Obrázky na stránke
PDF
ePub

autem totam legem obseruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut quod hinc tibi non iam olim scripsi me multum paeniteat. de agenda namque praesenti uita quomodo ad uitam 5 perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demergit obliuio, sicuti est illud quod de anima quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur quod huic rei satis apte conuenit: cum quidam

ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exci10 peret ne moreretur, quam suffocaret ne loqueretur, accessit

alius eoque uiso miserans ait: quomodo huc cecidisti? at ille: obsecro, inquit, quomodo hinc me liberes, non quomodo huc ceciderim quaere. ita quoniam fatemur et fide catholica tene

mus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli in15 fantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei quod

modum quo salua fiat nouimus, etiam si numquam quomodo in malum illud deuenerit nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae

aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam 20 paruuli contradicat, negans eam esse in isto malo. hoc igitur

firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda est, nec alio modo liberanda nisi gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum, si possumus etiam ipsius mali

causam et originem nosse, uaniloquis non disputatoribus, sed 25 litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non

possumus, non quia latet miseriae principium ideo pigrescere debet misericordiae officium. aduersus eos autem qui sibi uidentur scire quod nesciunt hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus; aliud est enim quod

d

1 seruauerit PTv; ante s ras. 2 litt. in P 2 unum D 3 scripsissem G?v 5 praescrutanda MV 7 eliganter P 9 eum cum Giv 10 suffucaret MT loquetur T 13 quaeras DG PTv 14 tamquam; a prior m. 2 obducta in V paruoli DT'; sic ubique 15 quomodo da quó M 19 aliqua M

liberandā V pr.; sed uirgula erasa; liberanda M anima T 21 firmisse T 23 possimus D'GPv 24 uaniloquiis D'G'v 27 misericordiae debet DGPTV

nescire malum est, aliud quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam quam quaerimus indifferens est. hoc uero quod de litteris apostoli Iacobi nunc requiro in hac ipsa qua uiuimus et, ut semper uiuamus, deo placere studemus actione uersatur. quomodo ergo intellegendum est, obsecro 5 te: quicumque totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus? itane qui furtum fecerit, immo uero qui dixerit diuiti: hic sede, pauperi autem: tu sta illic, et homicidii et adulterii et sacrilegii reus est? quod si non est, quomodo qui in uno offendit 10 factus est omnium reus? an illud quod dixit de diuite et paupere ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offenderit, fiet omnium reus? sed recolendum est unde uenerit ista sententia et quae illam superiora pepererint quibusque conexa dependeant. fratres mei, nolite, inquit, in per- 15 sonarum acceptione habere fidem domini nostri Iesu Christi gloriae. etenim si introierit in conuentu uestro uir aureum anulum habens in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu, et intendatis in eum qui indutus est ueste 20 praeclara et dicatis: tu sede hic bene; pauperi autem dicatis: tu sta illic, aut: sede sub scabillo pedum meorum: nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudices .cogitationum iniquarum? audite, fratres mei dilectissimi, nonne deus 25 elegit pauperes in hoc mundo, diuites in fide et heredes regni, quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem; propter illum scilicet cui dictum est: tu sta illic, cum habenti anulum au

15 Iac. 2, 1 sqq.

om. MV

1 nescire - quod om. M' scire DGʻMTVV

3 iacobi apostoli P 6 l//seruauerit P 7 quis M 11 an illud - 13 reus

dixi DGPTv 15 dependeat DGP?Tv inquid T 17 conuento D'M conuentum PT 18 vestrum P nostrum T 19 sordidu MV 22 scabello GPU 23 pedem T iudicatis DGPTV 24 iniquarum cogitationum vi 27 repromisit P; re add. m. 2

reum dictum esset: tu sede hic bene. ac deinde sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: nonne, inquit, diuites per potentiam opprimunt uos et ipsi attrahunt uos ad iudicia? nonne ipsi blasphemant sbonum nomen, quod inuocatum est super uos? si quidem legem perficitis regalem secundum scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum, bene facitis; si autem personam accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. 20 uidete quemadmodum transgressores legis appellet qui dicunt diuiti: sede hic bene, et pauperi: sta illic. unde ne putarent contemtibile esse peccatum in hac una re legem transgredi secutus adiunxit: quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus 15 est omnium reus. qui enim dixit: non moechaberis, dixit et: non occides. quod si non occides, moechaberis autem, factus es transgressor legis; propter illud quod dixerat: redarguti a lege quasi transgressores. quae cum ita sint, consequens uidetur, nisi alio modo s intellegendum ostendatur, ut qui dixerit diuiti: sede hic et pauperi: sta illic, huic honorem ampliorem quam illi deferens, et idolatres et blasphemus et adulter et homicida et ne, quod longum est, cuncta commemorem, reus omnium

criminum iudicandus sit; offendens quippe in uno factus est 85 omnium reus.

At enim qui unam uirtutem habet omnes habet, et qui unam non habet nullam habet. hoc si uerum est, confirmatur ista sententia. sed ego eam exponi uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicitur, non est consequens ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen si uerum memini, quod uix memini, omnibus 5 philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani. quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis 10 uoluptatibus epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris, uel ipsi potius quae per eos locuta est ueritati, omnia paria esse peccata. quomodo autem

3 pro penitentiam T 4 adtrahunt DPT trahunt Go 6 scribturas MV; sic ubique; scripturam P 8 facis P

personas DGPTV 9 transgressores legis P 10 uide T

quemammodum V; sic ubique 11 bene om. D'GPTV 12 contemptibiles D'T 15 dixerit Pi

nom T

16 occidis (moech.) G MVV moecharis DGV moecheris PT 17 leges T darguit D'T 19 in alio Gv 20 dixit Gv hic P2 in ras. 22 idolatris Gidolatra G’Pv 24 est D'MTV 27 confirmatû

28 istā sententia M

18 re11 Hieron, cont. Iouin. lib. II

quomodo autem fieri possit ut, 15 etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, approbabis; ubi causae defuero, tu supplebis. certe hinc persuadent qui unam uirtutem habuerit habere omnes et omnes 20 deesse cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et temperans sit, profecto ubi fuerit secum habet ceteras. sic et fortitudo imprudens esse non potest uel 25 intemperans uel iniusta. sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit. sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita ubi uera est aliqua earum, et

1 ipsa G’T omnibus D'PT 2 de uitiis D'GPTU 3 nonne T 6 necessarios V 7 dixerant M 8 stoichi et 10 stoichus MV sthoici T 9 iouiano G1 10 accu bandis Giv accurandis G: defensandis (it del.) T 11 ephicurus MV 12 conuecisti T 14 loquuta MP sequuta V pr. 18 efficero GʻMPV efficere V? 20 haberet V? 21 ignara V? 23 defuerit DGPv 24 fortes P1 27 sicut DGV 28 ita et DG Piv

eorum Pi

aliae similiter sunt; ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiam si aliquo modo similis esse uideatur. sunt enim, ut scis, quaedam uitia uirtutibus aperta discretione contraria, ut imprudentia prudentiae; sunt autem quaedam tantum quia 5 uitia sunt ideo contraria, quadam tamen specie fallaci similia, ut eidem prudentiae non imprudentia, sed astutia. nunc enim eandem dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, et non sicut loqui nostra scriptura consueuit,

quae saepe astutiam in bono ponit. unde est: astuti ut 10 serpentes, et illud: ut det innocentibus astutiam.

quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: neque illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat; astutiam ponens in bono. sed apud illos rarissimum, apud

nostros autem frequentissimum est. itemque in partibus tem15 perantiae apertissime contraria est effusio parsimoniae; ea

uero quae tenacitas uulgo etiam dici solet, uitium est quidem; si tamen parsimoniae simile, non natura, sed fallacissima specie. item dissimilitudine manifesta contraria est iniustitia

iustitiae; solet enim quasi imitari iustitiam uindicandi libido; 20 sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est;

duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia longe abhorret et indubie contra sistit; pertinacia uero constantia dici affectat

et non est, quia illa est uirtus, hoc uitium. ut ergo non 25 iterum eadem commemorare necesse sit, exempli gratia pona

mus aliquid unde possint cetera intellegi. Catilina, ut de

9 Matth. 10, 16

10 Prou. 1, 4

12 Sall. Cat. 26

1 daesunt T 2 similiter P? 7 eadem Team DG 11 dissertissimus Gu disertissimos M 12 neque enim D dolos G'v 13 ponentes G'v 14 frequentatissimum Go il/temperantiae (in eras.) P 15 parsimonia (ea om.) Gv 16 aero Vi etiam uulgo DGPTv 17 si om. DGPTU 19 enim MV: autem DGPTV emitari pi iustitia M 20 fortitudine DGép perspicuae GMV, perspecue T contria M'; corr. m. 2 23 indubiae TVv indubio P 25 eandem DGP1 26 inde pi catilena G

« PredošláPokračovať »