Obrázky na stránke
PDF

In Bezug auf die Creatur, deren Hinfälligkeit aus fich und lebendigkeit aus seinem Gnadengeschenke, heißt Gott der uns fterbliche'), der allein unsterbliche.

9. 2. Eigensdaftliche Betr adtung der Erlenntniß Gottes.

[ocr errors]

1) I Tim. I, 17. Regi autem saeculorum immortali ..... honor. VI, 16. Qui solus habet immortalitatem. Cir. Rom. I, 23.

[ocr errors][ocr errors]

Creatur, alle Vergangenheit"), Zukunft'), alle Schidsale und Handlungen '), das Zufälligste und Freiefte), Verborgenfte'), das geheimste Denfen und Wollen).

1) Sirac. XLII, 19. Cegnovit enim Dominus omnem scientiam, at inspexit in signum aevi, annuntians, quae praeterierunt et quae superventura sunt, revelans vestigia occultorum. 20. Non praeterit illum omnis cogitatus, et non abscondit se ab eo ullus sermo.

2) Jes. XLVI. 10. Annuntians ab exordio novissima, et ab initio quae nondum facta sunt. XLI, 22. 23. XLV, 21. Jer. I, 8. Priusquam te formarem in utero, novi te. Sapient. XIX, 1. Impiis autem usque in novissimum sine misericordia ira supervenit. Praesciebat enim et futura eorum. Dan. XIII, 42. (sagt Susanna) Deus aeterne, qui absconditorum es cognitor, qui posti omnia, antequam fiant.

3) Job. XXXIV, 21. Oculi ejus super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. (cf. 22. 23.) Ps. I, 6. XXXII, (Vulg.) 13. De coelo respexit Dominus, vidit omnes filios hominum. 14. de praeparato habitaculo suo respexit super omnes, qui habitant terram. 15. Qui finsit sigillatim corda eorum, qui intelligit omnia opera eorum. XXXIII, 15. XXXIV, 16. sq. Sir. XVII, 13. Viae illorum coram ipso sunt somper, non sunt absconditae ab oculis ipsius. XXIII, (Vulg.) 29. Domino Deo, antequam crearentur, omnia sunt cognita, sic et post perfectum respicit omnia. XXXIX, 24. Opera enim omnis carnis coram eo, et non est quidquam absconditum ab oculis ejus. 28. A saeculo usque in saeculum respicit, et nibil est mirabile in oculis ejus. XLII. 19. Prov. V, 21. XV, 3. 8. 9. XVI, 2. 7. XXI, 1. XXIV, 12. Matik. VI, 8. X, 29, 30.

4) I Sam. XXIII, 12. Dixitque David, si tradent me viri Ceilae, et viros, qui mecum sunt, in manus Saul ? et dixit Dominus: tradent. Jerem. XXXVIII, 17 sq. Matth. XI, 21. Vae tibi Corozaim, vae tibi Bethzaida, quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes, quae factae sunt in vobis, olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. Cf. 23.

6) Jer. XXIII, 24. Si absconditur vir in absconditis, et ego non videbo eum, dicit Dominus. Nonne coelum et terram ego impleo ? Sir. XVII, 19. Viae illorum coram ipso semper, non sunt absconsae ab oculis ipsius.

6) I Reg. VIII, 39. Tu nosti solus cor omnium filiorum hominum. I Paral. XXVIII, 9. Omnia corda scrutatur Dominus, et universas mentium cogitationes intelligit. Prov. XVI, 2. Spirituum ponderator est Dominus. XXIV, 12. Qui inspector est cordis, ipse intelligit, et serva

2) Gottes Atwiffenheit ist von den Apoftolifern, Apologeten und überhaupt von den Vätern vielfach befannt“), nad allen Seis ten betrachtet und vertheidigt worden. Alwissenbeit ergibt sich aus der Idee Gottes mit solcher Nothwendigkeit und Evidenz, daß auch die intelligentern Heiden sie anerkannt haben ?).

torem animae tuae nihil fallit. Job. XLII, 2. Scio, quod omnia potes, et nulla te latet cogitatio. Jer. XI, 20. Domine Sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et corda. (Cl. XII, 3. XVII, 9. 10. XX, 12.) Ps. XXXII, (Vulg). 18. Qui finxit sigillatim (7) corda eorum, qui intelligit (29) omnia opera eorum. (Aug. Quia ergo intus videt, dictum est: intelligit. i. h. Ps. En. III. n. 22.) CXXXVIII, (Vulg.) 3. Intellexisti cogitationes meas de longe, semitammeam et funiculum meum investigasti, 4. et omnes vias meas praevidisti, quia non est sermo in lingua mea. 6. Ecce, Domine, tu cognovisti omnia, novissima et antiqua. Tu formasti me, et posuisti super me manum tuam. 7. Quo ibo a spiritu tuo et a facie tua fugiam? 12. quia tenebrae non obscurabuntur a te, et nor sicut dies illuminabitur, 12. quia tu possedisti renes meos, suscepisti me de utero matris meae. Sir. XLII, 18. Abyssum et cor hominis investigavit, et in astutia eorum excogitavit. 20. Non praeterit illum omnis cogitatio, et non abscondit se ab eo omnis sermo. XXII, 27. 28. Sap. I, 8. Luc. XVI, 18. Act. I, 14. Heb. IV, 12. Discretor (sermo Dei) cogitationum et intentionum cordis. Cr. 13.

1) Ignat. Eph. n. XV. Odev 20v Jável tòx xúpcov, udde xai tas xputstù nuãy cyrus ajtó Botiv. Polyc. ad Philipp. c. IV. Márta huñv OXOTTEITAL, xai ), Jev ajtóy ouder, oŰte doggcquôv, oŰTE evvocây, oŰTE ft cũy xem rõv xaydiac. c. VI. Justin. Apolog. I. c. XVI. XLIV. Athenag. leg. XXXI. Iren. Nihil eorum quae facta sunt, et quae fiunt et fient scientiam Dei fugit. II, 26. n. 3. Tert. De praescientia vero quid dicam, quae tantos habet testes, quantos fecit prophetas ? Marc. II, 8. Min. Felix. Ubique non tantum nobis proximus, sed nobis infusus est. In solem adeo rursus intende: coelo aflixus, sed terris omnibus sparsus est. Pariter praesens ubique interest, et miscetur omnibus, nusquam enim claritudo violatur. Quanto magis deus auctor omnium et speculator omnium, a quo nullum potest esse secretum, tenebris interest, interest cogitationibus nostris quasi alteris tenebris ? Non tantum sub illo agimus, sed et cum illo, ut prope dixerim, vivimus. Octav. c. XXXII.

2) Pind. OI, I, 64. Ei de fróv ávne tes Cretai te ha guev ēpowe, Quaptável. Aesch. Choeph. 201. 802. Soph. El. 689. Xenoph. Ojxoūr ως μεν και έλληνες και βάρβαροι τους θεούς ηγούνται πάντα είδέναι τα

[ocr errors][ocr errors]
« PredošláPokračovať »