Obrázky na stránke
PDF
ePub

Deus interdum remittat, tamen, quod semper ideo Ecclesia in canone Missæ eas dicit in pace id faciat, nullo certo principio constat; unde dormire, ac quiescere. Nec vero dici potest, possunt illæ animæ dubitare, an Deus hoc ri- ex vehementia doloris perturbari rationem in gore justitiæ cum eis usurus sit. Præterea re- illis animabus et ideo veluti necessitate quafert Dionys. Carthus., lib. 4 de novissimis, dam inculpabili hujusmodi perturbationem art. 47, animam quamdam purgatorii cuidam pati. Hoc enim perturbationis genus habet apparuisse et dixisse : Scio quia ante judicii locum in anima conjuncta corpori, quando diem veniam non obtinebo ; an autem tunc, in- vehementia doloris ita perturbat humores, ut certum habeo. Et infra dicit: Qui taliter torque- lædat organa sensuum, qui postea perturbantur, communiter erant incerti an finaliter bant rationis usum, propter dependentiam insaloarentur, et quasi desperabiliter fluctua. tellectus conjuncti a phantasmatibus. At in bant, qui in tormentis suis nihil existimabant puro spiritu, vel anima separala, hie perturita poenale, sicut incertitudinem indulgentiæ. bationis modus locum non habet, sed non Quæ omnia refert ex Petro Cluniacensi. obstante quacunque tristitia integram habel

3. In animabus purgatorii esse desperatio- intelligendi, vel ratiocinandi vim. Quanquam nein est contra fidem. — Tota hæc doctrina er- enim prava voluntatis affectio etiam in puro ronea est, quamvis in ea quædam sint magis spiritu possit inclinare intellectum, vel ad hæretica et impia. Primo ergo ponere in illis actualem cogitationem, vel etiam ad judianimabus veram desperationem, est contra cium, in his quæ alias evidentia non sunt, fidem, et contra omnem rationem suppositis nunquam tamen potest ita perturbare, ut reprincipiis fidei. Probatur, quia desperatio est rum usum rationis auferat. Unde etiam in ingravissimum peccatum , et saluti contrarium, ferno anima illius divitis optime cognoscebat quia sicut fides est ad salulem necessaria, ila statum suum et causam suæ pænæ, et simiet spes, quandiu ad terminum perventun lia. Eo vel maxime quod in animabus purganon est. Item, quidquid sit de certitudine sa- torii nulla est inordinata affectio, ex qua poslutis , saltem est evidens animas illas non sit talis perturbatio, aut impatientia oriri. esse certas de sua damnatione, aut quod Deus illas deseruerit; imo neque ad hoc præsu

Has animas certas esse de sua salute. mendum habent conjecturas; cur ergo despe- 5, Num animæ statim ac a corpore serabunt? An quia puniri se conspiciunt? At hoc parantur, cognoscant non esse damnatas, e potius est indicium salutis, et amoris Dei, quomodo. — Tertio assero certissimum esse quando cum illa pæna non est conjuncta alia animas purgatorii esse omnino securas et cer. significatio divini odii, vel desertionis, quæ tas de sua salute, tam quoad præsentem junulla fingi potest in illis animabus, ut statim stitiam, quam quoad æternam beatitudinem amplius patebit.

post illum statum consequendam. Ita docet 4. Purgatorii animas non ita doloribus per. D. Thom., citato loco, et ibi cæteri Doctores, turbari, ut anxietatem irrationabilem susti- et d. 45; Soto, d. 19, q. 3, art. 2, dicit esse neant. - Secundo censeo esse de fide, et fide Catholicam doctrinam ; Cajet., tom. 1 Opusc., supposita evidens, illas auimas non ita per- Tract. 23, g. 2, solum dixit esse communem turbari doloribus, ut irrationabilem aliquam doctrinam ; late Roffens., art. 38; Bellarm., anxietatem, vel impatientiam sustineant. Pro- lib. 2 de Purgator., c. 4. Ratio hujus veritabatur primo ex eodem principio, quod pec- tis constabit explicando modum hujus certitu. care non possunt. Secundo ex illo Proverb. dinis, simulque respondendo ad rationem du12 : Non contristabit justum quidquid ei acci- bitandi. Duo ergo necesse est certo cognosderit, id est, non perturbabit illum, aut de- cere ad habendam hanc certitudinem. Unum jecto animo faciet, sed æquo feret animo, est, ut animæ illæ cognoscant statim ac sepasciens non sine divina providentia et justitia rantur a corpore, se non esse damnatas, sed in evenire. Quod si hoc dixit Sapiens de justo in statu gratiæ. Aliud est, ut cognoscant se non hac vita degente, quando divina gratia et pro- fore damnandas. Quoad primum videtur dici tectionc custoditur, quid dicendum est de ani- posse probabiliter, animas illas per scientiam mabus illis, quæ confirmatæ sunt in gratia et evidentem et intuitivam id conspicere, quia in omni bono, et certissime norunt illas pænas seipsas intuitive videndo, vident etiam quid. esse justissimas et ex Dei ordinatione evenire? quid in ipsis est, sicut Angeli seipsos viden. Non ergo perturbantur et impalientes sunt, tes, vident suas potentias et habitus. Vident sed potius conformantur divinæ voluntati; et ergo illæ animæ in sua substantia habitum

gratiæ, et habitum charitatis in voluntate; bus separatis non ita est; nam quæ non sunt ergo vident se secundum præsentem statum in gratia (loquor de animabus adultorum) non esse damnatas. Ita sentit Cajet. supra, nullum bonum actum , nec amorem Dei su quem imitatur Bellarm., dict. c. 4, circa fi- per omnia verum aut verisimilem habere nem. Mihi tamen res incerta est, et contra- possunt ratione status damnationis, et ideo rium videtur verisimilius, quia neque Ange- ex talium actuum experimento evidenter in. lus, nedum anima separata, potest per sua ferri potest status gratiæ. Rursus certum est, naturalia videre mysteria gratiæ; quantum- animas; quæ decedunt in peccato mortali, vis ergo videat suam substantiam, et natura- statim in puncto mortis cognoscere se esse les potentias, et habitus, nihilominus non po. damnatas; sed animæ purgatorii non cognoterit intueri qualitates supernaturales in se scunt se esse damnatas, alias falsum cognoexistentes, sine speciebus propriis illarum, scerent; ergo ex hoc evidenter concludunt se quas oportet esse per se infusas, et superna- non esse damnatas, quia ex una negatione turalis ordinis; unde etiam erit necessarium evidenter infertur alia , et priorem positive, lumen illis speciebus accommodatum ; non et evidenter cognoscunt, si reflexionem fapossumus autem cum fundamento dicere, hoc ciant, quod fere necessarium est; ergo inde lumen et species infundi animabus in purga- inferunt evidenter posteriorem. Solum reslat torio; pertinet enim ad statum beatitudinis et probanda major propositio, quæ videtur æque sunt quasi proprietates consequentes essen- certa , ac certum est, animas decedentes in tialem beatitudinem, et ad accidentalem per- peccato mortali statim in morte puniri pæna tinentes. Item quia talis scientia supernatu- condigna, quod est manifeste de fide ex dict. ralis infusa non est debita naturæ, nec tali loco Luc. 16, et ex illo Job 21 : Ducunt in statui pænali; cur ergo dicemus ibi infundi ? bonis dies suos, et in puncto ad inferna descen

6. Ex effectibus, quos in se experiuntur, co- dunt, cum similibus. Nemo autem est damgnoscere has animas se esse in gratia.-Aliler natus nisi sciat se esse damnatum, tum quia ergo dici potest, animas illas ex principiis alias non stalim esset obstinatus in malo, nec fidei, quæ in hac vita habuerunt, et retinent, fidem aut potestatem bene operandi amitteet ex effectibus , quos in se experiuntur, evi- ret; tum quia magna pars pænæ damnati est denter colligere se non esse in statu damna- scire se esse damnatum, quia non est damnationis. Qui discursus fieri potest variis modis. tio sine desperatione veniæ, neque sine apPrimo , quia certo credimus animas dam- prehensione perpetuæ pænæ et inimicitiæ natas non diligere Deum, nec detestari pec- cum Deo, neque etiam e converso desperatio cata, imo nihil boni operari; illæ autem ani- aliunde nascitur cum necessitate nisi ex comæ evidenter experiuntur se diligere Deum, gnitione talis damnationis. Unde etiam aniet detestari peccata, et nihil mali actu velle; mæ purgatorii eo ipso quod non desperant, ergo evidenter vident se non esse damnatas. vident se non esse damnatas in perpetuum, Deinde certa fide credimus, animas deceden- nec gerere cum Deo perpetuam inimicitiam. tes in peccato mortali, in eodem puncto et Huc accedunt aliæ conjecturæ, quia animæ momento mortis damnari, juxta illud Luc. quæ sunt in mortali, sicut feruntur in gehen16 : Mortuus est dives, et sepultus est in in- nam, ita cognoscunt locum ad quem deferunferno; ergo e converso certum etiam est, ani- tur, et audiunt blasphemias in Deum, quæ ibi mam, quæ non statim in morte damnatur, dicuntur, et quibus ipsæ cooperantur; hæc non decedere in peccato mortali , et quæ in autem omnia non experitur anima purgatopeccato mortali non est, esse in gratia (de rii, imo videt se esse in loco, ubi Deus honoadultis enim agimus); cum ergo anima pur ratur et non blasphematur, elc.; ergo. gatorii evidenter cognoscat se non esse dam 7. Quomodo animæ cognoscant se non natam, evidenter etiam scit, supposita fide, fore damnandas. — His ergo modis cogno. se esse in statu gratiæ , et non in peccato scunt illud principium; sed illud non satis mortali. Unde hæc est differentia inter illum est, nisi addatur secunduan. Dicere autem statum et viatoris, quod in via ex nullo ex- possumus illud solum cognoscere ex fide, perimento bonorum actuum potest homo evi- quam in hac vita babuerunt. Nam de fide denter inferre se esse in gratia, quia etiam credimus animas sanclas post mortem non illi, qui non sunt in gratia, possunt habere posse peccare, ut in superioribus ostensum actus bonos, et adeo similes, ut non possint est; hanc autem fidem etiam retinent animæ evidenter a nobis discerni. At vero in anima- separatæ ; crgo hoc ipso quod vident se non esse in statu peccati mortalis, quando hinc ratura sit, per se loquendo. Quod etiam condecedunt, certo judicant se non posse cadere stare potest ex illis revelationibus, in quibus ab illo statu, atque adeo pænas illas fore animæ purgatorii apparent, et petunt saffratemporales, et post illas vitam beatam conse- gia, affirmantes fore statim liberandas ab illis cuturas. Si quis tamen recte consideret, tota penis, si hoc vel illud pro illis fiat, ut patet hæc cognitio non excedit theologicam certi- ex Gregor., 4 Dialog., cap. 40, et aliis. tudinem, unde non est evidens quoad ipsum 9. Has animas habere certam spem de sua consequens, sed solum quoad illationem. Ex beatitudine, licet beati non habeant spem de quo videtur ulterius inferri, banc cognitio- gloria suorum corporum. – Ratio igitur dubinem non posse esse communem omnibus il- landi initio posita soluta est. Ad id autem quod lis animabus. Nam principia illa, quæ nos despe et timore dicebatur, respondeo, imo anisupponimus ut certa, quamvis talia sint, non mas illas tanto sperare certius, quanto secu. tamen sunt articuli fidei omnibus noti, sed rius; non est enim contra rationem spei cerdoctis tantum, et plusquam mediocribus titudo consequendi bonum speratum, quanTheologis noti sunt; multi ergo justi idiotæ diu illud obtentum non est, maxime si adhuc morientur sine fide vel cognitione talium sustinendi sunt labores, et superandæ diffiprincipiorum, ut quod anima purgatorii non cultates ante consecutionem. lla vero se possit peccare, quod anima discedens in pec- babent illæ sanctæ animæ, et differunt aliquo cato mortali statim sciat se esse damnatam, modo a jam beatis, etiam respectu gloriæ vel similia; ergo possunt esse in purgatorio corporis, quia beatæ jam habent gloriam apimultæ animæ, quæ per se non valeant talem mæ, quæ est veluti principium intrinsecum discursum theologicum facere, quia illis pro gloriæ corporis, et sine ulla pæna, vel diffiillo statu non revelatur theologia, quam in cultate sua illam consecuturæ sunt, et ideo hac vita non didicerunt. Ad hoc vero dici po- licet habeant simplicem expectationem, illa test, quoad hæc principia , quæ facilia sunt, tamen in eis non habet rationem spei, quia facillime edoceri, et illuminari a suis Angelis non habet rationem ardui, sive diversitas incustodibus.

ter eas essentialis sit, sive non, de quo alias; 8. Rationi dubitandi fit satis. — Addimus in præsenti autem et est vera expectatio et denique, directe et per se hanc certitudinem fiducia, et nomen etiam spei retinet, quia recipere in judicio particulari. Suppono enim adhuc retinet bonum illud rationem ardui. omnes homines judicari in morte, particu- Unde, cum de beatis incertum sit, an habitus lari judicio, de quo dixi multa in 2 tomo, spei quoad substantiam et realitatem in eis disp. 52, sect. 2, ubi ostendi et illud esse, et maneat, de animabus purgatorii id dubitari in instanti separationis animæ a corpore fieri, non potest, quia retinent integram justitiam et in eo ferri sententiam, quæ ipsi anime habitualem, quæ sine re aut spe esse non postatim manifestatur, nam ad hunc finem pro- test, et quia nihil egerunt, quo illam amittefertur; imo nihil aliud videtur esse proferri, rent, nec etiam aliquid ei incompossibile requam manifestari, quia apud se jam Deus ceperunt. illam habebat, profert autem cum manifes- 10. Confirmationi respondetur.-Hujusmotat; hæc autem manifestatio per se pertinet di animam non habere timorem cum spe beatiad eum qui judicatur; nam quod aliis mani- tudinis. — Ad aliam vero partem de timore, festetur, accidentarium est. Per hanc autem primum dicitur, non esse de ratione spei, ut sententiam duo cognoscunt illæ animæ, sci- habeat timorem conjunctum; quæ est enim licet, dignas esse vita æterna propter bona necessitas? Deinde dicitur, proprium timorem merita , et illam esse illis reddendam in tali esse de malo futuro; nam de jam presenti ac tanto gradu, differri tamen, quia dignæ potius est tristitia ; animæ ergo illæ tristanetiam sunt tali ac tanta pæna, quam prias tur et dolent de præsenti malo poenæ, quia luituræ sunt; simul etiam vident sententiam hoc pravum non est, sed naturale; imo ad Dei esse immutabilem et infallibiliter habi- hoc ibi sunt, ut constristentur; simul autem turam effectum. Per eam ergo sententiam, naturaliter fugiunt malum illud, et cupiunt quæ revelationem divinam continet, et de finiri. Nam, ut Cyprianus ait lib. de Mortalit. : præsenti statu , et de futura beatitudine cer. Quis non tristitiæ carere optet , quis non ad tissiinæ redduntur. Unde existimo, non so- laetitiam venire festinet? Illa autem fuga pro lum certo scire illam poenam futuram esse illo statu non est per modum appetitus effitemporalem, sed etiam quanto tempore du- cacis, sed velleitatis cujusdam, et ideo potius

simplex fuga mali dicitur, quam timor. Rur- dici possunt habere charitatem perfectam , sus, perpetuitatem illius mali, vel carentiæ quæ hunc timorem excludit; non enim jam perpetuæ divinæ visionis minus timent, quia fugiunt culpam propter timorem pænæ, in certissimæ sunt eis non imminere tale pericu- quo talis timor consistit, sed culpam propter lum; simplici ergo affectu illas fugiunt, et se et propter Deum fugiunt, quod pertinet ad odio habent, ve! ex appetitu propriæ beatitu- timorem filialem, et pænam ipsam ea potisdinis, certa que spe illius, vel ex charitate Dei, simum ratione delestantur, quia est fructus propter, cujus honorem et amorem , illum culpæ. Igitur prædicta certitudo, nec veram maxime videre desiderant. Denique, proprium spem, nec timorem illi statai accommodatum timorem servilem non habent, et quoad hoc excludit.

FINIS QUARTÆ PARTIS HUJUS OPERIS.

QUINTA HUJUS OPERIS PARS

DISPUTATIO XLVIII

DE SUFFRAGIIS.

[ocr errors]

a cuonem, opere operato, præter Mieces -- **

Suffragium quid. — Quot modis suffra- nedicta, non alteri, quod simile suo modo est gium unius possit alteri prodesse. - Postquam in baptismo et aliis sacramentis. Quo fit ut visum est, quomodo solvi posset temporalis nullum suffragium possit aliis prodesse ex poena peccatis debita, per propriam actionem, opere operato, præter Missæ sacrificium; de vel passionem ipsiusmet peccatoris , viden- quo disputatum est suflicienter in superiori dum superest, quomodo remitti possit, vel tom., disput. 79, sect. 9, et seq., et ideo de solvi per alterius actionem vel passionem al. hoc genere suffragii ex opere operato nihil teri communicatam. Quæ communicatio, aliud in hac materia dicendum nobis superprout inter fideles fieri potest, suffragium so- est. De suffragio vero per modum indullet appellari, juxta usitatam phrasim Eccle- gentiæ dicturi sumus in sequenti dispu siæ et Theologorum. Est enim suffragium, tatione, et ideo in præsenti solum est sermo ut sumitur ex D. Thom. et aliis, in 4, d. 45, de suffragiis ex opere operantis, sive hæc auxilium quoddam, quod unus fidelis præbct fiant auctoritate privata singulorum fidelium, alteri ad obtinendum a Deo remissionem pe- sive auctoritate publica totius Ecclesiæ ; utronæ temporalis, vel aliquid hujusmodi. Sup- que enim modo fieri possunt, ut constat es ponendumque est tribus modis posse suffra- usu Ecclesiæ, ct in discursu disputationis exgium unius prodesse alteri. Primo ex opere plicabitur. In qua primo videndum est, an operato. Secundo per indulgentias, quæ etiam possit hoc genus suffragii inter fideles repeiuvant ad modum operis operati. Tertio ex riri. Secundo, quibus modis fieri possit. Teropere operantis. De primo modo nihil nobis tio, per quæ opera fieri possit, et quas condidicendum superest in hac materia; suppono tiones requirat ex parte auxiliantis, et eorum, enim, remissionem pænæ ex opere operato, quibus hoc genus auxilii seu suffragiorum seclusis indulgentiis, non fieri nisi aut per impenditur. sacramenta , aut per sacrificium; nam ex Christi institutione non habemus alia instru

SECTIO I. a, seu causas nojus effectus. Et quamvis An inter fideles quorumdam suffragia aliis valere probabile sit, aliquod sacramentale ex insti

possint ad satisfactionem, seu remissionem petutione Ecclesiæ habere hunc effectum , ta noe temporalis. . men, si ita est, illud reducitur ad aliquem modum ex dictis, et, quantum ad præsens 1. Esse inter fideles communionem bonorum spectat, eadem ratio erit de hac remissione, operum, est de fide. Lutheranorum error.et de illa, quæ fit in sacramentis; suppono Quod inter fideles sit aliqua communicatio enim ulterius remissionem poenæ, quæ ex bonorum operum, quibus quidam possit alios opere operato comparatur per susceptionem juvare, extra controversiam est; id enim alicujus sacramenti, tantum in eo fieri, qui aperte in Symbolo confitemur in articulo de sacramentum suscipit, et non in alio, ut in Sanctorum communione : nam sensus illius superiori tomo late tractavi. Idemque erit in est, esse inter Sanctos, qui sunt viva Christi sacramentalibus, si per usum alicujus talis membra, communicationem aliquam in boeffectus conceditur; ut si per aquam benedic- nis operibus, quatenus unusquisque suis botam alicui remittitur aliquis gradus pænæ, nis actionibus alios juvare potest. Sumus illa remissio fil ei, qui devote utitur aqua be- enim ejusdem corporis membra, teste Pau

« PredošláPokračovať »