Obrázky na stránke
PDF
ePub

clarari ex necessitate ejusdem pænitentiæ cusatio , tamen in re ipsa, et apud Deum non interioris ad remissionem peccati. Nam, quia est. Et ob eamdem causam, licet illa existipænitentia interior est necessaria necessitate matio excuset a culpa, non sufficit ad veritamedii ad remissionem peccati, non sufficit tem talis judicii seu sacramenti. Denique, existimatio ejus ad supplendum illius defec- non exigit ab.homine existimatam pænitentum ; licet enim fortasse talis existimatio ex- tiam, sed veram, ideoque qui tantum habet cuset a nova culpa, non tamen supplet, neque existimatam, licet forte excusetur a culpa, in applicat medium necessarium ad talem effec- re tamen non implet illud præceptum, et ideo tum. Ita ergo, quia pænitentia interior, quæ semper manet obligatio illud implendi, quo. sit vera contritio vel attritio, est necessaria ties constiterit illam existimationem falsam necessitate medii seu materiæ ad constituen- fuisse ; ita ergo dicendum est de præcepto dum hoc sacramentum, si illa desit, existi- confessionis ita dolorosæ, ut ex vera attritio. matio ejus, quantumcunque excuset a culpa, ne procedat. Nam hoc est quoddam divinum non potest supplere defectum ejus. Quocirca, præceptum determinans modum pænitentiæ, potius in hoc est aliqualis similitudo inter veram tamen pænitentiam sub tali modo ab confessionem exteriorem et attritionem, quod homine exigens; et ideo, qui in re illam non sicut absque vera exteriori confessione pec- exercet, licet per ignorantiam excusetur a cati non potest fieri hoc sacramentum, ita nec transgressione, re tamen vera illud non imsine vera attritione interiori; et sicut illa non plet, ideoque per se ex vi talis præcepti semsuppletur per existimationem, ita neque hæc; per manet obligatio illud implendi. nam, si quis bona fide, seu absque culpa sua 20. Cani evasio. Præcluditur. Attriabsolvatur sine prævia confessione, non pro- tio subsequens confessionem peccatorum non pterea fiet sacramentum. Item, sicut confessio, est pars sacramenti. - Respondent vero Cano quæ fit de aliquibus peccatis, aliis justa excu- et alii manere quidem obligationem implensatione omissis, est quidem sufficiens materia, di, quantum ad id quod defuit, nimirum quoita etiam attritio de peccatis confessis est per se ad attritionem addendam , non vero quoad sufficiens materia, imo illa sola pertinet pro- confessionem iterandam, quæ jam integra prie ad hanc partem materialem, ut statim di- facta fuit. Sed hoc non recte dicitur, tum quia cemus. Ac denique sicut confessio illa, quæ ex attritio non est utcunque præcepta in lege justa causa fit de quibusdam peccatis et non nova, sed ut pars hujus sacramenti; illa vero de aliis , ita est sufficiens, ut non satisfaciat attritio, quæ postea haberi potest, non est per se pro peccatis non confessis, sed reliqnat pars sacramenti; vanum enim et improbabile necessitatem illa confitendi debito tempore, videtur quod quidam aiunt, illam esse parita etiam interior pænitentia de omnibus pec- tem sacramenti, ex eo solum, quod cadit in catis etiam non confessis, necessaria est, ut peccata jam confessa; constat enim hoc esse remitti possint. Mud ergo exemplum de con- falsum, quia talis attritio nec per se sensibilis fessione potius confirmat hanc sententiam, est, cum sit mere interna, nec conjungitur aliquam illam impugnat.

cui signo sensibili, quo manifestetur et sensi

bilis fiat; nam confessio, quæ præcessit, non Satisfit argumentis contrariarum opinionum. indicat dolorem, qui postea subsequitur, cum

19. Atque ita manet non solum confirmata non sit effectus ejus , sed mere per accidens hæc pars, verum etiam soluta fundamenta ad invicem se habeant; et ideo hæc pars talis oppositæ sententiæ. Nam præcipuum erat il- est, ut natura sua præcedere debeat confeslud, quod sumebatur ex integritate. Cætera sionem, vel comitari; non ergo satis est, ut vero omnia, quæ in hoc nitebantur, quod ho- cadat in peccata jam confessa. Alioqui quomo tunc adhibet humanam diligentiam, et ties contritio reperitur circa peccata confesexcusatur a culpa, et ex intentione sua facit sa, semper esset pars sacramenti, baberetque veram accusationem , hæc, inquam, et simi. effectum ex opere operato; quod verisimile lia, parum probant, quia, licet hoc judicium non est, cum illa confessio mere per accidens humanum videatur, tamen revera est divi- se habeat ad illam contritionem, neque sit sinum, nam in eo homo se gerit ut instrumen- gnum ejus. Igitur non satisfacit quis in dicto tum et minister Dei; veritas autem et sub- casu suæ obligationi habendo attritionem, startia divini judicii non est posita in humana nisi per aliquam confessionem talium peccaexistimatione, sed in conformitate ad rem ip- torum, eam subjiciat, et conjungat clavibus sam; et ideo, licet illa videatur esse vera ac- Ecclesiæ, ut fiat pars sacramenti. Atque simile argumentum fieri potest ex parte con- pore, quo illam exercet, per ignorantiam infessionis, quia non quæcunque confessio præ- vincibilem fallitur, et putat essse attritionem cipitur, sed illa, quæ ex vera attritione pro- cum non sit , quomodo postea, illa jam trancedat, et sit vera accusatio coram Deo; talis sacta, melius eam cognoscet, intelligetque se autem confessio facta non fuit, licet facta deceptum fuisse ? Itaque ob hanc causam, fuerit exterior narratio peccatorum; ergo ma- practice loquendo, aut nunquam, aut rarissinet semper obligatio iterandi confessionem. me insurget illa obligatio absque excusatione, Item præcipitur talis confessio, quæ sit pars quantum attinet ad necessitatem præcepti ; sacramenti in actu; non est autem pars actu, quantum vero spectat ad necessitalem medii, quæ non est unita parti essentiali, qualis in tollentur per accidens illa peccata per alias præsenti est vera attritio; ergo ob hoc etiam confessiones validas, aut per contritionem, per illam confessionem non impletur hoc divinum præceptum, etiam quoad ipsam con- Attritionem universalem de mortalibus confessionem ; quia hæc duo, scilicet, confessio,

fessis esse necessariam. et dolor, ex vi præcepti hujus sacramenti non 22. Quinto loco probanda est ultima pars præcipiuntur ut disjuncta et separata , sed ut in nostra sententia proposita, nimirum ne. conjuncta, et constituentia unam materiam cessariam esse talem attritionem, quæ unisensibilem, et essentialem hujus sacramenti. versalis sit de omnibus peccatis mortalibus Quando ergo confessio non ita fit, licet forte confessis. Ad quam intelligendam revocanexcusatio intercedat per ignorantiam, semper dum est in memoriam, quod supra de conmanet, ex vi necessitatis hujus sacramenti, tritione et attritione traditum est; nam illa obligatio ad iterandam confessionem eorum- prior semper est universalis de omnibus dem peccatorum mortalium.

peccatis ex vi motivi; hæc autem ita potest 21. Ignorantia excusans a culpa ob confes- esse de uno peccato, ut non sit de omnibus. sionein indebite factam frequentius excusat ab Et ideo de vera contritione, non esset necesiteranda confessione. — Dico autem semper, saria hæc pars ; nam si confessio fiat ex vera quantum est ex di præcepti,et necessitate sacra- contritione, regulariter etiam fiet ex dolore, menti ; quia in casu, de quo loquimur, mora- qui formaliter cadat in omnia peccata conliter loquendo, frequentius accidit ut igno- fessa, ac proinde ex bac parte sufficiat ad rantia, quæ prius excusavit a culpa, quando valorem sacramenti, quod statim amplius deconfessio sine debito valore facta est, semper clarabimus. At vero attritio potest esse de postea excuset ab iteranda confessione illo- uno peccato, ut dixi, et non de omnibus, nerum peccatorum. Atque hoc sufficit ad vitan- que formaliter, neque virtute; et ideo addidum quod contraria sententia nobis objicie- mus, necessariam esse universalem attritiobat de turbanda pace, et quiete conscientia- nem de omnibus peccatis confessis, sive illa rum ; nam ad hanc pacem et quietem suffi- habeatur generatim per unum actum sub ali. cit illa bona fides, cum qua quispiam confes- quo generali motivo, sive speciatim de sinsus est ex inculpabili ignorantia, nam cum gnlis peccatis sub propriis et specialibus moeadem potest esse semper quietus absque tivis. Ratio autem est, quia confessio debet scrupulo iterandi confessionem, nisi casu ac- esse integra de omnibus peccatis mortalibus; cidat postea veriorem rerum notitiam com. ita et attritio debet esse integra de eisdem parare, qnæ plane ostendat priorem decep- peccatis ; quia' sine attritione integra non tionem, et bonam fidem auferat; tunc enim posset confessio esse integra in ratione veræ nullum est inconveniens, quod ablata excu- accusationis sacramentalis, ut ex hactenus satione, urgeat obligatio talia peccata confi- dictis satis patet. Atque ex bac ratione inteltendi; neque hoc est contra quietem, sed ligi potest, ex vi materiæ hujus sacramenti potius ad generandam veram conscientiæ solum esse necessariam universalem attripacem confert. Potest autem hoc facile acci- tionem de omnibus peccatis confessis, quamdere, quando prior excusatio orta fuit ex vis ad effectum sacranienti requiratur attritio ignorantia juris, quia hac potest facile perci. universalis de omnibus peccatis mortalibus pi, et mutari; quando vero orta fuit ex igno- commissis, et nunquam per veram pænitenrantia facti (in quo casu nunc maxime loqui- tiam retractatis, ut dicemus sectione sequenmur), rarissime id continget. Est enim homi- ti. Sunt autem hæ due universalitates attrini perdifficile suam internam dispositionem tionis separabiles. Nam potest quis habere pluprout in re est cognoscere; et ideo, si eo tem- rima peccata, quam in confessione aperiat, ut, verbi gratia, quando aliquorum oblivisci- etiam illorum, quæ in confessione dicuntur, tur ; ergo tunc posset esse attritio universalis confessio nulla sit. Potest autem casus hic de omnibus peccatis confessis, et non de om- moraliter contingere, ut si pænitens tantum nibus, quæ in re existunt.

habeat singulares attritiones peccatorum 23. Attritii de mortalibus in confessione prout ea sigillatim confitetur, et de uno pecomissis non est pars sacramenti. Est tamen calo doleat propter turpitudinem ejus, de necessaria ad ejus talorem. — Dicimus ergo, alio vero propter infamiam, vel aliud tempoper se loquendo, necessarium esse ac suffi- rale detrimentum ; vel de uno efficaciter, et cere veram attritionem de omnibus peccatis cum absoluto proposito emendæ, de alio vero confessis, quia hæc necessaria est et sufficit minime, sed per displicentiam tantum inefad integram accusationem, etiamsi non se ficacem. Videtur enim ex dictis sequi talem extendat ad ea peccata de quibus non fit con- confessionem semper esse nullaın, quia deest fessio. Imo, licet contingat aliqua peccata illi materia essentialis, quæ est universalis taceri in confessione, et de illis haberi attritio, vera et efficax. veram attritionem, illa non erit pars sa- 25. Si ex ignorantia culpabili fiat, nullum cramenti, licet sit dispositio ad effectum. Pa- recipitur sacramentum, secus si ex inculpabili. tet, quia neque informat confessionem, nec Nihilominus dicendum existimo non semfit sensibilis per illam, sed mere interior ma- per esse nullam talem confessionem , sed net; non est ergo pars sacramenti sensibilis, distinctione utendum esse. Nam, si pænitens nec conjungitur clavibus, ut per eas elevetur sciens et videns, vel ex ignorantia culpabili ad significationem et efficaciam sacramenta- mortaliter talem attritionem omittat hujus lem. Dices: ergo, si quis ex justa causa taceat peccati mortalis, quod est materia necessaaliquod peccatum in confessione, cujus me- ria talis confessionis, tunc confessio erit nul. moriam habet, quamvis illius nullam attri- la ; si autem illa omissio contingat ex ignotionem habeat, dummodo eam habeat de his rantia, vel inadvertentia inculpabili, confesquæ confitetur, erit valida confessio; quod sio non erit simpliciter nulla, sed solum teest aperte falsum. Respondetur negando se- nebitur aliquis peccatuin illud iterum confiquelam ; nam is qui confitetur, ex generali teri, cujus veram attritionem non habuit, si lege sacramentorum tenetur non ponere obi- defectum commissum postea recognoscat. cem effectui sacramentali ; ille autem, si ha- Existimo enim quoad hanc partem ita esse bet conscientiam peccati, tenetur agere pe judicandum de universitate attritionis, et ejus nitentiam illius, proportionatam sacramento, defectu, sicut de integritate confessionis , et ex illo capite tenetur etiam ille pænitens ejusque defectu. Nam attritio, quatenus est dolere de peccato illo, quod in confessione pars hujus sacramenti, confessioni copulatur, tacet, quia licet tunc non requiratur dolor quia et per illam sensibilis fit, et propter ad accusationem ejus, eo quod non sit futura, ejus veritatem requiritur; igitur cum ea etiam est tamen necessarius ad tollendum obicen, servat proportionem, quantum ad necessitaet digne suscipiendum sacramentum ; ac tem in ratione partis. Sicut ergo confessio proinde, si voluntarie omittatur, in ipsa con- illa, in qua peccatum aliquod omnino tacefessione actuale peccatum committitur, quod tur ob inculpabilem oblivionem, valida est, repugnat valori hujus sacramenti, ut sæpe licet materialiter non sit integra, ita confesdiximus. Et ideo solum potest contingere ca- sio illa, in qua peccatum aliquod absque vesus ille, quando ex naturali oblivione, et pec- ra attritione aperitur , mutila quidem est catum aliquod in confessione omittitur, et at- quoad illam partem, quia secundum eam tritio etiam ad ipsum non extenditur, vel for- non est vera el sacramentalis confessio; nimaliter ex intentione operantis, vel virtuali- hilominus tamen mutilatio illa materialis ter ex vi motivi, quia videlicet non est uni- tantum est, quia inculpabiliter fit; ergo non versale, sed particulare.

reddit confessionem nullam, quia ea non ob

stante, quoad cætera manet confessio vera, Sitne confessio nulla, quando attritio rera 80- quia ex vera attritione facta est, et formaliter

lum de quibusdam peccatis confessis et non integra, quia nihil cum culpa tacetur, aut de omnibus habetur.

sine debito modo dicitur. Ergo eadem ratione 24. Sed quæret rursus aliquis, an, si con- illa attritio est tunc sufficiens ad veritatem tingat confessionem fieri cum vera attritione sacramenti, quia est vera et supernaturalis, aliquorum peccatorum, non tamen omnium et de omnibus peccatis rite confessis, seu que pænitens hic et nunc potuit ita confiteri, ut Primo necessarium esse, ut formalis dolor, ex sola confessione illorum sacramentalem qui sit contritio, vel attritio, qualis a nobis confessionem, et formaliter integram faciat. descripta est, concurrat ad sacramentalem

26. Peccatum autem sic confessum sine dolore confessionem mortalium peccatorum ; huc debet iterum pænitens confiteri. — Carentia enim ut minimum probant omnia, quæ hacergo attritionis circa alia peccata solum est tenus adducta sunt, et sine dubio Concilium defectus quidam materialis integritatis, qui Florentinum et Tridentinum, cum assignant non est contra substantiam sacramenti. Et- materiales partes hujus sacramenti, aperte enim, si peccata illa fuissent omnino oblita loquuntur de formali dolore, seu detestatione tam in confessione quam respectu doloris, per pænitentiam. Item est optima ratio, quia quia videlicet ad illa nullo modo extenderen- hic formalis actus poenitentiæ est per se netur, confessio fuisset valida , ut supra dictum cessarius ad remissionem mortalis peccati, ut est; ergo a fortiori, licet fuerint oblita, ut sic supra ostensum est; quæ necessitas maxime dicam, respectu veræ attritionis, et non res- occurrit, quando quis justificari vult de pecpectu exterioris confessionis, seu narrationis, catis, quæ actu recogitat; hoc autem fit in si oblivio æque naturalis et inculpabilis fuit, hoc sacramento, quia confessio non fit sine confessio erit valida. Eadem vero ratione ac recogitatione peccatorum, et in ordine ad proportione tenebitur quis, per se loquendo, eorum remissionem; ergo merilo ita est initerum confiteri illa peccata, quæ sine ulla stitutum , ut formalem aliquam pænitentiam vera attritione narravit, non minus quam si essentialiter requirat, maxime cum vera acilla omnino dicere omisisset propter oblivio- cusatio de peccato apud Deum sine pio animi nem; quia perinde est non confiteri aliquod dolore fieri non possit. Ex quo obiter colligo peccatum debito modo essentiali, et ad veri. contritionem, vel attritionem propter pænas tatem accusationis necessario, ac omnino non inferni, aut aliud universale motivum, licet confiteri illud. Unde, si omnia peccata illo formaliter terminetur ad unum peccatum modo dicta fuissent, omnium confessio ite- particulare, virtute comprehendere omnia randa esset; ergo idem est proportionaliter peccata mortalia; nihilominus tamen in ordiquoad partem, quia quoad illam, ut dixi, non ne ad confessionem necessariam csse contrifuit sacramentalis confessio, neque ad inte- tionem, vel attritionem , quæ formaliler tergritatem ejus pars illa pertinuit. Denique minetur ad omnia peccata, de quibus fit conquia ille pænitens tenetur postea habere at- fessio, quia hujusmodi formalis poenitentia tritionem talis peccati, non tantum absolute, est per se necessaria de peccatis commissis, sed ut partem sacramenti; non potest autem et ad eorum veram accusationem. Non oporesse sacramenti, quod præcessit, propter ra- tet tamen, ut ad singula peccata specialiter tiones supra in simili puncto tactas ; ergo terminetur per repetitionem plurium acoportet ut iterum conjungatur confessioni tuum; quia hoc nec ad veram pænitentiam, peccati, quæ sit vera pars alterius sacramen- neque ad veram accusationem necessarium ti. Ex bis ergo satis constat qualis dolor sit est ; sed sufficit dolor universalis de omnibus de substantia bujus sacramenti, et quid de peccatis confuse conceptis, qui virtute extenaliis opinionibus adductis sentiendum sit, datur ad singula , prout de illis accusalio fit quomodove illarum fundamentis sit satisfa- in virtute talis doloris. ciendum.

28. Potest dolor tempore antecedere confes

sionem. - Debet tamen formaliter, vel virtuaAn necesse sil attritionem formaliter concur. liter ad confessionem referri. - Secundo est rere, et antecedere confessionem.

certum posse quidem dolorem hunc tempore 27. Formalem dolorem necessario debere con- antecedere ipsam confessionem, non tamen currere ad sacramentalem confessionem. - Do- id esse necessarium, sed aliquando posse color ex universali motivo virtute se extendit ad mitari confessionem ipsam. Prior pars couomnia mortalia. Attritio non est necesse ut stat, quia juxta communem usum, confessioterminetur ad singula peccata.—Nonnulla ve

nem antecedit cogitatio peccatorum, quæ ro supersunt brevia dubia explicanda. Unum optime fit, si cum vero animi dolore fiat; est, an necesse sit hujusmodi attritionem for- postea vero fit confessio in virtute talis recomaliter concurrere, et an tempore, vel sal- gitationis et doloris. Contingere autem potest, tem natura debeat antecedere confessionem ut in actuali confessione ita lomo attendat ad ipsam. In qua re dao videntur mihi certa. peccatorum explicationem, ut nullum internum dolorem tunc actu exerceat. Item potest quam ejus confessio ; quia necessitas contriaccidere, ut dum absolutio conceditur, nullus tionis in præsenti est, ut confessio veram raiteretur dolor, vel ob naturalem distractio- tionem accusationis babeat; ad hoc autem nem, vel ob aliam causam, et nihilominus necesse est, ut confessio ex contritione prosacramentum illud sine dubio validum est, et cedat ; ergo oportet ut contritio ordine naconfessio sufficiens, quia moraliter illi con- turæ antecedat. Unde ulterius videtur sequi, jungitur dolor, qui præcessit, et virtute sua necessarium esse ut contritio non subsequaillam confessionem informat; potest ergo in- tur confessionem, sed ad minimum coexistat terdum dolor tempore antecedere confessio- illi, quia prioritas naturæ saltem requirit conem. Solum oportet advertere semper esse existentiam causæ cum effectu ; nam hæc necessarium ut talis dolor internus ex inten- causalitas ad quamdam efficientem pertinet. tione pænitentis formali, vel virtuali, ad con- In contrarium vero est, quia juxta commufessionem referatur; quod fit quoties quis nem usum fidelium tam poenitentium, quam peccata recogitat, et de cis dolet, ut ea confi- confessorum, post absolutam confessionem teatur, vel præbet signum sui doloris in or- peccatorum omnium, solent excitari ad genedine ad confessionem facicndam, seu abso- ralem contritionem peccatorum eorumdem, lutionem obtinendam, ac denique quoties et ad exhibenda signa ejusdem contritionis, quis dolet de peccatis cum expresso proposito seu doloris, idque censetur ex hac parte sufilla confitendi, ex cujus virtute postea confes. ficiens, ut rite et recte detur absolutio, sive sionem facit, nam quilibet ex his modis suffi- dolor antea præcesserit, sive non. Dico ergo, cit ad veram accusationem; aliqua vero hu- hoc etiam satis esse ad veritatem sacramenti. jusmodi relatio necessaria est, quia intentio Ratio est, quia, licet tota prior narratio pecsacramenti, et partium ejus in ordine ad catorum, quatenus tempore antecessit conconstitutionem illius, necessaria est ad sa- tritionem, nondum habuerit completam racramentum conficiendum.

tionem accusationis, ut ratio prius facla con29. Non est necesse ut attritio tempore an- vincit , tamen, quatenus postea ivformatur tecedat confessionem.-Altera vero pars, sci- per consequentem contritionem, et ut sic inlicet, quod hæc temporalis antecessio doloris formata zubjicitur clavibus ab ipsomet penisimpliciter necessaria non sit, probatur fa- tente postulante, vel expectante absolutio. cile, quia non est de necessitate hujus sacra- nem, sufficienter consummatur in ratione acmenti ut recogitatio illa tempore antecedat; cusationis sacramentalis ; hoc ergo satis est potest enim in rigore fieri in ipsa confessione, ad veritatem sacramenti. si ob eam causam non timeatur periculum oblivionis alicujus materiæ necessarice. Item, Sitne propositum non peccandi de ratione atquamvis recogitatio antecedat, potest fieri

tritionis necessarive ad valorem sacramenti. sine ulla interna penitentia, quæ haberi pos- 31. Prior opinio affirmans. Medina.tea potest in ipsa actuali narratione peccato- Posterior opinio negans.-Ulterius vero dubirum, quod satis omnino est ad veram confes- tabit aliquis an propositum non peccandi sionem faciendam; ergo potest contritio tem- sit etiam de ratione hujus attritionis necessapore comitari confessionem, etiamsi nullo mo- riæ ad sacramentum. In quo duæ videntur · do præcedat duratione. Nam ordine naturæ esse extremæ sententiæ. Prior est affirmans dici potest hic præcedere, quia illa confessio, æque necessarium esse propositum ac doloquatenus est accusatio, a tali dolore procedit. rem. Quod sentit Medina, Cod. de Confes., q.

de Confessione ficta iterauda. Et favent illi An necesse sit ut dolor saltem natura confes

Concilium Florentinum et Tridentinum. Nam sionem antecedat.

Florentinum ait, primam partem hujus ma30. Salis esse ut habeatur ante absolutio- teriæ esse contritionem, ad quam pertinet nem.--Hinc vero difficultas oritur, an hæc dolor de peccato cum proposito non peccandi antecessio secundum naturæ ordinem neces- de cætero ; quod etiam dicit Concilium Trisaria sit ad valorem confessionis, et conse- dentinum, cap. 4. Alia vero sententia nec virquenter, an omnino necessarium sit, ut con- tuale propositum requirit. Quod sentiunt auctritio non sit posterior confessione, sed ad mi- tores citati in opinione impugnata, sectione nimum cum illa tempore concurrat. Videtur præcedente, circa finem ; et aperte Soto, dist. enim ex dictis sequi, necessarium esse ut 17, 9. 1, art. 2, dum ait, confessionem nuncontritio de peccato saltem natura sit prior, quam esse fictam ex defectu propositi

, si ta

« PredošláPokračovať »