Obrázky na stránke
PDF

3. Das verkündet das alte Testament, wo es die Erkenntniß des Göttlichen auf die Erleuchtung und Augeneröffnung ‘) durch Gott als Ursache zurüdführt.

4. Daß es zum Glauben, zur Erfenntniß Gottes und des Göttlichen, der Gnade bedarf, die Kenntniß des Göttlichen von Gott zu vermitteln ist, hat die Kirche ?) von Anfang an und auf das constanteste gelehrt. Man höre die Befenntnisse der Märtys rer 3) und die Aeusserungen der Väter, eines Clemens von Rom"), Irenäus“), Justin t), Athenagoras it), Theophilus von Ans comprehendere cum omnibus sanctis, quae lalitudo et longitudo, et sublimitas et profundum. 19. Scire etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. I Joan. II, 20.

+) Rom. Ι, 8. Col. Ι, 4. I Thess. I, 3. II Thess. I, 3. etc.

1) Ps. XLII, (Vulg.) 3. Emitte lucem tuam et veritatem, ipsa me deduxerunt et adduxerunt in montem sanctum tuum et in tabernacula tua. XCIII, 10. Qui docet hominem scientiam. 12. Beatus homo, quem tu erudieris domine et de lege tua docueris eum. CXVIII, 18. Revela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. 128. Da mihi intellectum, ut sciam testimonia tua. 144. Intellectum da mihi et vivam. 169. Juxta eloquium tuum da mihi intellectum. Ps. LI, 8. Prov. II, 6 sq.

2) C. Araus. II. c. VI. C. Trid. Sess. VI. Can. III. Si quis dixerit, sine praeveniente spiritus sancti inspiratione atque ejus adjutorio, hominem credere, sperare, diligere aut poenitere posse, sicut oportet, ut ei justificationis gratia conferatur, anathema sit.

3) Der Märtyrer Chariton sagt auf die Frage, ob er ein Cbrift fep: χριστιανός είμι θεού κελεύσει, μη δίc Partyrin έβαrito: χριστιανός είμι τη του θεού δωρεά. Αct. S. Justin. n. ΙΙΙ.

4) Διά τούτου (Χριστού) ένοπτριζόμεθα την άμωμον και υπερτάτον όψιν αυτού, διά τούτου ανεώχθησαν ημών οι οφθαλμοί της καρδίας" διά τούτου η ασύνετος και εσκοτωμένη διάνοια ημών αναθάλλει εις το θαυμαστόν αυτού φώς" διά τούτου εθέλησεν ο δεσπότης της αθανάτου γνώσεως ήμάς γεύσασJal. I Cor. XXXIII.

8) Εδίδαξεν ημάς ο κύριος, ότι θεόν ειδέναι ουδείς δύναται μη ουχί θεού διδάξαντος, τουτέστιν άνευ θεού μη γινώσκεσθαι θεόν αυτό δε το γινώσκεσθαι τον θεόν, θέλημα είναι του πατρός γνώσονται δε αυτόν οίς αν αποκαλύψη ο υιός. adν. Ηaer. IV, 6. n. 4. Semper autem coexistens filius patri olim et ab initio semper revelat patrem et angelis et archangelis, et potestatibus et virtutibus et omnibus quibus vult revelare. II, 30. D. 9.

tiochien '), Clemens von Alerandrien ?), Origenes'), Tertul.

[ocr errors]
[ocr errors]

1) Cui veritas comperta est sine deo? cui deus cognitus est sine deo ? cui deus cognitus est sine Christo ? cui Christus exploratus est sine spiritu sancto. De anim. I.

2) Unde nobis aliquo lumine opus est ad depellendas tenebras, quibus offusa est hominis cogitatio, quoniam in carne mortali agentes nostris sensibus divinare non possumus. Lumen autem mentis humanae deus est, quem qui cognoverit et in pectus admiserit, illuminato corde mysterium veritatis agnoscet: remoto autem deo coelestique doctrina, omnia erroribus plena sunt. Ira dei c. Ι.

3) Auctor nobis de deo deus est. Neque enim posset sublimis illa majestas sensibus humanae mentis illabi, nisi vel spiritus sui virtute delata, vel verbi ac sapientiae suae interpretationibus indicata. Or. coram Praeside ap. Ruf. H. E. IX, 6.

4) Είτε ούν από κτίσεώς τις νοεί τον θεόν, είτε εκ των θείων γραφών διδάσκεται , ουκ άνευ της σοφίας αυτού γνώναι ή ακούσαι περί αυτού δύναται και ο επικαλούμενος ορθώς τον θεόν, επικαλείται δι' υιού και ο προσερχόμενος οικείως, διά Χριστού έρχεται προσελθείν δε αδύνατον τω υιώ χωρίς του πνεύματος το πνεύμα γάρ και η ζωή και η αγία μόρφωσις των όλων. και τούτο εκπέμπων ο θεός δι' υιού, την κτίσιν όμοιοι προς SAUTÓv. Fid. Greg. Thaum. in Maj. VII, II. p. 170.

8) Non potest deus, nisi per deum, intelligi. Trin. V, 20. A deo discendum, quid de deo intelligendum sit, quia nonnisi se auctore cognoscitur. Adsit licet saecularis doctrinae elaborata institutio, adsit vitae innocentia ; haec quidem perficient ad conscientiae gratulationem, non tamen cognitionem dei consequentur. Trin. V, 21. Et in eo me judica, si mihi crimen est, nimium me per filium tuum et legi et prophetis et apostolis credidisse. VI, 21.

6) Ο θεός ο πάντων έχων το κράτος, ότε το των ανθρώπων γένος διά του ιδίου λόγου επoίει , κατιδών πάλιν την ασθένειαν της φύσεως αυτών, ως ουχ ικανά εϊη εξ εαυτής γνώναι τον δημιουργών, ουδ' όλως έννοιαν λαβείν θεού, τω τον μεν είναι αγένητον, τα δε εξ ουκ όντων γεγενήσθαι, και τον μεν ασώματος είναι, τους δε ανθρώπους κάτω που σώματι πεπλάσθαι, και όλως πολλών είναι την των γεννητών έλλειψιν προς την του πεποιηκότος κατάληψιν και γνώσιν κ. τ. λ. barum βαbe er bem 9Renfen das Ebenbild seines Sohnes eingebrüdt. Inc. V. D. n. 11. "Strep củv δι' αυτού (υιού) αποκαλύπτεται θεός τους γινώσκουσι. Αd Serap. Ι, 6.

[ocr errors]

1) Nemo cognoscit deum, nisi qui vocatus est. In Gal. I, 15. Ipsa autem cognoscentia patris, id est cum cognoscimus patrem, ipsa vox est spiritus nostri ad deum, quem spiritum nobis dedit deus, cognitio consonans cum eo, quem cognoscit, quasi quaedam vox est in eum, quem cognoscit. Ergo quoniam et per deum et per Christum cognoscimus deum, efficimur filii et ipsi dei, et ipsa cognitione vocem habemus ad deum patrem : quomodo enim solus est, qui cognoscat deum, Christus, et ex eo, quod cognoscit, cognitionem habet, ita eum vocat atque illum appellat, quia eum cognovit. Idcirco Christus dei verbum est; dixi enim, quod cognitiones quaeque cum nos intelligere faciant et designare et capere et concipere id, quod intelligimus, quasi illud quale sit cognitione appellamus, accipimus enim in illum, quem cognoscimus, verbum , cum quid sit appellamus, quia cognovimus ea: quae est omnis cognitio ejus rei, quam cognoscimus. Ergo Christus, quia cognoscit deum, dei verbum est, et spiritus, quia nobis Christus datur, dat nobis cognitionem dei per ipsum se; inde fit, ut et nos verbum simus et in Christum et in deum et idcirco clamemus cognitores. Cognitor autem cum est ipsius cogniti, fit, ut cognitum pater sit, cognitor filius; quod si ita est, merito cum cognoscimus per Jesum patrem, et cognitione verbum ipsius efficimur. In Gal. IV, 6.

2) Ο μέντοι τη θειότητα του πνεύματος ανακραθείς νούς, ούτος ήδη των μεγάλων εστι θεωρημάτων εποπτικός, και καθορά τα θεία κάλη τοσούτον μέντοι, όσον η χάρις ενδίδωσιν. Εpl. CCXXXIII. η. 1. Η τοίνυν οδος της θεογνωσίας έστιν από ενός πνεύματος δια του ενός υιού επί τον ένα πατέρα. Sp. S. XVIII. n. 47.

3) ούτε πατήρ χωρίς υιού ποτέ εννοείται, ούτε υιός δίχα του αγίου πνεύματος καταλαμβάνεται. De Sp. S. in Maj. Coll. VΙΙΙ. ΙΙ. p. 16. Ουκούν, εί χωρίς του πνεύματος ούτε κύριον Ιησούν έστιν ειπείν, καθώς φησιν ο απόστολος, ούτε την πατρικήν δόξαν κατανοήσαι δέδεικται σαφώς, ότι, όπου το πνεύμα εστιν, εκεί και ο υιός καθοράται και η πατρική δόξα καταλαμβάνεται. In S. Stephan. p. 364. Τ. III. Morel. Ου γαρ έστι εν περινοία γενέσθαι του θεού μη προκαταυγασθέντα τω πνεύματι. De differ. essent. et hypost. p. 31. T. III.

4) Ου γαρ οίόν τε άλλως εν περινοία θεου γενέσθαι σώματος υλικού και δεσμίου νού πάχος μή βοηθούμενον. Οr. XLII.

8) Omne opus nostrum fides est. Quae quanta fuerit, deus in nobis operatur. De septem regulis. reg. III.

[ocr errors]

+) Quod si crediderit proprio cogitatui et absque gratia spiritus sancti invenire se existimaverit veritatem, quasi aurum sordidum, animalis hominis appellatione signatur. In Gal. V, 17.

1) Της του πνεύματος χρεία χωρηγίας εις το αναβήναι προς το ύψος της πίστεως, και των λογισμών την ασθένειαν ατιμάσαι. In Ps. CΧV. n. 2. μηδέν ημέτερον νομίζωμεν, όπου και γε και αυτή η πίστις ουχ ημέτερον ότι δε ουχ ημέτερον, άκουε Παύλου λέγοντος και τούτο ουκ εξ ημών, θεού το δώρον. In Act. Ηom. XXX. n. 3.

2) Aequum est, ut de agnitione illius ipsi credamus, cujus scilicet totum est, quod de eo credimus, quia agnosci utique deus ab homine non potuit, nisi agnitionem sui ipse tribuisset. de incarn. IV, 4.

3) Nec ipsa fides esset in nobis, nisi deus unicuique partiretur mensuram fidei. Epl. CLXXXVI. ad Paulin. n. 4. Fides igitur ad Christum nos trahit , quae nisi desuper gratuito munere nobis daretur, non ipse diceret, nemo potest venire ad me etc. Epl. CXCIV. ad Sixtum. n. 12. Non haberet fidem (homo) nisi accepisset spiritum fidei. ibd. n. 18.

4) Non impie intelligimus, si hunc intellectum bonum (1 Joan. V.) dixerimus spiritum sanctum esse, qui et dicitur spiritus intelligentiae, in quo cognoscimus ipsum verum. Sine spiritu enim sancto non potest veritas cognosci. C. Arian. c. II.

3) Αποκαλύπτεσθαι δε διά πατρός και υιού την γνώσιν πιστεύομεν τω της διανοίας οπτικό και τη της πίστεως θεωρία. De trip. c. Χ. Ουκ εφ' οίς ώήθης, φησίν, ώ Νικόδημα, το πιστεύειν εστιν, ουκ αρκέσει ο λόγος εις δικαιοσύνην, ουδ' εν ψίλους κατορθώσεις ρήμασι την ευσέβειαν· θέλημα γάρ του πατρός, μέτοχος του αγίου πνεύματος αναδεχθήναι τον άνθρωπον, ασυνήθη και ξένην αναγεννηθέντα ζωήν, και ουρανού χρηματίσαι πολίτην τόν από γής. In Joan. Ι. Π. c. XL.

6) Ταύτα ( δίε Στίnttätelebre) δε ουκ ένεστι μαθεϊν ακριβώς τον μη τοίς θείοις εντετυχηκότα λόγους και το της γνώσεως φώς παρά της θείας δεξάμενον χάριτος. graec. affect. cur. disput. Ι. αυτός γαρ και ημίν βεβαίαν περί τον Χριστόν εδωρήσατο πίστιν. In II Cor. 1, 21. δώρα θεού κέκληκε και το πιστεύσαι. In Phil. 1, 30.

7) Athen. leg. VII. Clem. Str. V, 1. Tert. an. I. Hil. trin. V, 20. 21. In Ps. CΧΧV. p. 2.

« PredošláPokračovať »