Obrázky na stránke
PDF
ePub

uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. et quod hic dicit: cuius gratia sumus salui facti, iam uelut perfectum sit loquitur quod in spe tenet; nam quod paulo ante commemoraui, apertissime alibi dicit: spe enim salui facti sumus. ideo- 5 que et hic sequitur et tamquam perfectum enumerat quod futurum est: et simul, inquit, excitauit et simul sedere fecit in caelestibus in Christo Iesu. certe enim in caelestibus Christus iam sedet, nondum autem nos; sed quia spe certa quod futurum est iam tenemus, simul sedere 10 nos dixit in caelestibus, nondum in nobis, sed iam in illo. namque ne putares iam nunc esse perfectum quod in spe ita dicitur, tamquam perfectum sit, atque ut intellegas adhuc futurum, sequitur et dicit: ut ostenderet in superuenientibus saeculis superabundantes diuitias gratiae 15 suae in ueritate super nos in Christo Iesu. hinc est et illud: cum enim essemus in carne, passiones peccatorum, quae per legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti. ita enim dixit: cum essemus in carne, quasi iam non essent in 20 carne. quod ita intellegitur: cum essemus in spe rerum carnalium, quando lex, quae impleri non potest nisi per caritatem spiritalem, ad hoc super eos erat, ut per praeuaricationem abundaret delictum, ut postea reuelato nouo testamento per indulgentiam superabundaret gratia. hinc similiter alibi dicit : 25 qui autem in carne sunt, deo placere non possunt. et ne putaret eos quisquam dictos qui nondum mortui sunt, statim subiecit: uos autem non estis in carne, sed in spiritu; id est: qui in spe carnalium bonorum sunt, deo

17 Rom. 7, 5

23 cf. Rom. 5, 20

>

5 Rom. 8, 24 26 Rom. 8, 8 sq.

non V

1 ei* T 6 pfectum D 7 ante sedere ras. 4 litt. in T 9 sedit Di 10 spem certam Di 11 illa P 12 iam] nam P

perfectam T 14 ostenderit D' 17 passionis D? 19 ferent P 20 essent) esset T 21 spe* (m eras.) P

23 hoc] huc D1

per praeu. ut abundaret T 24 habundaret D'P delectum D reuelato (o a m. 2) P 27 quisquam eos DPTv

placere non possunt; uos autem non estis in spe carnalium, sed in spe spiritalium, id est regni caelorum, ubi et ipsum corpus per illam mutationem in suo quodam genere spiritale erit, quod modo animale est. seminatur enim corpus 5 animale, sicut ad Corinthios idem dicit, resurget corpus spiritale. si ergo neminem eorum iam nouerat secundum carnem apostolus, qui propterea dicebantur non esse in carne, quia non erant in spe rerum carnalium, quamuis adhuc cor

ruptibilem carnem mortalemque portarent, quanto expressius 10 de Christo diceret quod eum iam non nouerat secundum car

nem, in cuius corpore etiam re ipsa iam perfectum erat quod illi in spe promissum tenebant ?

XLIIII.

DE SEX DIEBVS IN GENESI ET SEX AETATIBVS, VEL DE CON15 IVGE FACTA EX VIRI LATERE DORMIENTIS. EX LIBRO CONTRA

FAVSTVM XII. Sex diebus in Genesi consummauit deus omnia opera sua 59 et septimo requieuit. sex aetatibus humanum genus hoc sae

culo per successiones temporum dei opera insigniunt. quarum 20 prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad

Abraham, tertia ab Abraham usque ad Dauid, quarta a Dauid usque ad transmigrationem in Babyloniam, quinta inde usque ad humilem aduentum domini nostri Iesu Christi, sexta quae

nunc agitur, donec excelsus ueniat ad iudicium. septima uero 25 intellegitur in requie sanctorum non in hac uita, sed in alia,

ubi uidit requiescentem pauperem diues ille, cum apud inferos torqueretur, ubi non fit uespera, quia nullus ibi rerum defec

4 I Cor. 15, 44

17 cf. Gen. 2, 1 sq.

26 cf. Luc. 16, 23

4 quod] quodam v in ante corpus add. V 6 nouerat iam P 11 rem ipsam v 12 tenebat D 13 cap. LVII T LVIIII D; om. GPv 14 genesis (in om.) P 15 uiri) uirili P

18 hoc] in hoc T 19 successionem P? (in ras.) v 20 a noe (usque om.) ad] ab P 21 ab] ad PT a) ad PT

22 in omn. T 25 requine D 26 uidet v uidit (ci a m. 2) D inferus Di

[ocr errors]

ci

tus est. sexto die in Genesi formatur homo ad imaginem dei: sexta aetate saeculi manifestatur reformatio nostra in nouitate mentis secundum imaginem eius qui creauit nos, sicut dicit apostolus. fit uiro dormienti coniunx de latere: fit Christo morienti ecclesia de sacramento sanguinis, qui de 5 latere mortui profluxit. uocatur Eua uita, mater uiuorum, quae de uiri sui latere facta est: et dicit dominus in euangelio: si quis non manducauerit carnem meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se uitam. et omnia, quae illic intelleguntur, enucleate minutatimque 10 tractanda, Christum et ecclesiam praelocuntur siue in bonis christianis siue in malis. neque enim frustra dixit apostolus : Adam, qui est forma futuri; et illud: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. sacramentum, inquit, 15 hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in ecclesia. quis enim non agnoscat Christum eo modo reliquisse patrem, quo, cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? reliquisse 20 etiam matrem, synagogam Iudaeorum ueteri testamento carnaliter inhaerentem, et adhaesisse uxori suae sanctae ecclesiae, ut pace noui testamenti essent duo in carne una ? quia cum sit deus apud patrem, per quem facti sumus, factus est per carnem particeps noster, ut illius capitis corpus esse 25 possimus.

1 cf. Gen. 1, 27 3 cf. Coloss. 3, 10 4 cf. Gen. 2, 22 6 cf. Io. 19, 34 8 Io. 6, 53 13 Rom. 5, 14 Eph. 5,

18 Philipp. 2, 6 sq.

31 sq.

1 est om, o

3 nouitatem DPv menti* (s ras.) P 4 sicuti D uiro] uero D'M'V? dormiente Dv coniux DPT 5 moriente Dv 6 proflixit T uocatur) uocauit D' 8 et] et non DPV 10 minutamque P

11 xpo D1 praeloquuntur DT 13 et] ut T 14 uxore D 15 duae P hoc inquit DPTV 18 quo D'MP?TVo: qui D'P rapinam (m del. m. 2) D 19 esse se aequalē P 22 adhasisse Thesisse v

25 nostri Di PIT

26 possemus DPTv

sca T

XLV.

QVOD CAIN ET ABEL DVOS POPVLOS FIGVRAVERINT, ET QVI OCCIDERIT CAIN SEPTEM VINDICTAS EXSOLVET; VEL DE SIGNO, QVOD POSVIT DEVS IN CAIN. ITEM EX EODEM

LIBRO XII CONTRA FAVSTVM.

5

Itaque occiditur Abel minor natu a fratre maiore natu: 60 occiditur Christus, caput populi minoris natu, a populo Iudaeorum maiore natu; ille in campo, iste in Caluariae loco. inter

rogat deus Cain non tamquam ignorans eum a quo discat, sed 10 tamquam iudex reum, quem puniat, ubi sit frater eius. re

spondit ille nescire se nec eius se custodem: usque adhuc quid nobis respondent Iudaei, cum eos de (dei) uoce, hoc est de sanctarum scripturarum uoce, interrogamus de Christo, nisi

nescire se Christum quem dicimus? fallax enim Cain ignoratio 15 Iudaeorum est falsa negatio. essent autem quodam modo

Christi custodes, si christianam fidem accipere et custodire uoluissent. nam qui custodit in corde suo Christum, non dicit quod Cain: numquid ego custos sum fratris mei?

dicit deus ad Cain: quid fecisti? uox sanguinis fratris 20 tui clamat ad me de terra: sic arguit in scripturis

sanctis uox diuina Iudaeos. babet enim magnam uocem Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemtorum.

Dicit deus ad Cain: et nunc maledictus tu a terra, quae aperuit os suum accipere sanguinein fratris

25

2 Gen. 4, 15

10 cf. Gen. 4, 9 sq.

25 Gen. 4, 11 sq.

1 cap. LVIII T LX DLXI ; om. GP 2 figurauerunt D 3 soluit Di 4 item om. DPT 6 (et 7) occidetur D' maiori pi 8 maioris P caluario T 10 re*um T 11 eius esse (om. se) D'v; se esse D? 12 quid] qå v de dei scripsi: de libri 13 sanctarum (de om.) DPTv 14 xpo D'

15 negotio P1 ipsi post autem add. DPTv 18 custus D' 19 deus] dus T 22 responderunt Pin 24 expraemit D sanguine) D? in ras. sanguinem V 25 deus) dns P eris ante tu add. DP

dei a

n

tui de manu tua; quoniam operaberis terram, et non a diciet dare uirtutem tibi suam; gemens et tremens eris in terra. non dixit: „maledicta terra“ sed maledictus tu a terra, quae aperuit os suum excipere sanguinem fratris tui de manu tua. maledictus 5 est enim populus Iudaicus infidelis a terra, id est ab ecclesia, quae aperuit os suum in confessione peccatorum accipere sanguinem Christi, qui fusus est in remissione peccatorum de manu persecutoris nolentis esse sub gratia, sed sub lege, ut esset ab ecclesia maledictus, id est ut eum intellegeret et 10 ostenderet ecclesia maledictum dicente apostolo: quicumque enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt legis. deinde cum dixisset: maledictus tu a terra, quae aperuit os suum accipere sanguinem fratris tui de manu tua, non dixit: „quoniam operaberis eam“ sed 15 ait: quoniam operaberis terram et non a diciet uirtutem suam dare tibi. unde non est necesse eandem terram intellegere operari Cain, quae aperuit os accipere sanguinem fratris de manu eius; sed ideo maledictus intellegitur ab hac terra, quoniam operatur terram, quae non adiciet uir- 20 tutem suam dare illi; id est, ideo populum Iudaeorum maledictum agnoscit et ostendit ecclesia, quoniam occiso Christo adhuc operatur terrenam circumcisionem, terrenum sabbatum, terrenum azymum, terrenum pascha. quae omnis terrena operatio habet occultam uirtutem intellegendae gratiae Christi, 25 quae non datur Iudaeis in impietate et infidelitate perseuerantibus, quia nouo testamento reuelata est; et non transeuntibus ad dominum non eis aufertur uelamen, quod in

[ocr errors]

11 Gal. 3, 10

1 operaueris P?T 2 uirtutem suam dare tibi DPTv 5 maledictus - confessione P2 in ras. 7 confessionem D'v 8 fusus] effusus M remissionem DPTv

9 persecutores D

nolentes Dv gratiam V 11 maledictam Di post dicente ras. 5 litt. in T 12 prius sunt om. T 15 tui] tua T operaueris DP’TV 16 operaueris DPT adicietur v 17 eadem T D 21 papulum P1 22 ecclesiam Di 24 azimum Tv azy. mam v omnes P

25 intellegentiae D?

18 operare

« PredošláPokračovať »