Obrázky na stránke
PDF
ePub

men pænitens suum defectum confiteatur. commissi, et cum confessio consistat in ac

32. Propositum non peccandi virtuale suffi- cusatione de commisso peccato, maxime incere ad sacramentum.- In confessione mortalis trinsece requirit detestationem ejusdem pecrequiritur formale propositum. - Nec satis cati; unde dispositio in futurum non videtur est confiteri talem defectum. - Dicendum vero esse tam intrinseca, et ideo non videtur esse existimo, propositum saltem virtuale esse de omnino eadem ratio. essentia hujus sacramenti. Hoc constat ex supra dictis, quia absoluta et efficax detesta- An propositum obediendi confessori in omni

bus sit de necessitate contritionis, ut est pars tio peccati est de essentia hujus sacramenti;

sacramenii. constat autem hujusmodi efficacem detestatiorem includere saltem virtuale propositum 34. Ultimo expeditur ex dictis aliud dubium, nunquam simile committendi. Unde ulterius quod hic tractari solet, videlicet, an proposiaddo, si confessio sit de mortalibus peccatis, tum obediendi confessori in omnibus sit de per se loquendo necessarium esse propositum necessitate contritionis seu attritionis, quæ est formale vitandi illa, quia revera tale proposi: pars essentialis hujus sacramenti. Ad hoc tum est, per se loquendo, necessarium ad ba- enim breviter dicendum est, in tantum esse bendam veram penitentiam et attritionem de hoc propositum necessarium , in quantum tali peccato, ut ex dictis constat. Unde fit, ut continetur in universali proposito servandi si aliquis sciers et videns confiteatur de hu- omnia mandata ; in iis enim, quæ confesjusmodi peccato sine tali proposito, et in ea sor præcipere potest, poenitens tenetur obedispositione velit absolutionem recipere, sine dire, et consequenter habere animum et dubio graviter peccet, et consequenter sa- propositum obediendi et servandi hoc præcramentum sit nullum, juxta principia supra ceptum , sicut cætera. Duo autem sunt posita. Nec refert quod suum defectum con- quæ confessor præcipere potest : primum fiteatur (quidquid Soto dicat), quia illa con- pertinet ad satisfactionem pro pæna defessio fit cum actuali complacentia, vel com- bita peccatis commissis, de qua potestate missione mortalis peccati, et ex hac parte est et obligatione illi respondente, dicam infra omnino nulla. A posteriori etiam potest sumi in materia de satisfactione. Secundum est morale signum ; nam qui videt se non ha- pertinens ad debitam dispositionem , bere propositum, et non vult illud efficere, emendationem in futurum, in quo fere nihil signum est nec propositum virtuale habere ; novum potest confessor præcipere, sed explinam hoc habito, et posita dicta advertentia, care potius et proponere pænitenti id, quod facillimum esset habere formale. Unde nihil alias ipse facere tenetur, ut quod restituat, est magis usitatum in administratione hujus vel occasionem tollat, etc., ut bene notavit sacramenti, quam exigere a fidelibus propo- Sylvest., verb. Restitutio, 5, 8 7. Nam, si situm cavendi peccata, præsertim mortalia. quid potest confessor ex sua potestate adde

33. Formale propositum non est tam neces- re, totum reducitur ad impositionem satisfacsarium ac dolor, præsertim in confessione de- toriæ poenitentiæ. An vero in hujusmodi nialium.- Ultimo vero addo, formale propo- rebus, quas confessor faciendas proponit, tesitum non videri mihi tam necessarium quam neatur pænitens sequi judicium vel opinionem formalem dolorem, et maxime quando mate- confessoris, vel potius e contrario confessor ria est venialis. Unde si quis bona fide vere teneatur conformari opinioni penitentis, didetestetur peccatum quod confitetur, et non cemus infra agentes de obligationibus confesadvertat ad formale propositum in futurum, soris, et de modo quo se gerere debet circa ita ut in omittendo non peccet, existimo sa pænitentem. cramentum esse validum, et sufficere propositum virtuale in dolore inclusum. Ratio esse

SECTIO V. potest, quia Concilium Tridentinum, loquens Utrum confessio possit esse informis ex defectu de attritione, non tam expresse requirit

doloris. formale propositum, sed solum dolorem illum, qui voluntatem peccandi excludat; 4. Variis modis potest dici confessio inforprædictus autem dolor revera excludit hanc mis.-Hæc quæstio annexa est præcedenti, voluntatem, cum excludat virtuale proposi- et ex principiis positis expediri facile potest, tum contrarium. Item, quia attritio formaliter et ideo hoc loco tractanda est, sicut tractatur consistit in dolore, seu retractatione peccati a doctoribus in 4, d. 17. Confessio ergo informis variis modis dici potest. Primo illa, sacramentum pænitentiæ validum quoad quæ non informatur vera sacramentali forma; substantiam, et informe quoad effectum ob et hoc modo non est dubium qnin possit dari defectum contritionis. Hanc opinionem tenuit confessio informis, ut si sacerdos post audi- D. Thom. in 4, 17, q. 3, art. 4, q. 1, ubi idem tam confessionem nolit absolvere, vel non sentit Capreol., q. 1, art. 3, ad 4 cont. 2 cum debita intentione, etc., ex qua confes. conclus., et ibidem Rich., et Palud., q. 8. Consione constat non fieri sacramentum. Secun- sentiunt etiam Cajetanus, Soto, Cano, Ledo, dici potest confessio informis, illa, que desma, Sylvest., Navar. et Covar., citati in ex quocunque defectu essentiali insufficiens fine sect. 3 et in principio sectionis præceest ad conficiendum sacramentum, sive ex dentis. Fundamenta generalia bis omnibus defectu integritatis, sive doloris, sive jurisdic- auctoribus sunt, vel quia in aliis sacramentis tionis, etc., et hoc etiam modo constat con- omnibus dari potest aliquando sacramentum fessionem posse esse informem. Sed de his validum ct informe, vel quia contraria opimodis nunc non agimus. Tertio potest con- nio est nimis rigorosa. Nam ex illa sequitur, fessio dici informnis, quia dum fit, seu ante sæpe obligari fideles ad iterandas confessioabsolutionem, non informatur gratia, seu vera nes, nunquamque in boc posse esse quictos, contritione perfecta ; et hoc modo etiam per cum non magis certi sint vere fuisse coufes. se notum est, dari posse confessionem infor- sos, quam fuisse justificatos. Neutrum autem mem. De quo etiam modo non agimus, quia ex his fundamentis solidum est. Nam quoad conslat confessionem hanc esse sufficientem primum assignari potest clara differentia, ad conficiendum sacramentum, et in fine quam indicavit D. Thom., dict. d. 23, quia in ejus formari per effectum illius. Quarto crgo, nullo sacramento contritio ipsa, quæ est diset ad rem, confessio informis vocatur, ex qua positio ad gratiam et removet obicem, est verum efficitur sacramentum adveniente sa- essentialis pars sacramenti, nisi in hoc. Ad cramentali forma, et tamen etiam post illud secundum vero dicetur, non esse rigorem, receptum informis manet, quia non est suffi. qui in veritate fundatur, et hanc esse alia raciens ad effectum sacramenti consequendum; tione investigandam. Illud vero inconveet de hac sunt opiniones.

niens de iteratione confessionum vitari po2. Prima sententia - Primus modus defen- test eo modo, quo explicavimus sectione prædendi hanc opinionem.-Secundus defendendi cedente in 4 puncto. Habent præterea dicti modus.--Prima ergo sententia negat posse auctores specialia fundamenta, juxta diverdare hujusmodi confessionem informem. sos modos, quibus dictam sententiam declaCujus fundamentum est, quia dispositio ipsa, rant; nam in hoc etiam non conveniunt. seu attritio, quæ sufficiens est ad consequen- 4. Primus modus defendendi hanc sentendum sacramenti effectum est pars essentialis tiam.-Improbabilis reputatur.—Primus ergo ejusdem sacramenti, et ideo non potest con- modus asserendi banc sententiam est, confici tale sacramentum, quin recipiatur in sub- fessionem integram omnium peccatorum jecto disposito, et consequenter in illo babeat semper esse validam, etiamsi absque dolore effectum, atque ita formatum sit. Hæc vero fiat, et proposito non peccandi formali vel sententia duobus modis defendi potest. Primo virtuali. Et fundamentum est, quia dolor, asserendo veram et supernaturalem contri- præsertim efficax, non est de essentia, et abtionem vel attritionem in re existentem esse soluta necessitate hujus sacramenti. Etila omde essentia sacramenti, sicut etiam est neces- nes auctores , qui hoc principiuin tenent, saria ad effectum. Et hoc modo defendunt hunc modum sequuntur. Facilius tamen id doillam Gabriel, Major, Adrianus et Medina cent, quando talis defectus ab ipso pænitente supra citati. Et aperte cam docuit D. Thom. percipitur ; nam, si illum percipiat, et non in 4, d. 23, q. 1, art. 4, q. 2. Secundo, asse- confiteatur, jam tunc sacramentum non erit rendo e contrario attritionem existimatam ex validum, non tamen ex defectu doloris, sed ignorantia invincibili necessariam esse, et integritatis ; quia velle recipere sacramen. sufficere, non solum ad substantiam, sed tum cum ea dispositione cognita, grave pecetiain ad effectum sacramenti. Et hoc modo catum est, quod in eadem confessione tace. defendit hanc sententiam Veg., lib. 13 in tur. At vero, si etiam illud peccatum in conTrident., cap. 26, 34 et 36. Sed hic posterior fessione dicatur, et nihilominus iniquus samodus a nobis jam rejectus est.

cerdos det absolutionem, quidam dubitant, 3. Secunda sententia est, posse dari verum ut Paludanus et Capreolus. Alii vero consequenter loquendo,non dubitant, sed aiunt illud ad valorem sacramenti, quam ad effectum esse sacramentum validum et informe, ut Ca- ejus ; ideoque si cum illo fiat confessio, et jetanus, Cano et alii, quia in tali confessione aliunde excusetur peccatum propter bonan nullus est defectus essentialis. Nam, licet re- fidem, sacramentum fieri validum et informe; quiratur aliqua displicentia cum velleitate verumtamen illud principium, quod hæc opinon peccandi, totum hoc esse potest cum illo nio suppouit, videlicet, minorem dolorem de actuali peccato, ejusque confessione. Hic vero peccatis confessis sufficere in re ipsa ad vadicendi modus tam est improbabilis, quam lorem sacramenti, quam ad effectum ejus, fundamentum ejus ; neque est utilis ad pa

falsum est. Et primo nec a P. Soto, nec ab cem conscientiarum , sed potius valde no- aliis auctoribus aliquo testimonio, vel efficaci xius, el ad corruptionem earum.

ratione probatur. Secundo videntur repuģ. Secundus defendendi modus.-Rejicitur. gnare Concilium Florentinum et Tridenti-Est ergo secundus modus, dicens, tunc fieri num, quæ indistincte unum et eundem dolosacramentum hoc validum et informe, quando rem constituunt, ut partem sacramenti, et ut in re ipsa fit sine sufficienti dolore ad gra- dispositionem ad effectum ejus. Ex quo printiam obtinendam ; tamen defectus hic non cipio supra probavimus, dolorem, qui est pars percipitur a pænitente, etiamsi sit ex ignoran- sacramenti, debere esse veram et supernatutia ita culpabili, ut non excuset pænitentem ralem attritionem, quam etiam ostendimus a novo peccato mortali in tali confessione esse sufficientem dispositionem ad effectum. commisso. Quod tenent Navar. in Summ., Aliis etiam rationibus, ex modo et institucap. 9, num. 13, et Soto, d. 18, 9.3, art. 3, tione hujus sacramentalis judicii ostendimus, quamvis d. 17, q. 1, art. 2, oppositum sen- per se, et ex vi institutionis non requiri mie tire videatur, ut in fine præcedentis sectionis norem dolorem ad valorem hujus sacramenti, retuli. Hæc vero opinio etiam nititur falso quam ad effectum ejus. Cum ergo dicti aucfundamento, ut ex ibi dictis constat ; imo ta- tores neque alios modos assignent ad hanc lis confessio non solum habet essentialem de- secundam sententiam defendendam, nec profectum contritionis, sed etiam integritatis ; babiliora afferant fundamenta, videri potest quia illud peccatum de novo commissum in illa secunda opinio rejicienda. . confessione non declaratur, idque non absque culpa, cum ex culpabili negligentia hoc Posse dari confessionem validam, et informem

ex defectu extensiro contrilionis, vera senfiat. 6. Tertius modus.-Refellitur.-Est ergo

tentia. tertius modus, dicens, tunc solum dari hoc 7. Nihilominus tamen censeo posse dari sacramentum validum et informe, quando fit aliquam confessionem validam ad sacramensine dolore sufficiente ad gratiam consequen- tum constituendum, et informem quoad effecdam, et sine novo peccato propter ignoran- tum ex defectu attritionis, extensivo, non intiam invincibilem. Quem modum tenet Pe- tensivo, seu ex defectu integritatis, non qua. trus Soto, lect. 8 de Confess., qui loquitur litatis ipsius attritionis et proveniente ex inde dolore illorum peccatorum quæ in confes- culpabili inadvertentia, vel ignorantia; quamsione declarantur, et de defectu illius, quan- vis enim hic modus non ponatur a prædictis tum ad perfectionem intensivam, seu quali- auctoribus, tamen ex dictis in superioribus tatem ejus. Nam certum est aliquem dolorem sectionibus colligi videtur. Nam, in secunda definitæ perfectionis, quam Deus novit, ad sectione ostendimus attritionem sufficientem minimum esse necessarium ad gratiam in boc ad effectum gratiæ impetrandum in hoc sasacramento obtinendam. Certum etiam est, cramento debere esse universalem de omniteneri hominem ex præcepto non recipere bus peccatis mortalibus, quæ homo commisit hoc sacramentum cum minori dolore, quia et nunquam retractavit; quia sine aliqua intenelur non pónere obicem effectui sacra- teriori pænitentia, nullum peccatum mortale menti; ideoque, si cum minori dolore acce- remittitur, etiam per sacramentum. Rursus dat, vel ex certa scientia, vel ex ignorantia in superiori sectione ostendimus, posse aliculpabili, negat hæc opinio fieri sacramen- quando pænitentem sine nova culpa confiteri tum informe, quia cum actuali peccato non cum vera altritione aliquorum peccatoruin, potest fieri sacramentum validum. Existimat non vero omnium quæ commisit, et tunc conautem Petrus Soto minorem dolorem etiam fessionem cum tali attritione factam esse sufintensive, ut sic dicam, sufficere in re ipsa ficientem ad conficiendum validum sacramentum; talis ergo confessio et valida erit sionis constat; idem ergo erit de integritate juxta hanc posteriorem doctrinam, et infor- contritionis. Confirmatur, quia facienti quod mis juxta priorem.

in se est per auxilium supernaturale, dat Deus 8. Dicet vero aliquis , quamvis talis attritio sanctificantem gratiam ; sed ille facit quod in præcise considerata ex objecto et motivo suo se est, nam dolet supernaturaliter, et confisit particularis, et non extendatur etiam vir- tetur, quantum moraliter potest; ergo contualiter ad peccata oblita, nibilominus, ut hic sequitur gratiam ; non est ergo illa confessio et nunc conjungitur voluntati suscipiendi sa- informis, sed formata. cramentum et redeundi ad divinam amici- 10. Solvuntur objectiones. Prima. tiam, virtualiter extendi ad omnia peccata, Explicatur Conc. Trid. – Hæc argumenta ideoque sufficere etiam ad effectum sacra- ostendunt sententiam hanc non esse æque menti. Sed hoc non recte dicitur; quia illa certam quoad duas partes, quas includit : voluntas suscipiendi sacramentum per se non prior est affirmans talem confessionem esse est formalis nec virtualis attritio aliorum validam; alia negans per illam hominem juspeccatorum, quia nec formaliter, nec virtua- tificari. Ex quibus prior videtur satis certa, liter opponitur peccato, neque etiam illa vo. cum ibi nihil desit, quod sit de substantia salantas recuperandi divinam amicitiam est vir- cramenti; posterior autem videri potest dubia tualis attritio, nisi sit ita efficax, ut applicet propter rationes factas. Nihilominus tamen media necessaria ad talem effectum, quod argumentum sumptum ex necessitate peninon habet talis voluntas in prædicto casu. tentiæ omnium peccatorum ad eorum remis . Sicut qui orat, aut audit sacrum petendo di- sionem, partem hanc probabiliorem esse osvinam amicitiam , non propterea justificabi- tendit. Ad primam ergo objectionem respontur, nisi alias habeat contritionem de pec- deo, juxta nostram sententiam, illam attritiocato. Ergo hinc non suppletur sufficienter ille nem esse sufficientem dispositionem ad gradefectus; quapropter talis confessio informis tiam, quantum est ex se, et respectu eorum manebit, quamvis valida sit.

peccatorum de quibus est. In quo multum 9. Sed statim occurrit objectio, quia fun- differimus ab aliis sententiis, et non admittidamenta præcipua, propter quæ alios modos mus alium modum attritionis, etiam ad subrejecimus, æque videntur hunc impugnare. stantiam sacramenti, præter eos quos posuit Primum ac præcipuum erat, quia Concilium Concilium Tridentinum. Nihilominus tamen Tridentinm non distinguit inter attritionem, fieri potest, ut aliunde ponatur obex, et quod quæ est pars, et quæ est dispositio; at nos jam respectu peccati obliti talis attritio non sit hic distinguimus : dicimus enim aliquam at- sufficiens dispositio. Unde, cum Concilium tritionem esse sufficientem partem, non vero ait, attritionem esse sufficientem dispositiosufficientem dispositionem. Secundum erat, nem ad gratiam in sacramento impetrandam, quia, cum hoc sacramentum sit judicium, illa primum intelligit, si habeat omnia requisita, confessio, quæ sufficit, ut aliquis absolvatur scilicet, ut universalis sit; vel, loquendo in in tali judicio, debet etiam sufficere ad effec. ordine ad sacramentum, intelligit per se, et tum; et e converso quæ est necessaria ad ef- quantum est ex parte talis dispositionis. Safecium, debet esse necessaria ad valorem ju- cramentum enim hoc per se remittit ea pecdicii; hoc autem fundamentum æque proce- cata, quæ quis confitetur, et ad hunc effecdit contra nos. Quod confirmatur et explica- tum per se sufficiebat illa attritio, si aliud non tur : nam qui ita confitetur, ut valide absolvi obesset; per accidens autem, quia in subjecto possit quoad substantiam sacramenti, ita est est obex peccati, quod nullo modo removedignus absolutione, ut ei debeatur, nec possit tur, impediri potest talis effectus. judex eam juste negare; ergo est etiam dis- 11. Secunda soloitur.-Confirmationi satispositus sufficienter ad effectum sacramenti, fit.-Confessor non potest licite absoldere quem quia in nullo judicio amplius requiritur ad ef- scit, non esse dispositum ad effectum.

Ad fectum absolutionis, quam quod reus illa sit secundam eodem modo respondendum est, dignus. Tertio, argumentor in hunc mo- illam confessionem per se quidem sufficere dum, quia hic defectus tantum est integrita- ad effectum sacramenti absque perfectiori tis, ut nos diximus ; defectus autem integri- dolore, vel intensive, vel extensive, si nultatis, quando inculpabilis est, sicut non est lum per accidens lateret peccatum. Et propcontra substantiam sacramenti, ita neque im- ter hoc ratio illa non ita procedit contra hunc pedit effectum ejus, ut de integritate confes- modum confessionis informis, sicut contra alios. Nam in aliis dicitur aliquis dolor per substantiam sacramenti, ex ea parte sufficit se sufficere ad veritatem sacramenti, et abso- etiam ad effectum. At vero pænitentia intelutionis, qui intrinsece etiam, ac per se estrior de quocunque peccato mortali, seclusa insufficiens ad effectum absolutionis, quod institutione et necessitate hujus sacramenti, nos credimus repugnare; non vero, quod do- est per se dispositio, et medium necessarium lor, qui per se sufficeret ad veritatem abso- ad remissionem cujuscunque peccati mortalutionis, et ad effectum, ex accidenti possit lis; et ideo, licet ex parte confessionis et saimpediri propter aliud peccatum omnino obli- cramenti adhibeatur attritio sufficiens ad subtum, vel (quod idem est) propter defectum stantiam ejus, si tamen respectu alicujus doloris alterius peccati. Unde ad confirma- peccati desit sufficiens poenitentia interior, tionem concedimus totum quod intendit , quæ ex se est dispositio, et medium necessaquantum ad sufficientiam per se talis disposi- rium ad remissionem ejus, potest ex eo cationis, qua non obstante, potest aliunde im- pite impediri effectus sacramenti absque ulla pediri effectus, servata æquitate judicii. Ad- colpa pænitentis, quia carentia medii necesdo præterea, si sacerdoti constaret de tali sarii sufficit ad impediendum gratiæ effectum, defectu, non solum non teneri, verum etiam etiam sine nova culpa. Hac igitur ratione ponon posse licite absolutionem dare; quia li- test hoc sacramentum esse informe ob defeccet respectu talium peccatorum pænitens sit tum attritionis seu pænitentiæ interioris. Nec sufficienler dispositus, et ideo, si alia peccata dici potest homo ille facere quod in se est ad non haberet, posset ab eis digne absolvi , ta- consequendam peccatorum remissionem men, quia alia habet, respectu quorum non cur de aliquo peccato mortali non doleat, est dispositus,ut remittantur, et aliunde unum de quo, simpliciter loquendo, dolere posset. peccatum sine alio auferri non potest, ideo Nec etiam refert quod in ea omissione novum sacerdos, cui constaret de tali defectu, non peccatum non committat; quia satis est, quod posset licite absolutionem præstare; quia medium ad justificationem necessarium non non potest dare sacramentum ei qui obicem adhibeat, cujusmodi est integra pænitentia ponit, seu non est simpliciter dispositus ad peccatorum, formalis, aut virtualis. Hac ergo effectum. Nunc vero, quia talis defectus om- ratione sacramentum illud validum et informe nino latet (hoc enim tanquam necessarium esse videtur. supponimus)et aliunde sententia juste fertur in judicio secundum allegata, et probata in An sacramentum validum et informe habeat tali foro , ideo contingere potest, ut senten

effectum, recedente fictione. tia juste feratur, et pænitens, quantum est 13. Opinio negans.

Statim vero occurrit ex vi præsentis confessionis et dispositionis, inquirendum, an tale sacramentum habeat sit dignus absolutione talium peccatorum in suum effectum, recedente fictione. Quidam hoc foro, et nihilominus, ut propter extrinse- negant, ut Soto, Covar. et alii, quia putant cum impedimentum non consequatur effec- hoc esse proprium sacramentorum, quæ itetum.

rari non possunt, et præcipue baptismi; at 12. Terliæ objectioni respondetur.- Diffe. vero hoc sacramentum iterari potest; ergo, rentia inter integritatem contritionis et mate- quamvis fuerit validum, si non habuit effecrialis confessionis. - Ad tertiam responde- tum, non propterea illum habiturum est postur, non esse simile de integritate confes- tea. Confirmant, quia hac ratione sacramensionis et attritionis. Defectus enim integrita- tum Eucharistiæ ficle susceptum, non habet tis materialis confessionis, quando inculpabi- effectum recedente fictione, etiamsi inter omlis est, nec substantiam, neque effectum sa- nia sacramenta, sicut perfectissimum est, ita cramenti tollit; defectus autem integritatis in et efficacissimum sit. interiori poenitentia, licet non sit contra sub- 14. Opinio affirmans probatur. - Dissolristantiam sacramenti, impedit tamen effectum. tur fundamentum contrariæ opinionis. - ConEt ratio differentiæ est, quia confessio exte- traria tamen sententia, consequenter loquenrior, seclusa necessitate proveniente ex in- do, mihi videtur probabilior et vera,quam testitutione, et præcepto hujus sacramenti, non net D. Thomas, in citato loco ex dist. 17, ubi est per se dispositio, aut medium necessa- etiam inclinat Durandus, q. 13, et sequitur rium ad remissionem peccati ; et ideo, qua. Palud., q. 8, Cajetan., Cano, Petrus Soto, cunque ratione præceptum confessionis suf- Ledesma, et alii supra citali. Et probatur breficienter impleatur, quantum necesse est ad viter, quia nullum mortale peccatum post

« PredošláPokračovať »