, non perfectam, et hoc ipsum faleatur, non proesset ulla culpa illam omittere etiam volunta- plerea facit confessiorem validam ; ergo nec rie; ergo existimatio ejus non esset necessa- propter ignorantiam vincibilem esse potest varia ad excusandum a culpa ; ergo sine causalida talis confessio. Maxime, quia necesse est, postularetur.

ut talis confessio sit non integra, quia ille ho. 13. Objectio.- Enodatur.—Dices , quam- mo dum sicconfitetur, actu mortaliter peccat, vis non sit per se necessaria ad substantiam et cum alioqui non advertal culpam , quam sacramenti, esse per se necessariam ad effec- tunc committit, non potest illam confiteri , tum, et ex hac parte cadere sub obligationem, cumque totum hoc fundetur in negligentia el et propterea etiam, quando illa in re deest, ignorantia culpabili, non fit sine culpa; ergo necessariam esse existimationem ejus, quæ ex- talis confessio est etiam culpabiliter non incuset a culpa. Sed contra hoc est, nam licet tegra, et consequenter insufficiens, ut postea de invincibili existimatione id posset susti- videbimus. Adde quod de illo peccato vis poneri , tamen de vincibili, de qua nunc agi- test ullus dolor, etiam imperfectus, haberi. mus, nullo modo, quia hæc non excusat a Denique hæc pars a fortiori constabit ex se. culpa, ut supponimus; ergo sine causa postu- quenti.

absolvo; ergo ex se requirit materiam proporConfessionem ex attritione humana factam , tionatam ad veritatem talis verbi et significa

eliamsi invincibiliter supernaturalis existi- tionis. Denique confirmatur, quia ignorantia metur, esse nullam.

invincibilis solum polest operari excusatio15. Quarto probandum est, adeo esse ne- nem culpæ; quod hic non est satis, nam quæcessariam veram attritionem supernaturalem l'imus veritatem materiæ ; alias etiam ignoad substantiam hujus sacramenti, ut illa de- rantia invincibilis juris sufficeret, quod nemo ficiente, existimata non sufficiat, etiamsi in- dicet. Nam, si quis sciens et videns confitevincibilis ignorantia intercedat. Quod, præter retur sine vera attritione, cum dolore aliquo auctores supra citatos, docuit Ruard., art. 3

ex solo motivo humano, quantumvis excusacontra Lutherum. Et præcipue suadetur ar

relur a culpa, putans illam confessionem sufgumento sumpto ex Concilio Tridentino, et his ficere, nihilominus verum sacramentum non quæ supra dixi. Nam Concilium eamdem at- 'reciperet, quia ex certa scientia veram matritionem, et eisdem verbis requirit, ut par- teriam non apponit ; ergo excusatio a culpa tem sacramenti, et ut dispositionem ad effec- non satis est. tum ejus; sed supra ostendimus in ratione 17. Differentia inter dolorem et integrita dispositionis non sufficere attritionem solum tem confessionis. - Unde in hoc est magna existimatam, etiam invincibiliter; ergo neque differentia inter dolorem et integritatem conin ratione partis sufficit. Deinde, quia Conci- fessionis, ex qua argumentum in contrarium lium dicit illam attritionem, quæ est pars, sumebatur, eo quod integritas interdum viesse donum Spiritus Sancti, quod etiam dixit delur suppleri per ignorantiam invincibilem; D. Thomas supra citatus ; at vero in attritio- est autem longe diversa ratio, quia essentialis ne existimata, neque ipse dolor est donum materia est confessio formaliter integra , non Spiritus Sancti, quia supponitur esse imper- materialiter, seu quæ sit de omnibus peccatis, fectus, et mere naturalis, neque etiam existi- solum quatenus post debitam diligentiam matio, quia est deceptio quædam ; ergo. Præ- memoriæ et conscientiæ occurrunt tanquam terea , qnia Concilia dicunt, vinum, verbi necessario confitenda, quæ integritas per hanc gratia, esse materiam Eucharistiæ, nemo di- negationem recte explicatur, ut in ea nullum cere potest, acetum invincibiliter putatum vi- peccatum mortale culpabiliter taceatur; cujus num, aliquando sufficere. Neque solum in signum est, quia ex quacunque alia causa exmateria quæ est res sensibilis, sed etiam in cusctur homo a culpa tacendo aliquod peccamateria quæ est actus humanus, hoc verum tum, sive illa causa sit vera, sive ex invincihabet; ut in sacramento Ordinis, si materia bili ignorantia juris existimata, sufficit, etiamessentialis est tactus calicis, vel patenæ, etiam si peccatum , quod omittitur, non sit oblitum, ei quis invincibiliter putet se tetigisse, si re- sed cognitum. At vero in interiori dolore non vera non tetigit, nihil factum est ; quia igno- ita est, sed materia necessaria quoad hanc rantia humana non mutat materiam, nec Deus partem est attritio vera, et in re ipsa existens. supplet essentialem defectum ob privatum er. Et ratio differentiæ assignari potest, quia rorem; ergo idem cum proportione est in confessio per se et natura sua pendet, tum ex præsenti dicendum. Ratio vero seu congruen- memoria peccatorum , lum etiam ex aliis cirtia institutionis illa est præcipue, quia ad ve. cumstantiis moralibus, quas concurrere oporritatem formæ hujus sacramenti per se neces- tet, ut necessaria sit ; nam ille actus absolute saria est attritio vera, et non putata quomo- et nude sumptus, non est semper expediens, docunque, quia sine illa non potest bomo re- neque aptus, ut sub necessitate præcipiatur, vera, et cum effectu absolvi.

nisi debitis circumstantiis vestiatur. Et ideo 16. Ad teritatem formæ pænitentiæ non suf- formalis integritas materiæ multum pendet ficit aptitudinalis significatio. - Nec sufficit ex conscientia, et memoria pænitentis. At respondere, ad veritatem hujus formæ satis vero poenitentia interior absolute et simpliciesse aplitudinalem significationem , id est, ter bona est, expediens, imo el per se necesabsolvere, quantum est ex se. Nam, licet saria ad remissionem peccatorum; et ideo hoc sit verum respectu alicujus impedimenti, non ita pendet ex poenitentis opinione, ut per seu causæ extrinseca, aut per accidens, ta- illius existimationem etiam inculpabilem supmen respectu propriæ materiæ, et per se, re- pleatur. quirit actualem efficaciam gratiæ, et hanc si- 18. Similitudo inter confessionem exteriognificat (per se etiam loquendo) ex vi verbi, rem et attritionem. - Quod potest a simili de

« PredošláPokračovať »