Obrázky na stránke
PDF
ePub

et indignus cuius approbaretur oblatio, quam esset iniustior, quod fratrem iustum gratis odisset, ostendit, non tamen eum dimittens sine mandato sancto, iusto et bono: quiesce, inquit; ad te enim conuersio eius et tu dominaberis illius. numquid fratris ? absit. cuius igitur nisi peccati? di- 5 xerat enim: peccasti; tum deinde addidit: quiesce; ad te enim conuersio eius et tu dominaberis illius. potest quidem ita intellegi ad ipsum hominem conuersionem esse debere peccati, ut nulli alii sciat quam sibi tribuere debere quod peccat. haec est enim salubris paenitentiae medi- 10 cina et ueniae petitio non incongrua, ut, ubi ait: ad te enim conuersio eius, non subaudiatur ,erit“ sed „sit“, praecipientis uidelicet, non praedicentis modo. tunc enim dominabitur quisque peccato, si id sibi non defendendo praeposuerit, sed paenitendo subiecerit. alioquin et illi seruiet dominanti, si 15 patrocinium adhibuerit accidenti. sed ut peccatum intellegatur concupiscentia ipsa. carnalis, de qua dicit apostolus: caro concupiscit aduersus spiritum, in cuius carnis fructibus et inuidiam commemorat, qua utique Cain stimulabatur et accendebatur in fratris exitium, bene subauditur ,erit“, id 20 est: ad te enim conuersio eius erit et tu dominaberis illius. cum enim commota fuerit pars ipsa carnalis, quam peccatum appellat apostolus, ubi dicit: non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum — quam

· partem animi etiam philosophi dicunt esse uitiosam, non quae 25 mentem debeat trahere, sed cui mens debeat imperare eamque

17 Gal. 5, 17

23 Rom. 7, 17

1 essit Di 2 odisset V: occidisset D'PTv occidissit et Di 3 iusto et sancto Pr 4 (et 7) conuersatio P dominaueris DT 6 tum) dum D addedit D 8 intellege D1 conuersationem P 9 quam sibi sciat DPT debere om. T 10 paenetentiae D medicinae Dlv 11 ut om. Di 12 sit om. T 13 praedicantis v dominabatur Di 14 praeposuerat T' 15 dominante Di 16 accidendi MV accedenti DPly 17 post caro ras. 3 litt. in T 18 fractibus] operis add. Dsupr. uers.

19 qua) quia T 20 subaudietur (a ras.) D

erit om. T 21 dominaueris D'T 22 enim om. PPT 26 trahere) tradere v

ab inlicitis operibus ratione cobibere cum ergo commota fuerit ad aliquid perperam committendum, si quiescatur et obtemperetur dicenti apostolo: nec exhibueritis membra uestra arma iniquitatis peccato, ad mentem domita 5 et uicta conuertitur, ut subditae ratio dominetur. hoc praecipit deus huic, qui facibus inuidiae inflammabatur in fratre et quem debuerat imitari cupiebat auferri: quiesce, inquit; manus ab scelere contine, non regnet peccatum in tuo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibeas membra 10 tua arma iniquitatis peccato; ad te enim conuersio eius dum non adiuuatur relaxando, sed quiescendo frenatur – et tu dominaberis illius, ut cum forinsecus non permittitur operari, sub potestate mentis regentis et beneuolentis assuescat etiam intrinsecus non moueri. dictum est enim aliquid 13 tale in eodem diuino libro et de muliere, quando post peccatum deo interrogante atque iudicante damnationis sententiam acceperunt, in serpente diabolus et in se ipsis illa et maritus. cum enim dixisset ei: multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitum tuum et in tristitiis paries so filios, deinde addit: et ad uirum tuum conuersio tua et ipse tui dominabitur. quod dictum est ad Cain de peccato uel de uitiosa carnis concupiscentia, hoc isto loco de peccatrice femina; ubi intellegendum est uirum ad regendam uxorem animo carnem regenti similem esse oportere. propter 25 quod dicit apostolus: qui diligit uxorem suam, se ipsum diligit; nemo enim umquam carnem suam odio habuit. sananda enim sunt haec sicut nostra, non sicut aliena damnanda. sed illud dei praeceptum Cain sicut praeuaricator accepit: inualescente quippe inuidiae uitio fratrem insidiatus occidit. talis erat terrenae conditor ciuitatis. quomodo autem 5 significauerit etiam Iudaeos, a quibus Christus occisus est, pastor ouium hominum, quem pastor ouium pecorum praefigurabat Abel, quia in allegoria prophetica res est, parco nunc dicere et quaedam hinc aduersus Faustum Manichaeum dixisse me recolo, quod post septem dies, ex quo ingressus 10 est Noe in arcam, factum est diluuium: quia in spe futurae quietis, quae septimo die significata est, baptizamur; quod praeter arcam omnis caro, quam terra sustentabat, diluuio consumta est: quia praeter ecclesiae societatem aqua baptismi, quamuis eadem sit, non solum non ualet ad salutem, sed ualet 15 potius ad perniciem ; quod quadraginta diebus et quadraginta noctibus pluit: quia omnis reatus peccatorum, qui in decem praeceptis legis admittitur per uniuersum orbem terrarum, qui quattuor partibus continetur – decem quippe quater ducta quadraginta fiunt — siue ille reatus quod ad dies pertinet ex 20 rerum prosperitate siue quod ad noctes ex rerum aduersitate contractus sit, sacramento baptismi caelestis abluitur.

3 Rom. 6, 13

18 Gen. 3, 16

25 Eph. 5, 28 sq.

1 cummota di commemorata v

2 perpera Div

si om. V 3 dicente DPv nec) ne P’T 4 domitam D'Po dominata D? 5 uictam D'v praecepit DPT

6 fratrem P 7 imitare D' 8 mortale D' 9 exibeas PT

menbra T 11 adiubatur D 12 dominaueris D ut cum forinsecus) si eum (enim v) extrinsecus Do permittetur DPI 13 potestatem T regentes et beneuolentes Di 14 enim om. DPTU tale aliquid DPTU 17 acciperunt DV in se (et eras.) P 18 dixissit Di multiplans P 19 tuas om. V

tristitia DPT 20 addidit DP Tv conuersatio T 21 ipsi Di 23 femena Di

ubi] ibi D1 24 regente D simile V oportere* (t eras.) P

10 Ex lib. c. Faust. XII, 17

16 cf. Gen. 7, 4

3 praeuaricatur D 4 inuidiae) inuidentiae DP insidiatos D 5 tales D1 9 hinc om. T manicheum DPTU 10 ingressus (est om.) T 11 arca D factum) fustum T diluuium om. Pi 15 in solum (om. non) D ualeat D'PU ualeat Di Po 17 in om. D'pi decim DPT 19 contenetur D 20 fiunt) faciunt P ad) a P pertenit D 21 noctis Do 22 sacramenta P abluitur (b ex d corr, m. 2) P

XLVII.

DE SEPTENARIO REQVIEI ET OCTONARIO RESVRRECTIONIS NVMERO, VEL DE EMISSIONE CORVI ET COLVMBAE. EX LIBRO

CONTRA FAVSTVM XII.

5

Et quod uicesimus et septimus dies mensis commemoratur, 62 ad eiusdem quadraturae significationem pertinet, quae iam in quadratis lignis exposita est. sed hic euidentius, quia nos ad omne opus bonum paratos, id est quodam modo conquadratos, trinitas perficit in memoria, qua deum recolimus, in intelle10 gentia, qua cognoscimus, in uoluntate, qua diligimus; tria enim ter et hoc ter fiunt uiginti septem, qui est numeri ternarii quadratus. quod septimo mense arca sedit, hoc est requieuit, ad illam septimanam requiem significatio recurrit;

et quia perfecti requiescunt, ibi quoque illius quadraturae 15 numerus iteratur. nam uicesima septima die secundi mensis

commendatum hoc sacramentum. et rursus uicesima et septima die septimi mensis eadem commendatio confirmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe, hoc exhibetur

in re. porro quia ipsa septima requies cum octaua resur20 rectione coniungitur neque enim reddito corpore finitur

requies, quae post hanc uitam excipit sanctos, sed potius totum hominem non adhuc spe, sed iam re ipsa omni ex parte et spiritus et corporis perfecta immortali salute renouatum in

12 cf. Gen. 8, 4 et 14

c. Tv

1 cap. LX T LXII D LXIII v; om. GP 2 septinario DT octogenario v resurrectiones T 3 ex] item ex DPTv 4 XI D'o

5 uicensimus Tuicinsimus D commemoratus T 7 lingnis P 8 omni pi Oppus (o add. m. 2) T

paratus D P conquadratus P 9 perfecit v 10 qua cognoscimus) quia 11 hoc) oc P

12 qnadratos T 13 septimam M'Pro

requie Di

14 ibi] ubi v 15 uicensima PT uicinsima D secundi-septima om. Pi secundo Di 16 est ante hoc add. DP?Tv uicisima D et alterum om. Dv 17 die septimi om. P confirma Di 18 ergo post arca add. v coepit P 22 spe) in spe P iam etiam Plv 23 et corporis et spir. perfecte salatem P:

numerus V

21 ex

aeternae uitae munus assumit quia ergo septima requies cum octaua resurrectione coniungitur, et hoc in sacramento regenerationis nostrae, id est in baptismo, altum profundumque mysterium est: quindecim cubitis supercreuit aqua excedens altitudinem montium, id est hoc sacramentum transcendit 5 omnem sapientiam superborum. septem quippe et octo coniuncta quindecim fiunt. et quia septuaginta a septem et octoginta ab octo denominantur, coniuncta ab utroque numero CL diebus exaltata est aqua, eandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine 10 ad tenendam quietis et resurrectionis fidem.

Quod post dies quadraginta emissus coruus non est reuersus, aut aquis utique interceptus aut aliquo supernatante cadauere inlectus, significat homines immunditia cupiditatis teterrimos et ob hoc ad ea quae foris sunt in hoc mundo nimis intentos 15 aut rebaptizari aut ab his quos praeter arcam, id est praeter ecclesiam, baptismus occidit, seduci et teneri. quod columba emissa non inuenta requie reuersa est, ostendit per nouum testamentum requiem sanctis in hoc mundo non esse promissam. post quadraginta enim dies emissa est; qui numerus 20 uitam, quae in hoc mundo agitur, significat. denique post septem dies dimissa, propter illam septenariam operationem spiritalem, oliuae fructuosum surculum rettulit, quo significaret nonnullos etiam extra ecclesiam baptizatos, si eis pinguido de non fuerit caritatis, posteriore tempore quasi uespere in ore 25 columbae tamquam in osculo pacis ad unitatis societatem

[blocks in formation]

2 regenerationes Di 4 aquain V excidens altitudine Di 5 hoc om. Dv trascendit T transcindit Di 7 fiunt] faciunt DP 9 eadem M'TVO 10 hominem Di 12 corbus V 13 catauere Di 14 hominis Di cupiditates D'T teterremos D2 terrenos Di 15 intentus P1 16 aut alterum om. Di 17 reduci Ply tenere D 18 requiae D' 22 demissa DP septinariam DT septenarium P 23 retullit D' protulit v quo quod DP

24 nonnullus D'T ecclesia P baptizatus D'

pinguedo PTV de non fuerit MiV (cf. cap. CCXVIII): pon defuerit DM'PTv 26 osculo a; oscula libri

[ocr errors]
« PredošláPokračovať »