Obrázky na stránke
PDF
ePub

CXX.

EX SERMONE AD POPVLVM IN VIGILIIS PASCHAE. QVOD IN GENESI DIES A LVCE COEPERINT ET NUNC A NOCTIBVS

COMPVTENTVR.

5

Dicendum est cur tanta celebritate hodierna potissimum 135 nocte uigilemus. quod die tertio resurrexerit a mortuis dominas Christus, nullus ambigit christianus. hac autem nocte hoc factum esse sanctum euangelium contestatur, totum enim diem

à praecedente nocte computari non dubium est, non secun10 dum dierum ordinem, qui commemorantur in Genesi — quamquam et illic tenebrae praecesserunt; nam tenebrae erant super abyssum, cum dixit deus: fiat lux, et facta est lux - sed quia illae tenebrae nondum erant nox; nondum enim praecesserat dies. diuisit quippe dies inter lucem et tenebras, 15 et prius lucem uocauit diem, deinde tenebras noctem; et facta luce usque alterum mane commemoratus est dies unus. manifestum est illos dies a luce coepisse et transacta luce usque ad mane singulos terminatos. sed posteaquam creatus homo

a luce iustitiae ad peccati tenebras declinauit, à quibus eum 20 Christi gratia liberat, factum est, ut nunc dies a noctibus

computemus, quia non a luce ad tenebras, sed a tenebris ad lucem uenire conamur et domino adiuuante fieri speramus. sicet apostolus dixit: nox praecessit, dies autem appropinquauit; abiciamus itaque opera tenebra25 rum et induamus nos arma lucis. dies igitur dominicae

[blocks in formation]
[ocr errors]

1 cap. CXXVIII T CXXXV P CXXXVI v; num. om. G 3 coeperit MV a MTV: in 4 compatentur (a in a corr. m. 2) V 5 cur (quur P) tanta PTv: curante V quurante M 6 resurrexit Tv 8 sanctum MV: secundum To diem TV: om. O 9 computari P Tv: computare P comparari V 10 commerantur (mo a m. 2) T 11 illic To: illi V 13 illae TV: illa et v nondum erant nox] om. V 16 usque V: usque ad Tv

19 eum (e ex c corr. m. 2) T 23 sic TV: sicut u dicit Tv 24 appropinquabit v

passionis, quo crucifixus est, iam transactam noctem propriam sequebatur: ideoque clausus et terminatus est usque ad parasceuen, quam Iudaei etiam cenam puram uocant, ab eius noctis exordio incipiente sabbati obseruatione. deinde sabbati dies a sua nocte incipiens finitus est uespere incipientis noctis, 5 quae pertinet ad initium dominici diei, quoniam eum dominus suae resurrectionis gloria consecrauit. illius itaque noctis ad initium diei dominici pertinentis nunc ista sollemnitate memoriam celebramus. illam noctem agimus uigilando, qua dominus resurrexit, et illam uitam, de qua paulo ante dice- 10 bamus, meditamur, ubi nec mors ulla nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoauit, quam sic excitauit a mortuis, ut iam non moriatur nec mors ei ultra dominetur. nam quoniam uenientes ad sepulchrum eius, a quibus diligentibus quaerebatur, diluculo corpus non inuenerunt responsumque 15 acceperunt ab angelis, quod iam resurrexerat, manifestum est quod ea nocte resurrexerit, cuius extremitas illud diluculum fuit. deinde cui resurgenti paulo diutius uigilando concinimus, praestabit, ut cum illo sine fine uiuendo regnemus. sed etsi forte his horis, quibus nos ducimus istam uigiliam, illius adhuc 30 corpus in sepulchro erat nondumque resurrexerat, nec sic uigilando sumus incongrui, quia ille dormiuit, ut, uigilemus, qui est mortuus, ut uiueremus.

2 ideque (o a m. 2) T parasceuen a: parasceue TVU nam v

3 cae

4 incipiente (s ras.) T incipientes V obseruatione TVO: obseruationem a 6 dominicę v 7 suae TV: sua v 8 dominicę diei v memoriam v: memoria TV 12 inchoauit TV: innotuit uit v 13 ultra Vo: ultra non T

nam TV: namque o quoniam om. v 16 acciperunt V

17 resurrexerit V; resurrexit Tv 20 nos Tv: non MV 21 sic Vo: si T

CXXI.

EX LIBRO QVAESTIONVM EVANGELII PRIMO. QUOMODO SECVN-
DVM FIGVRAM IONAE TRES DIES ET TRES NOCTES IN PAS-

SIONE DOMINI COMPVTENTVR.

5

Sicut enim fuit Iona in uentre ceti tribus diebus 136 et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. sextae feriae diei partem, qua sepultus est, cum praeterita nocte pro

nocte et die accipies, hoc est pro toto die, sabbati noctem et 10 diem et noctem dominicam cum eodem die inlucescente : ac per

hoc accipiendo partem pro toto habes triduum et tres noctes. quod enim dicuntur decem menses praegnantis, nouem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. et quod se

dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus 15 euangelista, alter uero-post octo dies dicit, partem posteriorem

primi diei, in quo futurum hoc dominus promisit, et partem priorem nouissimi diei, in quo completum est quod promisit, pro totis atque integris diebus annumerans: ut intellegas eum

qui dixit: post sex dies solos medios commemorasse, qui toti zo atque integri completi sunt. in Genesi enim a lumine incipit

dies et finit ad tenebras ad significandum lapsum hominis; nunc autem a tenebris ad lucem, sicut dictum est de tenebris lucem clarescere, quia a peccatis homo liberatus peruenit ad lucem iustitiae.

5 Matth. 12, 40 20 cf. Gen. 1, 5 sqq.

14 cf. Matth. 17, 1 sq.
22 cf. II Cor. 4, 6

15 cf. Luc. 9, 28

1 cap. CXXVIIII T CXXXVI P CXXXVII v; num. om. 'G 2 primo] primo titulo VII T 5 ionas (s del. T) PT coeti MTV 6 filius (om. et) To 8 pro nocte] om. T 9 sabbato nocte et die TV 13 tota 1 14 inontem v 19 commerasse qui V: qui uere Tv 21 ad tenebras TV: in t. 7 lab

23 clarescere V: splendescere PTV appeccatis v 24 in T sequitur cap. CXXX de prouidentia dei (cf. cap. 355), cum quo cohaeret cap. 137

sum v

[CVR HIC MALO HOMINI BENE SIT VEL BONO MALE. EX LIBRO

DE PROVIDENTIA DEI.

137 Hinc maxime credendum est quod pietas praedicat, mani

festum futurum esse iudicium, quia nunc uidemus humanas felicitates et clades indiscrete bonis et malis uelut sine ullo 5 iudicio esse communes, cum dei iustitia, cuius sic eminet in rebus exiguis prouidentia, nullo modo relinquat sine ullo .iudicio passim fluitare maiora. quid autem maius est non solum in ista humana uerum etiam in angelica creatura, quam ut mali iusta miseria puniantur, boni uero beatitudine per-10 fruantur ? quod ergo nunc malo homini quasi bene est, occulta poena est felicitas falsa. quod autem homini bono male est, non praemium pietati negatur, sed ad maiora praemia patientia pietatis augetur. item quod aliquando et in hac uita malo homini male est, aut emendatio est aut afflictio peccatorum. 15 quando autem bono homini bene est, non est illius supernae patriae certissimum gaudium, sed huius periculosae peregrinationis qualecumque solacium. haec atque huius modi si cogitaret infidelis impietas, in gubernandis et ordinandis rebus humanis diuinam prouidentiam non negaret nec in suis tene- 90 brosis et mortiferis uiribus contra lumen et uitam sapientiae perduraret. illud ergo attendat homo infidelis, quod dicere non potest ab hominibus institutum, ne deum neget rebus humanis ordinem dare, qui docuit apiculas cellas fauorum tam mirabiliter ordinare: ipsi quippe homini quis dedit inordinatis 25

1

1 cap. CXXXVII P CXXXVIII Go: deest in MV libro GPU: sermone T 5 claedes T 6 commones P 10 misera (i a m. 2) P

bona G1 nero) uera P 12 filicitas P falsa PI: falsa est Go (in ras.) o

homine pi 13 pietati T: pietatis GPU ad T: om. GPO patientia. (e ras.) P 14 augetur T: augeatur GʻP augeantur G'v 15 homine P1 aut afflictio est P 16 homini G’P: homine GʻT 17 peregrinationes P1 18 si] om. T 20 diuina v 22 dicerex (t ras.) P PT: et ne Go deum G Py: dnm T 24 qui PT:

od Go docuit PT: docuerit Go 25 ipse P ipso G'v homine Gi

23 ne

rebus offendi et rerum ordine delectari? nonne hoc in suae animae natura inuenit, quam sibi ipse non fecit? nam quare ordine non inuento in rebus humanis deum res humanas gubernare non credit, nisi quia rebus inordinatis ordinatas 5 praeponere naturaliter nouit? ergone homo iudicat ordinationem potius quam perturbationem operibus conuenire diuinis et deus ordinatum iudicium non habet de hominibus uniuersis, qui ordini sensum creauit in singulis ? habet plane, habet;

non dubitet pietas, etsi non comprehendit infirmitas. opera 10 fabrorum ea nempe laudamus, quae inspicere possumus,

mechanicorum autem stupemus et, nisi aperta atque monstrata fuerint, eos impossibilia potuisse miramur, cur ergo de iudiciis dei tam temere iudicamus et diuini operis ordinem, ubi

non potuerimus uidere, festinamus negare, laudantes proui18 dentiam creatoris in arborum foliis et eam non putantes

esse in rebus humanis, nec potius inuestigabiliter et latenter ordinem rerum humanarum currere credimus, quem uel immensum comprehendere uel occultum inspicere non ualemus ?

sed rerum diuinitus institutarum ordines manifesti, ex quibus 20 coniciantur occulti, feriunt etiam oculos impiorum.]

1 delectare Gi dilectare P 2 quam Gu: quae PT 5 nouit GʻPT: non nouit G'v iudicet G? 8 ordini PT: ordine

Gv in PT: om. GP 9.opera] om. Pl 10 faborum (1 add. m. 2) P laudemus G1 11 moechanicorum GPv moexchaniorum (n ras.) T nisi G'PT: si** G? si v 13 temere) timere Pi

15 putantes esse P’T: putant esse GʻPv 19 rerum GʻPT: rebus G?v institutarum PT: instituit ut harum Gʻv instititutarum Gi 20 imporum P

VIIII.

29

« PredošláPokračovať »