Obrázky na stránke
PDF
ePub

posse perduci. quod post alios septem dies dimissa reuersa non est, significat. finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur ecclesia, quamdiu bibitur quod de Christi latere manauit, sed siam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum traditur regnum deo et patri, ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis ueritatis nullis mysteriis corporalibus egeamus.

XLVIII.

DE MANDATIS DEI AD NOE POST DILVVIVM. ITEM EX EODEM 10

LIBRO CONTRA FAVSTVM XII.

Cur animalia, quamuis et munda et immunda in arca 63 fuerint, tamen post egressum de arca non offerantur deo in sacrificio nisi munda ? quid deinde sibi uelit deo loquente ad Noe et tamquam rursus ab exordio --- quia multis modis eam 15 significari oportebat figuram ecclesiae commendante, quod

progenies eius benedicitur ad implendam terram, quod dantur eis in escam cuncta animalia, sicut in illo disco Petro dicitur: macta et manduca?

NE CARO CVM SANGVINE MANDVCETVR.

20

Quod eiecto sanguine iubentur manducare: ne uita pristina quasi suffocata in conscientia teneatur, sed habeat tamquam effusionem per confessionem. quod testamentum posuit deus

13 cf. Gen. 8, 20

cf. Gen. 9, 12

5 cf. I Cor. 15, 24 18 Act, 10, 13

8 cap.

1 septem alios Por demissa P1 non est reuersa Po 3 quo) qui P 4 quamdi 71 bibetur MV latere ipi D 5 profectione DPv 5 tradetur P? 7 ueritates Di LXI T LXIII D LXIIII Gv; om. P 9 item om. DPTv 11 prius et om. DPv arca] aera ? 12 fuerunt Dv

egressu MV regressum DPv offeruntur DT efferuntur P 13 sacrificium DPTv nelit sibi o 14 eam] ea v 15 significare DP 16 benedicetur MPVv 19 ne) nec D manducitur Di mandoceretur (m ras.) T 20 eiecto) de eiecto D pr. iuuentur V 21 soffocata D suffucata Ti suffocati P habebat T pr.

inter se et hominem atque omnem animam uiuam, ne perdat eam diluuio, arcum, qui apparet in nubibus, qui numquam nisi de sole resplendet: illi enim non pereunt diluuio separati ab ecclesia, qui in prophetis et omnibus diuinis scripturis tamquam in dei nubibus agnoscunt Christi gloriam, non quae- 5 runt suam. uerum ne adoratores huius solis amplius tumescant, sciant ita significari Christum aliquando per solem, sicut per leonem, per agnum, per lapidem cuiusdam similitudinis causa, non proprietatis substantia.

Iam uero illud quod de uinea, quam plantauit inebriatus 10 Noe, nudatus est in domo sua, cui non appareat Christus passus in gente sua? tunc enim nudata est mortalitas carnis eius, Iudaeis scandalum, gentibus stultitia, ipsis autem uocatis Iudaeis et gentibus, tamquam Sem et Iafeth, dei uirtus et dei sapientia ; quia quod stultum est dei, sapientius est quam 15 homines, et quod infirmum est dei, fortius est quam homines, proinde in duobus filiis, maximo et minimo, duo populi figurati unam uestem a tergo portantes – sacramentum scilicet iam praeteritae atque transactae dominicae passionis nuditatem patris neque intuentur, quia in Christi necem non con- 20 sentiunt; et tamen honorant uelamento tamquam scientes unde sint nati, medius autem filius, id est populus Iudaeorum ideo medius, quia nec primatum apostolorum tenuit nec ultimus in gentibus credidit - uidit nuditatem patris, quia consensit in necem Christi et nuntiauit foras fratribus. per eum 25

[ocr errors]

1 cf. Gen. 9, 1 sqq. 1, 23 sqq.

11 cf. Gen. 9, 20 sqq.

13 cf. I Cor.

1 hominem (m ex s corr. m. 1) V: homines DPTV perdet o 2 diluuio om. Di

arcam Pi apparit Di qui] quia P 3 resplendit D 4 qui] quia P 5 dei] diei T gloria D 6 adoratoris D1 7 ita* (q eras.) T significare D 9 causam P 11 est om. P 12 in gente sua passus T pr. 13 gentibus) g. autem v 14 Sem) seth Miyi iapheth v afeth M'yi et dei] est dei DPU 16 hominis Di 17 et] et in Plv minino T populo P! 18 ueste D portantis D D 21 tamquam) tum quam T' 23 quia nec DPTU: q. ante V

20 nece

quippe manifestatum est et quodam modo publicatum quod erat in prophetia secretum; ideoque fit seruus fratrum suorum. quid est enim aliud hodieque gens ipsa nisi quaedam scriniaria christianorum baiulans, legem et prophetas, ad testimonium 5 assertionis ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum quod nuntiat illa per litteram ?

Quem non autem excitet, quem non uel informet uel confirmet in fide, quod ita benedicuntur duo illi qui nuditatem patris honorauerunt quamuis auersi, uelut quibus factum sce10 leratae uineae displicuerit? benedictus, inquit, dominus

deus Sem. quamquam enim sit deus omnium gentium, quodam modo tamen proprio uocabulo et in ipsis iam gentibus dicitur deus Israhel. et unde hoc factum est nisi ex bene

dictione lafeth? in populo enim gentium totum orbem ter15 rarum occupauit ecclesia. hoc, prorsus hoc pronuntiabatur, cum diceretur: latificet deus Iafethet habitet in domibus Sem.

XLVIIII.

DE ABRAHAM EXEVNTE DE TERRA SVA. EX EODEM LIBRO 20

CONTRA FAVSTVM XII.

Christum dicitis ab Israbelitis prophetis non esse praedictum, 64 cui praedicendo omnes illae paginae uigilant, si eas perscrutari pietate quam exagitare leuitate malletis. quis alius in

10 Gen. 9, 26

16 Gen. 9, 27

23 cf. Gen. 12, 1 sqq.

2 se

1 manifestum D'PT modum V puplicatum P: cretem v seruos Di

3 scriniaria (i del. m. 2) T 4 uaiulans V baiolans D 5 honorimus D. 7 excitat P informit u. confirmit Di 9 scelerati P 10 uipaee Puiniae D 14 iafet V iapheth v totum om. D'u orbe D' 15 prursus D alterum hoc om. Tv praenuntiabatur DPTv 16 laetificet DPV iaphet V 18 cap. LVIIII P LXII T LXIIII D LXV Go 19 post sua add. PT: uel de ceteris corporalibus (corp. uel de ceteris T) gestis mysteriorum ex) et MV 21 hisrahelitis P 22 praedicendae Vi praedicenda pa omnis Di

perscutari vi praescrutari T 23 exagitari P? maletis V

Abraham exiit de terra sua et de cognatione sua, ut apud exteros ditetur et locupletetur, nisi qui relicta terra et cognatione Iudaeorum, unde secundum carnem natus est, apud gentes ita praepollet et praeualet ut uidemus ? quis alius in Isaac lignum sibi portaret ad uictimam nisi qui crucem sibi 5 ad passionem ipse portauit? quis alius aries immolandus in uepre cornibus adhaerebat nisi qui crucis patibulo pro nobis offerendus affigebatur?

Quis alius in angelo cum Iacob luctatus, cum sibi praeualentem quasi fortiorem infirmior uictusque uictorem partim 10 benedicit partim latitudinem femoris eius claudam reddit, nisi qui praeualere aduersum se passus populum Israhel quosdam qui crediderunt benedixit in eis? latitudo autem femoris Iacob in multitudine carnalis populi claudicauit. quis alius lapis positus ad caput Iacob, ut nominatim quodam modo expri- 15 meretur, etiam unctus est nisi caput uiri Christus? quis enim nescit Christum ab unctione appellari? qui etiam hoc ipsum in euangelio commemorans et de se figuratum apertissime testificans, cum quendam Nathanahelem dixisset uere Israhelitam, in quo dolus non esset, et cum ille tamquam lapidem 20 illum habens ad caput confessus eum esse filium dei et regem Israhel – ista confessione quodam modo ungens lapidem, id est ipsum esse confitens Christum - ibi opportune dominus etiam illud commemorauit quod uidit Iacob, qui per benedictionem

5 cf. Gen. 22, 6

9 cf. Gen. 32, 24 sqq.

18 cf. Io. 1, 47 sqq.

2 xexteros (d ras.) P ditaretur DPTU locuplitetur V locopletetur D locupletaretur PTv qui) quia T derelicta P 3 unde) inde V 4 gentis ita praepollit D uideamus DP 5 qui] quia T 6 ipse om. P immolandos Di 7 patibulu D 8 offerendos Di affligebatur P afficiebatur v 9 loctatus Di cum PTV': eum DV?v 11 partem latetudinem D' reddidit P 12 passus om. V 14 multitudinis D multitudo рі cladicauit P 15 quod ad modum expremeritur D' nescit DPTO appellari) uocare (e in i corr. m. 2) D 19 nathanaelem D dixissit D' dixisse V israhelita DPT 20 essit

et om. P 21 esse) esset Tv 22 confessionem D' unguens Po

23 confidens D oportune DPTv

17 xpm

[ocr errors]

appellatus est Israhel. amen, inquit, dico uobis, uidebitis caelum apertum et angelos dei ascendentes et descendentes super filium hominis. hoc enim Israhel uiderat, cum illum lapidem ad caput habebat, a terra in 5 caelum scalas, per quas ascendebant et descendebant angeli dei; in quibus significati sunt euangelistae, praedicatores Christi. ascendentes utique, cum ad intellegendam eius supereminentissimam diuinitatem excedunt uniuersam creaturam,

ut eum inueniant in principio deum apud deum, per quem 10 facta sunt omnia; descendentes autem, ut eum inueniant factum

ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. in illo enim scala a terra usque ad caelum, à carne usque ad spiritum, quia in illo carnales proficiendo uelut

ascendendo spiritales fiunt. ad quos lacte nutriendos etiam 15 ipsi spiritales descendunt quodam modo, cum eis non possunt

loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus: sic et ascenditur et descenditur super filium hominis. filius enim hominis sursum in capite nostro, quod est ipse saluator; et filius hominis

deorsum in corpore suo, quod est ecclesia. ipsum et scalas zo intellegimus, quia ipse dixit: ego sum uia. ad ipsum ergo

ascenditur, ut in ecclesiis intellegatur; et ad ipsum descenditur, ut in membris suis paruulis nutriatur; et per illum ascenditur et descenditur. exemplum quippe eius sequentes praedicatores

eius non solum se erigunt, ut eum sublimiter exspectent, sed 25 etiam humiliant, ut eum temperanter annuntient. uidete

5 cf. Gen. 28, 11 sqq.

16 cf. I Cor. 3, 1 sqq.

9 cf. Io. 1, 1s

.699. 20 Io. 14, 6

11 cf. Gal. 4,

4 sq.

1 est om. DP dico uobis inquit DPTU 2 angelus D 3 discendentes D 5 scala Süper (u ras.) D 8 creatuaram D 10 discendentes D 11 redemeret D 12 illa D'v

ad) in D TV a) ad (d add. m. 2) D 13 carnalis Di 14 spiritalis T nutriendus Di 15 ipsis T discendunt D 17 discenditur DP 18 nostrum Dnra P 21 ecclesiis] excelswis (i eras.) T discenditur D 22 paruulis PT Vo: paruolis D illum illam V 23 discenditur D sequentis praedicatoris D 24 erigant V sublimeter D pr. exspectent) spectent T 25 adnuntiant pi

« PredošláPokračovať »