Obrázky na stránke
PDF
ePub

quippe manifestatum est et quodam modo publicatum quod erat in prophetia secretum; ideoque fit seruus fratrum suorum. quid est enim aliud hodieque gens ipsa nisi quaedam scriniaria christianorum baiulans, legem et prophetas, ad testimonium 5 assertionis ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum quod nuntiat illa per litteram ?

Quem non autem excitet, quem non uel informet uel confirmet in fide, quod ita benedicuntur duo illi qui nuditatem patris honorauerunt quamuis auersi, uelut quibus factum sce10 leratae uineae displicuerit? benedictus, inquit, dominus

deus Sem. quamquam enim sit deus omnium gentium, quodam modo tamen proprio uocabulo et in ipsis iam gentibus dicitur deus Israhel. et unde hoc factum est nisi ex bene

dictione Iafeth? in populo enim gentium totum orbem ter15 rarum occupauit ecclesia. hoc, prorsus hoc pronuntiabatur,

cum diceretur: latificet deus I afeth et habitet in domibus Sem.

XLVIIII.

DE ABRAHAM EXEVNTE DE TERRA SVA.

EX EODEM LIBRO

20

CONTRA FAVSTVM XII. Christum dicitis ab Israbelitis prophetis non esse praedictum, 64 cui praedicendo omnes illae paginae uigilant, si eas perscrutari pietate quam exagitare leuitate malletis. quis alius in

10 Gen. 9, 26

16 Gen. 9, 27

23 cf. Gen. 12, 1 sqq.

2 se

1 manifestum D'PT modum V puplicatum P cretem v seruos D

3 scriniaria (i del. m. 2) T 4 uaiulans V baiolans D 5 honorimus D' 7 excitat P informit u. confirmit D' 9 scelerati P 10 uipaee Puiniae D 14 iafet Viapheth v totum om. D'v orbe Di 15 prursus D alterum hoc om. Tv praenuntiabatur DPTv 16 laetificet DPv iaphet V

18 cap. LVIIII P LXII T LXIIII D LXV Go 19 post sua add. PT: uel de ceteris corporalibus (corp. uel de ceteris T) gestis mysteriorum

ex) et MV 21 hisrahelitis P 22 praedicendae Vi praedicenda pa omnis Di perscutari vi praescrutari T 23 exagitari P? maletis V

Abraham exiit de terra sua et de cognatione sua, ut apud exteros ditetur et locupletetur, nisi qui relicta terra et cognatione Iudaeorum, unde secundum carnem natus est, apud gentes ita praepollet et praeualet ut uidemus ? quis alius in Isaac lignum sibi portaret ad uictimam nisi qui crucem sibi 5 ad passionem ipse portauit? quis alius aries immolandus in uepre cornibus adhaerebat nisi qui crucis patibulo pro nobis offerendus affigebatur?

Quis alius in angelo cum Iacob luctatus, cum sibi praeualentem quasi fortiorem infirmior uictusque uictorem partim 10 benedicit partim latitudinem femoris eius claudam reddit, nisi qui praeualere aduersum se passus populum Israhel quosdam qui crediderunt benedixit in eis ? latitudo autem femoris Iacob in multitudine carnalis populi claudicauit. quis alius lapis positus ad caput Iacob, ut nominatim quodam modo expri- 15 meretur, etiam unctus est nisi caput uiri Christus? quis enim nescit Christum ab unctione appellari? qui etiam hoc ipsum in euangelio commemorans et de se figuratum apertissime testificans, cum quendam Nathanahelem dixisset uere Israhelitam, in quo dolus non esset, et cum ille tamquam lapidem 20 illum habens ad caput confessus eum esse filium dei et regem Israhel – ista confessione quodam modo ungens lapidem, id est ipsum esse confitens Christum - ibi opportune dominus etiam illud commemorauit quod uidit Iacob, qui per benedictionem

5 cf. Gen. 22,

6

9 cf. Gen. 32, 24 sqq.

18 cf. Io. 1, 47 sqq.

2 exteros (d ras.) P ditaretur DPTv locuplitetur V locopletetur D locupletaretur PTV qui] quia T derelicta P 3 unde) inde V 4 gentis ita praepollit D uideamus DP 5 qui] quia T 6 ipse om. P immolandos Di 7 patibulū D 8 offerendos D' affligebatur P afficiebatur v 9 loctatus D1 cum PTV': eum DV

11 partem latetudinem D' reddidit P 12 passus om. V 14 multitudinis D multitudo ps cladicauit P 15 quod ad modum expremeritur D' nescit DPTO appellari) uocare (e in i corr, m. 2) D

19 nathanaelem D dixissit D' dixisse V israhelita DPT 20 essit D: et om. P 21 esse) esset Tv 22 confessionem D' unguens Po 23 confidens D oportune DPTV

17 xpm

appellatus est Israhel. amen, inquit, dico uobis, uidebitis caelum apertum et angelos dei ascendentes et descendentes super filium hominis. hoc enim Israhel uiderat, cum illum lapidem ad caput habebat, a terra in 5 caelum scalas, per quas ascendebant et descendebant angeli dei; in quibus significati sunt euangelistae, praedicatores Christi. ascendentes utique, cum ad intellegendam eius supereminentissimam diuinitatem excedunt uniuersam creaturam,

ut eum inueniant in principio deum apud deum, per quem 10 facta sunt omnia; descendentes autem, ut eum inueniant factum

ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. in illo enim scala a terra usque ad caelum, a carne usque ad spiritum, quia in illo carnales proficiendo uelut

ascendendo spiritales fiunt. ad quos lacte nutriendos etiam 15 ipsi spiritales descendunt quodam modo, cum eis non possunt

loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus: sic et ascenditur et descenditur super filium hominis. filius enim hominis sursum in capite nostro, quod est ipse saluator; et filius hominis

deorsum in corpore suo, quod est ecclesia. ipsum et scalas zo intellegimus, quia ipse dixit: ego sum uia. ad ipsum ergo

ascenditur, ut in ecclesiis intellegatur; et ad ipsum descenditur, ut in membris suis paruulis nutriatur; et per illum ascenditur et descenditur. exemplum quippe eius sequentes praedicatores

eius non solum se erigunt, ut eum sublimiter exspectent, sed 25 etiam humiliant, ut eum temperanter annuntient. uidete apostolum ascendentem: siue, inquit, mente excessimus, doo; uidete descendentem: siue, inquit, temperantes sumus, uobis. dicat et per quem ascenderit et descenderit: caritas enim, inquit, Christi compellit nos iudicantes hoc, quoniam unus pro omnibus mortuus 5 est; ergo omnes mortui sunt; et pro omnibus mortuus est, ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei qui pro eis mortuus est et resurrexit.

5 cf. Gen. 28, 11 sqq.

16 cf. I Cor. 3, 1 sqq.

11 cf. Gal. 4,

9 cf. Io. 1, 1 sqq.

20 Io. 14, 6

4 sq.

1 est om. DP dico uobis inquit DPTv 2 angelus Di 3 discendentes D 5 scala super (u ras.) D 8 creatuaram D 10 discendentes D 11 redemeret D 12 illa Div

ad] in D Те a) ad (d add. m. 2) D 13 carnalis Di 14 spiritalis T nutriendus Di 15 ipsis T discendunt D 17 discenditur DP 18 nostrum Dnra P 21 ecclesiis] excels#is (i eras.) T discenditur D 22 paruulis PT Vo: paruolis D

lum illam V 23 discenditur D sequentis praedicatoris Di 24 erigant V sublimeter D pr. exspectent) spectent T 25 adnuntiant P1

Haec in scripturis sanctis sancta spectacula quem non delectant, sanam doctrinam non sustinet; ad fabulas conuertitur. 10 et illae quidem fabulae animas in qualibet corporis aetate pueriles uaria quadam delectatione sollicitant. sed nos, iam corpus Christi, agnoscamus in psalmo uocem nostram et dicamus ei: narrauerunt mihi iniusti delectationes, sed non sicut lex tua, domine. Christus mihi ubique illorum 15 librorum, ubique illarum scripturarum peragranti et anhelanti in sudore illo damnationis humanae siue ex aperto siue ex occulto occurrit et reficit. ipse mihi et ex nonpulla difficultate inuentionis suae desiderium inflammat, ut quod inuenero auide sorbeam medullisque reconditum salubriter teneam.

20

DE IOSEPH VENDITO ET POST LABORES HONORATO.

Ipse mihi in Ioseph innuit, qui persequentibus et uendentibus fratribus in Aegypto post labores honoratur. didicimus

1 II Cor. 5, 13 sqq. 23 cf. Gen. 37, 20 sqq.

10 cf. II Tim. 4, 4

14 Ps. 118, 85

1 excedimus v 2 uidite discendentem D 3 per (om. et) P?T quem] quā P ascenderet P1 discenderit D descenderet P1 4 inquit om. v 5 unus MV: si unus DPTV

6 ergo - mortuus est om. MV 7 est om. V

ut] ut et v uiuunt] uiunt D uiuant vi 8 ei] et T eis] omnib. v 9 haec) hoc V 10 sustenet D sustinent P 11 animos P'Tv animus DP 12 puerilis DP 13 agnoscimus T

et] ut PTV 14 iniuste Di delectationis D'pi dilectiones v 16 script. illarum P hanelanti MV anelanti D'Po anelante Di 17 ex aperto) et ap. Pl. 18 refecit DP 19 inuinero Di habide D'T 1 21 iosep T uendito) uindito D; om. MV laborem D onorato T1 22 ipsi D in om. P 23 onoratur T

enim labores Christi in orbe gentium, quem significabat Aegyptus, per 'uarias passiones martyrum; et nunc uidemus honorem Christi in eodem orbe terrarum erogatione frumenti sui omnia subiugantis. ipse mihi innuit in uirga Mosi, quae 3 in terra serpens effecta eius mortem figurauit a serpente uenientem; sed — quod apprehensa cauda significat - posterius peractis iam omnibus in fine actionis ad id quod fuerat resurgendo reuertitur, ubi per uitae reparationem morte consumta nihil

serpentis apparet. nos quoque, corpus eius, in eadem mortali. 10 tate per lubrica temporum uoluimur, sed fine nouissimo uelut

cauda saeculi per manum, id est per potestatem iudicii, ne ultra prolabatur apprehensa, reparabimur et nouissima inimica morte destructa resurgentes in dextera dei uirga regni erimus.

15

DE EGRESSV ISRAHEL EX AEGYPTO.

Iam de exitu Israhel ex Aegypto non ego, sed apostolus loquatur: nolo autem uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt et omnes per mare transierunt et omnes in Mosen baptizati sunt 20 in nube et in mari et omnes eandem escam spiritalem manducauerunt et omnes eundem potum spiritalem biberunt; bibebant enim de spiritali sequenti petra, petra autem erat Christus. exponendo unum in cetera introduxit intellectum.

4 cf. Ex. 4, 2 sqq.

12 cf. I Cor. 15, 26

17 I Cor. 10, 1 sqq.

rpm T

12 pro

1 laboris Di

3 orbē D erogationem D'P 4 sibi post sui add. M? subiugantes D'P

ipsi Di innuit] inquit Dv in] om. D'; ut v moysi DPTU 5 a) ad v serpentem DPly uenientem) uiuentem P? 7 actiones D actionibus P'T 8 morte om. V consummata D? 9 mortalitatem D 10 lubricam D'P uoluitur v? 11 ne) nec P labamur D'Plv prolabimur P? 13 distructa D resurgentis Di 15 israhelis PT ex] de Dv 16 iam- aegypto om. D'P'y tris Di 18 omnis Di

per om. T
19 omnis Di

moysen T moyse Pv moysi D 20 mare Di eadem v 21 omnis D putum spiritale Di 22 enim) autem PT

23 sequenti] 24 induxit v

17 pa

$. eos 0

« PredošláPokračovať »