Obrázky na stránke
PDF
ePub

ancillam interpretari ,os iens“. quapropter in praedicatione fidei euangelicae quorum os eat et cor non eat cum in scripturis aduerterimus, haec intellegitur ancilla Liae. scriptum est enim de quibusdam: populus hic labiis me honorat, scor autem eorum longe est a me. et talibus apostolusdicit: qui praedicas non furandum, furaris, qui dicis non adulterandum, adulteras. uerum tamen ut etiam per hanc condicionalem illa libera uxor Iacob labo

rans filios heredes regni suscipiat, ideo dominus dicit: quae 10 dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite.

unde in labore uinculorum uita apostolica: siue, inquit, occasione siue ueritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaude bo, tamquam et ancilla pariente de prole numerosiore laetata est.

[blocks in formation]

EX

DE FACTO IVDAE, QVOD CVM SVA NVRY CONCVBVIT.

EODEM LIBRO CONTRA FAVSTVM XXII.

Iudae factum consideremus, quod cum sua nuru concubuit, 75 quid significauerit futurorum. sed prius praeloquendum est, 90 ne quemquam prauae considerationis offendat, quod de quibus

dam malis operibus hominum in scripturis sanctis quaedam non mala, sed bona futura significantur. seruat enim ubique diuina prouidentia uirtutem bonitatis suae, ut quemadmodum

9 Matth. 23, 3

4 Es. 29, 13 11 Philipp. 1, 18

6 Rom. 2, 21 sq. 16 cf. Gen. 38, 18

1 iens) tiens P gens T (ap. Eusebium: nopevou evov Oróuce; ap. Hieronymum: ambulans os; cf. Lagarde Onomast. sacr. p. 11, 28. 191, 60) 3 intellegatur v 4 populis T 6 praedicat D furando Di 7 adulterando D- 8 libera (libere P?) illa DPTv 9 heredis Di 11 uincolorum Di 12 uiretate Di 15 cap. LXXIII T LXXV D LXXVI v LXXXII G; om. P 16 nuro Di 17 eodem om. Do 18 considerimus Di quod] quo PPT btuit (i ras.) D 19 loquendum D'v 20 prauae V : paruae DPTv 22 significatur P. 23 diuina) bona DPv quemadmodo Di VIIII.

20

concil

ex adulterorum concubitu formatur et nascitur homo, de hominum opere malo bonum opus dei sicut in praecedenti sermone iam diximus, de fecunditate seminum, non de turpitudine uitiorum - ita in scripturis propheticis non tantum bona hominum, etiam et mala facta narrantibus, quoniam 5 prophetica est ipsa narratio, significetur aliquid etiam de malis operibus hominum etiam futurorum bonorum non peccantis opere, sed scribentis. neque enim Iudas cum ad Thamar concupiscentia uictus intraret, hanc suae libidinis intentionem gerebat, ut inde aliquid significaretur quod ad 10 salutem hominum pertineret; sicut nec Iudas ille, qui dominum tradidit, hoc intendit ut aliquid inde gereretur quod ad eandem salutem hominum pertineret; porro si de tam malo opere Iudae illius tam bonum opus dominus fecit, ut eiusdem suae passionis sanguine nos redimeret, quid mirum si pro- 15 pheta eius, de quo ipse ait: de me enim ille soripsit, ex malefacto Iudae istius boni aliquid significauit, ut suo ministerio nos doceret? ea quippe hominum facta sancto spiritu disponente atque inspirante collegit propheta narrator, quorum interpositio non uacaret ad praesignationem rerum, quas inten- 20 derat prophetare. ad significanda autem aliqua bona nihil interest, facta illa, quibus ea significantur, seu bona seu mala sint. quid enim mea interest, cum uolo aliquid legendo cognoscere, utrum ex minio reperiam scriptos nigros Aethiopes et ex atramento candidos Gallos? uerum tamen si non scri- 25 pturam, sed picturam talem uiderem, sine dubitatione reprehenderem. ita in factis hominum, quae ad imitandum uitandumue proponuntur, magni interest bonane an mala sint. quae autem ad significandum scribuntur siue dicuntur, nihil refert s in moribus facientium, quam laudem reprehensionemue mereantur, si modo habeant aliquam rei, qua de agitur, necessariam praefigurandi congruentiam. sicut enim Caiphas in euangelio, quantum ad eius noxium perniciosumque animum pertinebat,

16 Io. 5, 46

2 opera mala Di

3 sermonem Dipi faecunditate v 5 etiam et V: uerum etiam DPTY 6 ipsa om. o

etiam om. DPTV 7 peccantes D peccatis T 8 operi D ta mar MV 9 libidinis) libidis Dilibinis T 10 significaritur D' 11 pertenerit Di sicut-13 pertineret om. MV 12 generetur (n in r corr. m. 2) P 13 perteneret D 15 redimeret nos v redemeret DPT 17 malefacto) malo facto DPv istius) illius P'T 18 ministeriū D' mysterio T docerit Di

ea) eo T

19 colligit T? colligi v

narratur DPIVO 23 quid enim mea om. D' gnuscere Di repperiam D’T” reppeream V

ethyopes D

25 adramento D candidus P canditus D gallus D'P1 scribtura Di

24 co

quantum denique ad ipsa uerba, si in eis uoluntatem dicentis 10 attendas, quibus agebat ut iustus iniuste necaretur, utique

mala erant, tamen magnum bonum illo nesciente significabant, quando ait: expedit ut unus moriatur et non tota gens pereat. dictumque de illo est: hoc a se ipso non

dixit, sed cum esset pontifex prophetauit, quia 150 portebat Iesum mori pro gente. ita factum Iudae

secundum illius libidinem malum fuit, sed illo nesciente magnum bonum significauit; a se ipso quippe malum fecit, sed non a se ipso bonum significauit. hoc autem, quod necessario

praeloquendum putaui, non ad hoc tantummodo Iudae factum zo sed etiam ad cetera ualeat, si qua occurrerint mala opera hominum, quibus bonum aliquid a narrante prophetatum est.

In Thamar ergo nuru Iudae intellegitur plebs regni Iudaeorum, cui de tribu Iuda reges tamquam mariti adhibe

bantur. merito nomen eius ,amaritudo“ interpretatur; ipsa enim 25 domino fellis poculum dedit. duo autem genera principum,

[blocks in formation]

ne

1 sed) si puel V prehenderem (re add. m. 2) V 2 uitandumque add. P in mg. 3 propununtur D promuntur v 4 significandam P'T scribentur Di 5 reprehensioneue D' meriantur Di 6 habent DPTU aliqua v de qua D'Pv necessarium D 7 profigurandi P 8 noxiam P 9 eis] eius D'T dicentes Di dicendis Pi 10 agebat) aiebat v garetur pi 13 gen#8 (u eras.) D ipso] ipsum D'PT se — significauit om. P 19 praeloquendo Di non) nam P 20 ad) a T 21 aliquod T prophetandum v 23 reges (re add. m. 2) T adhibeantur P 25 puculum D principuum (i ras.) P

17 a 3 cf. Gen. 38, 7

qui non recte operabantur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Iudae, quorum unus erat malignus uel saeuus ante dominum, alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. nec sunt amplius quam duo genera hominum 5 inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium et, si quid boni babent in hac terrena uita, perdentium tamquam in terram fundentium. et quoniam in malo prior est qui nocet quam ille qui non prode est, ideo maior dicitur malignus ille et sequens qui fundebat in terram. 19 nomen quoque maioris, qui uocabatur Er, interpretatur „pellicius“; qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur ,maeror eorum“. quorum, nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse possit 15 atque id perdat in terra ? maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambo occidisse dictus est: ubi figuratur regnum 'talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat tempus, 20 ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde et nomen eius, id est Selo, interpretatur , dimissio eius“, non pertinent sane ad hanc signi- 25 ficationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere, non 5 est computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis

12 cf. Gen. 3, 21

1 oberant] operant Tobierant V 2 significatur T

3 uel] & P 4 dominum] dm DP faecundandam V 5 duo) dui P1 6 genere D 8 terra D'T 9 prode est DV: prodest ΡΤυ

10 semen post qui add. D? fundabat P terra Di 11 nomen) numen D' Er] her T 12 tonicis D 13 demissi D

sequentes D'p 14 Aunan) aonan (o ex u corr. m. 1) D #unan (a ras.) T 17 adiutae) ad uitae D 18 ambos D’PTv ambus Di dictum T 20 significauit PT 21 coeperant P1 22 ideo] de eo v

quaedem T

tamar P 23 tribu D? 24 Selo] sole (?) D' 25 dimisio P pertinet T

et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum 10 erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato

in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum:

nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc 15 uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum; quippe

etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed ut Christum negarent et hunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt.

Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui 20 non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat propheta

tum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donec ueniat cui repositum est. et ipse est exspectatio gentium. iam isto tempore omne

quoque magisterium Iudaeorum et mystica - unde christi uoca25 bantur – unctio ipsa defecerat secundum prophetiam etiam

10 cf. Luc. 23, 12

14 Io. 19, 15

21 Gen. 49, 10

1 illo) in illo P 2 tamen pertinent om. T' pertenent D testamentum pertinent P cui) qui P prophetando) proferendo Da 3 fuerint v 4 iudaei DPv

coeperant DPU

regis Di 5 tamqua P 6 aligeniena v sacramentum D'Ply illo) illud D1 7 coniugale D1 9 acciperat DPV eius) in eius P tetarchae V thetharchae DP? thetharcae Pi 13 publece D? puplice P frendentis Di 15 uniuersale Di uniuersalis Pi 16 erat) est T 17 necarent o adolarent Diadorarent T tale D1 18 deficerat Pi 19 saluatore DTU 22 faemoribus V ueniet P 23 ipsi D1 est] om. PT; erit D? ei v

christi] po T uocabatur P 25 untio T

24 et]

« PredošláPokračovať »