Obrázky na stránke
PDF
ePub

illius, quod est sufficiens argumentum distinc- prior est satisfactio pro culpa, quam pro potionis. Tandem declaratur ex illamet descri- na. Imo hæc videtur esse quasi secundarium ptione Augustini : Dolor est displicentia de his, quid in virtute pænitentiæ, ut latius infra diquæ nobis nolentibus accidunt ; supponit ergo cemus, agentes de satisfactione, et de actu dolor actum, quo objectum doloris sit noli- exteriori pænitentiæ. tum ; qui actus in præsenti materia non est 5. Unde ulterius immerito negat Scotus, senisi ille, quo peccator nollet peccasse, ut D. cundum actum pertinere ad specialem virtuThom. in citato loco 4 declaravit; ille autem tem; non enim consideravit objectum formale actus est ipsa detestatio peccati ; ergo dolor proprium virtutis poenitentiæ ; imo nec motisupponit illam, et ab illa distinguitur. Quo- vum charitatis considerasse videtur, sub quo circa, cum dolor dicitur displicentia, vel hæc potest etiam ille actus ab una virtute singulari TOX sumitur in quadam generali significatio- elici, imo et a virtute spei, vel obedientiæ, ne, qua dicitur de omni actu voluntatis circa ut ex superius dictis de virtute pænitentiæ malum, ut in principio notavi ; vel effectui manifestum est. Et ex eo quod Scotus dicit tribuitur nomen causæ ; cum vero contritio de tertio actu convinci potest ; nam si quis dicitur dolor, denominatur a proprietate con- potest acceptare penitentiam pro peccato ex sequente, sine qua neque nomen, neque ra- charitate , et spe, multo magis potest odistionem contritionis habere censetur, ut infra se ipsum peccatum, vel nolle peccasse. Et declarabo.

eadem omnino ratione deberet etiam fateri

illum tertium actum esse posse a virtute Corollarium, et censura cujusdam opinionis

pænitentiæ, si sub proprio ejus motivo eliScoti.

ciatur, ut fieri potest; potest enim quis ac4. Atque ex omnibus dictis in his sectio- ceptare pænam ex affectu justitiæ. Quod etiam nibus colligere licet, quid sentiendum sit de confirmari potest ex primo actu, nam ejusquadam enumeratione actuum poenitentiæ, dem rationis est velle se punire, et velle acquam habet Scotus in 4, d. 14, q. 1 et 2. Ubi ceptare pænam ab alio inflictam, si sub eoquatuor ponit actus pænitentiæ, vel, ut ipse dem motivo fiat, nam reliqua differentia plalaquitur, quatuor acceptiones pænitentiæ, ne materialis est. Et idem fere est de quarto Primus actus est, velle in se punire pecca- actu , si idem motivum operandi servetur; tum, applicando causas doloris; secundus est quanquam verum sit sub propria ratione posnolle peccasse ; tertius acceptare punitionem se etiam illum actum ad poenitentiam pertiab alio inflictam; quartus (inquit) est patien- nere. Itaque ex hac doctrina nullum novum ter illam ferre. Ex quibus solum primum esse actum virtutis pænitentiæ habemus, præter dieit cujusdam justitiæ vindicativæ; secundum eos, quos explicuimus, nisi voluntatem satisanten non pertinere ad aliquam singularem faciendi pro peccatis commissis, vel voluntavirtutem, sed ad omnes respective, seu in sua rie eligendo pænam, vel impositam accepmateria ; tertium ait, esse charitatis vel spei; tando, vel illatam voluntarie sustinendo (hæc quartam patientiæ. Hæc vero distinctio impri- enim omnia, ut dixi, materialiter diversa sunt mis nulla methodo aut ratione data est ; hoc in ordine ad motivum poenitentiæ); hunc ergo enim modo posset distinguere innumeros pre- actum sub propria ratione elicitum fatemur nitentiæ modos. Deinde immerito attribuit esse hujus virtutis actum, secundarium tapenitentiæ illum primum actum, ut prima- men, et minus principalem, loquendo de sarium ; prior enim est detestatio ipsius peccati tisfactione pro temporali pæna. commissi, includens propositum destruendi 6. Quædam sententia Cani expenditur. — illud, nam hinc oritur illa voluntas vindican- Quapropter mihi etiam non probatur quod di, et puniendi in se peccatum. Quod recte scripsit Cano in sua relectione de Pænit., insinuavit D. Thom. hic, ad 4, dicens, dolorem part. 2, primarium actum hujus virtutis esse peccati esse displicentiam, seu reprobationem dolorem ipsum peccatorum, quatenus nobis facti preteriti cum intentione remorendi se- pænalis est, nam principalius (inquit) a nobis quelam ipsius, scilicet offensam Dei, et reatum exigit Deus in recompensationem peccati, ut nos pung ; in quibus verbis sentit hoc ultimum ipsos torqueamus per dolorem et tristitiam , esse etiam ultimo intentum in actu pæniten- quam ut ipsum honoremus, quia nostram quetiæ, scilicet, auferre reatum pænæ, quod fit rit utilitatem, quæ in ponis voluntarie sumptis per vindictam et punitionem, et applicando pro peccatis maxima est. Hæc, inquam, docCausas doloris. Et ratio est manifesta, nam trina mihi non probatur, nam si loquimur de dolore et tristitia cum omni rigore et proprie- rimus , servata proportione. Lutherani ergo tate sumpta, ut distinguitur a displicentia seu hunc actum rejiciunt, vel ut otiosum et inudetestatione peccati, sic falsum est dolorem tilem, quia est conatus quidam contra præteesse primarium actum pænitentiæ, aut prin- ritum factum, de quo jam dolere inutile est, cipalius intentum ; jam enim sect. præced. vel etiam, ut præsumptuosum, quia oritur ex ostendi, principaliorem actum esse ipsam de- voluntate satisfaciendi Deo, ac si nobis possitestationem peccati. Et sine dubio hoc est, bile hoc esset, Pelagiani autem, approbantes quod præcipue intendit Deus in nobis, ut, sci- hunc actum, naturalibus viribus liberi arbilicet, voluntatem nostram omnino a peccato trii illum attribuunt, dicentes, hoc modo posse avertamus, et in ipsum Deum cam converta- hominem suis viribus liberari a peccato. mus; dolorem autem requirit, tum ut effec- 2. Actum pænitentiæ honestum esse.- Assertum consequentem ad illum affectum, tum ut tio prima. — Dicendum vero est primo, actum illo juvemur ad magis detestandum ipsum christianæ pænitentiæ esse honestum et sanpeccatum, et perseverantius cavendum illud. ctum. Conclusio est definita in Tridentino, Quod si (ut est frequens) doloris nomine ip- sess. 14, can. 5, et sumitur ex Scriptura, quasam detestationem intellexit Cano, immerito tenus et consulit, et præcipit hunc actum, ut dixit Deum magis intendere per hunc actum patet Ezech. 18 et 33, Matth. 3 et 4; et sub afflictionem nostram, quam honorem suum; nomine compunctionis Psal. 4, et Mich. 4; nam propter quod unumquodque tale, et illud et sub nomine tristitiæ ac pænitentiæ, 2 ad magis; sed Deus intendit nostram pænam et Cor. 7. Quod autem Deus præcipit, honestum afflictionem propter honorem suum; ergo hunc est; unde Tertull., lib. de Pænit., c. 4: Bonum magis intendit. Unde licet etiam nostram uti- cst pænitere, an non? quid revolvis? Deus prelitatem intendat, hanc tamen utilitatem nos- cipit. Et August., lib. de duabus Animabus tram ordinat ad eumdem suum honorem, quia contra Manich., c. 14 : Bonum (inquit) est paomnia ordinat ad se, tanquam ad ultimum fi- nitere: quid necesse est Scripturas afferre? nem, cui nulla utilitas accrescere potest, sed vox est ipsa naturæ. Unde etiam Aristotel., 7. tantum gloria et honor. Item nos ipsi, ut per- Ethic., cap. 7: Quem non pænitet (inquit), inefecte operemur, etiam dum nos affligimus et mendabilis est. castigamus, totum referre debemus in divi- 3. Hæreticorum evasio.-Refellitur.-Ratio num honorem tanquam in præcipuum sco- a priori redditur.-Satisfit Luther. -Ad hæc, pum, quia ipse divinus honor majoris esse et similia Scripturæ testimonia(quod semelandebet apud nos estimationis, quam nostra notare necesse est) respondent hæretici, quoutilitas. Præterea in satisfactione magis in- ties Scriptura de poenitentia loquitur, non de tenta esse debet satisfactio pro injuria, quam detestatione peccati commissi, sed de sola mupro pena debita, quia illud est primarium in tatione vitæ futuræ, quæ prius per propositum, negotio justificationis, reliquum vero est con- DOS

postea peripsam observationem mandatorum sequens; satisfactio autem pro injuria divina, sufficienter fit, sermonem facere ; quod conquatenus a nobis exhiberi potest, principalius firmant ex verbo græco uetóVOLa, quod resipisfit per detestationem peccati , quatenus ex centiam significat. Verumtamen ex interpreamore Dei procedit, et ex intentione resar- tatione omnium Patrum, et ex collatione pluciendi divinum honorem, quantum in nobis rium testimoniorum constat. sermonem esse est; ergo hoc est magis intentum etiam a Deo, de propria pænitentia a nobis explicata, camquam afflictio nostra, quatenus est nobis pee- que illa voce significari, quæ propterea nunc nalis, et ut sic est satisfactoria pro pena. doloris nomine, nunc gemitus, nunc comEst ergo hic actus poenitentiæ, sed secunda

punctionis et conversionis exprimitur. Et Joel. rius, ut diximus.

2, et Ezech. 18, distincte præcipitur poeni

tentia, et nova vita. Et quamvis demus vocem SECTIO V.

græcam resipiscentiam significare, tamen hæc Utrum actus pænitentiæ honestus sil. ipsa resipiscentia non fit sine animi et affec

tus mutatione, ut notavit Lactantius, lib. 6 de 1. Contrarii errores. — In hac et sequenti- Vera sapientia, c. 24, et Tertullian. , lib. 2 bus sectionibus specialiter loquar de proprio contra Marcion., c. 24, in fine. Mutatio enim actu detestationis peccati, qui ad rem præ- animi requirit recessum ab uno termino, et sentem est magis proprius, et quia facile erit accessum ad alium. Unde non satis est noad reliquos accommodare, quæ de hoc dixe- vum opus inchoare, quia per hoc mutatur opus, non vero animus; nam post multa pec- nerali doctrina de moralibus actibus, hujuscata, ut, verbi gratia, post sumptam ab ini- modi detestationem diversas posse habere mico vindictam, potest quis mutare opus circa honestates, seu species virtutis, juxta varia illum, ei benefaciendo, non mutando animum motiva honesta, ex quibus procedere potest. circa priorem vindictam. Propter quod dixit Nam si peccatum furti, verbi gratia, displiceat August., 1. de Poenitentiæ medicina, in princ.: ob turpitudinem, quam habet contra justiNemo potest novam vitam inchoare, nisi eum tiam humanam, motivum illud, ut supra dixi, superioris vilee pæniteat. Et eodem tendunt pertinet ad justitiam, et consequenter actus verba Aristotelis superius citata. Non ergo ille habet rectitudinem et honestatem justisufficit propositum novæ vitæ ad veram ani- tiæ; et simili modo pertinebit ad rectitudinem mi mutationem, nisi prior vita, quæ placebat, charitatis, si peccatum displiceat proxime et displicere incipiat. Propter quod aiebat Eze- immediate, ut repugnat amicitiæ divinæ, et sic chias, Isaiæ 38 : Recogitabo tibi omnes annos de aliis virtutibus; unde, ut habeat specialem meas in amaritudine animæ meæ. Et Sapiens, honestatem pænitentiæ , oportet, ut sit ex Ecclesiast. 21: Fili, peccasti, ne adjicias ite- motivo destruendi, seu removendi peccatum, Tem, at de præteritis deprecare, ut tibi dimit- ut est injuria Dei. Hæc autem honestas, quæ tantur. Ubi etiam insinuatur optima ratio hu- est ex objecto, et dicitur honestas ex genere jus honestatis, nam, licet peccata præterita actus, requirit debitum modum, et cæteras sint acta, manent tamen reatu, ut dixit Au- circumstantias morales ; nam cum bonum sit gust., lib. de Nuptiis, c. 26. Et ideo ad il- ex integra causa, non est actus moraliter bolorum veniam obtinendam medium optimum nus, nisi cum bono objecto habeat bonas et est illa cum dolore recognoscere, juxta illud proportionatas circumstantias. Quia vero cirPsal. 50: Quoniam iniquitatem meam ego co- cumstantiæ sunt accidentia, objectum vero grosco, etc. Ratio tandem a priori est, quia per se convenit actui, ideo quando definimus objectum illius actus est per se bonum, ut aliquem actum esse bonum, quia scientia est satis in superioribus declaratum est; et potest de iis quæ sunt per se, intelligitur ex vi procum debitis circumstantiis fieri; nam omne prii et formalis objecti; subintelligitur autem objectum honestum ex se habet has circum- conditio, Si debitæ circumstantice non desint ; stantias, et voluntas recta ratione utens, et quas possibiles esse, imo et debitas tali actui, adjuta divina gratia, potest illas observare. ut certum supponitur, tanquam necessario Falsum est ergo hunc actum esse otiosum, consequens ex vi talis objecti. Imo, loquendo aut inutilem, quia non tendit ad hoc, ut quod de actu interiori virtutis, ut nunc loquimur, factum est, non fuerit factum; sed ad hoc, ut probabiliais credimus, justa vera principia Foluntas, et avertatur ab illo malo, et des- moralia, non posse interiorem actum versari truat illud, quatenus aliquo modo permanet, circa objectum honestum formaliter, et ut hoqui finis est valde honestus, et ad illum obti- nestum est, quin simul habeat omnes circumnendum valde utilis est hujusmodi actus, nam stantias debitas tali actui, tum quia si motivum ut dixit August., lib. de Vera et falsa pænihonestum movet ad operandum, simul etiam tentia, c. 20: Qui convertitur, necessario do- movet ad debite operandum; tum etiam quia let habere, quod gaudet perdere. Unde merito ipsa honestas objecti, ut hic et nunc proposiChrysost., hom. 5 ad Populum, tristitiam fere ta, aliquo modo pendet ex circumstantiis ; sed ad nihil aliud utilem esse dixit, nisi, ut de de hoc alias. Unde, quod ad præsens spectat, peccatis habeatur. Quapropter neque præ- dubitari non potest de actu poenitentiæ, si sumptuo sus est talis actus, quia non pro- debito modo exerceatur, cum ostensum sit priis viribus, sed divina gratia concedi credi- habere posse honestum motivum, et non tantur, ut jam dicam.Et quia non fit animo satisfa- tum unum, sed multiplex. Dubitari vero posciendi Deo ad æqualitatem, aut ex perfecta set imprimis, quis debitus modus servandus justitia, sed solum faciendi quod in nobis est, sit, aut quæ circumstantiæ adhibendæ, ut talis at a Deo obtineamus misericordiam; hoc au- actus habeat honestatem. Sed hoc vel non tem totum valde consentaneum rationi est. habet peculiarem difficultatem, præter gene

ralem doctrinam de actibus moralibus ; vel Penitentiam posse habere diversas honestates. si quid proprium est huic actui, in discursu

4. Honestas en genere actus requirit debitum materiæ tradendum erit, ubi ostendemus quis modum. Dubium.- Soloitur. — Est autem modus servandus sit in agenda pænitentia, et considerandum ex superius dictis, et ex ge- quo tempore sit agenda, et similia. Ex motivis autem ad poenitendum, specialem habet convertat, ut admonuit Conc. Trident., sess. quæstionem motivum illud, quo sæpe excita- 6, c. 5; et prius Hieronym. in id Jerem. 31 : mur ad agendam pænitentiam ob timorem Concerte me, Domine, et convertar, postquam pænæ;de quo in particulari dicemus inferius, enim convertisti me, egi pænitentiam. Et Caedisput, 5, quæ erit de attritione.

lestinus P. in ep. ad Episcopos Galliæ, c. 11,

ex similibus Ecclesiæ orationibus id confirSECTIO VI.

mat. Utrum actus pænitentiæ supernaturalis sit. 2. Probatur assertio ex Conciliis.-Præclu

ditur evasio.-Secundo probatur ex Conciliis, 1. Probatur ex Scriptura et Patribus. — et definitionibus Ecclesiæ, nam Concilium Omissis variis opinionibus, quas infra com- Arausic. II, can. 4, sic inquit : Si quis, ut a modius attingemus, dicendum est primo, ac- peccato purgemur, voluntatem nostram Deum tum christianæ pænitentiæ supernaturalem exspectare contendit, non autem, ut etiam puresse. In hac assertione conveniunt Theologi gari velimus, per Sancti Spiritus infusionem omnes, ut videre licet in Div. Thom. hic, art. et operationem fieri confitetur, resistit Spiri5, et 1, 2, q. 109, art. 6, q. 113, art. 3; et tui S. dicenti, Preparatur voluntas a Domino, Bonav. in 2, d. 28, art. 2, q. 1; Gregor., d, etc., et can. 7 et 25 habentur definitiones ge26, q. 1 ; Marsil., q. 17. Et ex recentioribus nerales, de actibus ad salutem pertinentibus. videri potest Vega, lib. 6 in Trident., c. 13, et Expressius vero hoc docet ac definit ConciOpusc. de Justific., q. 11; Bellarmin., lib. 4 de lium Trident., sess. 6, c. 6, et can. 3: Si quis Penit., c. 3; et Soto in 4, dist. 14, 9. 2; et (inquit) dixerit sine præveniente Spiritus S. Ruardus, art, 6 et 7 contra Luther.; et Jacobus inspiratione, atque ejus adjutorio hominem creLatomus, lib. 1 de Justifio., c. 3. Estque illa dere, sperare, diligere, aut poenitere, sicut oporpars de fide, nimirum hunc actum talem esse, tet, ut ei justificationis gratia conferatur, anaut sine divina et supernaturali gratia exerce- thema sit. Ubi eodem modo docet gratiam ri non possit ; hujusmodi autem actum su- esse necessariam ad actum poenitentiæ, sicut pernaturalem vocamus. Et probatur primo ex ad actum fidei, spei ac dilectionis; ergo sentit Scriptura sacra et Patribus, nam in divina eodem modo esse supernaturalem. Nec dici Scriptura sicut fides et charitas, ita etiam pe- potest, pænitentiam, quatenus fidei et amori nitentia dicitur esse donum Dei, quo loquen- conjunctam, esse supernaturalem, non quia di modo explicari solent supernaturalia et in se supernaturalis sit, sed quia vel directio gratuita dona ; ergo. Major patet 2 ad Ti- fidei, vel amoris imperium seu ordinatio sumot. 2 : Nequando Deus det illis poenitentiam pernaturalis est. Hoc (inquam) dici non poad cognoscendam veritatem, et resipiscant a test, tum quia alias eodem modo dicere quis diaboli laqueis ; ex quo testimonio banc veri posset spem, vel amorem non esse in se actatem confirmat Fulgent., lib. de Fide ad Petr., tus supernaturales, sed solum quoad direce. 31; et Aug., lib. 5 contra Julian., c. 3, di- tionem fidei ; vel e converso fidem secundum eens : Nisi ipse dederis , quis agit pæniten- se non esse supernaturalem, sed ut informatiam ? Et Leo Papa , epist. 91, dicens : Peeni- tam charitate. Tum etiam quia Concil, non tentiam ex Dei credimus inspiratione conce- tantum copulatim seu complexive definit, ptam, dicente Apostolo, Nequando Deus det il- gratiam esse necessariam ad collectionem illis poenitentiam. Quod optime confirmatur ex lorum actuum, sed divisim et copulative ad illo Actor. 5: Hunc principem et salvatorem singulos illorum actuum esse necessariam Deus exaltavit dextera súa ad dandam pæni- gratiam ; et ideo non sine causa utitur dictentiam Israeli, et remissionem peccatorum. tione disjunctiva, aut. Non potest ergo secunUtrumque ergo est donum Dei, quod nobis dum fidem negari, quin pænitentia, simpliper merita Christi conceditur. Et hoc ipsum citer loquendo, actus sit supernaturalis, De est , quod Ezech. 6 promittitur : Dabo vobis qua veritate legi possunt multa apud Innocor nooum, et spiritum novum ponam in medio cent. P., ep. 25 et 26; Leonem, ep. 84, alias vestri, et auferam cor lapideum de carne des- 86; Augustin., lib. 2 contra duas ep. Pelag., tra, et dabo vobis cor carneum ; quod testimo- c. 10, et lib. de Gratia et libero Arbit., c. 17; nium sæpe Augustinus ad hoc propositum ex- Ambros., lib. 10 in Lucam, circa illa verba : ponit, præsertim 1 lib. contra duas epist. Pe- Conversus Dominus respexit Petrum; et Chrylagianorum, c. 20. Idemque sumitur ex om- sost., hom. 41 ad Populum. nibus locis, in quibus a Deo petimus, ut nos 3. Assertio probatur ratione. - Objectio.

Solvitur. - Tertio probatur ratione sumpta pensio voluntatis sit ad honestatem ; ergo ab effectu, et ex principiis fidei. Nam aliquis quæcunque detestatio peccati, quantumvis actus pænitentiæ est ultima dispositio ad gra- perfecta ex parte motivi, erit actus naturalis ; tiam ; debet autem esse actus supernaturalis; hic autem est actus ponitentiæ, de quo agiergo actus penitentiæ est supernaturalis. mus. Et potest hoc confirmari, nam licet forDieetur fortasse, dispositionem ad gratiam de- tasse de virtutibus theologicis et actibus eabere esse supernaturalem ex dilectione cha- rum certius sit esse per se supernaturales, ritatis , ineludit enim detestationem peccati tamen de virtutibus moralibus, id est valde propter Deum summe dilectum ; atque ita incertum, et multi probabilius esse credunt, non concludi aetum poenitentiæ esse super- nullas esse per se infusas: virtus autem poDaturalem, nisi quoad banc relationem. Sed nitentiæ moralis est; ergo est virtus acquisicontra primo, nam ostensum est singulos ac- ta tantum ; ergo actus ejus, secundum se, . tus in illa dispositione inclusos, esse super- naturalis est. Quod si ab his auctoribus inquinaturales, ex doctrina Concilii Tridentini. Et ras quid sit illud supernaturale, quod in actu ratione etiam ostendi potest, quia ad ulti- pænitentiæ requiritur, Scot. et Gabr. nihil mam dispositionem ad gratiam non solum aliud esse dicunt præter denominationem non sofficit actus naturalis, verum etiam nul- quamdam, quæ est acceptari a Deo, seu inlas naturalis actus per se necessarius est, formari gratia. Cajetan. dicit esse quamdam tum quia tota ultima dispositio est ejusdem habitudinem ad causam, nimirum, quod proordinis cum forma; tum quia si aliquis na- cedat ab speciali auxilio Dei; et idem fere turalis actus esset per se necessarius ad dis- dicit Durand., qui in eo magis errat, quod som positionem talem, illum posset homo naturæ lum requirit auxilium extrinsecum seu occaviribus inchoare et perficere, per se loquen- sionem bene operandi ex speciali Dei provido, et seelusis extrinsecis impedimentis, vel dentia præparatam. Et confirmari potest hæc difficultatibus; atque ita per illum posset suæ sententia, nam peccatum esse offensam Dei, salutis initium efficere, qood est contra sa- et detestabile secundum rectam rationem, et nam doctrinam. Secundo, quia eadem est fere maxime propter illud motivum tantum, est ratio de actu pænitentiæ et amoris, ut statim objectum, quod naturali ratione cognoscitur; ostendemus.

ergo etiam potest voluntas sua naturali vir4. Quorumdam Theologorurn opinio de su- tute in illum actum efficaciter prodire; quia pernaturalitate penitentiæ. - Fundamentum potest voluntas naturaliter conformari dictacorsa, — Confirmatur.- Confirmatio alia. – mini practico rationis naturalis. Tandem arConfirmatur tandem. - Ut autem veritatem gumentatur Cajetan., quia alias posset quis hanc et declaremus amplius et probemus, esse certus de sua justificatione et remissione sciendum est, nonnullos Theologos asse- peccati ; nam est certus se detestari peccaraisse actum poenitentiæ secundum se, et se- tum efficaciter et propter Deum; ergo si alioeundum totam entitatem suam , naturalem qui est certus, hunc actum esse supernaturaesse , ideoque fieri posse per naturales vires lem, et ex gratia, experimento cognosceret liberi arbitrii, licet prout exigitur a Deo ad homo in se justificationem suam. salutem, aliquid supernaturale necessarium 5. Refellitur hæc opinio, et contraria sensit, quod a divina gratia pendet. Ita sentit tentia roboratur. Explicatur vis rationis. Durand, in 2, d. 28, 4.5; Scot., in 4, d. 14. Ad excludendam hanc sententiam dico sequæst. 2, art. 1; Gabriel, quæstione prima ; et cundo hunc actum esse supernaturalem inCajet., t. 1 Opusc., tract. 4, q. 1. Fundamen- trinsece, id est, in iis, quæ illi vere et reatum eorum esse potuit, quia hoc satis est ad liter insunt, ac denique in ejus entitate. intelligendam Scripturam , et definitiones Quam partem probo ex illis verbis Concil. TriConcil.; ideo enim Trident. addit particulam il- dent., sess. 6, can. 3: Si quis dixerit, sine Spilam, sicut oportet, ut significet gratiam esse ritus S. inspiratione, et ejus adiutorio posse necessariam, non propter poenitentiam abso- aliquem pænitere, sicut oportet, anathema sit. late, sed propter specialem modum, quem In quo canone suppono, quatuor illa verba, Deus requirit; alioqui vero nulla apparet ra- quæ Concilium ponit, scilicet credere, speratio, propter quam voluntas non possit suis vi- re, diligere, et pænitere, non sumi complexiribas detestari quod turpe est, et contra ra- ve, seu collective, sed divisive, sen copulatitionem; imo tanto facilius id poterit, quanto ve, ut dixi, quia intentio Concilii non est deratio nalitiæ major fuerit, cum naturalis pro- finire illa Dei auxilia esse necessaria ad om

« PredošláPokračovať »