Obrázky na stránke
PDF

ratione accusationis voluntaria?; nam hiuc habemus, eumdem futurum esse accusatorem et reum. Supponitur eliam hujusmodi hominem, qui se accusat, debere esse baptizatum, quia aliasnon est capax accusationis sacramentalis, neque veniea virtute clavium obtinendae. Et ita etiam hoc in defimtione siguificatur, nec majore indiget declaratione. Igitur praedictas condiliones omncs ad tria capita revocare possumns, quasi ad ti ia preedicamenta, qualitatis, quantitatis, et ad aliquid; nani modus confessionis, etsigui, quo facieuda est, ad qualilatem ejus spectat; iutegritas vero ad quantitatem reducitur, el extensionem, quain ex parte materiaj confessio habcre potest. Quod autem fiatcoram legitimo judice, respicit ordinem seu habitndincm ad aliquera. Primam igitur partem in hac disputationc expediemus, quia uecessaria est ad explicandum signum sensibile, qno facicnda est confessio; postea de integritate dicemus, ac tandem dejudice, ubisimul explicabiraus munus confessoris, et omnia qua> ad illum pertinent.

6. Cujus virtutis actus confessio sit.—Tractant autem D. Thomas et alii Theologi,in 4, dist. 17, et Soto, in 18, an haec confessio sit actus virlntispcenitentiae. Hanc vero quaeslionem satis explicatam reliquimus iu superioribus, agentcs de extcrioribns actibus virtutis pceuitentiae. Nam ex ibi dictis constat hunc acium ex suo geuere, et sccundum substantiam suam esse actum exteriorem hujus virtutis ; nam in eo invenitur proprium motivum, etobjectiva honestas viitutis pcenitentiee.Ut autem talis actus sit materia hujus sacramenti, non videtur simpliciter necessariura, ut ex intentione sub dicta formalitate fiat, sed satis est ul fiat ex iutentione conticiendi hoc sacramerttum absque impedimento, vel obice illi repugnante. An vero necesse sit fieri ex aliquo molivo honesto, in pra;cedenti disputatione sufficicnter tactum est.

SECTIO n.

Vtrum auricularis seu secreta confessio sit de necessitale hujus sacramenti.

I. Error hwreticorum.Opinio Scholasticorum.—Auricularis confessio dicitur, quai secrete fit; quia vero in jnre secretum, et pullicum, magnam habent latitudinem, in praesenti secretu confessio dicitur, quae sine nllo teste fit a pcenitente coram solo sacerdote, etad explicandum hunc modum secreli, an

ricularis appellata est. Hic vero non ogimus de substantia confessionis, jam enim ostcnsum est illam esse necessariam ; sed agimus de modo hujusmodi secreti, an etiam ille neccssarius sit. In qua re duo extrema cavenda sunt. Unura est haereticorum hujus lemporis, qui hunc confessionis raodum irridcnt ut superstiliosum , et ab hominibus inventum, quia in sacra Scriptura (ut aiunt) non reperitur ; imo in primitiva Ecclesia usitalus non fuit. Quod colligunt ex antiqua consuetudine agendi pcenitentias publicas pro peccati3, ex qua inferunt, confessionem nunquam fuisse fnctam secrete in ordine ad remissionem peccatorum, sed tantum publice in ordine ad correptionem et publicam aedificationem. Alterum extremum est quorumdam Scholasticorum, quisentiunt essenecessarium, utScotus et Gabr., dist. 17, q. 1; et Angelus, verb. Confessio, n. 29 et 30, probabileque pulat Rich., d. 17, art. 3, q. 8.Quieconverso fundantur in perpetua Ecclesiae traditione, quae Christi Domini institutionem declarat.

Prima assertio contra harelicos.

2. Dicendum est primo, modum secretae confessionis honeslum et sanclum esse, et ad sacramentum conficiendura suHicientem. Asseitio est de fide, definita in Concilio Tridentino, sess. 14, c. 5, ubi contrarium errorem expiesse condemnat. Sumitur etiam ex c. Omnis ulriusgue sexus, de Pcenit. et remis., ubi soli sacerdoti dicitur confessio facienda. Consuetudo etiam Ecclesiae universalis hoc satis probat, nequo enim errare potuit in re tiinti momenti. Praesertim cum non sil nova, ul haeretici fingunt, sed anliquissima a principio nascentis Ecclesice, utTridentinum commemorat. Et sumitur ex Concilio Cabilonens., cap. 33, et exLeone Papa, epist. 78, alias 80, nbi graviter reprehendit cos qui ccgunt peccatores ut publice confiteanlur. Et ex Cypriano, lib. de Lapsis, et libro 3, ep. 14; Hieron., iu illud Ecclesiast. 10: Si momorderit serpens in silenHo, non est amplius habenti linguam, ubi hoc declarat de illo, qui non vult confiteri peccata pastori suo. Augustin., de Vera et fals. pcen., c. 10 : Quiconfiterivult, ait, gucerat sacerdotem scientem ligare et sohere. Idem fere Basil., in Pn. 32, et m Regulis brevior., reg. 288; et Chrysost., hom. 5 in illud Isaiae: Vidi Dominum sedentem, etc; elalios Patres supra citavi agens de institutione hujus sacramenti.

3. Prior conjectura.—Et addi prrelerea potest duplex conjectura sumpta ex ipsa publica seu solemni poenitentia, qnam olim fuisse in usu Ecclesiee tam manifestum est, ut neque ab haereticis negetur. Prima est, quia non est credibile fuisse liberum cuicunque iideli dicere crimina, quae vellet, et quam vellet de illis publicam poenitentiam agere; hoc enim ssepe posset cedere in magnum fidelium scandalum, et alia multa parere incommoda; ergo ad providentiam pastorum Ecclesiee pertinebat, ut hoc non fieret sine eorum judicio et prudenti consilio; prsecedebat ergo secreta confessio, et ex judicio confessoris publica agebatur pcenitentia. Et quidem Origenes, homil. 2 in Psalm. 37, post medium, satis hoc indicat, cum dicit : Tantummodo circumspice diligeniius cui debeas confileri peccalnm tuum. Et clarius in sequentibus : Vt si quid ille dixerit, et consilium dederit, facias, et sequaris; et, si intellexerit, et prwviderit talem esse languorem tuum, qui in conventu totius Ecclesice exponi debeat, et curari, ex quo et cwteri wdificari possint, et tu sanari facile, exequaris. Ex quo loco, licet conjicere, non secretam confessionem ex publica, ut haeretici aiunt, sed potius publicam ex secreta originem duxisse. Idem significat idem Origenes, hom. 10 in Num., inqniens: Qui non sunt sancti, in peccatis suis tnoriuntur ; qui vero sancti sunt, pro peccatis pceniludinem gerunl, requirunt sacerdotem, sanitatem deposcunt, etc. Idem colligere licet ex multis, quae de facto Nectarii diximus supra agentes de necessitate confessionis.

4. Alia conjeclura. — Secunda conjectura est: nam qui olim agebant poenitentiam publicam, non prius dicebant publice peccata, et postea illis imponebatur pcenitentia, sed potius jam priusimpositam pcenitentiam agebant publice; preecedebat ergo secreta confessio peccati, propter quod pcenitenlia imponebatur. Quod non obscure colligitur ex Concilio Agathensi, c. 15, et habetur in c. In capite, dist. 50. Et de hac re videri possunt alia apud Pamelium, in fine libri Cypriani de Lapsis, et iu principio lib. Terlulliani de Pcenitentia, et super c. 8 et 9; et apud Ruardum, art. 5, et Hosium, inConfessione, c 47 et 48.

5. Ratio propria.—Ratio autem hujus veritatis est, qnia ex institutione Christi non potest colligi necessitas alterius modi confitendi, neque etiam ex natura rerum; imo supposila institutione, hic modus est magis

consentaneus rationi, et fini seu raateiiae hujus sacramenti. Explico singula: nam in institutione solum legimus dixisse Christum Apostolis: Accipite Spiritum Sanctum; quorum remiseritis peccata, remittunlur eis. Ex quibus verhis recte colligit Ecclesia, necessarium esse, ut sacerdos, qui judicaturus est de his peccatis, et ea remissurus, nolitiam illorum accipiat; hanc autem sufflcienter accipit per secretam confessionem ; ergo ex vi verborum institutionis nihil aliud colligi potest. Nam, licet illa notitia futura sit judicialis, et per accusationem , tamen, cum hoc judicium ad forum animee. spectet, et voluntarium esse debeat, in eo idem, qni cst reus, est sufficiens accusator, el nullus alius testis requiritur, quia poenitentis conscientiffl et testificationi standum est, quoniam adbonum animee illius totum ordinatur; ergo ex modo et institutione talis judicii, aut ex fine ejus non est necessaria notitia magis publica. Aliunde vero in hoc judicio dicenda sunt non lantum peccata publica, sed etiam occulta, nec solum externa, sed etiara mere interna; esset autem valde difficile, et prseler humanam conditionem, obligare hominem ad heec omuia publice manifestanda ; interdum etiam esse posset scandalosum, et in magnum detrimentum, vel aliorum, vel ipsiuseliam peccatoris; ergo uon decuit institutionem aliter fieri. Adde etiam, non oportuisse aliler limitari hanc materiam, quia sacramentum hocmaximre necessitatis est, et saepe non potest aliter, quam apud solum sacerdotem fieri; quod satis est, ut ille suam potestatem exerccat; cur ergo dicto modo limilaretur?

Possitne prwcepto statui, ut confessio publict fiat.

6. Ex quo infero primo, alium conCtendi modum, non solum uon esse necessarium ex divino aut humano prsecepto; verum etiam non posse per humanam legem gencratim preecipi. Hoc satis significavit Concilium Tridentinum supra. Et ratio est primo, quiares est difficillima, et alioquin non necessaria, nec per se valde utilis; lex autem humana non potest res adeo difficiles postulare, nisi forlasse ex communi aliqna et urgente necessitate. Dcinde, quia lex huinana non habct potestatem directivam in actus merc internos; ergo non potest obligare ad illa confitenda speciali modo a Chrislo non prsscnpto, et adeodifficili. Imo neque potesl cogere

hominem, ut in externis omnino occultis sese ullo modo ad forum pcenitentiae, sed ad fo infamet; materia autem hujus sacramenti, ut rnm contentiosum. dixi, utrosque actus complectitur, et ideo

talis lex potestatem bumanam excedit. Seeretam confemonem non esse de necessitate

7. Secundo infertur, non possc confessorem pmitentiee. Assertio secunda. cogere pcenitentem ad manifestanda illi pec- 9. Secundo dicendum est, huuc modum cala alio modo magis publico quam per au- secretae confessionis non esse de necessitate riculaiem coniessionem, ut coram aliquo hujus sacramenti. Ita docent frequentius tesle, vel per scriptum, quod est instrumen- Scholastici, Alensis, 4p.,q. I8,memb. 4, art. lum publicum, etc. Probatur a fortiori ex ult., § ult.; D. Thom., Quodlib. 1, art. 10, et dictis, et eisdem rationibus, quia praeceplura in 4, d. 17, q. 3, art. 4, q. 3, ad 2; et ibi confessoris humanum est. Item, quia confes- Major, q. 1; Ricbard., art. 3, q. 8; Palud., sor ex jure divino tenetur ad sigillum con- q. 2, art. 1; Soto, d. 18, q. 2, art. 6; fessionis, ut infra ostendam; illud autem Adrian., in 4, q. 1 de Confes.; Ruardus, art. aperte esset contra sigillum, sicut etiam con- 5; Med., Cod. de Confes., q. De modo setra illud ageret confessor, si pcenitentem co- crete confitendi; Petrus Solo, lect. 2 de Congeret, ut ei daret facultatem revelandi con- fession.; Vega,lib. 13 in Trident., c. 28; Casfessionem. tro, lib. Contra hsereses, verb. Confessio; et

8. Oljectioni occurrilur. —Sed objici potest Cajetan., tom. 1 Opusculorum, opusc. ult., antiqua consuetudo imponendi publicampce- respons. 5, ubi in hunc modum declarat nitentiam pcccatorum, quam ex secreta con- quod Joan. 20 dixerat, Christum non instifessione manasse indicat Origenes supra, ut tuisse auriculaiem confessionem , scilicet vidimus, et sumituretiam ex Cypriano supra, quoad bunc modum. Quam interpretationcm et Tertulliano, lib. de Pcenitentia, cum his, approbat Cano, Relect. de Pcenit., p. o. Et quae Pamelius congeril in scholiis. Respon- nunc censeohanc doctrinam certam ex Condeo, duobus modis potuisse poenitentiam cilio Tridentino, sess. 14, c. 5, ubi docet, illam esse publicam : primo quoad actionem Christum non prohibuisse confessionem pupcenitentiae, non vero quoad causam, quo blicam, si pcenitens voluntarie illam facere modo etiam nunc solent fieri pcenitentiai pu- velit; ergo neque ininstitutione posuitChrisblicae, quamvis nunc regulariter loquendo oc- tus Dominus modum secretae confessioni9 cullentur peisonae, quod olim non fiebat, tanquam necessarium, alias consequenter propter majorem fervorem poenitentium, qui prohibuisset oppositum modum. voluntarie lales satisfactiones acceptabant; 10. Ratio assertionis. Confirmatur. — non enim existimo fuisse simpliciter neces- Casus inquibus confessionon fit secrete.Quansarias, quatenus a sacramento manabant, ut ^0 fit per interpretes. In articulo mortis. — expresse etiamdiciturnomine Augustiniin lib. Cum fit sacerdoti ignoranti.—Ratio vero est, de Ecclesiast. dogmatibus, c. 53. Alio modo quia, licet confessio fiat sine secreto, potest solebat esse publica non tantum actio, sed esse vera accusatio ex dolore cordis profecla, etiam causa seu confessio peccati, propter et per illam dari sacerdoti sufficiens nolitia, quod pcenitentia fiebat, et tunc multo certius utpossit de peccatis judicare; ergo, etiamexislimo in hoc foro nunquam id factum esse si alii intersint, salvatur inslitutio; sed ex praecepto Ecclesiae, aut confessoris, nisi ex nullo alio capite, aut loco colligi poquando ad publicam satisfactionem, et tol- test illa necessitas, aut contraria prohibilendum scandalum de publico peccato id ne- Uo ; ergo. Et confirmatur, quia non est incessarium erat, quod est rarissimum; re- trinsece malum publice dicere propria pecgulariter ergo id ficbat voluntarie ex consilio cata, quia per se hoc non est injuriosum alet juxta judicium prudens confessoris; non teri; neque cst contra charitatem propriam, enim de omnibus id permittebalur, sed vel quia, licet afferat aliquod damnum iufumiae, de alias publicis, vel de iis quae nec scanda- illud potest compeusari majori fructu humilum, nec gravem infamiam generare pos- litatis, confusionis propriae, et satisfactionis; sent. Aliquando vero illa pcenitentia publica potest ergo talis aclio esse honesta, si prunon oriebatur ex sacramento confessionis, denter fiat; ergo nulla est ratio, cur talis sed ex alia denunciatione, vel accusatione confessionis modus omnino sit exclusus ab Ecclesiastica, et tunc esse poterat magis co- hoc sacramento. Maxime, quia sunt nonnulli acta et onerosa; illa vero non pertinebat oasus, in quibus moraliter necessarium est

ita confiteri, ut alius praeter sacerdotem peccata audiat. Unus vulgaris est, quando confessio fit per interpretem; nam, quidquid sit an homo teneatur sic confiteri, quando aliter non potest, de quo infra , tainen certum est posse,et saltem confessionem sacramentalem esse, et tamen in illa non servatur omnino ille modus secretae confessionis. Alius casus est, si in articulo seu periculo mortis pcenitens non possit, nisi alta voce confitcri, ita ut alii audiant; nam sine dubio potest id facere. Item, quando confessor non habet sutficientera scientiam , potest pcenitens ei facultatem concedere, ut rem conferat cum alio doctiore, etium nominata persona ipsius pcenitentis, si ipse voluerit et oportuerit; hoc autem sequivalet publicac confessioni, quae pari ratione fieri posset coram illis duabus personis, quarum alterajurisdictionem,altera scienliam haberet.

Sitne secrela confessio de mcessilate pracepti.

41. Quid respectu sacerdotis.—Sedquaerendum superest, licet hic modus confitendi non sit de necessitate sacramenti, an sit de nocessitate piaecepti ; nam Conciliuin Tridentinum dicit, modum secrete confitendi non esse a divino praecepto alienum, neque esse inventum hominum. In c. etiam Omnis utriusque sexus, preecipitur, ut soli sacerdoii, etc. Respondeo priuium, cx parte sacerdotis esse hoc in praecepto divino , tum quantum ad secreti observatiouem juxta voluntatem poenitentis , ut infra dicemus; tum etiam quoad hoc, ut non possit cogere pcenitentem, utaliterconfiteatur, ut jam diximus. Ex qno bene infert Navarrus in c. Sacerdos, de Pcenit., dist. 6, n. 109, graviter peccare sacerdotem, qui plures poenitentes simul audit in confessione, eo quod pueri sint. Quod esl verum, quando illi sunt doli capaccs, ita ut sacramentaliter absolvi merito possinl; nam ahas sinon audiunturad conficiendnm sacramentum, sed ad quamdam instructionem eorum, nulla in cofacto committitur culpa.

12. Quid respectu pcenilentis.—At vero ex parle pcenitentis nullum in hac re invenio prceceptum divinum ; quiaex institutione non colligitur, utoslendi, ct illa scclusa, non est unde colligatur. Quodautem Tiidentinum ait, non essealienum, etc., intelligit non esse contrarium, nec repugnare divino praeceplo; imo esse illi consentanemn, quia supposita institutione, ille modus per se loquendo conve

nientior est, et aptior ad tollendas omnes difficultates et scandala. Et proptcrea etiam dicitur, non esse inventum humanum, quia aliquo modo ducit originem ab institutionc divina. Neque etiam invenio Ecclesiasticum praeceptum de hac re scriptum ; nam quod dicitur in c. Omnis utriusque sexus, non est, utille modus praescribatur, sed ut alius non exigatur. Nihilominustamen propter Eeelesiae consuetudinem non careret culpa, qui sine ulla occasione, vel causa rationabili vellet alio modo sacramentaliter confiteri ; at si id fiat ob necessitatem, nulla erit culpa. Ita Richard. supra, et Sylvest., Confessio, 1, q. 20, et alii.

SECTIOIII.

Utrum sit de tiecessitate confessionis, ut fiat propria vocc humana.

1. Confessio debet fieri signo sensibili.Signumaptum adconfessionem esl voxhumana.Difficultas.Ralio dubitandi.—Constat imprimis confcssionem hanc debere fieri aliquo signo sensibili, tum quia non possunt homines inter se suos conceptus manifeslare, nisi per sensibilia signa ; tum etiam quia confessio est veluti prima pars essentialis materiae hujus sacramenti, quam oportet esse per se sensibilem, quia, ut supra dixi, ipsamet contritio, ut sit pars sacramenti, debel per confessionem fieri aliquo modo sensibili. Constat deinde signum aplissimum ad confessionem faciendam esse humanam vocem, tum quia est inter homines maxime usitatum et notum, lum eliam quia distinctius et certius significat quam caetera. Difficultas vero est, an sit etiam necessarium, vel necessilate sacramenti , vel saltem praecepti. Et ratio dubitandi esse potest, quia in Concilio Florentino, in Decrcto Eugenii, dicitur, materiam hujus sacramenti esse oris confessionem. Et urgeo argumento a siraili. Nam de forma sacramenti hujus dicimus necessarium esse, ut ore proferatur, quia illud Concilium dixit esse verba sacerdotis; ergo idem dicendum est de coufessione, cum de illa pariler loquatur. Congrnentia etiam adjungi potest, quia materia sacramenti debet esse certa, et expresse significare.

Prima assertio, confessionem non debere necessario verbis fieri.

2. Prima ralio. Secunda ratio.Congruentia.—Nihilominus dicendum est primo, non esse de absoluta necessitate hnjus sacramenti, ut confessio propriis verbis fiat. Ita

[ocr errors]

D. Thom., in 4, d. 17, q. 3, art. 4, q. 3, ad 2, et Quodlib. 1, art. 10, et consentiunt cffiteriTheologi et Doctores infra citandi. Et videlur res certa, primo ex consuetudine Ecclesiae; nam, cum pcenitens loqui non potest, si quovis alio modo significet sacerdoti conscientiam suam, censetur sufficere. ut absolvendus sit. Unde non solum pcenitens potest ita confiteri, sed etiam tenetur in articulo nccessilatis, per se loquendo, quia illa est materia indubitata, ct facile, ac sine inconvenienti exhibcri potest. Sccundo argumenlor ab institutione, quia ex verbis ejus solum habemus, necessarium esse ut pcenitens aperiat judici causam suam ; sed hinc inferri non potest necessarium esse, ut haec notitia detur per proprinm sermonem humanum, neque Ecclesia hoc ita interpretata est; ergo non est limitanda et quasi coarctanda sacramenli amplitudo. Tertio estoptima congruentia institutionis, quia hoc sacramentum positum est, ut remedium maximc necessarium ad salutem peccatorum ; ergo non debuit limitari essentia ejus ad illud signum, quod saepissirae in articulonecessitatisdeest; bnjusmodi autem est vox humana, qua, nou solum muti, sed etiam a?grotantes saepe uti non possunt ; ergo.

3. Quando ergo Concilium Florentinum appellavit oris confessionem, usum est vulgari nomine, sumpto ah eo quod frequentius accidit. Sicut ctiam vulgo appellatur operissatisfactio, non quia solo opere fint, sed quia frequentius ita fit. Et ideo Concilium Tridentinum, ad tollendam omnem ambiguitatem , omisit particulam oris, et solum dixit confessionem esse materiam. Ac propterea non est similis ratio de forma; nam si inspiciamus institutionem , non est ita declarata in materia, sicut in forma, nec etiam ita infallibililer observata ab Ecclesia. Neque est etiam similis ratio, tum quia, moraliter loquendo, nuuquam, aut vix contingit necessitas absolvendi sine verbo; confitendi autem frequens est; tum eliam quia materia sacramenti non semper continet expressam significalionem, sed banc perficit et consummat forma; et idco magis necessarium est verbum ex parte formae, quam ex parte raateriae. Per quod responsum etiam est ad congruentiam in contrarium.

An ex pracepto teneatur pcenitens propria voce conpUri.

4. Satisfit rationi dubitandi. — Atque ha c

quidem certa videntur, qtiantum spectat ad necessitatem sacramenti. Difficultas vero superest, an saltem sit de necessitate prcecepti, ut confessio fiat propria voce et sermone ipsius pccnitentis. Nam D. August., de Vera et falsa pcenit., cap. 10, et habetur in cap. Quem pan.it., de Pcenitentia, d. 1, significat esse dc hoc divinum prajceptum ; D. Thom. aulera, Quodlib. 1, art. 10, saltem esse Ecclesiaslicum. Et reliqui Theologi communiter docere videutur non esse licitum uti aliis signis, ut scripto, nutibus, etc, quandiu pcenitens per seipsum loqui potest; quamvis non declarcnt unde nascatur talis obligatio, ut patet ex Alense, 4 p., q. 18, memb. 4, § ult.; Palud. , d. 17, q. 2, n. 7; Richard., art. 2, q. 4, ad 4 ; Maj., q. 1 ; Adrian., q. 1 de Confess.; Med., Cod. de Confes., q. de Modo secrete confitendi; Soto, d. 18, q. 2, art. 6; Ledesm., 2, p. 4, q. 8, art. 3, dub. 5 et 6; Petr. Sot., lect. 2 de Confess.; Cano, dict. Relect., p. 5.

5. Difficultatis resolutio. — Dicendum vero imprimis est, in hoc non esse positum aliquod speciale praeceptum divinum ab ipsa institutione distinctum; quia neque ex Scriptura divina , neque ex traditione constat de hujusmodi prajcepto. Deinde censeo ex sola institutionc non salis colligi hujusmodi praeceptum. Est quidem maxime consentaneum inslitutioni ut ita fiat, tum quia hoc modo facilius et clarius manifestantur, quod aliis signis, praesertim nutibus, difficilius fit; tum eliam quia ipsa confessio, proprio ore facta, magis est satisfactoria, ut Augustinus Joco citato sentit. Nihiiominus tamen ex institutione sola ac praecise sumpla non satis prohatur, hunc modum confessionis cadere sub obligationem proecepti, quia per alia signa potcst dari sufficicns notitia confessori, quod solum postulatur ex vi institutionis, ut patet ex supra dictis de modo, quo praeceptum confessionis colligitur ex illis verbis : Quorum remiseritis peccata, remitluntur eis, etc.

6. Praeterea non invenio de hac re scriptum Ecclesiasticum praeceptum, aut decretum aliquod. Unde Scotus in 4 , dist. 17 , q. unic., ad finem solutionum argumentorum, sentit non esse illicitum confiteri per scriptum in praesentia sacerdotis, sed tantum in absentia. Et Soto idcm fere sentit, saltem quando scripturae conjungnntur alii nutus, ut slatim dicemus. Addo tamen , piopter Ecclesiae consuctuditiem, non csse absolulc licitum uti scriptuia, vel aliis siguis ad confessionem,

« PredošláPokračovať »