Obrázky na stránke
PDF
ePub

ficationem nostram. clarificatio autem domini in resurrectione et in caelum ascensione cognoscitur; unde et bis numero quamuis unum et eundem spiritum sanctum dedit: primo posteaquam resurrexit, iterum posteaquam ascendit in caelum. et quoniam post triduum resurrexit, post XL autem 5 dies ascendit, unum horum, quod posterius factum est, numero dierum codices hebraei significant; alterum autem de triduo, quod ad eandem etiam rem pertineret, septuaginta commemorare non interpretationis seruitute, sed prophetiae auctoritate uoluerunt. non ergo dicamus unum horum falsum esse et pro 10 aliis interpretibus aduersus alios litigemus, cum et illi qui ex hebraeo interpretantur, probent nobis hoc scriptum esse quod interpretantur, et septuaginta interpretum auctoritas, quae tanto etiam diuinitus facto miraculo commendatur, tanta in ecclesiis uetustate firmetur.

15

XCU.

DE LVCTV, QUOD FECIT IOSEPH PATRI SVO SEPTEM DIEBVS.

EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENESI.

107 Et fecit luctum patri suo septem dies. nescio

utrum inueniatur alicui sanctorum in scripturis celebratum 30 esse luctum nouem dies, quod apud Latinos nouendial appellant. unde mihi uidentur ab hac consuetudine prohibendi, si qui christianorum istum in mortuis suis numerum seruant, qui magis est in gentilium consuetudine. septimus uero dies auctoritatem in scripturis habet. unde alio loco scriptum est: 25 luctus mortui septem dierum; fatui autem omnes dies uitae eius. septenarius autem numerus propter sabbati sacramentum praecipue quietis indicium est; unde merito mortuis tamquam requiescentibus exhibetur. quem tamen 5 numerum in luctu Iacob decuplauerunt Aegyptii, qui eum septuaginta diebus luxerunt.

4 cf. Io. 20, 22

cf. Act. 2, 2 sqq.

19 Gen. 50, 10

4 primum o

6 numerum v 7 triduo (o ex u corr. m. 2) M 8 commemorari v

13 quae tanto] quae quanto v 14 tanta) tanto v 16 cap. CIIII T CVII P CVIII v; om. G

17 quod GMPTV; cf. Rönsch I. c. p. 269 sqq.: quem v 18 quaestionum de genesij om. PTV 19 dies] diebus P 20 alicuius T 21 nouendial] nouendialia T nouem dies Pu appellatur v 22 hac] ** hac T hanc P 23 suis) m. T 24 septimus] septem v 25 ha

bent v

HINC IAM CAPITVLA XIII EX LIBRO SVNT EXODI.

XCIII.

EST IN

EVM

DE EO QVOD SCRIPTVM

EXODO: OCCVRRIT EI 10 ANGELVS ET VOLEBAT

OCCIDERE. EX LIBRO QVAESTIONVM DE EXODO. In eo quod scriptum est: et factum est in uia ad re- 108 fectionem obuiauit ei angelus et quaerebat eum

occidere. et assumto Sepphora calculo circumcidit 15 praeputium filii sui; et procidit ad pedes eius et

dixit: stetit sanguis circumcisionis infantis mei. et recessit ab eo, propter quod dixit: desiit sanguis circumcisionis, primum quaeritur: quem uolebat

angelus occidere, utrum Moysen, quia dictum est: occurrit 20 ei angelus et quaerebat eum occidere? nam cui puta

bitur occurrisse nisi illi, qui uniuerso suorum comitatui praefuit et a quo ceteri ducebantur? an puerum quaerebat occidere, cui mater circumcidendo subuenit, ut ob hoc intellegatur

occidere uoluisse infantem, quia non erat circumcisus, atque 25 ita sancire praeceptum circumcisionis seueritate uindictae ?

1 Eccli. 22, 12

5 cf. Gen. 50, 3

9 (et 12) Ex. 4, 24 et 25

2 septinarius V 4 exibetur P 5 aegypti P 6 dies PTV 7 hinc-exodi om. T iam) etiam Gv capitula XIII) capita XVI P1 sunt] om. Go 8 cap. CV T CVIII P CVIIII t; om, G

10 ex) ex odem (sic) P 14 assumpta P 15 procedit Pi 17 desiit] stetit v 19 mosen T 20 quaerebat) Prin mg.; uolebat Ply 21 comitatu P1 23 ob) ab P1 25 sanxire (corr. m. 2) v seueritate (e a m. 2) V

quod si ita est, incertum est prius de quo dixerit: quaerebat eum occidere, quia ignoratur quem, nisi ex consequentibus reperiatur: mira sane locutione et inusitata, ut prius diceret: occurrit ei et quaerebat eum occidere, de quo nihil antea dixerat, sed talis est in psalmo: funda- 5 menta eius in montibus sanctis; diligit dominus portas Sion. inde enim psalmus incipit nec aliquid de illo uel de illa dixerat, cuius fundamenta intellegi uoluit dicens: fundamenta eius in montibus sanctis. sed quia sequitur: diligit dominus portas Sion, ergo fundamenta uel 10 domini uel Sion, ad faciliorem sensum magis Sion, ut fundamenta ciuitatis accipiantur. sed quia in hoc pronomine, quod est „eius“, genus ambiguum est — omnis enim generis est hoc pronomen, id est et masculini et feminini et neutri – in graeco autem in feminino genere dicatur autñs, masculino 15 et neutro avtoũ, et habet codex graecus aitoữ: cogit intellegere non fundamenta Sion, sed fundamenta domini, id est quae constituit dominus, de quo dictum est: aedificans Hierusalem dominus. nec Sion tamen nec dominum antea nominauerat, cum diceret: fundamenta eius in montibus 20 sanctis. sic et hic nondum nominato infante dictum est: occurrit ei et quaerebat eum occidere, ut de quo dixerit in consequentibus agnoscamus. quamquam et si de Mose quisque accipere uoluerit, non est magnopere resistendum. illud potius quod sequitur, si fieri potest, intellegatur, quid 25 sibi uelit ideo recessisse angelum ab interfectione cuiuslibet eorum, quia dixit mulier: stetit sanguis circumcisionis infantis; non enim ait: „recessit ab eo“, propter quod circum

5 Ps. 86, 1 sq.

18 Ps. 146, 2

1 dixerat v 2 ex) e v

3 repperiatur V sane) om. T 5 antea) ante ea P 8 uel de illa] om. v 13 est hoc] hoc est P 14 **masculini (et ras.) P et feminini) eras. in P fęmi. nini (ę a m. 2) V femini T 15 dicitur v cúrñs) aytec aytec MV autes avthc PT 16 aŭtoð] avtov autu MPTV gregus P 19 ante T 22 occurrit ei] om. v

23 mosen V moyse Pv 24 quisque accipere) a. quisquam PTv magno opere T 25 quod) om. v 26 uellit P1 28 ait) aut MV

cidit infantem, sed quia stetit sanguis circumcisionis; non quia cucurrit, sed quia stetit: magno, nisi fallor, sacramento.

XCIIII.

5

DE, ID QUOD ASSIDVE DEVS DICIT, INDVRABO COR PHARAONIS. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE EXODO.

Assidue deus dicit: indurabo cor Pharaonis; et uelut 109 causam infert cur hoc faciat: indurabo, inquit, cor Pha

raonis, etiam implebo signa mea et portenta mea 10 in Aegypto, tamquam necessaria fuerit obduratio cordis

Pharaonis, ut signa dei multiplicarentur uel implerentur in Aegypto. utitur ergo deus bene cordibus malis ad id quod uult ostendere bonis uel quos facturus est bonos. et quam

uis uniuscuiusque cordis in malitia qualitas, id est quale cor 15 habeat ad malum, suo fiat uitio, quod inoleuit ex arbitrio

uoluntatis, ea tamen uoluntate mala, ut huc uel illuc moueatur, cum siue huc siue illuc male moueatur, causis fit, quibus animus propellitur. quae causae ut exsistant uel non exsistant,

non est in hominis potestate, sed ueniunt ex occulta proui20 dentia iustissima plane et sapientissima, uniuersum, quod

creauit, disponentis et administrantis dei. ut ergo tale cor haberet et Pharao, quod patientia dei non moueretur ad pietatem, sed potius ad impietatem, uitii proprii fuit; quod uero ea facta sunt quibus cor suo uitio tam malignum resisteret

5 (et 7) Ex. 7, 3

2 magnum Po 3 sacramentum Pv 4 cap. CVI T CVIIII P CX v; om. G 5 id MV: eo GPTv 6 pharaoni P

ex] item (idem P) ex P?Tv exodi (om. de) PTv 10 induratio Pv cordis] cor T 11 dei) om. v 13 bonis] bonos v quo* (s ras.) P

bonus (u in o corr. m. 2) P 14 cordis) cordibus quali corde v 15 inolebit V? 16 ea tamen (a ta a m. 2 in ras.) PT uoluntate) qualitate P’T ut] et v moueaturilluc om. T 18 ut] om. T 22 et] om. T patientia] poenitentia v

23 impietate V

V

[ocr errors]

iussionibus dei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat dispensationis fuit diuinae, qua tali cordi non solum non iniusta, sed euidenter iusta poena parabatur, qua timentes deum corrigerentur. proposito quippe lucro uerbi gratia, propter 5 quod homicidium committatur, aliter auarus, aliter pecuniae contemtor mouetur: ille scilicet ad facinus perpetrandum, ille ad cauendum; ipsius tamen lucri propositio in alicuius illorum non fuit potestate. ita causae ueniunt hominibus malis, quae non sunt quidem in eorum potestate; sed hoc de illis faciunt, 10 quales eos inuenerint iam factos propriis uitiis ex praeterita uoluntate. uidendum sane est utrum etiam sic accipi possit: ego indurabo, tamquam diceret: „quam durum sit demonstrabou

[blocks in formation]

QVOD ABSORBVIT VIRGA AARON VIRGAS MAGORVM. EX EODEM

LIBRO QVAESTIONVM EXODI.

110 Et absorbuit uirga Aaron uirgas illorum. si dictum

esset: absorbuit draco Aaron uirgas illorum", intellegeretur uerus draco Aaron phantastica illa figmenta non absorbuisse, 20 sed uirgas; hoc enim potuit absorbere quod erant, non quod esse uidebantur et non erant. sed quoniam dixit: absorbuit uirga Aaron uirgas illorum, draco utique potuit uirgas absorbere, non uirga. sed eo nomine appellata res est, unde

18 (et 22) Ex. 7, 12

in mg.

2 sed — resistebat) om. MV 3 qura (i eras.) T corde P iniusta P’T: iniuste v iusta MPV 4 sed euidenter add. P

iusta] om. P 6 commitatur P aliter — aliter) alter - alter T 8 propositio in alicuius) propositionali cuius T 9 ueniunt] fiunt Po 11 inuenirent Pi preterita. T 13 indurabo) inindurabo T 15 cap. CVII T CX PCXI v; om. G 16 absorbit P 19 (et 20) dracho MV; sic semper

20 fantastica P fastastica T ficmenta P. obsorbuisse v 24 nomina T

« PredošláPokračovať »