Obrázky na stránke
PDF
ePub

hoc capite semper fraterna correctic esset in- jusmodi notitiam et licentiam propter talem justa. Est ergo illa licentia ex objecto suo finem, in qno nulla actio injorinsa intercedit. justa ; suppono etiam esse sponte datam, et De charitate vero eadem est demonstratio , non per injuriam extortam a pænitente; nam quia nec finis hujus actionis, nec medium rehoc etiam extrinsecum est, et non est pur se pugnat charitati, seit est maxiine consentaconjunctum cum tali actione ; ergo manifes- neum illi ; ergo per se nulla hic est malitia tatio virtnte ejus facta non est contra sigil. contra charitatem. Conseqnentia est evidens, lum. Atque hinc etiam facile constat aliud quia illa dno capila sunt, quæ possunt in hac membrum , scilicet, in hujnsmodi actione actione considerari ; aliæ eniin circumstantie non intervenire aliunde irreverentiam sacra- accidentariæ sunt, et in individuo possunt ila menti; nam supra ostensum est non esse ir- observari per prudentiam confessoris, ut non reverentiam confessionis, vel notitiæ per il reddant actionem charitati contrariam. AntoJam comparalæ, quod ordinetur ad finem ex- cedens antem patet, nam finis est emendatio trinsecum additum ab operante, dummodo fratris, qnam sine dubio per se intendit chabonus sit, et non excludat intrinsecum finem ritas ; mediom autein est correctio per viam confessionis; hujusmodi autem est emenda- oceultissimum, quia minimum ladalur fama tio complicis, qui est finis bujus actionis ; prosimi; qnod etiam observat charitas ; ergo est enim hic finis per se bonus, et licet non perse nihil est in hoc fine ant medio charilasit intrinsecus confessioni, tamen neque ex. ti ailversum cludit alium intrinsecum, neque ab illo ne- 10. Confirmalin.-Ohjectio. - Diluitur. cessario excluditur. Nam cum justificatione Et confirmatur ac declaratur utraque pars, ipsius poenitentis , qui est finis inirinserus nam anctores omnes citati pro utraque opiconfessionis, optime conjuugitur emendatio nione in hoc conveniunt, si noenitens in eo complicis.

casni post finitam confessionem det nolitiam 8. Ohjectio.--Solvitur.-Dicet aliquis, licet confessoriextra confessionem de pecrato romex vi huj is finis non videatur boc cedere in plicis, ut eum corrigat at emendet, servato sacramenti irreverentiam, tamen ex aliis in- debito ordine correctionis f.aterne, et aliis convenientibus, quæ moraliter ex tali actione circumstantiis debitis, id non esse contra juga sequi possunt, nunquam fieri sine irreveren- titiam, et esse maxime consentaneum charitia sacramenti. Respondeo, nulla esse incon- tati; imo aliquando possa esse debilum, si venientia per se conjuncta cum tali actione, tale medium moraliter cerseator necessarium neqne moraliter, vel ut in plurimum resul- ad emendationem proximi, quirt spiritualis tantia; nam scandala, deceptiones, et similia, salus ejus pra-ferri debet illi qualicnnqne inquæ finguntur, vel exaggerantor, revera non famiæ vel pudori. Interrogo ergo, quando sunt per se , nec freqnentius conjuncta cum penitens dat licentiam confissori loquendi illo usn, ut experientia ipsa sæpe ostendit, et de rebus confessionis, an illa licentia æquies his, quæ dicemus in solutionibus argu- valeat manifestationi extra confissionem, vel mentorum , manifeste constabit. Si ergo in- sit solum quædam extensio vel facultas intra convenientia aliquando sequantur, id erit per latitudinem sigilli, relicta obligatione ejus accidens ; ex accidenti autem nou negamus quoad alia. Si primum dicatur, ut non pauci hanc actionem aliquando posse esse malam; existimaut, ergo, sicut licitum est extra contunc autem malitia per se primo nun erit con- fessionem dicere, ita et dare licentiam, et sitra religionem, sed aut contra charitatem, militer licitum erit confessori utroque modo aut contra aliam similem virtutem ; contra corripere complicem, cum dicantur illa duo religionem autem erit per quamdam redun- æquivalere. Si quis autem contendat necesdantiam , in quantum religioni derogat utisariam nihilominus esse iteratam narratio. actione sacra cum detrimento alterius vir- nem totius facti, et non satis esse unico verbo tutis.

dare licentiam, referendo illud ad ea quæ in 9. In hoc actu non esse malitiam contra jus- confessione narrald sunt, hoc profecto sutiliam ant charitatem. - Atque ex his fere perstitiosum est; nulla enim est ratio cur illa etiam probatum est, per se non habere hunc ceremonia sit necessaria, cum verbum illud usum malitium contra justiliam ant charita- virtualiter contineat fotat narrationem præ. tem. Nam de justitia jam ostensum est nullam teritam, ut in superioribus satis ostensum actionein injuriosam ibi intervenire, quia pee- est. Unde non est dubium quin si intentio nitens utitur jure suo, dando confessori hu- pænitenuis sit absolute anferre sigillum, et illa omnia extra notitiam confessionis relinque- si secundum rectam rationem res æstimetur. re, ille modus unico expresso verbo sufficiat, Nam, si ille irrationabiliter sit invitus, ant ut etiam habet usus apud quoscunque pios gravamen sential, id curandum non est, alioet doctos confessores. Si vero sentiamus (quod qui nullus erit corrigendus, ne charitas fiat nos supra diximus) licentiam hanc non omni- onerosa proximo. Quod vero secundum recno tollere sigillum, sed relinquere illud inte. tam rationem nullum onus sentire possit, sagrum in omnibus aliis, præter id quod per ta- tis constat ex dictis, quia-intenditur bonum lem facultatem conceditur, sic profecto ma- ejus, et per optimum medium, quo ejus fama, nifeste constat minus hoc modo lædi justitiam quoad fieri potest, conservatur. Penitensenim aut charitatem, quia magis consulitur famæ (ut supponimus) liabet jus, vel etiam obligatioproximi; ergo, si aliunde religio illæsa manet, nem corrigendi, et cum non possit per se faut ostensum est, nihil mali est in tali actu. cere, posset id efficere per alium, qui non esDicetur forte in hoc lædi charitatem, quod set suus confessor; ex quo non minuitur onus medium illud insufficiens est ad fratris emen- et gravamen complicis, imo posset augeri, si dam. Respoudetur , hoc ad factum potius alias revelandum esset crimen confessori proquam ad jus pertinere, idqne sine fundamen- pter integritatem coufessionis ; sic enim pluto vel ratione dici. Cur enim desperanda est res scirent delictum alterius; melius ergo est, illa correctio semper, aut etiam frequentius? ut unus tantum sciat, si ille ad utrumque cum notitia per confessionem habita non sit munus sufficiens est. Similiter, eidem conminus cerla, quam extra illam per relatio- fessori posset extra confessionem dicere; sed nem ejusdem personæ, nec minus possit de hoc nullum levamen complicis est, sed potius servire ad efficaciter loquendum cum com- gravamen; nam quod sacerdos sciverit peccaplice, et persuadendum illi. Sed hæc omnia tum ejus sub majoris secreti obligatione, illi clariora fient in solutionibus argumentorum. melius est ; nullo ergo modo fit ex boc usu

onerosa confessio. Destruuntur fundamenta prioris sententiæ.

12. Quod vero ibi addebatur de scandalo, 11. Solvitur primum argumentum. - Ad imprimis est accidentarium, deinde est voprimum ergo et principale argumentum jam luntarie assertum ; nam si sacerdos prudens responsum est hoc non repugnare sigillo, fuerit, facile hujusmodi scandalum vitare poquantumcunque finis ille, ad quem ordinatur terit. Eo vel maxime, quod scandalum ibi confessio, estrinsecus sit, dummodo sit jus- declaratum passivum potius est quam actitus , et ex licentia poenitentis fiat. Deinde vum , propter quod vitandum non semper etiam ostensum est ex nullo alio capite hoc sunt opera charitatis omittenda, et præsertim derogare religioni, aut reverentiæ sacramen- correctio , quando tamen speratur fructus. ti ; neque propter hanc causam datur nimia Assumptum declaratur: cur enim est judicalicentia uteudi notitia confessionis ad extrin- turus complex sacerdotem revelare confessiosecos fines; nam hic fiuis, de quo agimus, nem? profecto id non potest nisi temere judigravissimus est, et valde conjunctus cum fine care, commotus fortasse acerbitate correctiohujus sacramenti. Nam, post emendationem nis, quod æque judicare posset, etiamsi con. ipsius pænitentis nibil illi propinquius est, fessor extra confessionem peccatum ejus agnoquam emendatio complicis, quod etiam mo- visset; cum enim sine fundamento id judicet, raliter spectare potest ad majorem securita- æque potest in utroque casu id judicare; tem ipsius penitentis. Rursus neque ex hoc præsertim cum in neutro casu oporteat, sausu fit onerosa confessio. Cui enim fiet one. cerdotem explicare modum quo id sciat, sed rosa ? An penitenti ? Minime, quia supponi- simpliciter correctio peccati facienda sit. Non mus ipsum sua libera voluntate velle uti in. est ergo propter hunc timorem omittenda dustria confessoris ad illum finem, eo quod correctio, sed prudenter ita est in principio opus charitatis esse censeat suo proximo lenienda, ut prius peccator recognoscat suam subvenire, et per se non valeat, nec speret cor- miseriam et lapsum, quam exasperetur et rectionis fructum , per confessorem autem resistat. Denique in casu, de quo loquimur, propter majorem ejus auctoritatem et indus- moraliter loq

moraliter loqneudo, talis esse debet fama et triam illam obtinere coufidat; hæc enim sem- auctoritas confessoris, cujus industria pæniper supponenda sunt, ex communi lege et tens utitur, ut non possit alius peccator, nisi ordine churitatis. Aut est hoc onerosum ei ,

imprudentissimus sit, tale crimen sacerdoti qui corripitur; at vero neque hoc dici potest, objicere, aut illud de eo præsumere.

13. Solritur secundum argumentum. - In talem finem. Primo antecedenter volendo secundo argumento molta proponuntur ad confiteri buic confessori, ut et sibi et complici ostendendam improportionem bujus medii per ejus industriam remedium quærat ; ad finem correctionis. Sed illud parvi mo- utrumque enim est charitatis officium. Deinmenti est, quod in primo loco objicitur de fine de etiam consequenter, ut, si prius sine intenintrinseco, vel extrinseco, naturali, vel su- tione complicis, tantum sui causa confiteatur, pernaturali; jam enim supra late ostendi, postea vero cognita obligatione, vel utilitate, posse rem superioris ordinis ordinari ad bo. velit ut confessor notitia comparata utatur num inferioris ordinis, quia per hoc, id, quod ad bonum complicis; illa enim cognitio in se superius est, in se non minuitur, et juvat in- humanum quid est, cui non repugnat ad ferius, augetque bonum ipsum, saltem exten- alias actiones humanas ordinari, cumque illa sive, et omnia tandem in gloriam Dei ordi- ulterior actio sit propter proximi utilitatem , nantur; quomodo Deus gratiam unionis or- nihil etiam repugnat sanctitati sacramenti. dinavit ad gratiam nostræ sanctificationis, et 15. Quid ex parte confessoris. — At vegratiam hanc, qua supernaturalis est, ordi- ro ex parte confessoris majori prudentia nat ad bonum naturæ, et observationem etiam et limitatione opus est. Nam imprimis ordinaturalis legis. Præterea ostendimus, per se nare antecedenter confessionem subditi sibi loquendo, licitum esse confessionem ad ex- fieri , ut per illam accipiat notitiam aliorum , trinsecum finem honestum ordinare, ut si quis quos possit corrigere, periculosum est, ideopropria peccata confiteatur, ut a Deo obtineat que cavendum. Duobus enim modis id fieri corporis sanitatem ; et aliquando potest vir potest : primo cogendo moraliter subditos, sanctus confiteri alicui sacerdoti , ut suo ut sibi confiteantur, vel præceptum illis imexemplo eum ad pænitentiam, aut ad vitæ ponendo, vel totam jurisdictionem ad se repuritatem moveat; quod exemplum aperte os- vocando; et hoc sine dubio est valde violentendit etiam posse licite ordinari ad correc- tum et tyrannicum (ut sic dicam) in hoc foro, tionem fratris. Quod vero aliqui dicunt, quam- quia non potest non reddere confessionem vis confessio non sit positive, ut sic dicam, odiosam et valde onerosam ; exponitque subimproportionata ad hunc finem, tamen de se ditos periculo morali committendi sacrilegia non esse proportionatum, et hoc satis esse ut et tacendi peccata in confessione. Propter non sit illa utendum, non satis intelligo quem quod S. D. N. Clemens VIII, in Decreto de sensum babere possit. Quia si improportio Casuum reservatione pro regularibus, & 2, talis non sit, ut semper sit pravum, aut inu- dixit : Non liceat superioribus regularium tile tale medium ad talem finem ordinare, confessiones subditorum audire, nisi quando non potest tale medium rejici ut impropor- peccatum aliquod reseroatum admiserint , aut tionatum, seu non proportionatum; hæc enim ipsimet subditi sponte, aut proprio motu id ab duo in præsenti æquivalentia sunt : rationes eis petierint. Quamvis enim hoc per se malum autem factæ ostendunt, ordinationem bujus non sit, tamen propter vitanda pericula in medii ad talem finem, nec per se ac semper universum probibetur, nisi in aliquo special esse inutilem, neque habere intrinsecam pra- casu sit facta concessio; maxima autem occavitatem.

sio scandali et periculi esset, si subditi intelli14. Quid ex parte pænitentis requiratur.- gerent ad hunc finem hoc fieri a superiore, Duo autem notatione digna in præsenti punc- ut ex quorumdam confessionibus aliorum to occurrunt. Unum est, aliud esse loqui de peccata cognoscat, et corrigat. Alio vero pænitente , aliud de confessore ordinante modo posset hoc fieri non necessitatem impoconfessionem pænitentis ad correctionem al- nendo, sed suadendo, consulendo, aut petenterius. Atque hæc etiam ipsa ordinatio duplex do; et in hoc minus quidem periculi est, tadistingui potest : una quæ antecedit ipsam men quia superioris suasio aut petitio solet confessionem, et refert ipsam ad talem finem; esse moralis coactio , ideo hoc etiam vitanalia quæ consequitur confessionem, quia non dum est, imo videtur prohibitum a Summo tam confessionem ipsam, quam notitiam per Pontifice in citatis verbis, si attente expendaillam comparatam refert ad talem finem, ut tur verbum illud, proprio motu. Igitur nunin superioribus explicatum est. Omnia igitur quam debent superiores hoc modo uti condicta præcipue locum habent in pænitente fessione unius ad finem correctionis alterius. ipso, in quo nulla est difficultas quin utroque At vero si ordinatio non sit antecedens , sed modo possit confessionem suam referre in consequens confessionem jam factam, sic licitum, et expediens esse potest, dummodo pru- parte complicis sit aliqna moralis necessitas; denter fiat; supponimus enim superiorem nam, si vel jam est emendatus, vel non est vel confessorem bona fide, et uten tem suo aliqna probabilis ratio timendi novam lamunere simpliciter et ordinario modo , ex psum ejus, non est facile infamandus.Secunconfessione intelligere esse opus charitatis dum, nt pænitens per se non sufficiat ad corprocurare correctionem complicis; tunc ergo rectionem utiliter faciendam, nec id probanulla apparet per se inordinatio, nec morale biliter speret; nam, si per se posset, frustra periculum, si (ut supponitur) de licentia pe- infamaret pròximum apud alium. Tertium, nitentis et debito modo fiat.

ut utiliter speret se facere per confessorem, 16. Que serrandu sint, ut hoc contenienti alioqui enim frustra illum assumeret ut inmodo fiat. Ut autem ita fiat, hæc servanda strumentum. Quod si hæc concurrant, nibil videntur : primum, ut confessor non propter aliud, per se loquendo, necessarium est ut hunc finem correctionis interroget in particu- hoc liceat; ea enim, quæ sunt per accidens, lari personam complicis , nisi penitens sua considerari a nobis non possunt, sed per prusponte illam declaret , quia exponeret se pe- dentiam cavenda sunt. riculo infamandi proximum sine causa; po- 18. Quando teneatur. Ul antem penitest tamen in generali interrogare an com- tens teneatur, ultra hæc necessarium est ut plex sit in periculo, vel ope ipsius pænitentis, necessitas proximi sil lanta, ut charitas obliseu correctione indigeat, et juxta respousio- get ad subveniendum illi, vel per se, vel per nem poenitentis poterit generaliter illum mo- alium, eo modo quo poenitens potuerit. Quod nere , ut suæ obligationi satisfaciat. Unde se- enim aliquando ad hoc obliget proximi necundo observare debet, ne se statim invitet ad cessitas, certum est ex materia de charitate, correctionem faciendam , etiamsi intelligat ubi ex professo declaratur quis gradus neesse convenientem , vel necessariain ; pri. cessitatis ad hanc obligationem sufficiat; mum, ne scandalum aliquod præbeat pæni. nunc solum dicimus debere esse gravem, et tenti , vel occasionem revelandi complicem cum morali periculo novi lapsus, aut alterius sine necessitate ; fortasse enim pænitens ipse gravis detrimenti alicujus proximi. Posita per seipsum potest correctionem facere , aut vero hac obligatione, non statim tenetur peecerte vult facere per alium, quem reputat ap- nitens per confessorem corripere; potest enim tiorem. Deinde, quia hoc ipso quod confessor facere per alium, etiamsi per se non possit ; se offert ad illud munus, pænitens non tam

et ideo nisi tales circumstantiæ occurrant, libere et spontanee procedit in hoc negotio, quæ evidenter ostendant moraliter industriam sicut par est. Tertio, maxime debet cavere confessoris esse ad id necessariam, vel in ta. confessor, ne aliquid exigat a pænitente tan- li occasione aut loco nullum alium esse idoquam debitum ex obligatione præcepti, quod neum, qui hoc facere possit, non potest jus. revera non sit, sed vere et fideliter illi propo- te pænitens ad hoc cogi a confessore. Posset nat quid ex præcepto agere teneatnr, quid autem talis casus contingere, vel ex penuria vero tantum liceat, alioqui graviter deciperet hominum prudentum et idoneorum ad hoc poenitentem , si sub tilulo ficto , et non vero munus, vel si confessor talis sit, ut non so. necessitatis aut præcepti, eum cogeret vel ad lum consilio, sed etiam auxilio juvare possit revelandum complicem, vel ad dandam facul- ad emendationem lelicti. Occurrente autem tatem corripiendi illum, aut aliqnid simile, et hujusmodi casu, ita potest pænitens ad hanc conseqnenter in hoc graviter peccaret vel con- obligationem implendam, sicut ad alias tenetra justitiam, vel contra sigillum, quod am- ri, ut jam notavit Soto, 4, dist. 18, q. 4, plins in sequenii puncto declarabitur.

art. 5. 17. Quando liceat penitenti uti industria 19. Non teneri precise uti notitia data in confessoris. – Alind igitur in hac parte ad- confessione. - Ojectioni satisfit. - Rursus vertendum est, aliud esse pænitentem licite vero, etiam posita hac obligatione in pæniposse nti industria prædicta confessoris ad tente, non propterea tenebitur uti notitia dacomplicum emendandum media correctione, ta in confessione, sed potest extra confessioalind vero ad hoc teneri ; nam illud sæpius, nem dicere sacerdoti, cujus industrianti vult; hoc vero rarius contingit, quia plures cir- quia hoc est medium satis proport onatom et cumstantias concurrere necesse est, ut talis sufficiens. Solum in uno casu videtur esse oriatur obligatio. Ut ergo hoc liceat, tria con- posse hæc obligatio, nimirum, si timeat sacurrere debent et sufficiunt: primum, ut ex cerdotem non serraturum esse aliud secre

tum, quod minus sit quam sigillum ; lunc do postulari, et interdum unius testimonium enim non debet subvenire proximo cum tan- prudenter examinatum, consideralis circumto periculo infamationis ejus, si potest illud stantiis omnibus, facit sufficientem fidem, vitare. Nec contra hoc arget objectio facta, præsertim ad eam actionem præstandam, quod correctio est legis naturalis, quæ non qua bonum proximi procuratur absque ullo obligat ad utendum medio supernatu ali; nocumento. Si vero sit sevsus, notitiam comquia correctio inter fideles non solum est ex paratam per confessionem esse minus efficacharitate naturali , sed etiam infusa, quæ cem ad correctionem, quam extra confessioobligat ad diligendos proximos altiori modo, nem ab eadem persona præstitam, gratis et quam pnra natura obligaret; et ideo occur- sine ulla ratione id dicitur; nam potius prorente medio altioris ordinis, potest charitas pter reverentiam debitam confessioni. quod obligare ad utendum illo, si pensatis omnibus in ea dicitur, cæteris paribus, fit credibilius, necessitas proximi illud requirat. Dicitur er- qnam extra illam. Quocirca, licet non ita go illa lex naturalis, quia est connaturalis obligetur confessor credere pænitenti circa charitati, non quia sit ex solo et puro lumine alios, sicut circa seipsum, potest tamen, imo naturæ. Et hæc de poenitente.

et debet etiam in aliis fidem dare, si nihil 20. Ex quibus facile est intelligere idem obstare videat; unde etiam potest ex illa fide proportionaliter in confessore. Ut enim ei li aliquid operari in commodum proximi ; nec ceat hoc munus acceptare et exequi, illa tria, est necesse ut hinc sequantur scandala ant quæ in pænitente posuimus, requiruntur, et incommoda, si prudenter fiat. Nam, quod insufficiunt, cum proportione applicata, et terdum is, qui corrigitur, possit moleste id propter similem rationem. Ut vero teneatur, ferre, et repugnare seu negare factum, nulaliquando potest obligare charitas, aliis con- lum est inconveniens; nam vel confessor pruditionibus positis concurrentibus cum eadem dentia sua et patientia has difficultates supeproportione ; aliquando vero obligare potest rabit, vel ex discursu et aliis circumstantiis pastorale munus et officium, quando, scilicet intelliget an sit a correctione cessandım. etiam complex est illi subditus, et ex officio 22. Solvitur prima confirmatio -An per tenetur spiritualem ejus salutem procurare, hanc viam possit ad denunciationem procedi. et prudenter judicat hoc medium esse neces- - Atque ex his facile est respondere ad prisarium. Tunc autem, quantum est ex parte mam confirmationem, in qua petitur an per confessoris, regulariter loquendo, magis ex- hanc viam possit usque ad denunciationem pedit, ut pænitens extra confessionem dicat, procedi. In quo primum assero, etiamsi non ut liberius possit suo munere fungi ; non de- possit, non propterea desistendum esse a sebet autem ad hoc cogi pænitens, nisi in ali- creta correctione, si sit spes fructus ; nam quo casu, in quo secreta correctio non cen- correctio non est tantum bona in ordine ad seretur sufficiens, ut stalim dicam.

denunciationem, sed per se potest esse utilis,

vel necessaria propter fructum quem ipsa afDestruitur secundum fundamentum.

ferre potest. Deinde assero, denunciationem 21. Secundo dicebatur improportionatum paternam etiam per hanc viam habere locum, hoc medium ad corrigendum, quia non fun- dummodo licentia poenitentis ad eam expresdatur in certa scientia peccati proximi. Ve- se extendatur; per illam enim solum accedi. rumtamen, si sensus sit correctionem frater- tur ad superiorem ut ad patrem, qui hac ocnam nunquam prudenter et proportionate casione nec potest inquirere in subditum, vel fieri ex fide humana, et per relationem ali- aliud detrimentum illi inferre, sed solum concujus fide digni, est id manifeste falsum, et silio, oratione et opera illum juvare, aufecontra communem sententiam omnium, et rendo occasiones occultissime, et sine timore expressam D. Augustini, serm. 16 de Verbis suspicionis, et ex facultate a poenitente data, Domini ; et habetur in c. Si peccarerit. 2, q. ut in tota hac ynæstione supponimus. De quo 1, ubi inter alia ait : Sunt homines adulteri etiam superiore sine ulla suspicione præsuin domibus suis, in secreto peccant, aliquando mendum est fore prudentem, ut non facile et nobis produntur ab uxoribus suis, plerumque nimis cito credat, et moveatur ad subditum zelantibus, aliquando salutem marit rum pudore afliciendem. Neque ex hoc possunt qurrentibus , nos non prodimus palam, sed in sequi moraliter gravia incommoda ; quod si secreto arguimus. Et ratio est, qnia in rebus aliquod interdum sequitur, est accidentarium bumanis non potest semper evidens certitui. et rarum, propter quod vitandum nou pos

« PredošláPokračovať »