Obrázky na stránke
PDF
ePub

10

manifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant. haec praecedunt ad iudicium, id est quia, si fuerit ista subsecutum iudicium, non est temerarium. subsecuntur autem illa quae occulta sunt, quia nec ipsa latebunt tempore suo. sic et de bonis factis intellegendum est. nam ita subiungit: 5 similiter et facta bona manifesta sunt, et quaecumque se aliter habent, latere non possunt. de manifestis ergo iudicemus, de occultis uero deo iudicium relinquamus, quia et ipsa abscondi non possunt siue mala siue bona, cum tempus aduenerit, quo manifestentur.

Duo sunt autem, in quibus temerarium iudicium cauere debemus : cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bonus apparet. si ergo quispiam uerbi gratia conquestus de stomacho ieiunare noluit et tu id non credis edacitatis 15 id uitio tribuens, temere iudicabis. item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoueris et ita reprehenderis, quasi numquam ille possit corrigi atque mutari, nihilo minus temere iudicabis. non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant, neque ita reprehendamus quae- manifesta sunt, ut a desperemus sanitatem, et uitabimus iudicium, de quo nunc dicitur: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis.

Potest autem mouere quod ait: in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabitur de uobis, et in qua mensura mensi fueritis, remetietur uobis. numquid enim, si nos in iudicio temerario iudicauerimus, temere etiam de nobis deus iudicabit ? aut numquid, si in mensura iniqua fuerimus mensi, et aput deum iniqua mensura est, unde nobis

22 Matth. 7, 1 sq.

3 subsecuntur V: subsequuntur GPV? illa autem P 8 deo GPV: dei P? iudicio P 12 quo animo- incertum est V: om. P 14 conquaestus (a del, m. 1) V 15 sthomaco V credis PV: credes G credens G? 16 id PV: hoc G tribuens P?V: tribueris GP 17 et V: sed P 25 remetietur V: in ea remetietur GP 27 iniqua V: in qua P mensi fueri

28 aput Vi: apud GPV iniqua P?V: in qua Pi nobis V: uobis P

mus GP

remetiatur ? nam et mensurae nomine ipsum iudicium significatum arbitror. nullo modo deus uel temere iudicat uel iniqua mensura cuiquam rependit, sed hoc dictum est, quoniam temeritas, qua punis alium, eadem ipsa te puniat necesse est. 5 nisi forte arbitrandum est, quod iniquitas ei noceat aliquid in quem procedit, ei autem nihil a quo procedit. immo uero saepe nihil nocet ei qui patitur iniuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. quid enim nocuit martyribus iniquitas perse

quentium ? ipsis persecutoribus plurimum, quia, etsi aliqui 10 eorum correcti sunt, eo tamen tempore, quo persequebantur,

excaecabat illos malitia illorum. sic et temerarium iudicium plerumque nihil nocet ei de quo temere iudicatur, ei autem qui temere iudicat ipsa temeritas necesse est ut noceat. ista

regula etiam illud dictum arbitror: omnis, qui percus15 serit gladio, gladio morietur. quam multi enim gladio

percutiunt nec tamen gladio moriuntur, sicut nec ipse Petrus ? sed ne istum venia peccatorum talem poenam euasisse quis putet - quamquam nihil absurdius, quam ut maiorem putet

gladii poenam esse potuisse, quae Petro non accidit, quam 20 crucis, quae accidit - quid tamen de latronibus dicturus est,

qui cum domino crucifixi sunt, quia et ille qui meruit ueniam, posteaquam crucifixus est meruit et alter omnino non meruit? an forte omnes, quos occiderant, crucifixerant et propterea hoc

etiam ipsi pati meruerunt? ridiculum est hoc putare. quid 25 ergo aliud dictum est: omnis enim, qui gladio percus

serit, gladio morietur, nisi quia ipso peccato anima moritur, quodcumque commiserit ?

Et quoniam de temerario et iniquo iudicio nos hoc loco dominus monet - uult enim, ut simplici corde et in unum deum intentione faciamus quaecumque facimus; et multa incertum est quo corde fiant, de quibus iudicare temerarium est. maxime autem hi temere iudicant de incertis et facile reprehendunt, qui magis amant uituperare et damnare quam emendare atque corrigere: quod uitium uel superbiae est uel s inuidentiae consequenter subicit et dicit: quid autem uides festucam in oculo fratris tui, trabem autem in tuo oculo non uides? ut si feruenti uerbi gratia ira ille peccauit, tu odio reprehendas. quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat et odium. 10 odium est enim ira inueterata, quasi quae uetustate ipsa tantum robur acceperit, ut merito appellaretur trabes. fieri autem potest, ut, si irascaris homini, uelis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum uelle corrigere.

14 (et 25) Matth. 26, 52

21 cf. Luc. 23, 33 sqq.

1 remetiatur GPV: remetietur a 6 ei autem procedit PV: om. G a quo Pl: aliud P?V

9 ipsis V: ipsis autem GP 11 illorum V: eorum GP 17 ueniam P 18 maiorem putent (n del. m. 2) P 19 gladii V: gladio P 22 postquam P 23 occiderat P crucifixerunt P 27 moritur V: morietur P

Quomodo enim dicis fratri tuo: sine eiciam 15 festucam de oculo tuo, et ecce trabes est in oculo tuo? hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo, et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui: id est primo abs te expelle odium, et deinde poteris iam eum quem diligis emendare. et bene ait: hypocrita. accu- 20 sare enim uitia officium est bonorum uirorum et beniuolorum; quod cum mali faciunt, alienas partes agunt sicut hypocritae, qui tegunt sub persona quod sunt et ostentant in persona quod non sunt. hypocritarum ergo nomine simulatores acceperis. et est uere multum cauendum et molestum simulatorum as genus, qui cum omnium uitiorum accusationes odio et liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se uolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale sit

6 Matth. 7, 3

15 Matth. 7, 4 sq.

1 deum GP1: deo P?V intentione V: intento G'P inter G et P?V: quia et Pi 4 repraehendunt V 8 feruenti Hartel: feruet V forte GP 9 autem V: autem interest GP

10 et odium V: atque odium P 12 acciperit V appellaretur PV: appelletur P2 14 potes GP: putes V corrigere V: corrigeret P 21 beneuolorum GP 24 acciperis Pay 26 libore V

uitium, quod numquam 'habuimus uel quo iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat

memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem uel 5 obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut siue ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit nam incertus est exitus nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes

nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille 10 quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque

obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum inuitemus.

Nam et illud quod dicit apostolus: factus sum Iudaeis quasi Iudaeus, ut Iudaeos lucri facerem; his qui 15 sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum non sim ipse sub lege, ut eos qui sub lege erant lucri facerem; his qui sine lege quasi sine lege, cum sine lege dei non sim, sed sim in lege Christi,

ut lucri facerem eos qui sine lege sunt; factus 20 s um infirmis infirmus, ut infirmos lucri facerem;

omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri facerem, non utique simulatione faciebat, quemadmodum quidam intellegi uolunt, ut eorum detestanda simulatio tanti exempli

auctoritate muniatur, sed hoc faciebat caritate, qua eius infir25 mitatem cui uolebat subuenire tamquam suam cogitabat. hoc

enim et praestruit dicendo: cum enim liber sim ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucri facerem. quod ut intellegas non simulatione, sed caritate

fieri, qua infirmis hominibus, tamquam nos simus, compatimur, 30 ita [enim) monet alio loco dicens: uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasione carnis detis, sed per caritatem seruite in inuicem. quod fieri non potest nisi alterius infirmitatem quisque habeat quasi suam, ut eam aequanimiter ferat, donec ab ea liberetur ille cuius curat salutem.

13 I Cor. 9, 20 sqq.

26 I Cor. 9, 19

30 Gal. 5, 13

1 quo V: quod P 4 uel V: aut P 10 non GP: nos V 11 congemiscamus P 17 qui sine lege V (cf. p. 856, 10 Rönsch l. c. p. 443): qui sine lege sunt p? q. sine lege erant P 18 sed sim V: sed P 21 omnibus - lucri facerem GP: om. V 23 intellegi P?V: intellege P1 intellegere G 26 praestruit V: perstruit P

30 enim] PV, inclusi; om. a

Raro ergo et magna necessitate obiurgationes adhibendae sunt, ita tamen, ut etiam in his ipsis non nobis, sed deo ut seruiatur instemus. ipse est etiam, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro inuidentiae uel malitiae uel simulationis, et uideamus eicere festucam de 10 oculo fratris nostri.

CCCXIII.

QVALITER INTELLEGENDVM SIT: IN IPSO HABITAT OMNIS PLENITVDO DIVINITATIS CORPORALITER. EX LIBRO

DE PRAESENTIA DEI AD DARDANVM.

15

338 Habitat in singulis deus tamquam in templis suis et in

omnibus simul in unum congregatis tamquam in templo suo. quod templum quamdiu sicut arca Noe in hoc saeculo fluctuat, fit quod in psalmo scriptum est: dominus diluuium inhabitat, quamuis propter multos in omnibus gentibus so populos fidelium, quos aquarum nomine in Apocalypsi significat, possit congruenter intellegi: dominus diluuium inhabitat. sequitur autem: et sedebit dominus rex in a eternum, utique in ipso templo suo iam in aita aeterna post fluctuationem huius saeculi constituto. deus igitur, qui 25 ubique praesens, est et ubique totus praesens nec ubique habitans, sed in templo suo, cui per gratiam benignus est,

13 Col. 2, 9

19 (et 22) Ps. 28, 10

21 cf. Apoc. 17, 15

1 occasione V: occasionem P 2 in inuicem V (cf. Rönsch I. c. p. 233): inuicem GP 8 ipse (om. est) G* etiam V: enim finis GP; e. lex fort. 10 et V: ut GP 11 nostri V: om. GP 12 cap. CCCXXVIII P CCCXXV G CCCXXX v 16 habitat V: habitat itaque GP 20 quamuis V: quamuis et GP 25 qui PV: om. a

« PredošláPokračovať »