Obrázky na stránke
PDF
ePub

5

uoluisset deo: quod profecto quia ' noluit, et ab eo quod accepturus erat cecidit et potestatem illius sub quo esse noluit non euasit factumque in illo est pondere meritorum ut nec iustitiae possit lumine delectari nec ab eius sententia liberari.

Quod ergo per Esaiam prophetam in eum dicitur: quomodo cecidit de caelo lucifer mane oriens, contritus est in terram qui mittebat ad omnes gentes? tu autem dixisti sensu tuo: in caelum ascendam, super sidera caeli ponam thronum meum, sedebo 10 in monte excelso super montes excelsos, qui sunt ad aquilonem; ascendam super nubes, ero similis altissimo; nunc autem ad inferos descendes et cetera, quae in figura regis uelut Babylonis in diabolum dicta intelleguntur, plura in eius corpus conueniunt, quod etiam de 15 humano genere congregat, et in eos maxime qui ei per superbiam cohaerent apostatando a mandatis dei. sicut enim qui erat diabolus homo dictus est, ut in euangelio: inimicus homo hoc fecit, ita qui homo erat diabolus dictus est, ut rursus in euangelio: nonne ego uos duodecim elegi et 20 unus ex uobis diabolus est? et sicut corpus Christi, quod est ecclesia, dicitur Christus - sicut illud est: uos Abrahae semen estis, cum paulo superius dixisset: Abrahae dicta e sunt promissiones et semini eius; non dicit: et seminibus, tamquam in multis, sed tamquam in uno: et semini tuo, 25 quod est Christus; et iterum: sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis, cum sint multa, unum est corpus, ita et Christus – eo modo etiam corpus diaboli, cui caput est dia

6 Es. 14, 12-15 18 Matth. 13, 28 20 Io. 6, 70 22 Galat. 3, 29 23 Ibid. 16 26 I Cor. 12, 12

2 caecidit PVV 7 caecedit V 11 montem T excelso) excelsum T 12 ab aquilone T 14 quae in figura om. V regi v

babyllonis T 16 ei] et v haec P

superbia v stando T 18 ut om. V

19 qui] que v

erat om. V

20 ego ] ergo v 22 illud est] illud et v 29 cui] c in litura a m. 2 V

per om. Po

17 apo

10

bolus, id est ipsa impiorum multitudo maximeque eorum qui a Christo uel de ecclesia sicut de caelo decidunt, dicitur diabolus et in ipsum corpus figurate multa dicuntur, quae non tam capiti quam corpori membrisque conueniant. itaque 5 lucifer, qui mane oriebatur et cecidit, potest intellegi apostatarum genus uel a Christo uel ab ecclesia, quod ita conuertitur ad tenebras amissa luce, quam portabat, quemadmodum qui conuertuntur ad deum a tenebris ad lucem transeunt, id est qui fuerunt tenebrae fiunt lux.

Item in figura principis Tyri per Hiezechielem prophetam in diabolum dicta intelleguntur: tu es signaculum similitudinis et corona decoris; in deliciis paradisi dei fuisti, omni lapide pretioso ornatus es et cetera,

quae non tam in ipsum principem spiritum nequitiae quam 15 in corpus eius dicta conueniunt. paradisus enim dicta est

ecclesia, sicut legitur in cantico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus a quae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. inde ceciderunt uel aperta

et corporali separatione omnes haeretici, uel occulta et spiritali, 20 quamuis in ea corporaliter esse uideantur, omnes conuersi ad

uomitum suum, cum post remissionem peccatorum paululum ambulassent in uia iustitiae, in quibus facta sunt posteriora deteriora prioribus, et quibus expediebat non cognoscere uiam iustitiae quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi

[ocr errors]

20 cf. Prou.

11 Ezech. 28, 12 et 13 16 Cant. 4, 12 et 13 26, 11 23 cf. II Petr. 2, 21 et 22

eorum

2 ipo uel v
de caelo om. O

decedunt P 3 in om. MV figuratae V 4 conueniunt PT 5 caecidit MV 6 ecla M 7 ad] a P quă admodum P 8 deum) dominum P tenebras Pig? ad lucem) a lucem M 9 uerba inde a fiunt lux usque ad finem capitis rescripta sunt a m. 2 in V; scriptura m. 1 fere euanuit lux fiunt PTO 10 in om. P Hiezechiel T Ezechielem Po 11 es om. Po 12 deliciis P; i erasa paradysi Ve; om. P 13 a lapide M 14 ipso MV spirituum v clesia] et ecclesia Tv ortus Po 17 et fonso 18 caeciderunt MPV 19 separationem V? 21 remissione M paulolum v 23 et] ex P 24 se flecti o

16 ec

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

sancto mandato. hanc pessimam generationem dominus describit, cum dicit spiritum nequam exire ab homine et cum aliis septem redire, in domo quam mundatam iam inuenerat intrare, ut sint nouissima hominis illius peiora prioribus. tali enim generi 5 hominum, quod iam factum est corpus diaboli, possunt haec uerba congruere: à die qua creatus es tu cum cherub, id est cum sede dei, quae interpretatur multiplicata scientia ; et posui te in monte sancto dei, hoc est in ecclesia unde est: et exaudiuit me de monte sancto suo isti in medio lapidum flammeorum, id est sanctorum spirituum feruentium, lapidum uiuorum; ambulasti sine uitio tu in diebus tuis, ex quo die creatus es tu, donec inuenta sunt delicta tua in te.

fu- 10

[blocks in formation]

CONTRA EOS QVI DICUNT, CVR CREAVERIT DEVS HOMINEM, QVEM PECCATVRVM ESSE PRAESCIEBAT. ITEM EX EODEM LIBRO

XI DE GENESI AD LITTERAM.

39 Si ergo quaeritur cur deus temtari permiserit hominem,

quem temtatori consensurum esse. praesciebat, altitudinem 20 quidem consilii eius penetrare non possum et longe supra uires meas hoc esse profiteor. est ergo aliqua causa fortassis occultior, quae melioribus sanctioribusque reseratur illius gratia potius quam meritis eorum; sed tamen, quantum uel donat sapere uel sinit dicere, non mihi uidetur magnae laudis futu- 25 rum fuisse hominem, si propterea posset bene uiuere, quia nemo' male uiuere suaderet, cum et in natura posse et in

2 Matth. 12, 43-45

7 Ezech. 28, 14 et 15

10 Ps. 3,5

1 seribit P; sa m. 2 3 domo MV: domum PTO mundam v 4 iam om. T intrare] et intrare P nouissimi P 7 est tu MV (a m. 1 et 2) 1 cerubin Go 8 interpraetatur M 12 spiritum MP Diy'! 15 cap. XXXVIIII PT XL 16 quur M 17 praescie M praescierat T item om. PTU 20 temptatore v 21 possumus P

supra) super P 22 confiteor PTV 24 donant T

!

potestate haberet uelle non consentire suadenti, adiuuante tamen illo qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. cur itaque temtari non sineret quem consensurum esse praesciebat, cum id facturus esset propria uolun5 tate per culpam et ordinandus esset illius aequitate per poenam, ut etiam sic ostenderet animae superbae ad eruditionem futurorum sanctorum, quam recte ipse uteretur animarum uoluntatibus etiam malis, cum illae peruerse uterentur naturis

bonis ? 10 Nec arbitrandum est quod esset hominem deiecturus iste

temtator, nisi praecessisset in anima hominis quaedam elatio comprimenda, ut per humiliationem peccati quam de se falso praesumserit disceret. uerissime quippe dictum est: ante

ruinam exaltatur cor et ante gloriam humiliatur; 15 et huius forte hominis uox est in psalmo: ego dixi in

abundantia mea: non mouebor in saeculum. deinde expertus iam quid mali habeat superba praesumtio propriae potestatis et quid boni adiutorium gratiae dei: domine, in

quit, in uoluntate tua praestitisti decori meo uirso tutem, auertisti autem faciem tuam, et factus sum

conturbatus. sed siue illud de hoc homine siue de alio dictum est, extollenti se tamen animae et nimium tamquam de propria uirtute praefidenti etiam experimento poonae fuerat demonstrandum quam bene non se habeat facta natura, si a 25 faciente recesserit. hinc enim etiam maxime commendatur quale bonum sit deus, quando nulli ab eo recedenti 'bene est, quia et qui gaudent in mortiferis uoluptatibus, esse sine dolorum timore non possunt, et qui omnino malum desertionis suae maiore superbiae stupore non sentiunt, miseriores prorsus apparent, ut, si nolunt recipere medicinam talia deuitandi, ualeant ad exemplum, quo possint talia deuitari. sicut enim 5 apostolus Iacobus dicit: unusquisque temtatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus; deinde concupiscentia cum conceperit, parit peccatum; peccatum autem cum consummatum fuerit, generat mortem. unde sanato superbiae tumore resurgitur, si 10 uoluntas, quae ante experimentum defuit, ut permaneretur cum deo, saltem post experimentum adsit, ut redeatur ad deum.

2 Iac. 4, 6

13 Prou. 16, 18

15 Ps. 29, 7 et 8

0

13 prac

1 habere (om, uelle) v 3 gratiam dat Po temptare P 5 aequitatē P 7 sanctorum) omnium sanctorum P 8 uoluptatibus ille To

peruersae V uteretur Pin 10 deiectoros P 12 humilationem di humilatione M falsa (om. se) v sumpserit PTO 14 ruipa PV

| gloria P

humiliabitur v 16 habundantia Po 17 iam expertus PTO praesumptio PTO 18 bonum V : inquid Pv 20. autem om. PTO a me post tuam ada. MPT 21 conturuatus V sed și uel M'V 22 extollente v 24 bene non MV: non bene PTV 25 faciemte V? commendatus o

Sic autem quidam mouentur de hac primi hominis temtatione, quod eam fieri permiserit deus, quasi nunc non uideant 15 uniuersum genus humanum diaboli insidiis sine cessatione temtari. cur et hoc permittit deus? an quia probatur et exercetur uirtus et est palma gloriosior non consensisse temtatum quam non potuisse temtari, cum etiam ipsi, qui deserto creatore eunt post temtatorem, magis magisque tem- so tent eos qui in uerbo dei permanent praebeantque illis contra cupiditatem deuitationis exemplum et incutiant contra superbiam timorem pium? unde dicit apostolus: intendens te ipsum, ne et tu temteris. mirum est enim quantum ista humilitas, qua subdimur creatori, ne tamquam eius adiuto- 25 rio non egentes de nostris uiribus praesumamus, per scripturas omnes diuinas cura continua commendatur. cum ergo etiam per iniustos iusti ac per impios pii proficiant, frustra dicitur :

6 Iac. 1, 14 et 15

23 Galat. 6, 1

1 qui PTv: om. MV qoluntatibus P 2 et P2 in rasura 3 maiores P 4 uolunt P? diuitandi P 5 ualeant om. v talia) alia v 8 conciperit M V 10 resurgetur P 12 saltim PT 14 sic) si PTO primo Pi

16 diaboli P; i prior a m. 2 "17 quur P 20 temtet MV temptant P- 21 dei om. V praebentque T 22 copiditatem P deuiationis P 25 quas abdimur V 28 et iusti P; et add. m. 2 supr. uers. ac Pin ras. proficiunt P

« PredošláPokračovať »