Obrázky na stránke
PDF

Deus interdum remittat, tamen, quod semper id faciat, nullo certo principio constat; unde possunt illo; animae dubitare, an Deus hoc rigore justitiae cum eis nsurussit. Prteterea refert Dionys. Carthus., lib. 4 de novissimis , art. 47, animam quamdam purgatorii cuidam apparuisse et dixisse: Scio quia ante judicii diem reniam non obtinebo; an aulem tunc, incertum habeo. Etinfra dicit: Qui taliter torquebanlur, communiter erant incerti an finaliter talvarentur, et quasi desperabiliter fluctuabant, qui in tormentis suis nihil existimabant ita pcenale, sicut incertitudinem indulgentice. Quae omnia refert ex Petro Cluniacensi.

3. In animabus purgatorii esse desptrationem est contra fidem. — Tota haec doctrina erronea est, quamvis in ea qusedam sint magis haeretica et impia. Primo ergo ponere in illis animabus veram desperationem, est contra fidem, et contra omnem rationem suppositis principiis fidei. Probatur, quia desperatio est gravissimum peccatum, et saluti contrarium, quia sicut fides est ad salutem necessaria, ita et spes, quandiu ad terminum perventum non est. Item, quidquid sit de certitudine salutis, saltem est evidens animas illas non esse certas de sua damuatione, aut quod Deus illas deseruerit; imo neque ad hoc praesumendum habent conjecturas; cur ergo desperabunt? Anquia puniri se conspiciunt? At hoc potius est indicium salutis, et amoris Dei, quando cum illa pcena non est conjuncta alia significatio divini odii, vel desnrtionis, quae nulla fingi potest in illis animabus, ut statim amplius patebit.

4. Purgatorii animas nonita doloribus perturbari, ut anxietatem irrationabilem sustineant.—Secundo censeo esse de fule, et fide supposita evidens, illas auimas non ita perturbari doloribus, ut irratinnabilem aliquam anxietatem, vel impatientiam sustineant. Probatur primo ex eodem principio, quod peccare non possunt. Secundo ex illo Proverb. 12 : Non contristabit justum quidquidci acciderit, id est, non perturbabit illum, aut dejecto animo faciet, sed acquo feret animo, sciens non sine divina providentia et justitia evenire. Quod si hoc dixit Sapiens dc justo in hac vita degente, quando divina gratiaelprotectionc custoditur, quid dicendum est de aniinabus illis, quce confirniatae sunt in gratia et inomnibono, etcertissime norunt illas pcenas esse justissimasetex Dei ordinatione evenire? Non ergo pertuibantur et impatientes sunt, sed potius conformantur divinae voluutati; et

ideo Ecclesia iii canone Missae eas dicit in pace dormire, ac quiescere. Nec vero dici potest, ex vebementia doloris perturbari ratiouem in illis animabus et ideo veluti necessitate quadam inculpabili hujusmodi perturbationem pati. Hoc enim perturbationis genus habet locum in anima conjuncta corpori, qaando vehementia doloris ita perturbat humores, ut liftlat organa sensuum, qui postea perturbant rationis usum, propterdependenliam intellectus coujuncti a phantasmatibus. At in puro spiritu, vel anima separala, hic perturbationis modus locum non habet, sed non obstante qtiacunque tristitia integram habet intelligendi, vel ratiocinandi vira. Quanquam enim prava voluntatis affectio etiani in puro spiritu possit inclinare intellectum, vel ad actualem cogitationem, vel eliam ad judicium, in his quse alias evidenlia non sunt, nunqu.im tamenpotesl ita perturbare, utverura usuin rationis auferat. Unde etiam in inferno anima illius divitis optime cognoscebat statum sutim et causam suae poenae, et siuiilia. Eo vel maxime quod in animabus purgatorii nulla est inordinata affectio, ex qua possit talis pcrturbatio, aut impatientia oriri.

Ilas animas cerlas esse de sua sahte.

5, Num hcB animcB statim ac a corpore uparantur, cognoscant non esse damnatas, et quomodo. — Tertio assero certissimum esse animas purgatorii esse omnino securas etcertas de sua salute, tam quoad praesentemjustiliam, quam quoad Beteioam beatitudinem post illum statum conseqttendam. Ila docet D. Thom., citato loco, et ibi caeteri Doctores, et d. 45; Soto, d. 19, q. 3, art. 2, dicit esse Calholicam doctrinam; Cajet.,lom. 1 Opusc., tract. 23, q. 2, solum dixit esse communem doclrinam ; late Roffens., art. 38; Bellarm., lib. 2 de Purgator., c. 4. Ratio hujus veritatis constabit explicando modum bujus certitudinis, simulque respoudeudo adrationem dubitandi. Duo ergo necesse est certo cognoscere ad habendam hanc certitudinem. Unum est, ut animae illae cognoscant statim ac separantura corpore.se uon essedamnatas.sedin statu gratiae. Aliud est, ut cognoscant se non fore damnandas. Quoad primum videtur dici posse probabiliter, animas illasperscientiam evidentem el intuitivam id conspicere, quia seipsas intuitive videndo, vident etiam quidquid in ipsis est, sicut Augeli seipsos videntes, vident suas potentias et habitus. Vident ergo illae animae in sua substantia habitum gratiae, et habitum charitatis in rolantate; ergo vident se secundum praesentem statum non esse damnatas. Ita sentit Cajet. supra, quern imitatur Bellarm., dict. c. 4, circa finein. Mihi tamen res incerta est, et contrarium videtur verisimilius, quia neque Angelus, nednm anima separata, potest per sua naturalia videre mysteria gratiae; quantumvis ergo videat snam substantiam, el naturales potentias, et habitus, nihilominus non poterit intueri qualitates supernaturales in se existentes, sine speciebus propriis illarum, quas oportet esse per se infusas, et supernaturalis ordinis; unde etiam erit necessarium lumen illis speciebus accommodatum; non possumus autem cum fundamento dicere, hoc lumen et species infundi animabus in purgatorio; pertinet enim ad statnmbeatitudinis et sunt quasi proprietates consequentes essentialem beatitudinem, et ad accidentalem pertinentes. Item quia talis scienlia supernaturalis infusa non est debita naturae, nec tali statui pcenali; curergo dicemus ibi infundi?

6. Ex effectxbus, qnos in se experiuntur, cognoscere has animas se esse in gratia.—Aliter ergo dici potest, animas illas ex principiis fidei, quae in hac vita habuerunt, et retinent, et ex effeclibus, quos in se experiuntur, evidenter colligere se non esse iu statu damnationis. Qui discursus fieri potest variis modis. Primo, quia certo credimus animas damnatas non diligere Deum, nec detestari peccata, imo nihil boni operari; illse autem animse evidenter experiuntur se diligere Deura, et detestari peccata, et nihil raali actu velle; ergo evidenter vident se non esse damnatas. Deinde certa fide credimus, animas decedentes in peccato mortali, in eodem puncto ct momento mortis damnari, juxta illud Luc. 16: Mortuus est dives, et sepultus est in inferno; ergo e converso certum etiam est, animam, quse non statim in morte damnatur, non decedere in peccato morlali, et quae in peccato mortali non est, esse in gratia (de adultis enim agiraus); cum ergo anima purgatorii evidenter cognoscat se non esse damnatam, evidenler etiam scit, supposita fide, se esse in statu gratiae, et non in peccalo mortali. Unde hcec est differentia inter illum statum et viatoris, quod in via ex nullo experimento bonorum actuum potest homo evidenter inferre se esse in gratia, quia etiam illi, qui non sunt in gratia, possunt haberc actus bonos, et adco similes, ut non possint evidenter a nobis discerni. At vero in aniraa

bus separatis non ita est; nam quae non sunt in gratia (loquor de animabus adultorum) nullum bonum actum, nec amorem Dei super omnia verum aut verisimilem habere possunt ratione status damnationis, et ideo ex talium actuum experimento evidenter inferri potest status graliee. Rursus certum est, aniraas', quae decedunt in peccato mortali, stalim in puncto mortis cognosccre se esse damnatas; sed anirate purgatorii non cognoscunt se esse damnatas, alias falsum tognoscerent; ergo ex hoc evidenter concludunt se non esse damnatas, quia ex una negatione evidenter infertur alia, et priorem positive, et evidenter cognoscunt, si reflexionem faciant, quod fere necessarium est; ergo inde inferunt evidenter posteriorem. Solum restat probanda major propositio, quae videtur aequo certa , ac certum est, animas decedentes in peccato mortali stalim in morte puniri pcena condigna, quod est manifeste de fide ex dict. loco Luc. 16, et ex illo Job 21 : Ducunt in bonis dies suos, et in punclo ad inferna descendunt, cum similibus. Nemo autem est damnatus nisi sciat se esse damnatum, tum quia alias non stalim csset obstinatus in malo, nec fidem aut potestatem bene operandi amitteret; tum quia magna pais pcenee damnati est scirc se esse damnatum, quia uon est damnatio sine desperatione veniae, neque sine apprehensione perpetuae pcenae et inimicitiae cum Deo, neque etiam e converso desperatio aliunde nascitur cum necessitate nisi ex cognitione talis datnnationis. Unde etiam animae purgalorii eo ipso quod non desperant, vident se non esse damnatas in perpetuum, nec gerere cum Deo perpetuam inimicitiam. Huc accedunt aliae conjeclurae, quia animae quae sunt in mortali, sicut fcruntur in gebennam, ita cognoscunt locum ad quem deferunlur, et audiunt blasphemias in Deum, quae ibi dicuntur, et quibus ipsae cooperantur; haec aulem omnia non experitur anima purgatorii, imo videt se esse in loco, ubi Deus honoratur et non blasphematur, elc.; ergo.

7. Quomodo hw anitnm cognoscant se non fore damnandas. — His ergo modis cognoscunt illud principium; sed illud uon salis est, nisi addatur secundura. Dicere autem possumus illud solum cognoscere ex fide, quam in hac vita habuerunt. Nam de fide credimus animas sanclas post mortem non posse peccare, ut in superioribus ostensum est; hanc autem fidem etiam retinent animae separatae; crgo hoc ipso quod vident se non esse in statu peccali morlalis, quando hinc decedunt, certo judicaut se non posse cadere ab illo statu, atque adco poenas illas fore temporales, et post illas vitam beataro consecuturas. Si quis tamen recte consideret, tota ha3C cognitio non excedit tbeologicam certitudinem, unde non est evidens quoad ipsum consequens, sed solum quoad illationem. Ex quo videtur ulterius inferri, hanc cognitionem non posse esse communem omnibus illis animabus. Num principia illa, quoe nos supponimus ut certa, quamvis talia sint, non tamen sunt articuli fidei omnibusnoti, sed doctis tantum , et plusquam mediocribus Tbeologis noti sunt; multi ergn justi idiotea morientur sine fide vel cognitione talium principiorum, ut quod anima purgatorii non possit peccare, quod anirna discedens in peccato mortali statim sciat se esse d.nnnatam, vel siroilia; ergo possunt esse in purgatorio multee animBe, quae per se non valeant talem discursum theologicum facere, quia illis pro illo slatu non revelatur theologia, quam in hac vila non didicerunl. Ad hoc vero dici potest, quoad haec principia, quae facilia sunt, facillime edoceri, et illuminari a suis Angelis custodibus.

8. Rationi dubitandi fit satit. — Addimus denique, directe et per se hanc certitudinem recipere in judicio particulari. Suppono enim omnes homines judicari in morte, paiticulari judicio, de quo dixi multa in 2 tomo, disp. 52, sect. 2, ubi ostendi et illud esse, et in instanti separationis animee a corpore fieri, et in eo ferri sententiam, quae ipsi animie statim manifestatur, nam ad bunc finem profertur; imo nibil aliud videtur esse proferri, quam manifeslari, quia apud se jam Deus illam babebat, profert uutem cum manifestat; haec aulem manifestatio per se perlinet ad eum qui judicatur; nam quod aliis manifestetur, accidentarium est. Per hanc autem sententiam duo cognoscunt ilke animae, scilicet, dignas esse vita eeterna propter bona merita, el illam esse illis reddendam in tali ac tanto gradu, ditlerri tamen , quia dignaj etiam sunt tali ac tanla poena, quam prius luiturse sunt; simul eliam videnl senlentiam Dei osse immutabilem et infallibiliter habituram effectum. Per eam ergo senlentiam, quae revelationera divinam continet, et de praesenti slatu , et dc futura beatitudine certissimae reddnntur. Unde cxislimo, non solum certo scire illam pcenam futuram esse temporalem, sed etiam quanto tempore du

ratura sit, per se loquendo. Quod etiam constare potest ex illis revelationibus, in quibus animae purgatorii apparent, et petunt suffragin, affirmantes fore statira liberandas ab illis pcenis, si hoc vel illud pro illis fiat, ut patet ex Gregor., 4 Dialog., cap. 40, et aliis.

9. Has animas habere certam spem de sua beatitudine, licet beati non habeant spem de gloria suorum corporum. — Ratio igitur dubitandi initio posita soluta est. Ad id autem quod despe et timore dicebatur, respondeo, imo animas illas tanto sperare certius, quanto securius; non est enim contra rationem spei certitudo consequendi bonum speratum, quandiu illud obtentum non est, maxime si adhuc sustinendi sunt labores, et superandae difficultates ante consecutionem. Ila vero se habent illee sanctee animae, et differunt aliquo modo a jara beatis, etiam respectu gloriae corporis, quia beatae jam habent gloriam animee, quee est veluti priucipium intrinsecum gloriee corporis, et sine ulla pcena, vel difficultate sua illam consecuturae sunt, etideo licet habeant simplicem expectationem, illa tamen in eis non habet rationem spei, quia non habet rationem ardui, sive diversitas inter eas essentialis sit, sive non, de quo alias; in prcesenti autem et est vera expectalio et fiducia, et nomen etiam spei retinet, quia adhuc retinet bonum illud rationem ardui. Unde, cum de beatis incertum sit, an habitus spei quoad substantiam ct realitatem in eis maneat, de animabus purgatorii id dubitari non potest, quia retinent integram justitiam habilualem, quae sine re aut spe esse non potest, et quia nihil egerunt, quo illam amitterent, uec etiara aliquid ei incompossitile receperunt.

10. Confirmationi respondetur.Hujusmodi animam non habere timorem cum spe bealitudinis. — Ad aliam vero partem de timorc, primum dicitur, non esse de ratione spei, ut habeat timorera conjunctum; quae est enim neccssitas? Deinde dicitur, proprium tiraorem esse de malo futuro; nam de jam praescnti potius est tristitia; animee ergo illae tristautur et dolent de praesenti malo pcenae, quia hoc pravum non est, sed naturale; imo ad hoc ibi sunt, ut constristentur; simul autein naturaliter fngiunt malum illud, et cupiuut finiri. NTam,ut Cyprianusaitlib. de Mortalit.: Quis non trisiitim carere optet, guis non ad Iwliliam venire festinet? Ula autem fuga pro illo statu non est per modum appetitus elficacis, sed velleitatis cujusdam, et ideo potius

[merged small][merged small][ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors]

Su/fragium qnid. Quot modis suffragium unius possit alteri prodesse.— Postquam visum cst, quomodo solvi posset temporalis poena peccatis debita, per propriam actionem, vel passionem ipsiusmet peccatoris , videndum superest, quomodo remitli possit, vel solvi per alterius actionem vel passionem alteri communicatam. Quce communicatio, prout inter fideles fieri potest, suffragium soJet appellari, juxta usitatam phrasim Ecclesise et Theologorum. Est enim suffragium, ut sumitur ex D. Thom. et aliis, in 4, d. 43, auxilium quoddam, quod unus fidelis praebct alteri ad oblinendum a Deo remissionem pcenaa temporalis, vel aliquid hujusmodi. Supponendumque est tribus modis posse suffragium unius prodesse alteri. Primo ex opere operato. Secundo per indulgentias, quee etiam juvant ad modum operis operati. Tertio ex opere operantis. De primo modo nihil nobis dicendum superesl in hac materia; suppono enim, remissionem pcenoe ex opere operato, seclusis indulgentiis, non fieri nisi aut per sacramenta, aut per sacrificium; nam ex Christi institutione non habcmus alia instrumenta, seu causas hujus effectus.Et quamvis probabile sit, aliquod saciamentale ex inslitutione Ecclesise haberc hunc effectum, tamen, si ita est, illud reducitur ad aliquem modum ex dictis, et, quantnm ad prsesens spcctat, eadem ratio erit de hac rcmissione, et dc illa, quae fit in sacramentis; suppono enim ullerius rcmissionem pcense, quoe ex opere operato comparatur per susceptionem alicujus sacramenti, tantum in eo fieri, qui sacramentum suscipit, et non in alio, ut in superiori tomo late tractavi. Idemque erit in sacramentalibus, si per usum alicujus talis effectns conceditur; ut si per aquambenedictam alicui remittilur aliquis gradus poenae, illa remissio fil ei, qui devote utitur aqua be

ncdicta, non alteri, quod simile sno modo e-i in baptismo et aliis sacramentis. Quo fitnt nullura suffragium possit aliis prodesse ex opere operato, praeter Missa? sacriliciura; de quo disputatum est sulficienter in superiori tom., disput. 79, scct. 9, et seq., et ideo de hoc genere suffrngii ex opere operato nihil aliud in hac materia dicendum nobis supercst. De suffragio vero per modnm iudnlgenlise dicturi sumus in sequenti disputatione, et ideo in prsesenti solum est sermo de suffragiis ex opere operantis, sive haec fiant auctoritate privata singulorum fidelium, sive auctoritate publica totius Ecclesia?; utroque enhn modo fieri possunt, ut constat ex usu Ecclesiae, ct in discursu disputalionis explicabitur. In qua prirao videndum est, an possit hoc genus suffragii inter fideles reperiri. Secundo, quibus modis fieri possit. Tertio, per qua3 opera fieri possit, et quas conditiones requirat ex parte auxiliantis, et eorum, quibus hoc genus auxilii seu suffragiorum impenditur.

SECTIO I.

An inter fideles quorumdam suffragia aliis valere possint ad satisfactionem, seu remissionem pccnw temporalis.

I. Esse inter fideles communionem bonorvm operum, est de fide.Lutkeranorum error.— Quod inter fideles sit aliqua communicatio bonorum operum, quibus quidam possit alios juvare, extra controversiam est; id enim aperte in Symbolo confitemur in articulo de Sanctorum communione: nam sensus illius est, csse inter Sanctos, qui sunt viva Chrisli membra, communicationem aliquam in bonis operibus, quatenus unusquisque suis bonis aclionibus alios juvare potest. Sumus enim ejusdem corporis membra, teste Pau

« PredošláPokračovať »