Obrázky na stránke
PDF
[ocr errors]

1) "Ωσπερ γάρ ο άρτος της ευχαριστίας μετά την επίκλησιν του αγίου πνεύματος ουκ έτι άρτος λίτος αλλά σωμα Χριστού ούτω και το άγιον τούτο μύρον ουκ έτι ψιλόν, ουδ' ώς άν είπoι τις κοινόν μετ' επίκλησιν" αλλά Χριστού χάρισμα και πνεύματος αγίου παρουσία της αυτού θεότητος ενεργητικών γινόμενον. Cat. XXI. n. 1. Το ύδωρ ποτέ εις οίνον μεταβεβληκεν οικείων αίματι εν Κανά της Γαλιλαίας και ουκ αξιόπιστός εστιν, οίνον μεταβαλών εις αίμα; Cat. XXII. n. 2. .

2) Καλώς οίμαι και νύν τον τώ λόγω του θεού αγιαζόμενον άρτον εις σώμα του θεού λόγου μεταποιείσθαι πιστεύομαι. και γαρ εκείνο το σώμα άρτος τη δυνάμει ην ηγιάσθη δε τη επισκηνώσει του λόγου του σκηνώσαντος εν τη σαρκί. ουκούν όθεν ο εν εκείνο τω σώματι μεταποιηθείς αρτος εις θείαν μετέστη δύναμιν, διά του αυτού και νυν το ίσον γίνεται. εκεί τε γάρ ή του λόγου χάρις άγιον εποιείτο σώμα, ώ εκ του άρτου ή σύστασις ήν, και τρόπον τινά και αυτός άρτος ήν. ενταύθα τε ώσαύτως ο άρτος, καθώς φησιν ο απόστολος, αγιάζεται διά λόγου θεού και εντεύξεως, ου διά βρώσεως και πόσεως προϊών εις το σώμα του λόγου, αλλ' ευθύς προς το σώμα του λόγου μεταποιούμενος, καθώς είρηται υπό του λόγου ότι τούτο εστι το σώμα μου. Οr. cat. c. ΧΧΧVΙΙ. Ο άρτος πάλιν άρτος έστιν, τέως κοινός, αλλ' όταν αυτόν το μυστήριον ιερουργήση σωμα Χριστού λέγεται το και γίνεται ούτως το μυστικόν έλαιον, ούτως ο οίνος ολίγου τινος άξια όντα προ της ευλογίας. Ιn bapt. Christi Τ. ΙΙΙ. p. 370. Mor.

3) Serm. I. de sanct. et vivif. Christ. sacram.

[ocr errors]

1) Nos autem, quotiescunque sacramenta sumimus, quae per sacrae orationis mysterium in carnem transfigurantur et sanguinem , mortem domini annuntiamus. De fid. IV, 10. n. 124. Probemus non hoc esse, quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majorem vim esse benedictionis, quam naturae, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur. Myst. IX. n. 50. Ante benedictionem verborum coelestium alia species nominatur, post consecrationem corpus significatur. Ipse dicit sanguinem suum, ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem sanguis nuncupatur. Et tu dicis : Amen, hoc est, verum est. Quod os loquitur, mens interna fateatur, quod sermo sonat, affectus sentiat. n. 54. Panis iste panis est ante verba sacramentorum : ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur adstruamus, quomodo potest, qui panis est, corpus esse Christi ? consecratione. Consecratio autem quibus verbis est et cujus sermonibus ? domini Jesu. Sacram. IV, 4. n. 14. Si tanta vis est in sermone domini Jesu, ut inciperent esse, quae non erant, quanto magis operatorius est, ut sint, quae erant, et in aliud commutentur. Ιbid. n. 15. Cr. 3. 21-23.

2) "Όψει τους λευίτας φέροντας άρτους και ποτήριον οίνου και δε την τράπεζαν" και όσον ούπω ικεσίαι και δεήσεις γίνονται, ψιλός εστιν ο άρτος και το ποτήριον" επ' άν δε επιτελεσθώσιν αι μέγαλοι και θαυμασται ευχαι, τότε γίνεται άρτος, σώμα, και το ποτήριον, αίμα του κυρίου ημών Ιησού Xpertoū. Serm. ad Baptizand. (ap. Eutychium. CP. in Ev. Luc. fragm. Μαι ΙΧ.) έλθωμεν επί την τελείωσιν των μυστηρίων ούτος ο άρτος και τούτο δε ποτήριον, όσον ούπω ευχαι και ικεσίαι αναπεμφθώσι, καταβαίνει ο λόγος εις τον άρτον και το ποτήριον, και γίνεται αυτού το σώμα. id. ibid.

3) Ούκ είπε τούτο εστι το σύμβολον του σώματός μου, και τούτο του αίματός μου, αλλά τούτο εστι το σώμα μου και το αίμα μου, διδάσκων υμάς μη προς την φύσιν ορών του προκειμένου, αλλά δια της γενομένης ευχαριστίας εις σάρκα και αίμα μεταβάλλεσθαι. in Matth. XXVI, 26. (ap. Possin. caten.)

4) Τούτο μου, φησιν, έστι το σώμα, και τούτο το αίμα, ίνα μη νομίσης τύπον είναι τα τοιαύτα, άλλ' ότι ο άρτος αυτού εκείνου το σώμα του κυρίου και το αίμα έστι μεταποιούμενον εις σάρκα και αίμα του κυρίου ημών άρρήτω ενεργεία του αγίου πνεύματος. in Matth. XXVI, 26. (in Possin. caten.)

3) Ουδέ γάρ άνθρωπός έστιν ο ποιών τα προκείμενα γενέσθαι σώμα και αίμα Χριστού, αλλ' αυτός ο σταυρωθείς υπέρ ημών Χριστός, σχήμα πληρών Klee's Dogmatit, III. Dritte Luft.

14

dentius von Briren'), Cäfarius von Arles?), den Vätern des

έστηκεν ο κύριος, τα βήματα φθεγγόμενος εκείνα και δε δύναμις και η δε χάρις του θεού εστι τούτό μου έστι το σώμα, φησί. τούτο το ρήμα μεταρυθμίζει τα προκείμενα. De Prod. Jud. Ηom. Ι. p. 6. eben fo Ηom. ΙΙ. n. 6.

+) Eran. μετά δέ γε τον αγιασμόν πως ταύτα προσαγορεύεις; Orthod. σώμα Χριστού και αίμα Χριστού. Εran. και πιστεύεις γε σώματος Χριστού μεταλαμβάνειν, και αίματος; Orthod. ούτω πιστεύω. Εran. ώςπερ τοίνυν τα σύμβολα του δεσποτικού σώματος άλλα μέν εισι προ της ιερατικής επικλήσεως, μετά δέ γε την επίκλησιν μεταβάλλεται, και έτερα γίνεται ούτω το δεσποτικόν σώμα μετά την ανάληψιν εις την ουσίαν μετεβλήθη την θείαν. Orthod. εάλως αίς ύφηνες άρκυσιν, ουδε γαρ μετά τον αγιασμόν τα μυστικά σύμβολα της οικείας εξίσταται φύσεως μένει γαρ επί της προτέρας ουσίας και του σχήματος, και του είδους, και όρατά έστι και απτά, οία και πρότερον ήν νοείται δε άπερ εγένετο και πιστεύεται και προσκυνείται. Εran. dial. II. Hierin ist ausgesprochen: 1) die Transsubftantiation und 2) das Verbleiben des ganzen Complerus der äußern accidentien, leßteres in der Absicht, um jene zu widerlegen, welche behaupteten, nach der Auferftehung habe die Menscheit Chrifti mit ihrer Circumscription, Geftalt vollkommen aufgebört. Cf. ήβουλήθη γάρ (αφriftus) τους των θείων μυστηρίων μεταλαγχάνοντας με τη φύσει των βλεπομένων προσέχειν, αλλά διά της των ονόματων εναλλαγής πιστεύειν τη εκ της χάριτος γεγενημένη μεταβολή. Ο γάρ δε το φύσει σώμα σίτον και άρτον προσαγορεύσας και αν πάλιν εαυτόν άμπελον ονομάσας ούτος τα δρώμενα σύμβολα τη του σώματος προσηγορία τετίμηκεν, ου την φύσιν μεταβαλών, αλλά την χάριν τη φύσει προστεθεικώς. Eran. dial. II.

1) Ne terrenum putes, quod coeleste effectum est per eum, qui transit in illud, et fecit illud suum corpus et sanguinem .... ut per ignem divini spiritus id effectum, quod annuntiatum est, credas, quia, quod accipis, corpus est illius panis coelestis, et sanguis est illius sacrae vitis. Nam cum panem consecratum et vinum discipulis suis porrigeret, sic' ait: hoc est corpus meum, hic est sanguis meus. Credamus quaeso, cui credidimus. Nescit mendacium veritas. In Exod. Tr. II. p. 243. ed. Briz.

2) Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum, quandoquidem qui auctor est muneris, ipse eriam testis est veritatis. Nam invisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui verbi sui secreta potestate convertit, ita dicens : Accipite et edite, hoc est enim corpus meum. Hom. VII. de pasch. Nec dubitet quisquam, primarias creaturas nutu potentiae, praesentia majestatis in domioici corporis transire

[ocr errors]

posse naturam, cum ipsum hominem videat artificio coelestis misericordiae Christi corpus effectum. Sicut autem quicunque ad fidem veniens ante verba baptismi adhuc in vinclo est veteris debiti, his vero commemoratis mox exuitur omni faece peccati, ita, quando benedicendae verbis coelestibus creaturae sacris altaribus imponuntur, antequam invocatione sancti nominis consecrentur, substantia illic est panis et vini, post verba autem Christi corpus et sanguis Christi. Hom. de pasch. VII.

1) Σώμα έστιν αληθώς ηνωμένον τη θεότητι, το εξ αγίας παρθένου σώμα, ουχ ότι το αναληφθέν σώμα εξ ουρανού κατέρχεται, αλλ' ότι αυτός ο άρτος και οίνος μεταποιούνται είς σώμα και αίμα θεού. Orth. id. IV, 13.

2) Είς δεσποτικόν σώμα αυτό εκείνο μεταβάλλονται θεία χάριτι οι άρτου. In Μatth. ΧΧΙΙ. Ειπών δε τούτο μου εστι το σώμα, δεικνύει, ότι αυτό το σώμα του κυρίου εστιν ο άρτος ο αγιαζόμενος εν τω θυσιαστηρίω, και ούχι αντίτυπον ου γαρ είπε τούτο εστιν αντίτυπον, αλλά τούτό μου έστιν το σώμα. αρρήτω γαρ ενεργεία μεταποείται, κάν φαίνεται ημίν άρτος. In Μatth. ΧΧVΙ. Ου γαρ αντίτυπος του κυριακου σώματός εστιν ο άρτος, αλλ' εις αυτό εκείνο μεταβάλλεται το σώμα του Χριστού. In Μarc. XIV. Προσχές δε, ότι ο άρτος, και εν τοις μυστηρίοις υφ' ημών εσθιόμενος, ουκ αντίτυπόν εστι της του κυρίου σαρκός, αλλ' αυτή η του κυρίου σάρξ ... μεταποιείται γάρ απορρήτοις λόγοις ο άρτος διά της μυστικής ευλογίας και επιφοιτήσεως του αγίου πνεύματος εις σάρκα του κυρίου. In Joan. VI.

3) Ουκ είπε δε, ότι ταύτα εισι σύμβολα του σώματός μου και του αίματός μου, αλλ' ότι ταύτα εισιν αυτό το σώμα μου λοιπόν ούν χρή μη προς φύσιν των προκειμένων οράν, αλλά προς την δύναμιν αυτών· ώςπερ γαρ υπερφυώς εθείωσε την προσληφθείσαν σάρκα και ούτως απορρήτως μεταποιεί και ταύτα εις αυτό το ζωόποιον αυτού σώμα και εις αυτό το τίμιον αυτού αίμα, και εις την χάριν αυτών. In Μatth. XXVI, 28. Cr. Panopl. Ρ. 1, Tit. XX.

4) Cyr. Cat. XXII. 1. 2. Aug. cons. Evv. III, 23.
3) Ams. de myst. C. ΙΧ. η. 80. Sacr. IV, 4. n. 18.
6) Joan. Dam. Orth, fid. IV, 13.

14 και

Christo genossenen Speisen in seinen Leib'), auf die Schöpfung?), Menschwerdung *) als fernere oder nähere Gleichnisse und Gründe; dagegen auf die Wahrheit der Worte Christi“) und die Almacht Gottes') als leßte Instanz zum Beweis und zur Verständigung sich berufen; und als die umwandelnde Potenz eben dieselbe, durch welche die Menschwerdung Statt gefunden, die Dreieinheit nămlich 6), oder näher den 5. Geist') bezeichnen. Denselben Glauben hat die Kirche auch in ihren Liturgien ausgesprochen 8). Den Glauben an die Transsubstantiation haben, wie die Griechen), To die Syrer 0), ferner die Armenier"), die Eutychianer +) und Nestorianer +t) treu bewahrt.

1) Greg. Nyss. Orat. catech. c. XXXVII.
2) Ambros. Sacr. IV, 4. n. 15. Joan. Dam. Orth. fid. IV, 13.

3) Amb. Myst. IX. n. 53. Sacr. IV, 4. n. 17. Joan. Dam. Orth. fid. IV, 13.

4) Ambros. Myst. c. IX. n. 54.

5) Ephr. Serm. I. de sanct. et vivif. Christ. Sacr. Amb. Sacr. IV. n. 16. 17. Chrys. Coen. et cruc. n. 3. Cf. Cyr. adv. Jul. I. X.

6) Cyr. Cat. XIX. 7. Ambr. Sp. S. III, 16. n. 112.

7) Const. Apl. VIII, 12. Ephr. de sanct. et vivif. Chr. sacr. de Sacerdot. Cyr. Cat. XXI. n. 3. XXIII. n. 7. 19. Ban Spirit. S. c. XXVII. Aug. Illud tantum (corpus Christi dicimus), quod ex fructibus terrae acceptum et prece mystica consecratum sumimus ad salutem spiritalem in memoriam pro nobis dominicae passionis, quod cum per manus hominum ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctificatur ad tam magnum sacramentum, nisi operante invisibiliter spiritu dei, cum haec omnia, quae per corporales motus in illo opere fiunt, deus operatur, movens primitus invisibilia ministrorum sive animas hominum, sive occultorum spirituum sibi subditas servitutes. Trin. III, 4. n. 10. Opt. cont. Parm. I. n. 1. Nil. Epl. CCLXIV. Fulg. ad Monim. II, 6. 7. 9. 10. 12. cont. Fabian. lib. VIII. fragm. XXVIII. Joan. Dam. Orth. fid. IV, 13. Theodor. Abucar. Opusc. XXII. Radbert. Paschas, de corp. et sang. domini c. III. XII.

8) Lit. S. Gregor. Naz. Alexandrina T. I. p. 105. Lit. Orient. Renaud. Gelas. Sacr. p. 514. ed. Muratori. Missale Franc. ibid. p. 668. Gothić. ibid. p. 535.

9) S. Schelstrat. act. orient. eccl. cont. Lutheran. P. II. p. 723 sq. 10) Benedict. diss. in Ephraem. T. II. p. 1 sq. 11) Galan. conc. Eccl. armen. T. III.

« PredošláPokračovať »