Obrázky na stránke
PDF
ePub

tempus adeo breve ut moraliter possit idem et novam sententiam postulare potest; ergo judicium existimari. Ita Soto, dist. 20, 9. 2, etiam confessor poterit suo arbitratu pæniart. 3, cujus sententia propterea mihi proba- ientiam imponere, juxta præsentem statum tur, quia hæc res moraliter pensanda esl, et pænitentis, ac si prius non esset causa jndijuxta prudens et humanum judicium, et quia cata ; ergo poterit etiam mutare priorem pesæpe ita potest expedire ad bonum anima- pitentiam in posteriorem. Probatur hæc ulrum, ad quod hoc judicium ordinatur; ettima consequentia , quia non est cogendus præsertim locum habet, qnando confessor pænitens duplicem satisfactionem condignam causam memoria retinet, et rationabilis causa pro eodem peccato implere; nam sicut non subest mutandi judicium.

judicat Deus bis in idipsum, ita neque vult 4. An æqualis sacerdos possit mutare pe- duplicem satisfactionem imponere. Confirmanitentiam impositam.Vera et communis opi- tur, quia hæc potestas et jurisdictio clavium nio.- Secundo de sacerdote æquali Soto ab- non est data propter confessoris, sed propter solute docet non posse unum confessorem pænitentes, et licet sint æqualis potestatis, mutare pænitentiam ab alio impositam; idem nihilominus illis conceditur, ut possit unus Victor., in Summ., n.323, quia par in parem ferre sententiam in eadem causa, quæ ab alio non habet imperium, nec judex ejusdem po- judicala est; ergo, si expediat ad bonum pe. testatis potest mutare sententiam ab æquali nitentis, non est huic potcstati contrarium, datam; et in hoc sensu interpretatur cap. sed potius valde consentaneum, ut possit unus Placuit, de Pænit., dist. 6, quem textum late commutare pænitentiam ab alio impositam. supra, disputatione de Ministro , interpretati Denique quod ministri hujus sacramenti sint sumus. Sed hæc sententia non potest genera- veluti materialiter diversi, per accidens est, liter et indifferenter ac omnibus modis intel- hæc autem potestas semper est eadem ; unde, ligi; quod si Soto in eo sensu loquitur, re- sicut ad perfectam potestatem ejusdem sacer. Vera non loquitur consequenter; nam eadem dotis, et ad perfectum hujus sacramenti usum, est ratio de æquali confessore, et de eodem, majusque remedium animarum, pertinet, ut quando judicium, seu confessio iteratur. Un- unus et idem sacerdos possit iterata confesde contraria opinio communis est, quam tenet sione mutare medicinam, ita in diversis saSylv., verb. Confessio, primo, q. 27; Angel., cerdotibus æqualem potestatem habentibus verb. Confessio, 6, n. 4; Navarr., c. 26, 11. 22; idem existimandum est. Rosel., verb. Confessio sacramentalis, n. 11; et 6. Posse confessorem mutare poenitentiam in Victor., n. 211; Ledesm., q. 20, art. 4; Medi- mitiorem. — Unde infero, non solum posse na, t. 2, q.45. Imo addit Navarr., cons. 26, de confessorem hujusmodi mutare unam pæni: Pænitent. et remiss., cum aliis, etiam extra tentiam in aliam æqualem, sed etiam in mi coufessionem posse commutare sacerdotem tiorem, si ita prudenter judicaverit ad bonum æqualem, pænitentiam ab alio impositam; animæ pænitentis expedire. Imo etiam interquod tamen falsum esse censeo, ut infra os. dum poterit omnino tollere, et vel levissimam, tendam; nam, si hoc non licet superiori, vel nullam imponere, ut si pænitens accedat multo minus licebit æquali. Ex tribus ergo multo melius dispositus, magisque contrilus, modis supra positis, scilicel, in eadem con- et aliis viis satisfecisse intelligitur, si forte in. fessione, vel omnino extra confessionem, vel dulgentiam aliquam lucratus est, et propter audiendo aliam confessionem eorumdeni pec- curationem non intelligatur indigere tali mecatorum, prius hic locum non habet, quia, ut dicina. Denique quandocunque omnibus pensupponimus, non agimus de sacerdote, qui satis servata justitiæ æquitate prudenter judiconfessionem audivit et pænitentiam impo- caverit, id satis esse ad digne absolveudum suit, sed de alio. Secundus est falsus et il- pænitentem, id poterit facere, et pænitens, licilus, ut dixi; superest ergo tertius, qui est tuto se illius sententiæ conformare. verus.

7. Oljectio. - Deciditur. - Dices, per hoc 5. Posse æqualem confessorem mutare poe- fieri injuriam priori confessori, quia ille juste nitentiam.-- Dicendum ergo est, posse æqua- tulit sententiam, et præceptum justum; ergo lem sacerdotem,audita confessione eorumdem non potest juste rcvocari ab alio æquali. Item, peccatorum, pænitentiam ab aliquo alio im- jam causa fuit priori commissa, et pænitens posilam mutare. Et ratio est, quia licet prior ab illo obtinuit remissionem culpæ; ergo il sacerdos sententiam tulerit, nihilominus pe- debet omnino parere in executione pænæ. nitens eamdem causam in judicium afferre, Respondetur nullam hic intervenire injuriam

sacerdotis, tum quia judicium hoc ad bonum cramentalis imponi pænitentia extra hoc sarei ordinatur, non in aliquam utilitatem judi- cramentum; ergo nec commutatio potest excis; tum maxime quia hoc judicium tale est, ut tra illud fieri; ergo multo minus abrogatio, super eamdem causam sit iterabile in favorem seu totalis pænitentiæ ablatio. pænitentis, idque non per modum appella- 9. Quod autem in confessione, audita scitionis, sed per modum novi judicii æqualis licet accusatione eorumdem peccatorum, pospræcedenti; et ideo nec posterior judex facil sit superior hujusmodi mutationem facere, a injuriam priori, nec e converso, imo illa tem- fortiori constat ex dictis de confessore æquali. poris antecessio accidentaria est, neque hic Neque contra hoc procedit ratio contrariæ acquiritur specialis jurisdictio quasi per anti- sententiæ, quia licet demus superiorem in hos cipationem, seu præoccupationem judicii, quia actu non esse superiorem formaliter, sed æquareus a principio habet hunc favorem, ut sie- lem, nihilominus dicimus eum habere hanc pius possit judicari, si velit, et æqualiter a potestatem , et majori aliqua ratione concesingulis, si æquales habeant jurisdictiones. dendam esse superiori , quia in potestate juUnde posterior non revocat proprie senten- risdictionis potest aliquo modo excedere, et tiam prioris, sed suam profert, et poenitenti ad ejus munus maxime pertinet judicare oves liberum est, quam voluerit pænam eligere. in hoc sacramento, et salutares pænitentias

8. An superior possit mutare pænitentiam. imponere; et ideo licet ab inferiori hoc etiam - Tertio ex dictis facile est colligere quid di. fiat, non tamen potest impedire superiorem, cendum sit de superiore. Quidam enim etiam quin ipse possit providere animabus subditosuperiori hanc negant potestatem, quia in rum in eodem foro, prout magis ipse expehoc foro nullus videtur esse superior, sed dire censuerit. Neque est eadem ratio de abomnes esse æquales, quia omnes utuntur po- solutione a peccatis, et de poenitentia injunctestate a Christo accepta , et ut ministri ejus ta; absolutio enim statim habet effectum, si absolyunt. Et ideo absolute a quocunque data clavis non errat; si autem errat, non solum a est definitiva et ultima, et a nullo potest mu. superiore, sed a quocunque habente potestatari. Nihilominus contraria sententia est vera tem corrigi potest; at vero executio pænitenet communis; sed, ut explicetur, notandum tiæ impositæ pendet in futurum ; et ideo est in superiore duplicem esse posse potesta- quamvis clavis non erraverit, sed juste fuerit tem: una est ad ministrandum hoc sacramen- imposita, et habuerit effectum obligandi , nitum; altera est potestas ad remittendas poe- hilominus quoad executionem est locus munas peccatorum per indulgentias, quæ potes. tationi, quia potest causa justa subesse, et tas non est semper conjuncta cum prima, intra justitiæ latitudinem potest esse arbised aliquando. Quando ergo superior non ha trium. bet potestatem concedendi indulgentias, so- 10. Quomodo per potestatem concedendi inlum potest mutare poenitentiam ab inferiori dulgentiam possit pænitentiam remittere. — At confessore impositam, audita confessione, et vero si superior habeat potestatem conceservata æqualitate hujus judicii, ut docent dendi indulgentias, per illam potest remiltere Soto, d. 20, q.2, a.3, in fine; Sylv., verb.Con- pænitentiam impositam. Quod dupliciter fit. fessio, 1, q. 27; Rosella, q. 2; quamvis Victo- Primo concedendo plenariam indulgentiam; ria, Ledesma et Navarrus supra dicant, etiam nam per illam extinguitur obligatio aliarum extra confessionem posse superiorem peni. satisfactionum. Secundo, quando expresse tentiam injunctam auferre, vel mutare, quod conceditur remissio hujus, vel illius partis mihi non probatur , quia eadem est potestas poenitentiarum injunctarum. Ita S. Thom., in ligandi ac solvendi in hoc foro; sicut ergo su- 4,9. 1, art. 3 et 4 ; et ibi Albertus Magnus, perior non potest ligare, seu imponere po- art. 17, ad 5; Bonaventura, p. 2, art. 1, q. 2; nitentiam sacramentalem extra consessionem, Richard., art. 3, q. 1; Palud., q 4; Durand., ita non potest ab illa solvere, seu illam mu- q. 4; Argentin., a. 4; Alensis, 4 part., q. 83, tare, quia uterque est aclus clavium , et ad memb. 1, art. 1 ; Adrian., q. de Indulgentiis; hujus sacramenti ministerium pertinet. Item Navar., de Indulgentiis, not. 3, n. 43 et 44 ; uterque est actus ordinis, et jurisdictionis, et Soto, 4, dist. 21, quæst. 1, art. 1; Gab., dist. judicii, qui actus non potest exerceri causa 45, q. 3, art. 2, conclus. 2; Ledes., 2 part., inaudita. Denique, ut fiat commutatio, necesse quæst. 27, art. 2; Sylvester, verb. Indulgenest ut pænitentia sacramentalis auferatur et tia, q. 9; Angelus, verb. Indulgentia, § 1; alia loco illius imponatur; sed non potest sa- late Cordub., lib. 5 de Indulgent., q. 3, 9 et

art. 2; Sylvester: Indulgent. 3, 9 et

10. Intelligendum est autem, per has indul. ideo etiam in ordine ad munus confessionis gentias remitti pænitentias impositas, ut sa- inferiores manent in ordine ad judicium fetisfactivæ sunt, non ut medicinales, quia in- rendum de talibus peccatis. De illis ergo du. dulgentia non datur in destructionem, sed in bitatur, an postquam superior directe absolædificationem animæ; tollere autein reme- vit de illis peccatis, et pro eis satisfactionem dium, seu medicinam curativam peccati, es: imposuit, possit aliquis sacerdos inferior illam set in magnum animarum detrimentum; non poenitentiam commutare. est ergo hæc intentio concedentis indulgen- 13. Ratio dubitandi, — Ratio autem dubitiam, neque ad hoc habet potestatem, sed tandi esse potest, quia illa peccata jam non solum ad remittendam vindictam. Cum enim manent reservata ; ergo potest talis sacerdos sit velu!i dispensator supremi judicis , et Do- de illis absolvere; ergo et pænitentiam pro mini, potest remittere pænam debitam pro illis imponere; ergo et alteram poenitentiam aliqua culpa, et consequenter tollere obliga- in hanc commutare. Probatur hæc ullima tionem satisfaciendi pro illa. De qua re latius consequentia (cætera enim clara sunt), quia in materia de Indulgentiis. Ex dicta vero li- nemo tenetur duplicem satisfactionem pro mitatione obiter intelligitur, his temporibus, eisdem peccatis exhibere; ergo eo ipso quod considerato modo, quo pænitentiæ imponi so- alter sacerdos pænitentiam aliam pro talibus lent, raro vel nunquam licere omittere peni- peccatis imponit, liberat hominem ab obligatentias impositas propter indulgentias, quia tione alterius pænitentiæ implendæ, quæ est revera imponuntur levissimæ poenitentiæ, et virtualis quædam commutatio. Confirmatur quæ vix sufficiunt per modum medicinæ. primo, quia in votis reservatis, postquam su

11. Dubium enodatur. — Unde etiam ex- perior commutavit votum sibi reservatum in pediri poiest incidens dubium, si interdum aliam materiam, potest inferior, seu quilibet aliquis bona fide existimet se satisfecisse pro habens potestatem commutandi ordinaria peccatis commissis sufficienter per alia opera, vota, etiam illam materiam commutare; ergo vel pænas, quas pro Christo sustinuit, an hoc similiter in præsenti. Confirmatur secundo ex ipso cesset obligatio implendi alias poeniten- Glossa, per textum ibi, in cap. Antecedens, 50 tias illi impositas, quas cum culpa, vel forte dist., et in cap. Tempora, 16, 9. 97, dicente, sine illa antea implere non potuit. Respon- prenitentias omnes ésse arbitrarias, ideoque detur, si sola ratio satisfactionis consideretur, posse Episcopum minuere ponam, quam inet revera supponatur omnino alias satisfecis- duxit Papa. Idem habet in c. Latorem , 33, se, et hoc sibi satis constat, moraliter loquen. q. 2, illudque extendit ad clericum inferiodo, cessare prædictam obligationem, quia rem, ut possit minuere pænitentiam ab Episnemo tenetur idem debitum bis solvere, et copo impositam. Quas Gloss, ita intellexit, et quia cessante intrinseco et adæquato fine secutus est Nav., unum tantum referens in legis, cessat ejus obligatio. At vero conside- consil. 25 de Pænit, et remiss., et consil. 3, rata ratione medicina, moraliter loquendo, alias 6, de Voto. El in eamdem sententiam semper manet hæc obligatio. Præsertim quia videntur inclinare Medina et Ledesma, citatis vix potest constare aliquem adæquate satis- locis. fecisse pro suis peccatis.

14. Dubii resolutio. - Nihilominus contra12. An inferior possit poenitentiam in mi- rium sentiendum est, per se, et jure ordinario norem inutare.—Ultimo loco dicendum est de loquendo, quod tenuit Cardin., in Clement. inferiore sacerdote, quatenus talis est, an ult. de Pænitent. et remissionibus; et sequitur possit pænitentiam a supericre confessore in- Angelus, verb. Confessio, 6, n. 4; Tabiena, junctam commutare. Dico autem, quatenus v. Confessio, 2, n. 21; Sylvester referens Motalis est, quia ut in superioribus dixi, in con- nach, et Rayner., v. Confessio, 1,9. 27; et sefessionis et absolutionis munere omnes sa- quitur Armil., n.30. Idem habet Turrecremata cerdotes videntur æquales, quia proferunt ul- in dict. c. Tempora, n. 4. Ratio est, quia intimam et definitivam seutentiam, ut ipsius ferior per se non habet jurisdictionem in illa Christi immediati ministri, quod est verissi- peccata præcise spectata, quatenus talia sunt, mum respectu eorum peccatorum, in quæ seu quatenus commissa sunt; ergo non pohabent propriam jurisdictionem, a quibus per test pænitentiam mutare, quæ pro illis sic se absolvunt. Solum crgo habet locum quæ- spectatis imposita fuerat. Antecedens constio in peccatis reservatis, in quibus inferio- stat, quia illa peccata sic speclata , sunt res sacerdotes jurisdictionem non habent; et reservata, ut supponimus; et ideo dixi con

sideranda esse præcise ut commissa , quia vatis oportet hanc necessitatem intervenire, si considerentur ut jam remissa per supe- et conjecturam moralem facere de superioris rioris absolutionem , sic quidem jam nori voluntate ; nam si fit commutatio, per potessunt reservata ; tamen ut sic non judicantur tatem ab illo delegatam fit, et aliter fieri non simpliciter , sed secundum quid, scilicet, potest; et hoc probant rationes factæ. Et ideo ex suppositione prioris judicii. Unde pro- est secundo considerandum, ad hanc commisbatur consequentia, tum quia non potest pee- sionem interpretandam necessarium imprinitentiam pro peccato injungere, nisi qui po- mis esse, ut difficilis sit recursus ad superiotest de peccato absolvere ; agimus enim de rem seu Prælatum, qui pænitentiam imposuit; pænitentia sacramentali, quæ ab eadem ju- nam alias nec est vera necessitas, nec porisdictione et potestate ligandi ac solvendi test rationabiliter præsumi voluntas ejus. manat, et conjuncta est absolutioni, ut acces. Item, ut hæc præsumptio, præsertim in masorium principali; tum etiam quia non po- teria jurisdictionis delegandæ, sufficiens sit, test sacerdos pænitentiam impositam mutare, oportet ut sit, vel in jure, vel in consuetudine nisi aliam imponendo pro peccatis ; si autem fundata; non potest alio modo ita fundari; peccata sunt reservata, non potest pro illis ergo. Explicatur, quia ob hanc causam in pænitentiam imponere, nisi ex suppositione dictis juribus hæc facultas specialiter conceprioris judicii; debet ergo illa secunda impo- ditur Episcopis, quia recursus ad Summum sitio fieri absque detrimento et injuria prioris Pontificem ordinarie difficilis est; ergo satis judicii ; illud ergo firmum et stabile manere est, quod per similitudinem rationis, extendebet; non ergo habet ibi locum talis com- datur ad casus necessarios, in quibus non pa. mutatio. Confirmatur primo, quia pænitentia tet aditus ad superiorem.; nec alia consuetudo illa a superiore imposita, includit quoddam allegari aut præsumi potest, nec esset ratiopræceptum a superiore impositum, quatenus nabilis, quia hæc est veluti quædam epicheia, superior est; sed inferior non potest mutare quæ hanc conditionem imprimis requirit. præceptum superioris, per se loquendo , ac Quando ergo recursus difficilis est, et alias jure ordinario; ergo. Confirmatur secundo urget moralis necessitas, lunc locum habere ex dictis cap. Accedens, Tempora et Latorem. potest dicta limitatio. Quanta vero esse deUbi Pontifex specialem concessit Episcopo beat hæc necessitas, arbitrio prudentis relinfacultatem ad minuendam pænitentiam a se quilur : existimo autem illam sufficere, quæ impositam sub certis limitationibus et condi- satis est, ut Episcopus, vel Prælatus dispenset tionibus; ergo signum est (quod etiam nota. in ordinariis præceptis Ecclesiasticis. vit Glossa in dict. c. Latorem) hoc non posse 16. Rationibus dubitandi fit salis.-Ad ra. inferiorem facere jure ordinario , sed so- tionem ergo in contrarium ex dictis patet reslum quatenus a superiore intelligitur couces- ponsio ; dicimus enim inferiores sacerdotes sum.

habere jurisdictionem in talia peccata solum 15. Resolutio data limitatur. — Addunt quasi per accidens ex suppositione prioris abvero auctores citati limitationem, nisi neces- solutionis; et ideo non potest de illis ita libesitas, vel pia utilitas aliud postulet; nam tunc re judicare ac si antea non fuissent judicata, pie præsumitur hanc esse intentionem supe. sicut potest facere in peccatis non reservatis, rioris, propter quam limitationem nos addi- et ideo non potest, per se loquendo, immutamus illas duas particulas, per se, et jure ordi- re prius judicium de illis peccatis factum, nario. Unde est notanda imprimis differentia sed tunc solum quando ad hoc intelligitur inter peccata reservata et non reservata, quod accipere potestatem ab ipso superiore. Non in non reservatis potest fieri commutatio per intelligitur autem illam accipere ex vi sose, et ex vi propriæ jurisdictionis, et non tan- lius prioris absolutionis , alioqui enervaretum ex virtuali commissione , aut interpre- tur fere omnino fructus reservationis; quia tativa voluntate prioris confessoris. Et licet statim data absolutione posset alius sacerforte requiratur aliqua rationabilis causa, ut dos iterum absolvere, pænitentiam minuenid fiat ordinate, et ne delur occasio pæniten- do aut immutando. Est optimum simile , tibus facile procurandi hujusmodi commuta- quod totam sententiam contirmat, de peccationes, non oportet autem, ut tanta sit causa, tis mortalibus semel confessis; nam, licet siinquæ moralem necessitatem inducat, aut quæ plex sacerdos possit de illis absolvere, sicut obliget ad conjecturam faciendam de alterius de venialibus, non tamen potest pænitentiam confessoris voluntate. In casibus autem reser. a legitimo confessore pro illis injunctam immutare, ut omnes falentur ; ita ergo in præ- imponit superior aliquod præceptum, sed tansenti. Ad confirmationem Navarrus supra ne- tum mutat materiam, et obligatio relinquitur gat antecedens ; imo facilius putat posse pee- ex vi voti, quod juxta materiæ qualilatem nitentiam pro peccato reservato a superiore subjicitur potestati commutandi, vel dispenimpositam commutari ab inferiori, quam ma. sandi, quam habet sacerdos. Quando vero suteriam voti. Sed ego valde probabile censeo perior pænitentiam imponit, sua auctoritate illud antecedens ; sed quia illud est alterius et jurisdictione imponit specialem obligatio. considerationis, quidqnid de illosit,negandam nem et præceptum, quod ab inferiori mutari censeo illationem, et conse juenter asseren- non potest. Ad secundam confirmationem , dum facilius posse materiam voti, quam pæ- Glossæ illæ intelligendæ sunt juxta ultimam nitentiam injunctam commutari. Ratio diffe- limitationem positam, alioqui earum sentenrentiæ est, quia per commutationem voti non tia non esset admittenda.

FINIS SECUNDÆ PARTIS HUJUS MATERIÆ

« PredošláPokračovať »