Obrázky na stránke
PDF
[ocr errors]

non justis causis et rationibus adductam fuisse, ut laicos atque etiam clericos non conficientes sub panis solummodo specie communicaret, aut in eo errasse, anathema sit.

1) Aeneas Sylv. Epl. CXXX. oder dialogus contra Bohem. et Taboritas de sacra communione sub una specie.

2) Thomas. P. III. qu. LXXX. art. XII.

3) Robert. Pull. Nimirum periculose fieret, ut sanguis sub liquida specie multitudini fidelium in Ecclesia divideretur ; longe periculosius, si infirmatis per parochiam deferretur. Sent. P. VIII. c. III.

4) Et multo minus deberet vinum consecratum vendi apothecis, sicut fit apud tales (den Böhmen) ut dicitur. – Quartum (periculum) in barbis laicorum, quintum in conservatione pro infirmis, quoniam posset in vase acetum generari et ita decederet ibi esse sanguis Christi, nec suscipiendum esset, nec noviter consecrandum sine missa, et fieri posset, quod daretur acetum purum pro sanguine Christi, addito, quod in aestate vermes aut muscae generarentur, quantumcunque esset vas clausum, quandoque etiam putresceret aut fieret velut abominabile ad bibendum. Et baec ratio efficax valde. Et ex alia ratione, quando alii multi praebibissent. Et quaeritur, in quo vase fieret consecratio tanti vini, quantum requireretur in paschate pro decem aut viginti millibus personarum. Sexlum damnum esset in sumptuositate vini, saltem apud multas partes, in quibus vix invenitur vinum ad celebrandum, et alibi care comparatur. Esset praeterea periculum in congelatione. Esset rursus periculum in falsae credulitatis inductione et hoc multipliciter: primo, quod tanta esset dignitas laicorum circa sumptionem corporis Christi, sicut est sacerdotum, secundo, quod hoc facere semper fuit et est necessitatis, et ita perierunt omnes et pereunt aliter sentientes, facientes aut docentes, et omnes generaliter tam clerici, quam doctores et praelati, qui non posse tenus opposuerant se tali consuetudini verbis, scriptis aut sententiis, et quod sacram scripturam omnes illi perverterent; tertio, quod virtus hujus sacramenti non est principalius in consecratione quam in sumptione; quarto, quod ecclesia Romana non rite sentiret de sacramentis nec in hoc esset imitanda etc. Gerson. in C. Constant. T. XXVIII. p. 431. Mansi.

[ocr errors]

+) Alex. Hal. de sacram. qu. IV. S. 3.

1) Hildeb. Coen. domini Serm. V. Amalar. (Florus. Dicit panem illum esse carnem Christi, sanguinem animam, ut sit Christus totus. Epl. ad Amalar. )

2) C. Trid. Sess. XIII. cap. JII. Sed corpus quidem sub specie panis et sanguinem sub vini specie ex vi verborum : ipsum autem corpus sub specie vini, et sanguinem sub specie panis, animamque sub utraque vi naturalis illius connexionis et concomitantiae, qua partes Christi domini, qui jam ex mortuis resurrexit non amplius moriturus, inter se copulantur.

3) Basil. Epl. XCIII. ad Caesar. Patric.'

4) Cyr. Cat. XXIII. D. 21. Amb. Videamus tamen, ne terram illam dicat adorandam propheta (Jes. LXVI. 1.), quam dans Jesus in carnis assumptione suscepit. Itaque per scabellum terra intelligitur, per terram autem caro Christi, quam hodieque in mysteriis adoramus, et quam Apo

[ocr errors][merged small][ocr errors]

stoli in domino Jesu, ut supra diximus, adorarunt. De Spir. S. II, 11. n. 79. Aug. in Ps. XCVIII. C. Trid. Sess. XIII. de Euchar. can. VI. Si quis dixerit, in sancto eucharistiae sacramento Christum unigenitum dei filium non esse cultu latriae etiam externo adorandum atque ideo nec festiva peculiari celebritate venerandum, neque in processionibus, secundum laudabilem et universalem ecclesiae sanctae ritum et consuetudinem, solemniter circumgestandum; vel non publice, ut adoretur, populo proponendum, et ejus adoratores esse idolatras, anathema sit.

1) Bona de reb. liturg. II, 13. n. 2.
2) Bzov. tract. de romano pontific. c. XXIX.

3) Le Brun. esplic. miss. T. I. p. 476. 36m pflichtet Meratus und Benedict. XIV. bei.

4) Brod aus Waizen war das ordentliche, Brod aus Gerften das der Armen, weshalb es auch nicht schlechthin Brod, sondern mit seiner Qualität: Gerstenbrod, genannt zu werden pflegt. Waizen als cigentliche Brodsubftanz vom Pfalmiften besungen (CIV, 14. 18.)

[ocr errors]

1) Ungesäuertes Brod war im Gefeße für die Ostertage vorgescrieben (Exod. XII, 8. 16. 17-20. 24 - 27. Cf. XIII, 6. XXIII, 13. Lev. XXIII, $. etc.), in ihm hat also Chriftus die Euchariftie gefeiert. Nur ungesäuerte Brode waren nach dem alttestamentlichen Gefeße für den Altar qualifizirt.

2) Sauerteig flebt constant als Symbol der Corruption (Matth. XVI, 6. Luc. XII, 1. Marc. VIII, 15. I Cor. V, 6 sq. Gal. V, 9.), das Unge: fäuerte als Symbol der Reinheit (1 Cor. V, 7. 8.).

3) Iren. V, 1. n. 3. Clem. Paed. II, 2. Cypr. Epl. LXIII. Epiph. Haer. XXX. n. 16. Chrys. in Malth. Hom. LIII. Aug. In uva agnoscunt (die Manichäer) deum suum, in cupa nolunt .... Noster autem panis et calix non quilibet (quasi propter Christum in epicis et in sacra. mentis ligatum, sicut illi disserunt), sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Faust. XX, 13.

4) Das Gegentheil wollte Joan. a Ragusio im C. Basil. behaupten. Hard. VIII, 1689. Canis. Thes. Monum. ed. Basn. IV, 499. Cf. Bened. de beatif. II, 22.

5) Die Juden misøten ihren Wein nach Prov. IX, 22. Ligtfoot. de minist. templi c. XIII.

6) Justin. Apol. I, 66. Iren, temperamentum calicis. IV, 33. n. 2. TÒ xexpanévov TOTÁpcov. V, 2. n. 3. (Cf. V, 1. n. 3.) Cyp. Epl. LXIII. Const. Apl. VIII, 12. Greg. Nyss. in Resurr. Chr. or. I. Amb. Sacr. V, 1. n. 4. 2. Gennad. de dogm. eccl. c. LXXVIII. C. Carth. III. c. XXIV. Non licere ultra panem et vinum aqua mixtum quidquam in sanctis offerre. Ut in sanctis nihil amplius, quam corpus et sanguis domini of feratur, ut etiam dominus tradidit, hoc est, panis et vinum aqua mistum;

[ocr errors]

primiliae autem sive mel sive lac ex more offerantur uno die consueto ad infantium mysterium. Etsi enim maxime in altari offerantur, propriam tamen suam habeant benedictionem, ut a dominici corporis et sanguinis sacramento sejungantur. C. Trull. c. XXXII. Isaac. invectiv. adv. Armen. C. VI. ( Combef. auct. nov. T. II. p. 340.) Theorian. disput. cum Nerset. (Mai VI, 362.) Samon. (Gaz.) discept. adv. Achmeth. Saracen.

1) S. die Liturgien eines Chryfoftomus, Bafilius u. 1. w.

2) C. Trid. Sess. XXII. de sacrif. Miss. cap. VII. Monet deinde sancta Synodus, praeceptum esse ab ecclesia sacerdotibus, ut aquam vino in calice offerendo miscerent; tum quod Christum dominum ita fecisse credatur, tum etiam, quia e latere ejus aqua simul cum sanguine exierit, quod sacramentum hac mixtione recolitur, et, cum aquae in Apocalypsi beati Joannis populi dicantur, ipsius populi fidelis cum capite Christo unio repraesentatur.

3) So in den Gebeten bei der Misdung. Cf. Iren. V, 1. n. 3.

4) C. Bracc. IV. c. II. Anselm. (Havelberg.) diall. III, 20. Alcuin. Epl. LXXV. ad FF. Lugd.

5) Das ist die recepta der Theologen.
6) Cf. Justin. Tryph. XLI. Orig. in Matth. T. XII. n. 6.

7) Wenn bei Innocenz (Epl. XXV. ad Decent. c. IV. n. 8.), eben so in dem Verzeichnisse der Päpfte (Bolland. April. T. I.), so wie in dem alten ordo Romanus öfter von fermentum die Rede ift, so ift dieses für den Gebraud oder gar ausschließlichen Gebrauch des Ferments in der rös misden Kirche nichts weniger denn schlagend; denn es ist nur eine symbolische und myftische Bezeichnungsweise der Kraft der Euchariftie, alles zu Klee's Dogmatit. III. Dritte Auflage.

15

« PredošláPokračovať »