Obrázky na stránke
PDF
ePub

baptismum commissum remittilur nisi per piat habcre suum effectum. In quo primo cersacramentum pænitentiæ in re, vel in voto tum est, contritionem sufficere. Deinde etiam susceptum; ergo peccata confessa confessione est certum, legitimam confessionem peccati informi debent per se remitti per aliquod sa- obliti satis esse; tunc enim remittentur simul cramentum poenitentiæ; et non per aliud quam omnia peccata, quædam, ratione unius saper ipsummet, quod fuit informe (suppono cramenti, quædam, ratione alterius, sicut exenim neque in re ipsa iterum subjici clavibus plicatum est supra in simili puncto de baptistalia peccata, neque in voto); potest enim mo. Difficultas vero est, an sola attritio vel homo habere formale propositum nunquam generalis, vel specialis de peccatis oblitis sine iterum confitendi illa peccata, et nihilomi- nova confessione sufficiat. Ad quam distinc. nus illorum remissionem consequi ; ergo con- tione respondendum censeo. Aut enim post sequituripsam remissionem ratione ipsiusmet prædictam confessionem novum peccatum sacramenti, quod fuit informe. Et hoc argu- mortale commissum est ; et tunc censeo non mentum dissolvit fundamentum contrariæ posse removeri obicem sine contritione, vel sententiæ. Nam licet baptismi et confessionis confessione talis peccati, quia sacramentum sacramentum simpliciter in hoc differant, prius susceptum non potest habere efficaciam quod unum est iterabile, et non aliud, con- circa peccatum postea commissum. At vero, veniunt tamen in hoc, quod utrumque est si novum peccatum mortale postea commismedium necessariuin ad remittenda peccata sum non sit, cum neque in ipsa confessione sibi subjecta; conveniunt etiam in hoc, quod, informi committatur, ut nos supponimus, sicut non est necessarium iterare baptismum per solam attritionem poterit obex removeri ficte susceptum, ad consequendam remissio- juxta similem doctrinam superius dalam de nem peccati per baptismum, ita non est ne- baptismo ; quia tunc eadem dispositio, quæ cessarium iterare confessionem informem ad sufficeret cum sacramento presenti, sufficit consequendam remissionem peccati sic con- cum sacramento jam suscepto, quando non fessi per sacramentum pænitentiæ; et hoc est novum impedimentum, neque novum satis est, ut oporteat hoc sacramentum habe- peccatum. At vero, si posset dari confessio re suum effectum, recedente ficlione. Neque informis, in qua penitens peccaret mortalienim dici potest tale peccatum solum remitti ter suscipiendo sic sacramentum, necessaria per accidens per subsequens sacramentum esset contritio, vel nova confessio ad tollenpoenitentiæ, tum quia omnia peccata, per se dum obicem ; quia illud peccatum est materia loquendo, id est, si memoriæ occurrant, et alterius confessionis, quia commissum est, et possint subjici clavibus, debent per se remitti consummatum in ipsa susceptione indebita per hoc sacramentum ; tum etiam quia alias absolutionis, et ut sic non potuit esse mateidem dici posset de effectu baptismi ; tum de- ria eidem absolutioni subjecta, sicut dictum nique quia fieri potest, ut talis effectus ob- est, quando novum peccatum mortale post tineatur sine subsequente sacramento, neque illam confessionem committitur; est enim in in re, neque in voio, ut si contingat eum, qui utroque casu eadem ratio. sic confessus est, nullum peccatum inortale post talem confessionem commisisse, neque in

SECTIO VI. ipsa confessione peccasse. Confirmatur ulti

Utrum, quæ dicta sunt de necessitate contrilionis, mo hæc sententia ex parte formæ et ex veri.

locum habeant in confessione, quce fil de solis tate illius, ut a nobis supra explicata est; sa venialibus peccalis. cerdos enim tunc vere absolvit, et per consequens etiam Deus, juxta illud : Quodcunque 1. Ratio dubitandi. – Præcipua difficultas solteris super terram, erit solutum et in cælo, est, an in confessione de solis venialibus ne. et quorum remiseritis,elc.; ergo, si illa remissio cessaria sit aliqua attritio. Et ratio dubitandi non fit tunc quoad efficaciam, ratione obicis, est, quia ad remissionem venialis peccati n fit saltem quoad sufficientiam, atque adeo est necessaria formalis pænitentia , seclu ablato obice, ex vi illius absolutionis fiet ef- institutione hujus sacramenii; ergo neque ficaciter illa remissio.

illo erit necessaria, quia non debuit per inus 15. Per quid possit tulli talis fictio. - An institutionem coarclari; ergo neque ad su sufficiat attritio ad tollendam fictionem. -- Ul. stantiam hujus sacramenti erit necessaria at terius vero declarandum superest, per quid tritio ; si enim ad effectum necessaria non est, tolli possit hæc fictio, ut sacramentum inci. quomodo erit ad ipsum sacramentum? U

firmatur, quia alias semper venialis culpa sup- quoad culpam per absolutionem , dictum est ponerelur remissa ad talem confessionem, supra tractando generaliter de remissione vequia talis confessio supponit hominem gra- nialium peccatorum, et statim addemus alium tum, in quo sola attritio sufficit ad remissio. casum, in quo id potest contingere. nem venialis peccati.

5. In confessione venialium requiritur pro2. In confessione denialium necessariam es- positum vitandi illa. Atque hinc constat se formalem attritionem. — Nihilominus di- primo, idem dicendum esse de confessione, cendum est, etiam in hac confessione neces- quæ fit de mortalibus peccatis rite confessis, sariam esse attritionem formalem. Quia Con- propter easdem rationes. Secundo sequitur, cilium Tridentinum absolute et simpliciter lo- eadem proportione loquendum esse de proquitur de hoc sacramento, et de partibus ejus; posito vitandi peccata. Nam etiam in hac ergo quotiescunyue fit, requirit essentiales confessione requiritur propter easdem ratiopartes, quarum una est attritio, non virtualis nes, quanquam hic regulariter sufficere vitantum, sed formalis, ut aperte constat ex deatur virtuale propositum in absoluta detesdoctrina Concilii. Et quia alias fere idem dici tatione peccati inclusum; securius autem est posset de mortalibus, cum extra hoc sacra- illud adbibere, maxime quando de illo cogimentum possint interdum per virtualem po- tatio occurrit; nam si quis ad illud non adnitentiam remitti, ut supra dictum est. Item, vertat, et bona fide procedat detestando talia quia ad veram accusationem necessarius est peccata, non est cur de valore talis sacramenti dolor formalis; est etiam necessaria actualis dubitet. recogitatio peccatorum, qua posita, nulla esse potest moralis excusatio detestatiónis forma. An universalis pænitentia de omnibus venialilis. Denique etiam in ea confessione, quæ est

bus confessis requiratur. de solis venialibus peccatis, requiritur, in 6. Pars affirmans. — Majorem sane dubisuo ordine et ad integritatem, satisfactio; er- tationem habet, an requiratur hæc pænitengo similiter requiritur dolor in gradu suo. tia universalis de omnibus peccatis venialibus,

3. Quare ad remissionem venialis in hoc sa- quæ in confessione dicuntur; nam de aliis cramento sit necessaria attritio formalis. - certum est non esse necessariam, eo quod posQuocirca, quamvis propter remissionem ve- sit unum veniale peccatum sine alio remitti. nialis peccati, ut sic, extra hoc sacramentum Tamen de peccatis confessis videtur id esse non sit necessaria formalis attritio, tamen in necessarium ; quia absolutio in omnia cadit, hoc sacramento necessaria est, quia est ne- et in omnibus debet vera esse; ergo et habccessaria ad constitutionem ipsius sacramenti. re effectum. Item, quia confessio singulorum Sicut ad consequendam remissionem peccati est partialis materia; ergo debet esse vera acvenialis ex se non est necessaria ablutio, vel cusatio; ergo requirit attritionem de omniunctio; tamen ad consequendam illam remis- bus. Unde, quamvis absolute non sit necessasionem per baptismum aut extremam unctio- rium illa peccata confiteri, tamen, supposito nem (idemque est proportionaliter in cæte- quod in judicium afferuntur, debent digne proris sacramentis) necessaria est talis materia. ferri per veram accusationem et absolutione Idem ergo est cum proportione in hoc sacra- dignam, alioqui, quantum est ex parte pænimenlo; est enim sacramentum hoc quasi de- tentis, forma efficietur falsa ; quia sensus ilterminatio quædam propriæ ac formalis pee- lius est, sacerdotem absolvere ab omnibus nitentiæ, et primario est institutum propter peccatis confessis. mortalia peccata tollenda, ideoque ex parte 7. Dupliciter potest fieri confessio de veniali materiæ institutum est in formalibus actibus sine dolure. - Pars negans præfertur. — Res. poenitentiæ , seu doloris ac detestalionis; et pondeo, duobus modis posse intelligi peccaquia una ac generalis debuit esse institutio, tum veniale dici in confessione sine vera atsine illis perfici nunquam potest.

tritione, vel proposito emendæ. Primo ape4. Satisfit rationi dubii. - Ex quo satis res- riendo confessori hunc ipsum defectum, et ponsum est ad rationem dubitandi. Non enim tunc nec ipse sacerdos debet absolvere a tali per boc sacramentum est absolute coarctatum peccato, nec pænitens, si prudens sit, illud medium hujus remissionis ad formalem dolo- dicere, ut ab eo absolvatur, nec ut sit materem, sed solum quando per tale sacramentum ria sacramenti, cum re vera esse non possit ; obtinenda est. Quomodo autem nihilominus potest tamen licite dici, vel ob humilitatem, contingere possit remitti veniale peccatum vel ob consilium, vel ob excitationem ad veram poenitentiam de tali peccato ; hic vero cludit, quando persona pænitentis supponitur modus ad rem præsentem non pertinet. Alio esse in gratia. Potest autem aliquando continergo modo potest quis confiteri peccatum ve- gere, ut aliquis habens peccatum mortale, liniale sine dolore, vel proposito efficaci, sim- cite de solis venialibus confiteatur, vel quia pliciter præbendo illud, sicut cætera, ut ma- mortale non occurrit memoriæ absque culpa, teriam absolutionis. Et tunc multi putant es- vel quia, licet occurrat, non tamen potest ilse peccatum mortale, propter rationes factas, lud dicere huic confessori sine gravi nocuquæ non carent apparenti probabilitate; et mento, et alterius copiam non habet. Rursus inde plane fit, talem confessionem esse nul- potest in eodem casu accidere, ut hujusmodi lam, juxta principium sæpe a nobis repeti- pænitens non habeat veram attritionem de tum. Sed licet negari non possit, quin illud tali peccato mortali, etiam sine mortali culsit aliqua culpa , nihilominus non censeo esse pa, ex simili naturali oblivione,vel ignorantia mortalem, quia materia talis culpæ levis est. invincibili. In tali ergo casu confessio illa erit Quia defectus illius doloris, vel propositi, valida et informis : valida quidem, quia est per se et natura sua non est contrarius gratiæ, formaliter integra, et ex sufficienti dolore de et justificationis, qui est primarius effectus venialibus, ut supponimus; informis vero , hujus sacramenti, per formam significatus, quia sine attritione peccatum mortale remitti ut supra declaratum est; neque etiam impe- non potest ; illo autem non remisso, nec vedit remissionem aliorum peccatorum venia- nialia, quæ cum illo conjuncta erant , poslium, de quibus vera fit accusatio capax veræ sunt remitti, nec gratia infundi. Secus vero absolutionis, non obstante obice alicujus pec- esset, si pænitens attritionem de illo peccacati venialis. Ob hanc ergo causam censeo to mortali habuisset, nam tunc saltem concohoc non esse peccatum mortale, et consequen- mitanter remitteretur per absolutionem. Neter assero, quando confessio est de solis ve- que est inconveniens peccatum mortale connialibus peccatis, non esse de substantia ejus, comitanter remitti cum venialibus, quia hæc ut propositum, vel dolor efficax et absolutus tunc non remittuntur sine infusione gratiæ, sit universalis de omnibus peccatis. Probatur, quæ necessario excludit peccatum mortale. quia quando confessio est de solis venialibus, Atque in hujusmodi casu constat, quod supra non est de necessitate ejus, ut sit integra , tactum est, quamvis attritio de venialibus pecpropter aliud principium, quod unum venia- catis præcesserit, nihilominus illa non fuisse le potest remitti sine alio, et quia peccatum remissa, donec per absolutionem virtute claveniale non est materia necessaria, ut supra vium auferantur. diximus; ergo pari ratione quando confessio fit de multis venialibus, quod non sit integre

DISPUTATIO XXI. dolorosa, seu ex vera pænitentia, non erit DE SECI contra valorem ejus. Patet consequentia a

QUÆ EST CONFESSIO, QUID SIT, ET QUALIS ESSE paritate rationis, imo et a fortiori ; nam, si

DEBEAT. peccatum tacitum non obstat veritati sacramenti, peccatum insufficienter dictum non 1. Distingui solet a Sanctis Patribus conetiam obstabit.

fessio in confessionem laudis, et peccatorum,

seu accusationis, ut videre licet apud HilaDeturne venialium confessio valida et informis.

rium, exponentem verba illa Psal. 66 : Confi8. Casus in quo confessio venialium potest teantur tibi populi, Deus ; et apud August., esse valida et informis. - Ultimo circa hanc epist. 120, cap. 24, et in id Psal. 94 : Prædeconfessionem qriæri potest, an possit in ea ac- niamus faciem ejus in confessione. Et commucidere confessionem esse validam et infor- piter notant interpretes in id Matth. 11: Conmem. Videtur enim ex proxima resolutione fiteor tibi, Pater. In quibus locis sermo est sequi, hic non posse habere locum ; quia su- de confessione laudis divinæ, quæ proprie pra diximus, solum posse esse confessionem actus est religionis , tamen etiam pertinet ad informem ex defectu integritatis in dolore; exteriorem fidei professionem, quæ in universed hic defectus in dolore de peccatis venia- sum etiam solet confessionis nomine signifilibus, non impedit effectum gratiæ, ut per se cari, juxta illud ad Rom. 10 : Corde creditur notum est; ergo talis confessio sicut est vali- ad justiliam, ore autem confessio fit ad saluda, ita et est formata ; nunquam ergo poterit tem. Hic, omissa confessione laudis, nobis de esse informis. Atque hæc ratio evidenter con- confessione peccatorum sermo est, quæ ul

DE SECUNDA PARTE MATERIE HUJUS SACRAMENTI

terius distingui potest in confessionem mere cepta, quædam quæ pertinent ad specificatiointernam, quæ soli Deo fit, juxta id Psal. 31 : nem, seu modum actus, quæ traduntur sub Confitebor adversum me injustitiam meam Do- conditione, scilicet, si confessio facienda est, mino, et tu remisisti impietatem peccati mei; ut cum hac, vel illa conditione fiat. Alia vero et in confessionem exteriorem, quæ fit homi- sunt præcepta pertinentia ad exercitium acni, de qua dicitur Jacob. 5 : Confitemini al- tus, quia obligant ad confessionem facienterutrum peccata destra. Hæc est, quæ ad hanc dam. Priora ergo præcepta explicabuntur sisecundam partem materiæ hujus sacramenti mul cum conditionibus confessionis, quia spectat; nam prior ad contritionem potius non potest intelligi, an sint de necessitate pertinet, ut in superioribus visum est. confessionis, nisi explicetur simul quanta sit

2. De hac ergo confessione primum occur- obligatio illas observandi. Posteriora vero rebat dicendum de his, quæ pertinent ad præcepta explicabimus in fine hujus partis, quæstionem, an sit aliqua exterior confessio, sicut in aliis sacramentis observare solemus. quæ sit pars essentialis hujus sacramenti, ubi dicendum esset de institutione et necessitate

SECTIO I. ejus, tam ad constitutionem hujus sacramen- Quid sit sacramentalis confessio, et quas conditi, quam ad remissionem peccatorum, seu

tiones habere debeat. salutem fidelium. Verum hæc a nobis tradita jam sunt. Nam declarando institutionem et 1. In confessione datur substantia et qualiessentiam hujus sacramenti, ostendimus cum tas. — In hac confessione aliquid intelligi Conc. Trid., sess. 14, c. 5, ex illa evidenter potest per modum substantiæ, et aliquid per coiligi, eamdem esse institutionem et neces- modum accidentis. Substantia ejus videtur sitatem confessionis ; quia judicium inter ho- consistere in signo sensibili, quo manifestanmines perfici non potest, nec sententia pro- tur peccata sacerdoti in hoc foro; per modum ferri, causa non audita; auditur autem per autem accidentium erunt conditiones aliæ, confessionem externam et sensibilcm pro- quæ ad hanc confessionem requiri solent. priam ipsius pænitentis; nam quia hoc judi- Quia vero multæ ex his conditionibus subcium non est forense et coactum, sed volun- stantiales sunt, ideo videntur potius esse per tarium ac medicinale, ideo accusatio in illo modum differentiæ, et illud signum esse subvoluntaria etiam esse debet.

stantiam per modum generis; et ideo fortasse 3. Atque hinc facile colligitur quid sit hæc solent auctores conditiones illas vocare quaconfessio, saltem quoad nominis descriptio- litatem confessionis, quia, differentia prædinem, quæ sumitur ex D. Thom., in 4, dist. 17, catur in quale, genus autem in quid. Circa q. 3, art. 2, et aliis Theologis ibi ; est enim substantiam ergo hujus partis declarandum legitima, et sacramentalis accusatio de propriis occurrebat, quodnam debeat esse signum, peccatis, ad eorum veniam virtute clavium ob- quo facienda est confessio. Sed quia hoc pentinendam, coram sacerdote facta. Cujus descri- det ex cognitione aliquarum conditionum plionis explicationem trademus sect. seq., confessionis, ideo prius de illis dicemus; sædiscurrendo per eas conditiones, quæ sunt de pe enim cognitis accidentibus, facilius subnecessitate hujus confessionis , ut verum sa- stantia declaratur. cramentum ex ea confici possit. Nam cum 2 . Conditiones confessionis. — Solent igitur harum rerum essentia moralis sit, et ex in- Doctores communiter decem et sex confessiostitutione procedens, tota consistit in hoc, nis conditiones assignare, quas his versibus quod confessio habeat conditiones omnes comprehendunt : quas juxta suam institutionem requirit, quas in sequenti sectione ad nonnulla capita revo

Sit simplex, humilis confessio, pura, fidelis,

Atque frequens, nuda, discreta, libens, verecunda, cabimus. Deinde sigillatim de illis dissere

Integra, secreta, lacrymabilis, accelerata, mus. Atque ex his etiam intelligitur, disputa

Forlis, et accusans, quæ sit parere parala. tionem de præceptis pertinentibus ad hanc confessionem, conjunctam esse cum illius co. 3. Confessionis definitio et substantia.-Hæ gnitione : quia necessitas confessionis et con- vero conditiones sine methodo et vulgari ditionum ejus ex præcepto nascitur; et ideo modo positæ sunt, et plures illarum non pernon possunt hæc commode disputatione se- tinent ad substantiam confessionis, et aliquæ parari. Majoris tamen claritatis gratia, dis non tam respiciunt modum vel qualitatem tinguere possumus in præsenti duplicia præ- uniuscujusque confessionis, quam convenientem usum seu consuetudinem ejus, ut quod est commune omni virtuti, ut propter nullam sit frequens, et accelerata. Ut igitur ad melio- difficultatem omittatur quidquid ad illius recrem ordinem et pauciorem numerum redi- titudinem necessarium est; et in præsenti gantur, recolenda est descriptio confessionis declarat, ob nullam verecundiam, vel simisuperius data, scilicet, quod sit legitima accu- lem humanam causam, aut difficultatem, insatio propriorum peccatorum, coram sacerdote tegritatem hanc esse mutilandam. Possunt locum Dei in judicio sacramentali habente, ad etiam ad hanc conditionem reduci illæ duæ deniam peccatorum per virtutem clavium obli- conditiones, frequens, et accelerata, id est, nendam. Nam ex ea intelligi potest, unam ex quod sæpe fiat confessio, et post peccatum prædictis conditionibus, scilicet, accusans, commissum non nimium differatur, qua: in continere substantiam hujus confessionis tan- tantum possunt ad integritatem pertinere, in quam genus ejus; reliquas autem omnes po- quantum moraliter judicantur necessariæ, ut sitas esse ad explicandam specificam ratio- peccatum non excidat memoria , et ea de nem hujus accusationis. In qua, sicut in aliis causa oblivioni tradatur, vel si hac ratione accusationibus, quinque possunt considerari, necessariæ non sunt, pertinent ad consilium. scilicet, materia accusationis, modus ejus, De qua re dicemus latius infra agentes de inpersona accusans , et quæ accusatur, et apud tegritate et præcepto. quam personam accusatur. Ad explicandam 4. Qualitas confessionis. - Circa modum materiam dicitur in dicta descriptione, quod confessionis, qui dici potest qualitas ejus, nosit de propriis peccatis , quod intelligitur de tari potest, duplicem posse esse hunc moactualibus, commissis post baptismum, ut dum, videlicet essentialem et accidentalem. superius explicatum est. Et dum indefinite di- Essentialis solum est, ut fiat ex animi dolore; citur, de peccatis, significatur debere esse de nam hoc pertinet ad rationem accusationis, omnibus, quæ simpliciter et quasi per anto. ut supra declaratum est, et est per se necesnomasiam peccata sunt, id est, de omnibus sarium ad veniam, quam respicit hæc accusamortalibus non confessis. Quæ conditio ex- tio ; et ita hæc conditio indicatur in definiplicatur per aliam, scilicet, integra, ad quam tione, tam in ejus genere, quam in ultima reduci debent plures aliæ, ut aliquo modo particula illius. Et hunc ipsum modum declaad confessionem pertineant, ut quod sit sim- rant plures aliæ ex dictis conditionibus, verplex, id est, non ita artificiose composita , ut bi gratia, quod sit humilis confessio, id est, ea ratione aliquid occultetur; quamvis possit ex recogitatione et dolore proprii peccati. Et particula illa ad debitam intentionem referri, huc etiam pertinet quod in exteriori modo ut statim dicam. Item dicitur pura , id est, decenter et humiliter fiat , tam in verbis , non mista rebus ad confessionem non perti- quam in ipso corporis habitu, ut bene exponentibus. Et huc maxime spectat, ut unus- suit Cajetanus, in Summ., verb, Confessio. quisque propria peccata, et non aliena con- Jlem quod sit libens, id est voluntaria ; nam fiteatur; nam est accusator sui, et non alte- hoc etiam pertinet ad voluntatis dispositiorius. Item dicitur fidelis, id est, sine men- nem. Item quod sit lacrymabilis ; nam hoc in dacio, quia nec dici debet quod factum non tantum est necessarium, in quantum volunest, nec negari quod commissum est; imo tatis coutritionem vel attritionem indicat ; nec taceri, si tale sit, ut ad talem integrita- reliqua enim, quæ ad appetitum sensitivum, tem pertineat. Et ad hoc magis explicandum vel ad corpus pertinent, utilia quidem sunt , additur quod sit nuda, id est aperta, clara, et et sæpe consequuntur, non tamen sunt nenon palliata, unumquodque, sicut est, vel cessaria. Denique ad hoc etiam pertinet, ut probabiliter esse existimatur, proferendo. sit parere parata ; indicat enim hæc particuQuod vero sit discreta, nihil speciale addit; la propositum emendæ, et salisfactionis, de nam illa vel est conditio generalis omnis ac- quo qualiter necessarium sit, supra diximus. tus studiosi, nimirum quod prudenter fiat; Modus autem accidentalis erit ut secrete fiat vel solum declarat, in confessione, superflua confessio, quæ est alia conditio in illis numeesse resecanda, et necessaria dicenda. Unde rata; de qua cum aliis, quæ illam concernunt, hæc conditio potest etiam ad alias conditio- statim dicemus. nes applicari; nam omnes debent cum dis- 5. Omnes conditiones confessionis ad tres cretione servari; et tempus, et locus, et con- rerocantur. — Reliqua tria, quæ diximus esse fessor ipse, et modus explicandi discrete eli- consideranda, non explicantur in prædictis gendus est. Quod vero additur forlis, etiam conditionibus, suhintelligenda autem sunt in

« PredošláPokračovať »